Yüksek mahkeme kararları ışığında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında verilen disiplin cezalarının nitel analizi

Bu çalışmada kamu idareleri tarafından verilen disiplin cezalarının yargısal denetimi ile görevli yüksek mahkemeler tarafından verilen kararlar ışığında işlemlerin hukuka uygunluk düzeyinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca doktrinde yapılan çalışmalarda sınırlı bir şekilde yer verilen disiplin fiillerinin tanımlanması konusuna odaklanılmıştır. Çalışma kapsamında disiplin hukuku bağlamında kamu personel yönetiminin çerçevesi ele alınmış, 657 sayılı Kanun muhtevasında yer verilen disiplin fiillerinin hukuki tavzihi yapılmış ve yüksek mahkemelerin bu disiplin fiilleri ile ilgili verdiği kararlarda disiplin cezalarının hangi oranda ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı bulunduğu araştırılmıştır. Çalışma sonucunda Kanun metninde yer alan disiplin fiillerinin güncel olmadığı, soyut kavramlarla kaleme alındığı ve etkin bir disiplin sistemi kurulmasına engel olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca tesis edilen disiplin cezalarının yargı mercileri tarafından yapılan değerlendirmede yüksek oranda hukuka aykırı bulunduğu, en yüksek hukuka aykırılık düzeyinin uyarma cezasında, en düşük hukuka aykırılık düzeyinin ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Çalışmada incelenen Danıştay kararlarında işlemlerin hukuka aykırı olarak görülmesine sebep olan gerekçelerden eylemin sabit olmaması, fiilin nitelendirilmesinde hata yapılması, disiplin mevzuatına aykırı olmayan eylemler nedeniyle ceza verilmesi, tipiklik ilkesinin ihlali, savunma hakkının kısıtlanması ve eksik/yetersiz soruşturma sonucu işlem tesis edilmesi gerekçelerinin ön plana çıktığı, Anayasa Mahkemesi kararlarında ise disiplin cezalarının özellikle sendika hakkı ve ifade özgürlüğü hakkının ihlali gerekçesiyle hukuka aykırı bulunduğu tespit edilmiştir.