Sanatta YeterlikAçık Erişim

Yünlü kumaşlara kazandırılan yeni özellikler ve modanın etkileri

1995
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Şerife Sezgin

Özet (TR)

Koyunun sırtından elde edilen yün, en eski tekstil elyaflarındandır.Deriden kırpmak ve yolmak suretiyle elde edilir.Kumaş haline getirilmesi ise yazının icadından çok öncelere rastlamaktadır.Eski Mısır, Mezopotamya ve Yunan' da evlerde yün eğrildiği ve dokuduğu bilinen bir gerçektir.Yün uzun yıllar bir ailenin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde gelişmiştir.Sanayii Devrimi' nden sonra ise gelişme göstererek ticari alana geçiş yapmıştır.Ticarette kumaş üretiminde en değerli koyun yünü olarak merinos tipi koyunun yünü kabul edilmiştir.Çok ince yün veren merinos koyunları ilk önce Avustralya' da yetiştirilmiş, daha sonra dünyanın pek çok ülkesine yayılmıştır.Bugün hala en çok merinos yünü üreten ülke Avustralya' dır. Epidermis (Kütikül), korteks (Kabuk), ve medula (Kıl kökü) olarak üç ana bölümden oluşan yün kılında, elyafin inceliğini belirleyen medula tabakasıdır.Mıh kanalı - medula ne kadar küçük ve dar olursa elyaf o kadar ince olur.Merinos yünlerinin ince olma nedeni medulanm yok denecek kadar dar olmasıdır.Incelik, yün lifi için çok önemli bir fiziksel özelliktir.Isı tutma, nem çekme, keçeleşme ise yün elyafının, özellikle yeni çalışmalara ışık tutması açısından, diğer önemli fiziksel özelliklerindendir.Isı tutma özelliğinden dolayı, yün, kışın sıcak havayı vücuttan çıkarmaz, yazın da sıcak havayı dış çevreden deri içine girmesine izin vermez.Deri ile dış çevre arasında bir tampon görevi üstlenir.Çok miktardaki rutubeti emme özelliği olduğu için de, vücutta terden oluşabilecek rahatsızlık hissi uyanmaz. Yünün sağlık açısından da son derece önemli bu özellikleri kapsamında ona, bilinen klasik özellilerinin ve görüntüsünün dışında bir takım yeni özellikler kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bunlardan bir tanesi, özellikle keçeleşme özelliğinden faydalanılarak makinada yıkanabilirliktir.Yeni projeye göre, yünlü kumaşlar ev tipi 30 C yünlü programı olan bir çamaşır makinasında güvenle yıkanabilecektir.Böyle bir yenilik tüketiciyi ekonomik olarak da çok rahatlatacaktır. Diğer bir özellik yünü ilkbahar-yaz aylarında da giyilebilir kılmaktır.Isı tutma özelliği bu kapsamda devreye girmektedir Yüzey görünümlerinde değişiklik yapma yolu ile yünlü kumaşların bilinen imajını değiştirmek de tasarım açısından kazandırılmaya çalışılan özelliklerdir Amaç, her kesimden tüketiciye hitap edebilmek, yünlü kumaşları kendilerine daha yakın hale getirmek, her mevsim giyilebilir kılmaktır.Tezin son bölümündeki tasarım önerileri de bu amaçla yapılmıştır.

Yazar

Dr. Nesrin Önlü

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Nesrin Önlü (Sanatta Yeterlik Tezi). Yünlü kumaşlara kazandırılan yeni özellikler ve modanın etkileri, 1995, Dokuz Eylül University.

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Dokuz Eylül University tezlerinden daha fazlası