Yüksek titanyum içerikli boksit cevherinden titanyum kazanım olanaklarının araştırılması

Dayanıklılığı, hafifliği ve korozyona karşı direnci gibi özellikleri sayesinde pek çok endüstri için önemli elementlerden biri olan titanyum (Ti), geleneksel olarak ilmenit ve rutil gibi minerallerden üretilse de bu kaynakların sınırlı olması ve çevresel duyarlılıklar, alternatif kaynakların değerlendirilme ihtiyacını doğurmaktadır. Bu alternatif kaynaklardan biri de içeriğinde Ti barındıran boksit cevheridir. Bu doğrultuda bu tez çalışmasında Gaziantep-İslahiye (Türkiye) bölgesinde yer alan % 26,5 Fe2O3 , % 40,40 Al2O3 , %21 SiO2 ve %6,60 TiO2 tenörüne sahip boksit cevherinden Ti minerallerinin kazanımı çalışılmıştır. Bu kapsamda mekanik karıştırma ve ultrason destekli kil dağıtma ve uzaklaştırma, Knelson konsantratörü ile gravite ayırması, yüksek alan şiddetli, kuru manyetik ayırma ve flotasyon yöntemleri kullanılmıştır. Knelson konsantratörü ile gravite ayırması deneylerinde en yüksek tenör 30 kPa akışkanlaştırma suyu basıncında %5,57 TiO2 olarak elde edilirken, en yüksek verim 20 kPa'da %19,18 olarak elde edilmiştir. Yüksek alan şiddetli, kuru manyetik ayırma ile %17,90 Fe2O3 tenörlü manyetik olmayan malzeme %56,80 verim ile elde edilebilmiştir. Bu şartlarda konsantrenin TiO2 tenörü %6,11 olmuştur. Çalışma sonuçları mekanik karıştırmanın kil uzaklaştırmasında yeterli olmadığını ultrason uygulaması ile ise daha başarılı sonuçlar elde edildiğini göstermiştir. Ultrason destekli kil dağıtma ve uzaklaştırma deneyleri sonucunda malzemenin %6,30'ü şlam olarak uzaklaştırılmış, malzemenin SiO2 içeriği %21,00'den %16,87'ye düşmüştür. Flotasyon deneylerinde ise yeterli bir zenginleştirme olmamıştır. 200 gr/ton R845 ve 600 gr/ton nişasta varlığında %6,37 TiO2 tenörlü bir konsantre %10,3 verim ile kazanılırken, en yüksek verim %33,20 ile 800 gr/ton R845 ve 600 gr/ton nişasta varlığında gerçekleşmiş, bu şartlarda konsantre TiO2 tenörü %6,20 olmuştur. Bu tez çalışması sonucunda titanyumun uygulanan koşullarda flotasyon yöntemiyle verimli olarak kazanılamadığını ortaya konmuştur.