Yuva'ya dönüş: Mekân hissi, mekânsal bağlılık ve bağımlılık

Modern çağın insanı günlük çalışma temposu ve toplumsal rekabet ortamı içinde, kendi doğasından uzak duyarsızlaşmış bir yaşam sürmektedir. Evrende zaten yalnız olan insanın dünyada varolabilmesine olanak sağlayan yuva ve mekâna bağlılık duyguları da en temel yapılar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada yuva hissi, mekânsal bağlılık ve bağımlılık kavramlarının fiziksel, felsefi ve psikolojik temelleri üzerinde durularak günümüze kadar gelen süreçteki gelişimi incelenmiştir. Öncelikle, canlıların fiziksel anlamda davranışlarını inceleyen deneyler, gözlemler ve kültür kapsamında mekân duygusunun algısal boyutları ele alınmıştır. Zihinsel bir kategori olarak yuva ve mekân algısı hakkında süregelen bilimsel düşüncelerin ürünleri ele alınmıştır. Zaman ve mekânın, kişinin kendiliğinin oluşabilmesi için belirleyici faktörleri meydana getirdikleri anlatılmıştır. İnsandaki mekânsal bağlılık ihtiyacının antik dönemden günümüzün bireyselleşme çağına kadar geçen süreçte özellikle inanç boyutunda otoriteler tarafından nasıl kullanıldığı açıklanmıştır. Modern çağımızın ürünü olan mekânların da doğal olarak bu tarihsel birikimin yansımaları olduğu belirtilmiştir. Uygarlığın toplumu bir arada tutmak için uygulamak zorunda olduğu her türlü kuralın ve dayatmanın mekânsal bağlılık duygusu ile ne kadar ilişkili olduğu, dahası modern çağda mekânsızlık kavramının da gelişmesi sonucu yuva kavramını kaybeden insanın mutsuzluğunu kaçınılmaz olarak etkileyen psikolojik zeminin yapısı vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yuva, Mekân Hissi, Mekansal Bağlılık/ Bağımlılık, Mekânsal Kimlik.