Zenbillizade Fudayl Çelebi'nin Tenvî'u'l-Usûl adlı eserinin tahkik ve değerlendirilmesi

İslam kültürünün yazılı kaynakları arasında "klasik eserler" diye anılan ilmî çalışmaların önemli bir bölümü hâlen yazmalar halinde bulunmaktadır. Geçmişte belirli bir alanda ilmî gelenek çerçevesinde kaleme alınan bu eserlerin metin neşrinin yapılarak o alanda günümüz araştırmalarına konu edilmesi yeni tespitlere ve bilgilere ulaşmada katkı sağlamaktadır. Bundan dolayı yazma eserler üzerinde çalışmak bir açıdan geçmişe ait bir sorumluluğu yerine getirmek, gelecekteki ilmî çalışmalara zemin hazırlamak anlamına gelmektedir. Söz konusu alan Fıkıh ve Fıkıh Usûlü olunca karşımıza tarihten miras kalan ciddi bir yekûn çıkmaktadır. Tezimizde Osmanlı dönemi fakîhlerinden Zenbillizade Fudayl Çelebi'nin halen yazma halindeki Tenvîʻu'l-Usûl adlı eserini tahkik ederek Fıkıh Usûlü alanındaki görüşlerini değerlendirdik. Bu alandaki düşüncelerinin anlaşılmasına ve analizine yardımcı olacak tarzda müellifin biyografisine yer verdik. Çalışmamız biri giriş olmak üzere dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte tezin konusu, kapsamı, amacı ile ilgili bilgileri verdikten sonra araştırmada izlenen metot ve teknikleri belirttik. İkinci bölümde, eserin müellifi Fudayl Çelebi'nin hayatı, ilmi kişiliği ve eserleriyle ilgili elde ettiğimiz bilgileri değerlendirdik. Üçüncü bölümde, müellifin kendisinden önceki usûl âlimlerinden istifade ettiği yahut onlardan ayrıldıkları noktaları tespit ederek müellifin usûl anlayışını ortaya koymaya çalıştık. Dördüncü bölümde, eserin nüshalarının tanıtımını yaptıktan sonra tahkikte izlediğimiz metotları zikrederek tahkikli metne yer verdik. Sonuç bölümünde ise çalışmamız neticesinde vardığımız sonuçlara dair genel bir değerlendirme yaptık. Anahtar Kelimeler: Zenbillizade, Fudayl Çelebi, Cemali, Tenvîʻu'l-Usûl, Fıkıh, Usûl