Yüksek performanslı çalışma sistemleri ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Bu metodolojik çalışma, 2001 yılında Kanada'da Anthea Zacharatos tarafından geliştirilen "Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği"nin Türkçe formunun ülkemiz hemşireleri için geçerli ve güvenilir bir araç olup olmadığını incelemek amacıyla yapıldı. Çalışma, Kasım2016 – Ocak 2017tarihleri arasında İstanbul'da dört özel ve bir vakıf üniversite hastanesi olmak üzere toplam beş hastanede yürütüldü. Örnekleme, bu hastanelerde en az bir yıldır çalışmakta olan 450 hemşire alındı. Araştırmanın verileri "Tanımlayıcı Özellikler Formu" ve elli bir maddeden oluşan "Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği" ile toplandı. Veri analizinde kapsam geçerlilik indeksi, Pearson korelasyon, Cronbach alfa, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, bağımlı gruplarda t testi kullanıldı. Ölçek, uluslararası ölçek uyarlama standartları dikkate alınarak İngilizceden Türkçeye çevrildi ve dokuz kişilik bir uzman tarafından kapsam yönünden değerlendirildi. Yirmi hemşire ile ön uygulaması yapıldı. Ölçeğin kapsam geçerlilik indeksi (KGİ) .97 bulundu. Madde-toplam korelasyon incelemesinde, korelasyon katsayısı .20'nin altında olan 9 madde çıkarıldı, kalan maddelerin güvenirlik katsayıları r=.27-.60 arasında idi. Ölçeğin zamana karşı değişmezliği için 20 hemşirede 15 gün ara ile yapılan iki ölçüm arasında anlamlı fark bulunmadı (t=29,p.05). Ölçeğin yapı geçerliliği için yapılan açıklayıcı faktör analizi öncesinde gerçekleştirilen KMO ve Barlett testinde örneklemin test için uygun olduğu bulundu. Açıklayıcı faktör analizinde faktör yükü <.40 altında olan 5madde çıkarıldı ve kalan maddelerin 6 alt boyutta yer aldığı belirlendi. Ölçek maddelerinin içeriğine ve ölçeğin orijinal alt boyutlarına göre birinci alt boyut "Liderlik", ikinci alt boyut "Otonomi, işte kalma", üçüncü alt boyut "İşe seçme-alma", dördüncü alt boyut "İş gören performansı", beşinci alt boyut "Eğitim", altıncı alt boyut ise "Ödemeler" olarak isimlendirildi. Otuz yedi maddeli ve 6 alt boyutlu bir ölçek olarak yapılan doğrulayıcı faktör analizinde maddelerin kendi boyutu ile olan yol katsayıları (faktör yükleri) .31 ile .84 arasında bulundu. Doğrulayıcı faktör analizinde elde edilen model uyum iyiliği istatistikleri kabul edilebilir düzeyde idi. Ölçeğin ve alt boyutlarının iç tutarlılık analizinde Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı tüm ölçek için .88, alt boyutları için ise .56 ile .85 arasında bulundu. "Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği"nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması sonuçları, bu ölçeğin ülkemiz hemşireleri için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu ölçek, sağlık kurumlarında kurum performansı hakkında hemşirenin algısını ölçmeye yönelik önemli bir araçtır. Yönetici hemşireler ve araştırmacılar, kurum performansını değerlendirme bu ölçekten yararlanabilir.