Zeki Atkoşar'ın bestelediği Mevlevî Âyînlerininusûl-arûz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi

Mevlevî Âyînleri, Türk Mûsikîsi ve Türk Din Mûsikîsi formları içerisinde Türk Mûsikîsi nazariyatı ve usûlleri açısından büyük formlar arasında önemli bir yere sahiptir. Zengin bir besteleme tekniğiyle yazılmış, kapsamlı ve geniş işleyişi olan bu formdaki eserlerin incelenmesi Türk Din Mûsikîsi için önem taşımaktadır. Bu çalışmada, günümüz Mevlevî Âyîni bestekârlarından Zeki Atkoşar'ın bestelemiş olduğu sekiz Mevlevî Âyîninin tamamının usûl-arûz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi ve Âyîni Şerîflerde kullanılan usûllerle, güftelerin yazıldığı arûz kalıpları arasındaki ilişkinin ayrıntılı olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk başlığında 'Hz. Mevlânâ'nın hayatı ve eserlerine yer verilmiş, "Mevlevîlik ve Semâ" kavramlarına değinilmiştir. İkinci başlıkta Türk Din Mûsikîsi formları hakkında bilgiler verilmiş olup üçüncü başlıkta analiz çalışmasının temeli olan 'usûl' ve 'vezin' konularına değinilmiştir. Dördüncü başlıkta bestekâr Zeki Atkoşar'ın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak Zeki Atkoşar'a ait sekiz Mevlevî Âyîni Şerîf kronolojik olarak sıralanmış daha sonra tüm Âyîni Şerîflerin Selâmlarının güftelerinin vezne bağlı hece dağılımları, hazırlanan usûllerin ana kalıp ve velvele darpları şablonlarına yerleştirilerek incelenmiştir. Son olarak güftelerin arûz vezinleri tespit edilip, şekil özellikleri ve anlamları açıklanmıştır