Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin askeri darbelerle ilgili bilgi, algı ve tutumları üzerine bir inceleme

Askeri darbeler, ordunun elinde bulunan güçten istifa ederek var olan yönetimleri baskı ve zor yoluyla iktidardan düşürmesidir. Bu durum, genellikle ordunun anayasal düzen içerisinde kendisine tanımlanan görev alanının dışına çıkması ya da mevcut anayasal ve yasal hükümleri kendi müdahalesini meşrulaştıracak şekilde yorumlamasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede askeri darbelerin yapılış nedenlerinin dönemin şartlarına göre benzerlikler ve farklılıklar gösterdiği görülmektedir. Örneğin, literatürde birçok kaynakta, Türkiye siyasi tarihinin bir askeri darbeler tarihi olarak adlandırılmakta olduğu görülmektedir. Bunun nedeni dönem içerisinde değişen siyasi, toplumsal ve ekonomik koşulların darbe için meşru bir neden sayılmasıdır. Dolayısıyla, neredeyse her 10 yılda bir gerçekleştirilen darbeler, Türkiye'yi siyasi, sosyal, ekonomik bakımdan etkilemiştir. Gerçekleştirilen darbeler sonucu demokratik süreç askıya alınmış, temel hak ve özgürlükler kısıtlanmış, anti demokratik uygulamalar gerçekleştirilmiş, devlet ve toplum düzeninde önemli değişiklikler yaşanmıştır. 1960 yılından başlayarak, askeri darbeler günümüz toplumunun oluşmasında oldukça etkili olmuştur. Oluşan yeni toplum içerisinde en büyük zararlardan birisini siyasi partiler yaşamışlardır. Bu çerçevede, konunun seçilme nedeni Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin askeri darbelerle ilgili bilgi, algı ve tutumlarının incelenmesine duyulan ihtiyaçtır. Çalışmada, öğrencilerin bu konudaki bilgi, algı ve tutumları ölçülerek söz konusu unsurların demografik değişkenlerle ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin büyük bir kısmının demokratik düzen içerisinde askeri darbeleri kabul edilemez bulduğu görülmüştür. Bulgulardan yola çıkılarak öğrencilerin darbelere demokratik süreci kesintiye uğratan ve toplumsal kutuplaşmayı arttıran bir olgu olarak baktıkları görülmüştür. Öğrenciler, Türkiye'nin siyasi tarihiyle paralel olacak şekilde, darbe nedenlerine ilişkin olarak siyasi kutuplaşma, ekonomik kriz ve meşruiyet kaybı gibi unsurlara vurgu yapmışlardır. Son olarak ise siyasetle ilgilenen öğrencilerin darbeyle ilgili bilgi düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Genel olarak bakıldığında, öğrencilerin darbelerle ilgili olumsuz bir tutum sergilediği anlaşılmıştır.