Yozgat'ta apartman yapılarının tarihsel gelişimi

Konut ve Kültür kavramları tarihsel süreç içerisinde ele alındığında, Konut gelişen ve değişen toplumların yaşam tarzları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum, sosyolojik yapı, politik durum gibi faktörlerin doğrudan etkilediği ve değişen sosyo-kültürel özellikleri arasında kıyaslamaların yapılabildiği en temel birimdir. Konut tipolojisi Toplumun içinde bulunduğu Sosyo-kültürel durumdan etkilendiği kadar Ülkenin politik yapısı, imar durumu, imar kanunları, kentlerin planlama stratejileri gibi farklı faktörlerin etkisiyle de biçimlenmektedir. Endüstrileşmeye bağlı sanayileşme ve nüfus göçlerinin etkisiyle 18. Yüzyıl ortalarında İngiltere'de başlayıp daha sonra bütün Avrupa ülkelerinde yapılmaya başlayan Apartman tipi konutlar, Ülkemizde Tanzimat Fermanının ilan edilmesinden sonra yapılmaya başlanmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra yapılan reformlar, endüstrileşme ve nüfus hareketleri etkisiyle Yozgat'ta da Apartman tipi konutların yapılmaya başladığı görülmektedir. Bu çalışma Yozgat'ta apartman yapılarının tarihsel süreç içindeki gelişimleri incelenecektir. Bunun için seçilmiş yapıların, fotoğraflar ve yerinde yapılan ölçümlerle rölöve projeleri çıkartılmıştır. Her yapı için tanıtım tablosu oluşturulmuştur. Bu tablolarda konutların, ada ve parsel bilgileri, imar durumu, bağımsız bölüm sayısı gibi genel özelliklerinin yanı sıra, mekânların analizine yönelik olarak mekânların isimleri, kullanım amaçları, kullanım alanları, toplam net alan, fotoğraflar, Depthmap programında hazırlanan analiz çalışmaları, erişim grafiği ve şematik diyagramlardan meydana gelmektedir. Tespit edilen apartman tipi konutlar irdelenerek, konut tipolojisindeki farklılaşmalar için mekan dizim yöntemi kullanılarak analiz çalışmaları yapılmıştır. Mekânsal analizler için Depthmap programı ve Agraph programı kullanılmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de oluşan ve gelişen apartmanlaşma sürecinin nasıl etkilendiğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmalar şehrin yerleşim alanları ve gelişme yönleri göz önünde bulundurularak bina ve birim konut ölçeğinde yapılmıştır. Apartman tipi konutların gelişimini araştırmak için tespit edilen zaman dilimleri içerisinde Yozgat'ın kentsel gelişme planlarına yer verilmiştir. Kentin gelişim ve değişim sürecinde apartman tipi konutların değerlendirmesi yapılırken resmi kurumlardan alınan bilgilerin yanı sıra konut sektöründe aktif olarak çalışmış mühendis ve mimarların görüşleri alınmıştır. Tarihi süreç içerisinde şehrin gelişiminde etken faktörler üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Yozgat kenti'de ülke genelinde yaşanan kültürel değişimden etkilenmiştir. Toplumda yaşanan bu gelişmeler ve dönüşümler sosyo-kültürel yapı apartman tipi konutlarda mekânsal organizasyonunda dönüşümlere sebep olmuştur. Yozgat'ta apartman tipi konut yapıları üzerinde geçirmiş olduğu süreç detaylı olarak analiz çalışmaları yapıldığında, apartman yapılarında geçmişten günümüze morfolojik ve tipolojik değişikliklerin yaşandığı tespit edilmiştir.