Zübdetü'l-Kavâ'ıd ve 'Ukdetü'l-Fevâ'ıd'ı) çalışmanın el yazmasının başarısı ile ilgili önemi

İmam el-Bikâî, Arapça ve çeşitli dini ilim alanlarında derinleşmiş H. 12. yüzyıl Müslümanlarının imamlarından biri olarak kabul edilir. O yaşarken ve öldükten sonra hak ettiği yeterli ilgiyi görmemiş ve eserleri uzun bir süre unutulmuştur. Bundan dolayı bu çalışma imam Bikâî'nin navih yönünü incelemesi açısından türünün ilk örneği kabul edilebilir. Bu eser konuları açık bir şekilde işlemesine ek olarak şerh ve izahlardaki kolaylığıyla nitelenmektedir. Bu eser okuyucunun zihnini harekete geçiren ve onu sunulan ilmi konuyla etkileşime yönlendiren sorular sormaya dayalı öğretim metodunu kullanır. Metinin tahkikinde imam Birgivî ve Bikaî'nin tercümeleri sunulmuştur. Ayrıca araştırmada, Bikaî'nin imam Birgivî'nin Avâmil eserine yaptığı şerhl diğer şerhlerin karşılaştırılması yapılmaktadır. Devamında ise imam Bikaî'nin kullandığı şerh metodu, kullandığı kaynaklar ve nahiv hakkındaki görüşlerine itibar ettiği nahiv ekolleri açıklanmaktadır. Buna ek olarak araştırma, şerhe etki eden eksiklikleri göz ardı etmemiştir. Az da olsa bunlardan bahsetmek bilimsel araştırmaya sevk eden en önemli çıkış noktalarından biridir. Metin tahkikinde öncelikli olarak asıl metindeki sıkıntıların ortaya koyulması hedeflenmektedir. Bu konuda tahkik usulünde kullanılan ilmi yönteme uygun olarak ilk metinlere başvurulmakta, söylenen sözlerin sahiplerine ait olup olmadığı incelenmekte ve kapalı kalan kısımlar açıklanmaktadır. Bikaî şerhinde açıklama cümlelerini kullanan ve konuyu sunan belirli bir yönteme dayanmaktadır. Onun bu takdimleri konuyu tamamlayan önemli vesilelerden biri kabul edilir. O, konuya ilk şeklini olgunlaştıran ikinci şeklini de tamamlayan açık bir görünüm verir. Çalışmada kitabın yapısının, Avamil'in nahivle ilgili konularında yeterli geleceği sonucuna ulaşılmaktadır. Buna ek olarak kitabın izah edici ve açıklayıcı olduğu da ifade edilmektedir. Ayrıca kitabı şerh eden nahiv alanında bir özgürlüğe sahiptir. O görüşlerini delile uygun olan görüşlerden seçmektedir. O sema delilinin değerini yüksek tutmaktadır ve onun sünnete dayanması zorunlu nahiv usulü esaslarından birisi gibidir. Anahtar Kelimeler: Birgivî, Bikâî, avamil, nahiv.