Yunus Emre Divanı'nın kelime dünyası

Yûnus Emre Dîvânı'nın Kelime Dünyası" adını verdiğimiz bu çalışmada, öncelikle dîvândaki bütün kelimeler ve kelime türlerini ayrı ayrı inceleyerek, kelime yoğunluklarını ve birbirlerine oranlarını tespit ettik. Yaptığımız incelemeler, sonucunda, eldeki verilerden de yola çıkarak, Yûnus Emre'nin üslûbunu oluştururken, kullandığı kelimelerden nasıl faydalandığını tespit etmeye çalıştık. Şairin kullandığı bütün kelimeler ile birlikte oluşturduğu ifâde kalıpları ve mecazlar tam anlamıyla mükemmeldir. Şair şiirlerinde tasavvufi konuları ele almış ve anlam, duygu, şekil arasında mükemmel bir denge sağlanmıştır. Yûnus Emre, kelimelerin ses ve anlam gücünü ortaya koyarak, kendine özgü duygu, düşünce ve imgeleri içtenlik ve bütünlük içerisinde anlatmayı başarmıştır. Konuşulan dilden faydalanarak, rahat, kolay bir söyleyiş tarzı oluşturan şair, mecaz ve sembollerden, teşbih ve istiare gibi söz sanatlarından, kafiye, redif ve ikilemelerin müzikalitesinden de faydalanarak, başarılı ve orijinal bir üslûp meydana getirmiştir. Şair az ve öz söz söylemeyi başarmasının yanı sıra, çok derin ve anlaşılması güç konu ve kavramları, Türkçenin gücünden faydalanarak daha kolay anlaşılır hâle getirmiştir. 4 Çalışmamız içerisinde incelediğimiz isim ve sıfat tamlamaları da, onun imaj dünyasını gösteren önemli malzemelerdir. Şair varlık ve kavramları gösterip, belirtirken, kalıplaşmış benzetmeler ile kendi fikir, his ve hayâl dünyasını gösteren yeni ve orijinal buluşlarla kendine has bir imaj ve ifâde tarzı oluşturmuştur. V180 Yûnus'un şiirleri senfoniktir. Bir beste gibi ahengi ve lirizmi sayesinde, akla kolay yerleşir ve ezberlenebilir niteliktedir. Yûnus Emre aktif bir mistiktir. Gerek hayat felsefesinde, gerek şahsî dünyasındaki bu dinamizm, onun şiirlerinde de yansımıştır.- Kullandığı bol sayıdaki fiil ve fiil unsurlarıyla meydana getirdiği bu dinamik üslûp, muhakkak ki edebî niteliktedir. Şiirlerinden anladığımız üzere, aşk ve gönül adamı olan Yûnus Emre, dinî ilimlerin yanı sıra, halk edebiyatı ve halk kültürüne de vâkıf bir şairdir. O Türkçe'nin bütün imkân ve güzelliklerini kullanabilmiş, Türkçeye tam anlamıyla hâkim ve âşık bir şairdir. Yûnus Emre, Türk Dilinin usta ve emekçisi olarak oluşturduğu üslûp ile, daha çok seneler araştırma ve incelemeye tâbi tutulacak, zevkle okunacak bir gizli hazine gibidir.