Zararlı böceklerle mücadelede yeni bir yaklaşım: entomopatojen nematodla enfekte canlı böcek salımı

Entomopatojen nematodlar (EPN) (Fam. Steinernematidae ve Heterorhabditidae) zorunlu böcek patojeni olan biyolojik mücadele organizmalarıdır. Alan uygulamalarında genellikle püskürtme yöntemi kullanılarak infektif juvenil evre nematodlar verilmektedir. Ancak kabuk altı veya sık bitki örtüsü bulunan habitatlardaki zararlı böceklere karşı püskürtme yöntemi etkili olamamaktadır. Bu tez çalışması kapsamında kestane ağaçlarının kabuk altına yerleşip iletim demetleriyle beslenen Cossus cossus larvalarına ve sık bitki örtülü çim alanlarda zarar yapan Spodoptera cilium larvalarına karşı yeni bir uygulama yöntemi olarak "nematodla enfekte canlı larva salımı" diğer bir deyişle "canlı bomba" metodunun etkinliği araştırılmıştır. Denemelerde EPN olarak Steinernema carpocapsae türü kullanılmıştır. Nematodla enfekte canlı larva elde etmek için Galleria mellonella ve S. cilium larvaları 24 saat süreyle S. carpocapsae infektif juvenilleriyle karşı karşıya bırakılmıştır. Cossus cossus denemeleri için kestane kütükleri, S. cilium denemeleri içinse hazır rulo çim parselleri kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda enfekte canlı larva salım tekniği ile kabuk altındaki C. cossus larvalarında %86, çim alandaki S. cilium larvalarında ise %91 oranında ölüm meydana gelmiştir. Her iki deney grubunda elde edilen ölüm oranlarıyla kontrol grupları arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. Sonuç olarak kabuk altı ve benzeri kapalı habitatlardaki zararlılara karşı EPN'lerin test edilen bu yeni uygulama yöntemi sayesinde başarıyla uygulanabileceği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Biyolojik mücadele, Cossus cossus, Spodoptera cilium, entomopatojen nematodlar