47
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Cumhuriyet'in ilk yıllarında vatandaş eğitiminin temelleri (1923-1938)
Cumhuriyetin kurulmasıyla müfredat programlarında Cumhuriyet vatandaşının sahip olması gereken bilgi, beceri ve değerler doğrultusunda değişiklikler yapılmıştır. Bu dönemde devletin ideolojisi ve ideal insan yetiştirme hedefi ders kitaplarına yansımış ve ders kitapları bu doğrultuda yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca vatan sevgisi ve millet olma bilinci de ulaşılmak istenen hedeflere uygun olarak ders kitaplarında yer almıştır. Cumhuriyetin gerektirdiği ideal insan modelinin oluşturulmasında okullarda verilen vatandaşlık eğitimi büyük rol oynamıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında yetişecek nesillere Cumhuriyet rejimini benimsetmek, devletin temel felsefesi olmuştur. Atatürk, tarih araştırmalarıyla yakından ilgilenmiş, milli tarihimizi oluşturmak için yapılan çalışmalara öncülük etmiştir. Bu dönemde Türkler hakkındaki asılsız iddialara cevap verebilmek için tezler ortaya atılmıştır. Bu çalışmada Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Tarih Tezi ve Güneş Dil Teorisi doğrultusunda milli duyguları benimsemiş nesiller yetiştirmek için nasıl hareket edildiği ve vatandaş eğitiminin hangi temellere dayandırıldığı ele alınmıştır. Atatürkçü düşünceyle ulusal kimliğin inşası tarih, dil, coğrafya, beden terbiyesi ve spor, arkeoloji, antropoloji ve yurt bilgisi alanlarında işlenmiştir. Sözü edilen bu alanların ders kitaplarına yansımaları ve vatandaş eğitimine katkıları ele alınmıştır. Özellikle Atatürk tarafından kaleme alınmış olan büyük eser 'Nutuk' ve Atatürk'ün direktifleriyle Afet İnan tarafından yazılmış olan 'Vatandaş İçin Medeni Bilgiler' kitabı çalışmada yararlanılan başlıca kaynaklar olmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve literatür tarama yöntemleri kullanılmış; Cumhuriyetin ilk yıllarında okutulan ders kitaplarından temin edilenler, o dönemi konu alan kitaplar, dergi, makale ve tezlerden yararlanılmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürü düzeylerinin belirlenmesi
Bu çalışmadaki amaç ortaokul öğrencilerinin okuma kültürü düzeylerinin cinsiyet, Türkçe ders başarısı, okuma alışkanlıklarına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesidir. Çalışmada betimsel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmadaki çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Burdur ilinin ortaokullarının 7. sınıflarından 250 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Türkel (2017) tarafından geliştirilen "Okuma Kültürü Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu"yla elde edilmiştir. Veri analizi, SPSS programıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, "frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, MANOVA ve ANOVA " tercih edilmiştir. Araştırmanın sonuçları çerçevesinde ortaokul öğrencilerinin okuma kültürüne ilişkin görüşlerinin genel olarak olumlu olduğu görülmektedir. Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürüyle ilgili fikirleri cinsiyete dayalı olarak anlamlı farklılık arz etmektedir. Kız öğrencilerin okuma kültürüne ilişkin görüşleri, erkek öğrencilerin görüşlerine göre daha olumludur.
Muzaffer İzgü'nün çocuk romanlarına yansıyan sözvarlığı üzerine bir inceleme
Bu çalışma Muzaffer İzgü'nün çocuk romanlarında yer alan sözvarlığı öğelerini ve kullanım sıklıklarını incelemek için yapılmıştır. Bu amaçla yazarın çocuk edebiyatı alanında yazmış olduğu bütün romanları okunmuş ve kullanılan sözvarlığı öğeleri (atasözleri, deyimler, terimler, ilişki sözleri…), bu ögeleri ne sıklıkta kullandığı belirlenmiştir. Yazarın çocuk edebiyatı eserlerinden roman türünde olan 38 kitabı incelenmiştir. Kitaplar içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde sıklık ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Çalışmada "Türkçenin Sözvarlığı" ana kategori; "atasözleri", "deyimler", "ikilemeler", "terimler", "ilişki sözleri", "kalıplaşmış sözler", "çeviri sözcükler", "yabancı sözcükler", "bilmeceler", "tekerlemeler", "argo sözcükler" ve "Anadolu ağızları" ise alt kategoriler olarak belirlenmiştir. Yazarın tüm çocuk edebiyatı romanları sözvarlığı açısından taranarak, her bir kitaptaki sözvarlığı öğeleri girdikleri alt kategoriye göre abecesel olarak sıralanarak belirtilmiştir. Her kitap için sözvarlığını oluşturan dilsel öğelerin sıklık ve yüzdelerinin belirtildiği tablolar oluşturulmuştur. Bu bağlamda yazarın sık kullandığı sözvarlığı ögeleri göz önüne alınarak yorumlanmıştır. Bu çalışmada, yazarın romanlarında sözvarlığının çeşitli öğelerine yer verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu öğeler arasında en çok ikilemelerin yer tuttuğu ardından deyimlerin, ilişki sözlerinin, Anadolu ağızlarının, terimlerin, yabancı sözcüklerin ve tekerlemelerin geldiği belirlenmiştir. Yazarın tüm çocuk romanlarında sadece bir tane bilmeceye rastlanmış; argo sözcükler, kalıplaşmış sözler ve atasözlerini ise diğer sözvarlığı öğelerine göre daha az kullandığı belirlenmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türkçe öğretim kitaplarını anlayabilmesi için gereken sözcük sayılarının belirlenmesi
Yabancı dil öğretiminde Türkçe öğretim setleri Türkçe öğrenmek isteyen bir öğrenci için önemlidir. Çünkü dil öğrenmek isteyen öğrenci ilk olarak TÖMER ve dil kurslarında çeşitli yayınevlerinin Türkçe öğretim setlerini kullanmaktadır. Türkçe öğrenmek isteyen bir öğrencinin öncelikle sözcük dağarcığının oluşturulması gereklidir. Bunun için de sözcük dağarcığının genişletilmesi, yeni sözcüklerin bireyin sözcük dağarcığına kazandırılması için kitaplardan yararlanılması kaçınılmazdır. Yabancılara Türkçe öğretiminde gereksinim duyulan sözcükler ve söz öbeklerinin bilinmesi dil öğrenen öğrencinin okuduğu metinleri anlaması açısından önemlidir. Bu araştırmada bir öğrencinin yabancı dil öğretim setlerindeki metinleri okuyup anlayabilmesi için sıklık sözlüklerindeki ilk kaç sözcüğü bilmesi gerektiğini belirlemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada İzmir Yabancılar için Türkçe ve Yabancılar için Türkçe Gazi dil öğretim setlerinin A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeylerinde 10 ders kitabı doküman olarak belirlenmiş ve incelenmiştir. Derlenen bu kitaplardaki sözcüklerin yapılan benzer araştırmalardaki kriterler ölçüt alınarak "Simple Concordance 4,0,9" programı desteği ile sözcük sıklıkları belirlenmiş, kitapların düzeylerine göre sözcük listeleri hazırlanmıştır. Kitaplardaki sözcükler "Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü" (Göz, 2003) ve "Türkçe Sıklık Sözlüğü: Öğrenenler İçin Temel Sözcük Bilgisi" (Aksan, Aksan, Mersinli ve Demirhan, 2017) adlı sözlükleri karşılaştırılmış ve bu sözlüklerdeki sözcükleri ne oranda kapsadığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda İzmir Yabancılar için Türkçe, Türkçe öğretim setlerindeki kitaplarda 63240 çalışır sözcük, 12341 sözcük çeşidi, Yabancılar için Türkçe Gazi, Türkçe öğretim setlerindeki kitaplarda 28975 çalışır sözcük, 8439 sözcük çeşidi saptanmıştır. Bir öğrencinin Yabancılar İçin Türkçe Gazi dil öğretim setindeki kitapları anlayabilmesi için Göz'ün (2003) sıklık sözlüğündeki ilk 13000+ ve Aksan vd.'nin (2017) sıklık sözlüğündeki 5000+ sözcüğü, İzmir Yabancılar için Türkçe dil öğretim setindeki kitapları anlayabilmesi için Göz'ün (2003) sıklık sözlüğündeki ilk 14000+ ve Aksan vd.'nin (2017) sıklık sözlüğündeki 5000+ sözcüğün bilmesi gerektiği saptanmış ve elde edilen bulgulardan hareketle önerilerde bulunulmuştır
Etiyopyalı öğrencilerin Türkçe dersine karşı tutumları
Küreselleşen dünya düzeninde uluslararası ilişkilerin gelişmesi, teknoloji kullanımının yaygınlaşması ve ülkeler arasındaki ulaşımın kolaylaşması gibi nedenlerle yabancı dil öğrenmeye olan gereksinim arttırmıştır. Ülkelerin birbirleriyle etkileşim içinde olması çok kültürlülüğü, çok kültürlülük ise çok dilliliği etkilemiştir. Bu sebeple günümüzde yabancı dil öğrenme önemli bir gereklilik hâline gelmiştir. Türkçe dili yabancılar tarafından özellikle son dönemde her ne kadar fazla tercih edilir bir dil olsa da özellikle öğrenim noktasında öğrenciler çeşitli sorunlar ile karşılaşmaktadırlar. Öğrencilerin Türkçeyi öğrenmeleri ya da farklı ülkelerden Türkiye'ye gelen öğrencilerin Türkçeye karşı tutumları değişkenlik gösterebilmektedir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe eğitimi alan Etiyopyalı öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumları akademik başarı puanı, cinsiyetleri, Türkçe öğrenme amaçları, sınıf düzeyleri, derse sınava hazırlanma süreleri dışında Türkçe çalışma süreleri gibi değişkenler açısından aralarında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye Maarif Vakfı Okulları Etiyopya Harar Kampüsünde eğitim alan 43'ü kız 46'sı erkek toplam 89 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutum puanlarını belirlemek için Alzwari, Pour-Mohammadi ve Abidin (2012) tarafından kullanılan ve Muhiburrahman Nekzad tarafından Türkçeye çevrilen (45) maddelik, 5'li Likert tipi Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, akademik başarı puanları ile Türkçe dersi tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öğrencilerin cinsiyetleri ile Türkçe dersi tutum puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır ancak erkek öğrencilerin tutum puanları kız öğrencilere oranla olumlu yönde yüksek çıkmıştır. Öğrencilerin öğrenme amacı ve Türkçe tutumları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunamamıştır. Sınıf düzeylerinde 12. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin Türkçe tutum puanları bilişsel alanda 10. sınıfta öğrenim gören öğrencilerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davranışsal ve toplam tutum düzeylerinde ise 12. sınıfta öğrenim gören katılımcıların tutum düzeylerinin 9. sınıf, 10. sınıf ve 11. sınıfta öğrenim gören katılımcılardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin derse ve sınava hazırlanmaları dışında haftalık Türkçe çalışma saatleri ile Türkçe tutumları arasında anlamlı ve olumlu yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Türkçeye dersler ve sınavlar haricinde 3-4 saat çalışan katılımcıların tutum düzeylerinin 1-2 saat çalışan katılımcılardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Duyuşsal tutum düzeyinde, Türkçeye dersler ve sınavlar haricinde 3-4 saat ve 7-8 saat çalışan katılımcıların tutum düzeylerinin 1-2 saat çalışan katılımcılardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Etiyopyalı Öğrencilerin Türkçeye Karşı Tutumları, Tutum, Türkçe, Yabancı Dil Olarak Türkçe Dersine Karşı Tutum Sayfa Adedi: 90 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Rıza OĞRAŞ
8.sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabında işlenen Milli Mücadele konularının Nutuk'la karşılaştırılması üzerine bir değerlendirme
Bu araştırmada Millî Mücadele Dönemi konularının Nutuk ve 8.sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabıyla karşılaştırılması yapılıp bir değerlendirme sunulmuştur. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu araştırmada çalışma alanı olarak Atatürk'ün Nutuk adlı eserinden ve 2021-2022 eğitim öğretim yılında ortaokul ve imam hatip ortaokulunda okutulan, Bir-YAY yayıncılığa ait 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabından yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre İTA ders kitabı Nutuk'ta vurgulanan önemli konulara yer verilmiştir fakat ders kitabında ayrıntılı aktarım yapılmadığı tespit edilmiştir. Millî Mücadele Dönemi, ders kitabında da Nutuk'ta da görsellerle desteklenerek sunulmuştur. İTA ders kitabından 16 yerde Nutuk'tan doğrudan alıntı yapılmıştır. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi adına en önemli kaynak olan Nutuk'tan Milli Mücadele Dönemi için daha fazla doğrudan alıntı yapılmasının daha etkili olacağı görüşüne varılmıştır. Ayrıca 8.sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2021-2022 eğitim öğretim yılı ders kitabında ünitelerde konuyla ilgili metinler kaynak gösterilerek konunun pekiştirilmesi sağlandığı tespit edilmiştir. Özellikle ikinci üniteden itibaren kaynak metinler Nutuk'tan faydalanılıp hazırlanırsa İTA için birinci kaynak olan Nutuk'tan daha verimli bir şekilde faydalanılabilineceği kanaatine varılmıştır.
Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi
Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada temel nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe, Ege Üniversitesi Yabancılar için Türkçe, Dokuz Eylül Üniversitesi İzmir Yabancılar için Türkçe isimli ders kitaplarının temel düzey (A1/A2), orta düzey (B1/B2) ve ileri düzey (C1) kitaplarındaki okuma becerisi başlığı altındaki okuma metinleri incelenmiştir. Ateşman'ın (1997) geliştirdiği formül aracılığıyla incelenen 1024 metin nicel ifadelerle betimlenmiş ve tespit edilen düzeyler oransal olarak grafiğe aktarılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda araştırma kapsamındaki ders kitaplarında A1-A2 düzeyindeki okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyinin kolay düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre incelenen kitaplardaki okuma metinlerinin temel düzeye uygun olduğu ifade edilebilir. Araştırma kapsamında incelenen üç kitapta B1-B2 düzeyindeki metinlerin okunabilirlik düzeyi orta güçlükte tespit edilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretiminde kurun değişmesiyle birlikte okuma metinlerinin güçlük düzeyi artmıştır. C1 düzeyindeki okuma metinlerinde de orta güçlükte okunabilirlik düzeyi tespit edilmiş olmakla birlikte bu düzeydeki okuma metinlerinde çok zor düzeyde okunabilirlik oranlarına da rastlanmıştır. C1 düzeyinde zor metin örneklerine yer verilmiş olması, ileri düzey Türkçe öğretiminde dil gelişimine katkı sağlanmasıyla açıklanabilir. Araştırmada okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri kıyaslandığında A1-A2, B1-B2- C1 düzeyinde okunabilirlik yönüyle güçlük derecesinin düzenli olarak arttığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarında Türk dünyası tutum ve değer çalışması
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Türk dünyasına yönelik olarak tutumlarının ve değerlerinin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Türk dünyası hakkındaki tutumlarının belirlenmesi ile gerekli eksiklerin saptanmasıdır. Gelecek dönemler için tespit edilen eksiklerin sebeplerinin belirlenmesi ile öğretmen adaylarına verilecek eğitimde ve öğretmen adaylarının Türk dünyası düşüncesine yönelik tutumlarının geliştirilmesinde bu çalışmanın pusula görevi göreceği ve bu sebepten literatüre ve Türk dünyası eğitim sürecine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma kapsamında kullanışlılık ve ulaşılabilirlik açısından çalışmanın evreni olan sosyal bilgiler öğretmen adaylarını temsilen, örneklemi Akdeniz Üniversitesi ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesin de sosyal bilgiler öğretmenliği okuyan 1-2-3-4. sınıf öğrencilerinden 205 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu çalışma 2022-2023 eğitim ve öğretim döneminde öğrenim gören sosyal bilgiler eğitimi öğrencilerini kapsamaktadır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi kapsamında yer alan tarama deseni kullanılmıştır. Verilerin toplanması için "cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, kitap okuma sıklığı ve yaşanan yerin statüsü" olarak belirlenen demografik değişkenler ile birlikte Akın vd. (2017) tarafından geliştirilen "Türk Dünyası Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde veri toplama aracı sosyal bilgiler öğretmen adaylarına Google Forms aracılığı ile çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Türk Dünyası Tutum ölçeğine verdiği cevaplar doğrultusunda ölçek geneli ve alt boyutlarında bireylerin yaşadıkları yer açısından anlamlı bir farklılığın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler 5, 6 ve 7. sınıf ders kitaplarında mesleklerin incelenmesi
Mesleklerin öğretiminde eğitim vazgeçilmezdir. Bu süreçte, sosyal bilgiler dersinin rolü tartışmasız bir gerçektir. Bu çalışma, "meslekler"in sosyal bilgiler ders kitaplarındaki işlenişini ortaya koymak hedefiyle gerçekleştirilmiştir ve 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında meslek konusuna ne kadar yer verildiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılında kullanılan bu ders kitaplarında yer alan metinler, görseller ve örnekler meslek konusuyla ilgili olarak incelenmiştir. Yapılan çalışmada nitel araştırmanın önemli yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi deseni yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma, öğrencilerin hem kişisel hem de toplumsal gelişimlerine katkı sağlamak amacıyla kaleme alınmıştır. Öğrencilerin meslek çeşitlerini tanımalarını, kendi ilgi ve yeteneklerini keşfetmelerini, gelecekteki kariyer seçimleri konusunda bilinçli ve doğru kararlar almalarını sağlamaktır. Dolayısıyla, sosyal bilgiler ders kitaplarında mesleklerin detaylı bir şekilde incelenmesi, öğrencilerin sadece bireysel değil aynı zamanda toplumsal düzeyde bilinçli ve sorumlu bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlar.
The achievement situations of field skills in 2005 social studies curriculum according to the subjective perception of the students
In this study; the achievement situations of the field skill according to the subjective perception of the students were determined by the 8th grade students at 4th, 5th, 6thand 7thgrades of in 2005 Social Studies Curriculum. Study group of the research consisted of 158 (52.5%) female and 143 (47.5%) male students, 301 students in total, studying in eight secondary schools located in Kırşehir city center that were specified by random sampling method. The research was patterned according to screening model, which is a quantitative research method. Pursuant to this model, data were obtained by a 5 likert Field Skill Gaining Scale with 60 articles, which was developed by the researcher. Afterpre-application of the prepared scale, Cronbach's Alpha value of the 60 articles was calculatedas 0,97. The scale comprised 6 demographic variables and 6 sub-divisions involving field skills. Data of the research were obtained by percent, frequency, t-test, ANOVA, Pearson correlation, Levene's, Welch ve Brown – Forsythe and Post-Hoc Scheffe analyses. In the study, acquiring levels of fields kils by students according to sub-divisions, and differentiation of these levels upon the gender of the students, education levels of mother and father, passing mark of Social Studies course at the end of 7thgrade, skill-aimed courseactivities of students, and attend a training course were determined, as well as there lation ship between skill sub-divisions. It was concluded that, students always can achieve cases regarding spaceperception, historical empathy, social attendance, change and continuity perception, time and chronology perception, observation skills, in accordance with the irsubjective perception. While female students are beter than male students in space perception skill, in terms of "distinguishing objects in the environment and expressing them with respect to colour and shape"; male students can read basic schedu les better than female students. In addition, significant variations have been found according to the variables of attending to training course, education level of father and grade-point average. Significant differences have been seen in the ability of historical empathy, social attendance, perception of time and chronology, perception of change and persistence, and observation compared to year end average. In social attendance skill, it was concluded that male students take part in sports activities more often than female students, students doing activities regarding field skills are more active in entertainment activities whereas students not doing such activities are more respectful for civil rights and democrasy.
Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerinin incelenmesi
Bu tezin amacı, Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerine ilişkin algıları ile anılan kurumlarda öğrenim gören öğrencilerin öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerine ilişkin algılarını tespit etmektir. Tez, öğretim elemanlarının performanslarının öğrenciler tarafından değerlendirildiği bir çalışma olarak nitelenebilir zira çalışmada, öğrencilerin öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerine ilişkin algıları tespit edilmiştir. Tarama modelli nicel bir araştırma olan bu tezde, öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerini gerçekleştirme sıklığına ilişkin algılarının düzeyinin çok yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin de öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerini gerçekleştirme sıklığına ilişkin algılarının düzeyinin çok yüksek olduğu görülmüştür. Öğretim elemanlarının algılarının düzeyi ile öğrencilerin algılarının düzeyi arasında, öğretim elemanlarının algılarının düzeyinin öğrencilerin algılarının düzeyinden daha yüksek olmasından kaynaklanan anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerini gerçekleştirme sıklığına ilişkin algılarında "cinsiyet" ve "yaş" değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Öğretim elemanlarının olumlu sınıf iklimi sağlama yeterliklerini gerçekleştirme sıklığına ilişkin algılarında ise "mesleki kıdem" değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir.
Çetin Öner'in çocuk romanlarında kullanılan karakter geliştirme yöntemleri üzerine bir inceleme
Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine dayalı bu çalışma; Giriş, Kavramsal/Kuramsal Açıklamalar, Yöntem, Bulgular, Sonuç ve Tartışma olmak üzere beş ana bölümden oluşmuştur. Bu çalışmada, Çetin Öner'in çocuk romanlarında karakterler geliştirme yöntemleri araştırılmış; sonuçta şu bulgulara ulaşılmıştır: Birinci alt problem ile Çetin Öner'in çocuk romanlarındaki karakterlerin davranış ve eylemleriyle geliştirilip geliştirilmediği yoklanmıştır. Sonuçta, yazarın bu karakter geliştirme yöntemine başvurduğu belirlenmiştir. İkinci alt problem ile Çetin Öner'in çocuk romanlarındaki karakterlerin konuşma yöntemiyle geliştirilip geliştirilmediği araştırılmıştır. Çetin Öner'in çocuk romanlarında en çok bu karakter geliştirme yöntemine başvurduğu saptanmıştır. Üçüncü alt problem ile Çetin Öner'in çocuk romanlarındaki karakterlerin fiziksel özellikleriyle geliştirilmesi geliştirilip geliştirilmediği araştırılmıştır. Fiziksel özellikleriyle karakter geliştirme yöntemlerine başvurulduğu gözlenmiştir. Dördüncü alt problem ile Çetin Öner'in çocuk romanlarındaki karakterlerin diğer karakterlerin yorumuyla geliştirilmesi geliştirilip geliştirilmediği araştırılmıştır. Bu karakter geliştirme yönteminin karakter geliştirmede kullanıldığı saptanmıştır. Beşinci alt problem ile Çetin Öner'in çocuk romanlarındaki karakterlerin anlatıcının yorumuyla geliştirilmesi geliştirilip geliştirilmediği araştırılmıştır. Anlatıcının yazar olduğu romanlarda bu yöntemle karakter geliştirildiği saptanmıştır.
Seza Kutlar Aksoy'un eserlerinin değerler eğitimi ve dil zenginliği bağlamında incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Seza Kutlar Aksoy'un eserlerini değerler eğitimi ve dil zenginliği açısından incelemektir. Bu kapsamda Seza Kutlar Aksoy'un 20 adet kitabı MEB'in belirlediği evrensel değerlere göre nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi modeli kullanılarak incelenmiştir. Eserlerin dil zenginliğinin belirlenmesinde; atasözleri, deyimler ve kalıp sözler için TDK'nin sözlüklerinden; konuyla alakalı yazılmış kitap, makale ve tezlerden faydalanılmıştır. Veri toplarken fişleme tekniği ile bilgiler kaydedildikten sonra tasnif edilmiştir. Araştırmanın evrenini bir çocuk edebiyatı yazarı olan Seza Kutlar Aksoy'un hayatı ve eserleri; örneklem grubunu da Seza Kutlar Aksoy'un bütün eserleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında incelenen 20 eserde yazarın daha çok evrensel değerlere yer verdiği tespit edilmiştir. Bunun yanında Seza Kutlar Aksoy, kadın hakları, kadının toplumdaki yeri ve görevi, tarihsel yok oluş, hava kirliliği, hormonsuz gıdalar, obezite, teknolojinin olumsuzlukları gibi günümüz problemlerine de değinmiştir. Eserler dil zenginliği açısında incelendiğinde ise en fazla kalıp söz, daha sonra deyim ve en az da atasözü kullanıldığı tespit edilmiştir. Seza Kutlar Aksoy eserlerinde "bilimsel değerlere önem veren, yenilikçi, kararlı, meraklı, soru soran, bağımsız düşünebilen, yaratıcı, akılcı, insanı ve doğayı seven, azimli" bireyler yetiştirmeye yönelik değerler dizini oluşturmuştur.
Yabancılara Türkçe öğretiminde otantik yazma çalışmalarının öğrencilerin yazma becerisi ve tutumuna etkisi
Bu araştırma, Yabancılara Türkçe Öğretimi yazma becerisinde otantik yazma çalışmaları ile yazmaya yönelik tutum, kaygı ve öz yeterlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, kuram ve uygulamayı bütünleştirmek ve öğretim sürecini iyileştirmek amacı ile nitel ve nicel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma model ile desenlenmiştir. Araştırmanın uygulaması 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gaziantep Üniversitesi TÖMER'de Türkçe öğrenen C1 seviyesindeki YTB sınıflarında yer alan 17 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Uygulamaya başlamadan önce etkinlikler hazırlanmış ve ardından çalışma grubundaki öğrencilerle 6 hafta boyunca otantik yazma çalışmaları yapılmıştır. Öğrenciler, hazırladıkları çalışmaları sınıf içinde sunmuş ve çalışmalarıyla ilgili dönütler almıştır. Araştırmanın veri toplama araçlarını; "Kişisel Bilgi Formu", "Yabancılar için Yazma Becerisi Öz yeterlik Ölçeği", "Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği" ve "Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Tutum Ölçeği" ve otantik yazma çalışmalarının yapıldığı yazma uygulamaları oluşturmuştur. Ölçekler, uygulama öncesi ve sonrasında olmak üzere iki kez uygulanmış; öğrenci-araştırmacı günlükleri, araştırmacı gözlemleri her uygulamanın ardından yazılmıştır. Verilerin analizi, nitel ve nicel olmak üzere iki aşamada gerçekleşmiştir. Nicel verilerden elde edilen öntest ve sontest sonuçlarından elde edilen verilerin ve kişisel bilgi verilerinin analizi, SPSS 20.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise araştırmacı gözlemi ve günlüğü, öğrenci günlükleri nitel çözümleme yöntemlerinden betimsel analiz ile öğrenci görüşmeleri kategorisel içerik analizi ile; öğrenci çalışmaları ise dereceli puanlama anahtarı ile puanlandırılarak çözümlenmiştir. Otantik yazma çalışmaları temelinde gerçekleştirilen yazma çalışmaları ile ilgili ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Öğrencilerin, yazma becerilerini geliştirmeyi amaçlayan otantik yazma çalışmaları ile yazmaya ilişkin tutumu artmıştır. Öğrencilerin, yazma becerisine ilişkin olumlu tutum geliştirmeyi amaçlayan otantik yazma çalışmaları ile yazmaya ilişkin öz yeterlikleri artmıştır. Öğrencilerin, yazma becerisine ilişkin olumlu tutum geliştirmeyi amaçlayan otantik yazma çalışmaları ile yazmaya karşı kaygıları azalmıştır. Otantik yazma çalışmaları ile öğrencilerin yazma becerileri gelişmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde uzaktan eğitim web sitelerinin kullanılabilirlik açısından incelenmesi (3 dakikada Türkçe örneği)
Günümüzde birçok öğretim faaliyeti, web siteleri gibi teknoloji tabanlı materyaller aracılığıyla yürütülmektedir. Yabancı dil olarak Türkçenin öğreniminde de bazı web sitelerinden yararlanılmaktadır. Ancak bu web sitelerinin dil öğrenimine katkıda bulunması, kullanılabilir olmalarına bağlıdır. Bu araştırma, yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan web 2.0 araçlarından 3 Dakikada Türkçe web sitesinin kullanılabilirliğini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada iki model kullanılmıştır. İlk olarak Sakarya Üniversitesi TÖMER'de A1 seviyesinde öğretim gören öğrencilerin 3 Dakikada Türkçe web sitesine ilişkin kullanılabilirlik algılarını ölçmek amacıyla bir tarama araştırması yürütülmüştür. Bu araştırmanın evrenini, Türkiye'deki Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezleri'nde, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen, A1 seviyesindeki yabancı uyruklu bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise Sakarya Üniversitesi TÖMER'de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen, A1 seviyesindeki yabancı uyruklu, 33 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın ikinci kısmı için ise seçkisiz atama kullanılmadığı ve iki grup ile çalışma yapıldığından dolayı, yarı deneysel desenlerden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. 16 kişilik deney grubu ve 17 kişilik kontrol grubu ile uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Tarama araştırması sonucunda, kullanıcı algısına dayalı olarak değerlendirilen 3 Dakikada Türkçe web sitesinin 'yüksek' düzeyde kullanılabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol grubuyla yapılan yarı deneysel araştırmanın sonucunda ise '3 Dakikada Türkçe'nin, kullanıcıların akademik başarıları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kullanıcıların edindikleri bilgilerin kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin eleştirel dinleme becerilerinin geliştirilmesi
Araştırmada ortaokul öğrencilerinin eleştirel dinleme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ilk basamağında, eleştirel dinlemeye ilişkin alanyazın incelenmiş ve alanyazındaki sınıflamalardan hareketle eleştirel dinlemenin kapsadığı beceriler yeniden sınıflandırılmıştır. Sınıflamada elde edilen beceriler şu şekildedir: Metnin konusunu belirleme, metnin ana fikrini belirleme, metnin anlatımının taraflı olup olmadığını belirleme, metnin anlatımındaki öznel/ nesnel ifadeleri belirleme, metinden sonuç çıkarma, metnin konusunu değerlendirme, metnin tutarlılığını değerlendirme, metindeki kanıt ifadelerini değerlendirme, metindeki propaganda ifadelerini belirleme. Araştırmanın ikinci basamağında uygulama okuluna ve uygulama içeriğine karar verilmiştir. Araştırma karma yöntem araştırması olarak ve açıklayıcı sıralı desene uygun olacak şekilde desenlenmiş olup 40 ders saatinde tamamlanmıştır. Araştırma Sakarya ili Adapazarı ilçesinde, Mithatpaşa Ortaokulu'nda yedinci sınıf seviyesinde iki sınıfta yürütülmüştür. Sınıflardan bir tanesi deney, diğeri kontrol grubu olarak yansız atama ile belirlenmiştir. Araştırmada eleştirel dinlemeye yönelik beceriler öğretilmiş ve verilen eğitimin öğrencilerin eleştirel dinleme, dinleme becerilerine ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi incelenmiştir. Bu sebeple araştırmada nicel verilerin toplanmasında dinleme anlama testi, eleştirel dinleme testi ve eleştirel düşünme eğilim ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin toplanmasında görüşme ve araştırmacı günlüklerinden yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 20 programı ve nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, deney grubu öğrencilerinin eleştirel dinleme toplam puanlarında sontest puanları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin eleştirel dinleme becerisi kapsamında yer alan metnin konusunu belirleme, metnin ana fikrini belirleme, metnin anlatımının taraflı olup olmadığını belirleme, metnin anlatımındaki öznel/ nesnel ifadeleri belirleme, metinden sonuç çıkarma, metnin konusunu değerlendirme, metnin tutarlılığını değerlendirme, metindeki kanıt ifadelerini değerlendirme, metindeki propaganda ifadelerini belirleme becerilerinde sontest puanları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Deney grubu öğrencilerinin dinleme ve eleştirel düşünme eğilimlerinde sontest puanları lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında yapılan görüşmeler ve araştırmacı günlükleri de araştırmanın nicel bulgularını destekler niteliktedir. Bu sonuçlar araştırmada öğrencilerle yapılan eleştirel dinleme uygulamalarının ve verilen eğitimin öğrencilerin eleştirel dinleme becerilerini, dinleme becerilerini ve eleştirel düşünme eğilimlerini geliştirdiğini göstermektedir.
2018 sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerin sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıma düzeyinin incelenmesi
Bu araştırmada 2018 sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerin ilköğretim sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf ders kitaplarına yansıtılma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden tekil tarama modeli kullanılarak yapılan çalışmada veri kaynağı olarak 2018 tarihli sosyal bilgiler öğretim programı ve bu programa bağlı olarak Talim Terbiye Kurulu tarafından kabul edilen sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf düzeyinde 4 ders kitabı kullanılmıştır. Elde edilen veriler tablolar ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında program 2018 sosyal bilgiler öğretim programı tarafından vurgulanması öngörülen değerlerin ders kitaplarına yansıma düzeyinin örtüştüğü, 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanında "dayanışma" değerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği, 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanında "vatanseverlik ve doğal çevreye duyarlılık" değerlerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği, 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "Birey ve Toplum" öğrenme alanında "sorumluluk", "Kültür ve Miras" öğrenme alanında "estetik", "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanında "dürüstlük", "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanında "barış", "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında "saygı" değerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Güney Kore ve Türkiye'deki lise tarih öğretim programlarının karşılaştırılması
Bu çalışmada Güney Kore ve Türkiye'deki ortaöğretim tarih dersi öğretim programları karşılaştırılmıştır. Güney Kore ve Türkiye'deki ortaöğretim programlarına internet yoluyla ulaşılmıştır. Günümüzde ortaöğretim tarih dersi programları üzerine söylenenlerin, Güney Kore ve Türkiye'deki lise tarih öğretim programlarının amaçlarının, içerik, öğrenme-öğretme, ölçme-değerlendirme açısından ne durumda olduğu ve hangi hedef ile eğitim verildiği incelenmiştir. Çalışmada ortaöğretim Kore'deki lise 1. sınıf tarih dersi ile Türkiye'deki 9. sınıf tarih dersi, Kore lise 2. sınıf Doğu Asya tarihi ile Türkiye 10. sınıf tarih dersi ve Kore Dünya tarihi ile Türkiye Çağdaş Türk ve Dünya tarihi dersi karşılaştırılmıştır. Kore ve Türkiye'deki lise öğrencilerinin tarih öğretim programları karşılaştırılarak iki ülkedeki tarih eğitiminin genel niteliği belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun için Kore ve Türkiye'deki tarih programları döküman analizi tekniği ile incelenerek betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Ayrıca Kore ve Türkiye'deki tarih programlarının amaçları çağdaş tarih eğitiminin beş unsuru çerçevesinde karşılaştırılarak benzerliklerin ve farklılıkların neler olduğu çalışılmıştır. Bahsedilen çağdaş tarih eğitiminin beş unsurunun çerçevesi ise şunlardır: Tarihsel düşünme becerilerine yer verme, içeriğin dünya tarihiyle ilişkisi (siyasi, sosyal, ekonomi bağlamında), öğrencilere tarih bilinci kazandırma, içeriğin öğrencilere dünya mirasının korunması bilincini kazandırma, öğrencilere milli değerleri kazandırma ile genel amaçları karşılaştırılmıştır. Bununla birlikte içerik, öğrenme-öğretme, ölçme-değerlendirme açısından iki ülke arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların neler olduğu karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmada Güney Kore ve Türkiye'deki lise tarih öğretim programlarının amaçları çağdaş beş unsurun çerçevesinde karşılaştırıldığında, Kore'deki tarih öğretim programlarında tarihsel düşünme becerilerine geniş bir yer verildiğini ve program içeriğinin dünya tarihiyle ilişkilendirilmesinin Türkiye'dekinden daha fazla yapıldığı ve bunun önemli bir durum olduğu göze çarpmaktadır. İki ülkenin de tarih programları ülke değerlerine özgü olarak hazırlanmıştır ve ilk ünitede tarih öğretiminin amacı ve tarihin ne olduğu kavratılmak istenmiştir. Her iki ülkede de tarih öğretiminde öğrencilere tarihsel düşünme becerilerini kazandırmayı esas almıştır. İki ülkede öğrenme-öğretme durumları, tarihsel düşünme becerileri bilinci kazandırmak, öğrencilerin aktif katılımını ve motive olmalarını sağlamak, öğrencilerin tarihsel yerleri kullanarak tarihsel imgelem ve yaratıcılık kazandırmak gibi amaçları gerçekleştirecek şekilde düzenlenmiştir. Bunun yanında Türkiye'den farklı olarak Kore'de teknoloji sistemleri ile öğretimin ağırlıklı olduğu ve Türkiye'de kadın ve erkek katkısından bahsedip tarih öznesinin insan olduğu vurgulanırken Kore'de eleştirel düşünme becerisi kazandırmanın ön plana çıktığı görülmektedir. Ölçme-değerlendirme bağlamında baktığımızda öğrencilerin çeşitli şekillerde değerlendirildiği gözlenmektedir. Notlarına göre değerlendirme, performans görevine göre değerlendirme, grupla değerlendirme, kompozisyon yazma, konuşma, tartışma performası değerlendirme iki ülkede de kullanılan değerlendirme araçlarıdır. İki ülke arasındaki farklılığa örnek olarak şunu gösterebiliriz: Türkiye'de öğrencilerin defterlerine yazı yazdırılması, not aldırılması öğrenciyi gözlemlemek içindir, not verilmez ama Kore'de deftere yazı yazdırılması düşünme becerilerini geliştirmek için yapılır ve yazılan yazılar üzerinden öğrencilere not verilir. Ayrıca Türkiye'deki 10. sınıf tarih dersi ile Kore Doğu Asya Tarihi dersi değerlendirilirken Kore'de portföy, rapor gibi çeşitli yöntemlerin kullanıldığını; Türkiye'de ise Kore'den farklı olarak not alma ve kontrol listelerinin yer aldığını görmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Orta Öğretim, Tarih Öğretim Programı, Tarihsel Düşünme Becerisi, Kore, Türkiye.
Feyza Hepçilingirler'in çocuk hikâyelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma
İnsanların yetiştirilmesinde eğitim ayrı bir yeri vardır. İnsanların eğitimi de çocuk yaşlarda başlamaktadır. Çocuk edebiyatı eserleri sevgi, dostluk, yardımlaşma, gibi temel değerlerin çocuklara kazandırılmasını sağlayan vasıtalardır. Yazarlar bu temel değerleri, çocuklar için yazdığı eserlerinde doğrudan ve dolaylı olarak okuyucuya aktarmaktadırlar. Bu yüzden çocuk edebiyatı, edebiyatın içinde farklı bir yere sahiptir. Feyza Hepçilingirler' in çocuklar için yazdığı hikâyelerdeki eğitsel iletileri tespit edilerek öğrencilere tavsiye edilebilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yazarın eserlerdeki eğitsel iletiler çocuğa ne kadar katkı sağladığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın okuyucuya, eğitsel iletilere göre eser seçimlerinde rehberlik etmesi planlamıştır. Bu çalışma iki aşamadan meydan gelmiştir. Birinci aşamada; çocuk edebiyatına katkılar sağlayan Feyza Hepçilingirler' in eserlerinden "Türkü Çocuk, Ardahan'dan Gelen Mektup, "Off" Dilim, Dünyayı Çocuklar Kurtaracak" isimli hikâyeleri eğitsel değerler bakımından doküman analizi yöntemi ile incelenmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılarak kitaplardaki eğitsel değerler tasnif edilmiştir. Kategorilere ayrılan iletilerden eserden kesitler verilmiştir. İkinci aşamasında araştırma grubu oluşturulmuş ve araştırma grubu ile betimsel tarama yöntemi uygulanmıştır. Araştırma grubu olarak Antalya Kemer ilçesi Arslanbucak Ortaokulu 5. sınıf öğrencilerinden gönüllü on iki öğrenci seçilmiştir. Araştırma grubuna kitapları okunmadan kitaptaki iletiler ile ilgili önce ilk test, kitapları okunduktan sonra son test uygulanmış ve testler istatiksel uygun tekniklerle ve araçlarla analiz edilmiştir. Araştırma grubuna görüşme formu uygulanarak içerik analizi yapılmıştır. Kitaplarda bulunan eğitsel iletilerin öğrencilere ne kadar nüfuz ettiği araştırılmış ve araştırma sonuçları gösterilmiştir. Bu incelemeler sonucunda Feyza Hepçilingirler' in hikâyelerinde birtakım olumlu ve olumsuz birçok eğitsel ileti tespit edilmiş; yazarın eserlerinin öğrencilere tavsiye edilebileceği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Feyza Hepçilingirler, eğitsel ileti, çocuk edebiyatı.
Sosyal bilgiler eğitiminde çok kültürlülük üzerine öğretmen görüşlerinin incelenmesi: Akdeniz bölgesinde bir il
Bu çalışmanın amacı, Sosyal Bilgiler Öğretim Programında çok kültürlü eğitim yaklaşımına hangi düzeyde ve nasıl yer verildiğini tespit etmek, sosyal olguların okul ortamında öğrenciye aktarımında önemli yeri olan sosyal bilgiler dersinin temsilcisi olan branş öğretmenlerinin bu kavramla ilgili algılarını, farkındalıklarını ve bilgi birikimlerini ortaya koymaktır. Araştırma, öğretmenlerin çok kültürlülük ve çok kültürlü eğitim konuları hakkında bilgilerini belirlemek, bu konudaki algılarını değerlendirmek ve bilgi birikimlerini ortaya koymak amacı ile nitel araştırma yöntemleri ile yürütülmüştür. Bu amaçla 11 adet açık uçlu sorudan oluşan bir görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Akdeniz bölgesinde bir ilde, ortaöğretim kurumlarında görev yapan 20 adet sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar, çok kültürlülük bağlamında önemli görülen iki ilçe okullarında görev yapan öğretmenlerdir. Hazırlanan formlar 20 adet sosyal bilgiler öğretmenine uygulanmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde gönüllülük esası dikkate alınmıştır. Diğer önemli kriter ise çalışmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin en az 5 yıl görev yapmış olmalarıdır. Araştırma sonucunda, katılımcıların çok kültürlülük algılarının olumlu olduğu, eğitim sistemimizde çok kültürlülük ile ilgili birtakım eksiklerin yer aldığı, 2005 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı' nın milli tarih temalı, 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı' nın hoşgörü-farklılıklara saygı temelli olduğu, 2005 sınıf içi uygulamaların program eksikliğinden dolayı yetersizliği, 2018 sınıf içi uygulamaların öğretmenlerin çabalarıyla daha olumlu olduğu, 2005 ders kitaplarının içerikte bilgi kavram eksikliklerinin yaşandığı, 2018 ders kitaplarının ise hem olumlu hem olumsuz taraflarının var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Kültürlülük, Çok Kültürlü Eğitim, Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, Ders Kitapları.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerine göre yeterliliklerinin belirlenmesi- Tokat ili örneği
Bu çalışma sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerini planlama uygulama ve yönetme ile ilgili yeterliliklerini belirlemek için hazırlanmıştır. Bu çalışmada, Tokat ili genelinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerini verimli bir şekilde planlama uygulama ve yönetme becerilerini belirlemek için, Bolat ve Kökoğlu(2020) tarafından geliştirilen, 29 madde 4 bölümden (Bilgi, Planlama, Uygulama, Değerlendirme) oluşan liker tipli, okul dışı öğrenmeyi düzenleme ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada nicel, yöntem desenlerinden ise betimsel tarama kullanılmıştır. Bu araştırmada 307 kişilik homojen yani sadece sosyal bilgiler öğretmenlerinin oluşturduğu evren listesinden yola çıkarak 210 sosyal bilgiler öğretmenine Whatsapp grupları yolu ile eşit seçilme şansı verilerek ulaşılmıştır. Bu çalışma ile Tokat ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerine uygulanan okul dışı öğrenmeyi düzenleme ölçeği ile elde edilen sonuçlara bakılarak, sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerinde ne kadar yeterli oldukları belirlenmiş ve elde edilen sonuçlara göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin bu alandaki eksikliklerini gidermeye yönelik önlemlerin alınmasına ışık tutulmuştur. Bu çalışmanın verilerine bakılarak okul dışı öğrenme etkinliklerinin sosyal bilgiler derslerinde daha çok kullanılması ve bu alandaki öğretmenlerin sahip olması gereken yeterliliklerin geliştirilmesi konusundaki alana katkı sağlamaktadır. Ayrıca okul dışı öğrenme ortamlarının öneminin giderek arttığı günümüzde okul dışı öğrenmelerin sosyal bilgiler derslerinde kullanılmasının önemi üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, Okul, sınıf, okul dışı, eğitim.
Adalet Ağaoğlu'nun roman ve hikâyelerinde zaman ve eğitim
Batı'da 17. yüzyılda Cervantes'in yazdığı Don Kişot ile başlayan ve 19. yüzyılda Tanzimat ile beraber Türk Edebiyatına girmiş olan roman türü ilk oluştuğu andaki gibi kalmamış, sürekli bir değişim ve dönüşüme uğramıştır. Bu durumun temel nedeni hiç şüphesiz romanın yaratıcısı olan insandır. Roman türünün ortaya çıktığı 17. yüzyıl insanının portresi ile daha sonraki dönemlerdeki insan portresi birbirinden çok farklıdır. Yazar, eserini içinde yaşadığı tarihsel dönemdeki siyasal, sosyal, bilimsel ve düşünsel gelişmelerin şekillendirdiği estetik değerler etkisinde biçimlendirir. Dönemin egemen gerçeklik anlayışı, eserin gerek tema gerekse zaman, mekân, olay gibi unsurlarının oluşmasında ana belirleyicidir. Çağdaş Türk Edebiyatı'nın önemli yazarlarından Adalet Ağaoğlu da eserlerinde içinde yaşadığı Türk toplumunun tarihsel kırılma zamanlarına ve bireylerine, 20. yüzyılın başlarında etkileri hissedilen modernizmin penceresinden bakmıştır. Edebiyat hayatına tiyatro ile başlayan Adalet Ağaoğlu 1970 yılında çalıştığı TRT kurumundan istifa ederek Cumhuriyet'in analizini yapmak amacıyla yazdığı ve 1973'te yayımlanan Ölmeye Yatmak adlı ilk eseriyle roman dünyasına girmiştir. Bu nedenle yazar, ilk romanı Ölmeye Yatmak'tan itibaren yazdığı bütün roman ve hikâyelerinde Türkiye'nin farklı tarihî dönemlerine yer vermiştir. Yazar, ele aldığı bu çeşitli dönemlerdeki kadın kimliği, birey, toplum, siyaset ve aile gibi konulara değinmiş; bu nedenle hakkında yapılan çalışmalarda daçoğunlukla bu konular üzerine yoğunlaşılmıştır. Bunların yanında Adalet Ağaoğlu'nun romana yönelmesinin diğer nedeni zaman kavramına olan hassasiyetidir. Yazar, geçmiş, şimdi ve geleceğin aynı anda var olduğu en kısa sürenin başka bir deyişle "an"ın romanını yazmak istemiştir. Bu nedenle her eserinde farklı zaman kurgulama teknikleri denemiştir. Fakat yazarın bu derece önem verdiği ve biçimsel yenilikler getirdiği zaman kavramı üzerine yapılan çalışmalar belirli romanları üzerinde çalışılan makalelerle sınırlı kalmıştır. Bu nedenle bu çalışmada ilk etapta yazarın romanları ve hikâyelerindeki zaman algısı ve zamanın nasıl kurgulandığı çözümlenmeye çalışılmıştır. Adalet Ağaoğlu, "zaman"ı sadece kurgunun biçimsel bir yönü olarak işlememiş aynı zamanda her eserinde "zaman"ı tarih perspektifinden de ele almıştır. Yazar, eserlerinde salt kendiyle hesaplaşan değil aynı zamanda toplumla da hesaplaşan bireyi odak noktası haline getirmiştir. 21. yüzyıla girerken kendisine de yabancılaşan bireyin kırılma anlarından yola çıkan yazar, onu etkileyen tarihin kırılma anlarına da eserlerinde yer vermeyi ihmal etmez. Bu nedenle çalışmada eserlerde ele alınan tarihi dönemlerin kronolojik bir listesini vermekten ziyade tarihin kırılma ânlarının neler olduğu ve bu anların bireyi nasıl biçimlendirdiği üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda ayrıca Adalet Ağaoğlu'nun roman ve hikâyelerindeki eğitim faktörü üzerinde de durulmuştur. Ebette Adalet Ağaoğlu'ndaki eğitim faktörü daha önceki çalışmaların da konusu olmuştur. Fakat bu çalışmalarda hep tek bir yöne yani kadın eğitimine yoğunlaşılmıştır. Fakat Adalet Ağaoğlu'nun roman ve hikâyeleri sadece kadın eğitimine bakışı değil Türkiye'deki eğitim sisteminin geçirmiş olduğu dönemleri resmi bir bakış açısından ziyade yine o sistemin içinde yaşayan karakterlerin/ bireylerin gözünden vermesi bakımından değerlidir. Bu nedenle çalışmanın son bölümünde Adalet Ağaoğlu'nun roman ve hikâyelerinde ele alınan tarihsel dönemlerdeki eğitim politikalarının neler olduğu, nasıl hayata geçirildiği ve bireyler üzerindeki etkileri gösterilmeye çalışılmıştır.
5. sınıf Türkçe ders kitabındaki atasözlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi
Bu çalışma, değerleri yansıtan atasözlerini belirlemek, yeni müfredata göre hazırlanan MEB yayınlarına ait 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan atasözlerinden kök değerlerle ilgili olanların görünümünü tespit etmek ve kitaptaki etkinlikleri atasözleri ve değerler açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. MEB'in belirlediği değerlerden yola çıkarak Ömer Asım Aksoy'un Atasözleri Sözlüğü incelenmiş, 10 kök değerle ilgili atasözleri tespit edilmiştir. Bu değerler; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverliktir. Atasözleri Sözlüğü incelendiğinde, bu değerleri yansıtan 552 atasözüne rastlanmıştır. Değerler eğitimi konusunda yapılan çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada 2017 yılında belirlenen kök değerlere göre atasözlerinin tasnifi yapılmıştır ve 2017-2018 yılında kullanılan 5. Sınıf Türkçe ders kitabında yer alan atasözlerinin değerler bakımından görünümüne bakılmıştır. Ayrıca kitapta yer alan etkinlikler de atasözleri ve değerler eğitimi bakımından incelenmiştir. Bu çalışmada, yeni müfredata göre hazırlanan 5. Sınıf Türkçe ders kitabı değerleri yansıtan atasözleri varlığı bakımından incelenmiştir. İnceleme sonucu kitapta 27 atasözüne rastlanmıştır. Bu atasözlerinden 18 tanesi belirlenen 10 kök değerle ilgilidir. Geri kalan 9 atasözü farklı değerleri yansıtmaktadır. Ayrıca kitapta yer alan etkinlikler de atasözleri ve değerler açısından incelenmiştir. Yapılan incelemelerden ve elde edilen bulgulardan hareketle, değerler eğitiminde atasözlerinin kullanımının etkili bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Değerler Eğitimi, Atasözleri, Türkçe Dersi, Ders Kitabı
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının girişimcilik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada 2017-2018 eğitim öğretim yılında Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı öğrencilerinin girişimcilik düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerinin cinsiyet, yaş düzeyi, sınıf seviyesi, baba mesleği, anne mesleği, aile aylık gelir düzeyi ve memleketin bulunduğu coğrafi bölge değişkenlerine göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın modeli betimsel tarama modelidir. Öğretmen adaylarının girişimcilik düzeylerini belirlemek amacıyla Yılmaz ve Sünbül (2009) tarafından geliştirilen ve 36 maddeden oluşan Üniversite Öğrencileri Girişimcilik Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, tam sayım örneklem yöntemi kullanılarak evrenin tamamı olan 240 öğrenciye uygulanmış, gönüllülük esası ve geçerlilik çerçevesinde 175 öğrenciden veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS21 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilere yönelik tanımlayıcı istatistiksel analizler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Analiz sürecinde araştırmanın alt problemlerine uygun olarak bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırmada Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının girişimcilik becerilerinin yüksek girişimcilik düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların girişimcilik düzeylerinin cinsiyete ve baba mesleğine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre eğitim fakültelerinde girişimcilik eğitimi adında seçmeli de olsa dersler eklenerek öğrencilerde girişimcilik konusunda bilgi ve beceri artışının gerçekleştirilebileceği ve sadece eğitim fakültesi öğrencilerinin katılabileceği iş, fikir ya da proje yarışmaları düzenlenerek girişimciliğe teşvik edilebileceği önerileri getirilmiştir.
Türkçenin iki dillileştirilmiş sözlüğü: A1 seviyesinde bir model önerisi
Yabancı dil öğrenimi günümüzde artık bir ihtiyaç olmaktan çıkmış neredeyse bir zorunluluk hâline gelmiştir. Dil öğreniminde kullanılan metotlar ve materyaller zaman içerisinde değişiklik gösterse de sözlükler hâlâ dil öğreniminde önemli bir araç olarak görülmektedir. Önceleri sınıflarda öğretmen eşliğinde yapılan dil eğitimi, teknolojinin gelişmesi, internet kullanımının artması, uzaktan eğitim gibi alternatif eğitim modellerinin ortaya çıkması ve bireysel öğrenmenin yaygınlaşmasıyla artık sınıfların dışında da yapılmaya başlanmıştır. Yabancı dil öğrenimindeki bu gelişmeler dil öğrencilerinin ihtiyaçları doğrultusunda yeni sözlük türlerini ortaya çıkarmıştır. Bu sözlük türlerinden birisi de iki dillileştirilmiş sözlüklerdir. İlk iki dillileştirilmiş sözlük 1986 yılında yayımlanan İngilizce-İngilizce-İbranice sözlüktür. Tek dilli ve iki dilli sözlüklere alternatif olarak üretilen bu tür sözlükler için literatürde üç ayrı terim kullanılmaktadır: melez sözlük, yarı iki dilli sözlük ve iki dillileştirilmiş sözlük. Bu terimler genellikle birbirlerinin yerine kullanılırlar. İki dillileştirilmiş sözlükler tek dilli sözlüklerdeki tanım, tanıklama gibi bilgilerle iki dilli sözlüklerdeki kelimenin ana dildeki karşılığı olan çevirisini birlikte verirler. Bu tür sözlüklerde genellikle ilk önce madde başının hedef dildeki tanımı yapılır ve tanım ana dile çevrilir. Daha sonra bu tanımlar örnek cümlelerle desteklenir. Örnek cümleler bazen ana dile çevrilir bazen de olduğu gibi bırakılır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere yönelik A1 seviyesinde iki dillileştirilmiş bir sözlük henüz Türkiye'de yayımlanmamıştır. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin sözlüklerden daha fazla yararlanmasını sağlamak amacıyla, yabancı dil öğrenimine önemli katkıları olduğu çeşitli çalışmalarla kanıtlanmış olan iki dillileştirilmiş bir sözlük modeli geliştirilmiştir. Bu model geliştirilirken Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan "Yedi İklim" Türkçe öğretim setinin A1 seviyesi ders kitabının kelime listesi sözlüğe dahil edilmiştir. Kelime listesindeki madde başları ve bu madde başlarının kullanıldığı örnek cümleler İngilizce-İngilizce online sözlüklerde taranmış, daha açık ve anlaşılır olduğu düşünülen tanım ve örnek cümleler Türkçeye çevrilmiştir. İngilizce-İngilizce online sözlüklerdeki tanımların yeterli olmadığı durumlarda Türk Dil Kurumunun tanımlarına başvurulmuş ve TDK'nin tanımları Türkçeye çevrilmiştir. Bazı durumlarda ise hem tanımlarda hem de tanıklamalarda çevrimiçi kaynaklara başvurulmuştur. Bu model önerisi çalışması A1 seviyesindeki madde başları esas alınarak yapılmıştır. Dil yeterliliği arttıkça dil öğrencilerinin bilinmeyen kelimelerin anlamlarını bağlamdan çıkarabilme ve sözlüklere ne zaman bakmaları gerektiği konusundaki yetenekleri gelişmektedir. Yabancı dil yeterlilikleri az olan öğrencilerin ise sözlüklere bakma ihtiyacı yabancı dil yeterliliği çok olanlara göre daha fazladır. Bu çalışmada ortaya konulan sözlük modeliyle sözlük kullanma ihtiyacı daha fazla olan başlangıç seviyesi dil öğrencilerinin kelimelerin anlamlarını daha doğru anlamalarına ve bu kelimelerin bir bağlam içerisinde nasıl kullanıldığını görmelerine imkân sağlanarak bu alandaki bir eksiklik giderilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: İki Dillileştirilmiş Sözlük, A1 Seviyesi, Yabancı Dil Öğretimi
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazılı anlatımlarındaki isim çekim ekleriyle ilgili hatalar üzerine bir değerlendirme
Bu çalışmanın amacı Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazılı anlatımlarındaki isim çekim ekleriyle ilgili hatalarını belirlemektir.Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 seviyesindeki öğrencilerin yazılı anlatımlarındaki isim çekim ekleri hatalarının neler olduğunu betimlemeyi ve öğrencilerin isim çekim ekleriyle ilgili görüşlerinin neler olduğunu ortaya koymayı amaçlayan çalışma, bir durum çalışmasıdır.Çalışmada, durum çalışmasına uygun olarak Avrupa Birliği Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı kapsamında belirtilen Yabancı Dil Yeterlilik Seviyelerinden C1 düzeyinde olan 16 öğrencinin yazılı anlatımlarındaki isim çekim ekleri kapsamındaki hataları tespit edilmiştir.Çalışma grubu oluşturulurken öncelikle çeşitli ölçütler belirlenmiştir. Yabancı uyruklu, C1 düzeyinde dil sertifikasına sahip ve yazılı sınav kâğıdı olan öğrenciler çalışmaya dâhil edilmiştir. Bu öğrencilerin güz ve bahar yarıyıllarına ait sınav kâğıtları doküman analizi ile incelenmiş, isim çekim ekleriyle ilgili hatalar tespit edilmiştir. Öğrencilerden elde edilen kişisel bilgi formu, çalışma grubunun özelliklerini ortaya koymak için değerlendirilmiştir. Araştırma sürecinde ulaşılan 13 öğrenci ile gerçekleştirilen görüşmeleriçerik analizi iledeğerlendirilmiştir.Sonuç olarak,öğrencilerin isim çekim eklerini kullanımlarının, yazılı anlatımlarındaki sözcük sayısıyla paralellik gösterdiği görülmüştür.İsim çekim eklerine ilişkin hataların %25.95'i isim çekim eklerinin yanlış kullanılmasından, %53'ü isim çekim eklerinin eksikliğinden, %21.03'ü de gereksiz kullanılmasından kaynaklanmıştır. Öğrenci görüşleri ile öğrencilerin yazılı anlatımlarındaki isim çekim ekleri kullanımının örtüştüğü;isim çekim eklerini öğrenmekte zorluk çekmediklerini ifade eden öğrencilerinisim çekim eklerini yüksek oranda (%84'ün üzerinde) doğru kullandıkları görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, İsim Çekim Ekleri, Öğrenci Görüşleri
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yaratıcı drama yöntemini kullanmaya yönelik öz yeterlik algı düzeyleri ve görüşleri
Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yaratıcı drama yöntemini kullanmaya yönelik öz yeterlik algı düzeyleri ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin drama yöntemine yönelik öz yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla Can ve Cantürk-Günhan (2009) tarafından geliştirilen "Yaratıcı Drama Yöntemini Kullanmaya Yönelik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçek 47 maddeden oluşan 5'li likert tipi bir ölçektir. Bu araştırmanın çalışma grubunu Aksaray, Akdeniz, Niğde Ömer Halisdemir, Necmettin Erbakan ve Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi Eğitim Fakültesi 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında öğrenim görmekte olan, Sosyal Bilgiler Son Sınıf Öğretmen Adayları oluşturmaktadır. Araştırmaya Aksaray Üniversitesin'den 43, Necmettin Erbakan Üniversitesin'den 60, Akdeniz Üniversitesin'den 76, Ömer Halisdemir Üniversitesinden 47, Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesin'den 26 öğretmen adayı katılmıştır. Katılımcıların 129'u bayan 123'ü ise erkek öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Araştırmaya toplamda 253 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmadaki verilerin analizinde SPSS 21.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel analizler (frekans, %, standart sapma) kullanılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için nanparametrik testler kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler için karşılaştırmalarda Mann Whitney U ve Krusskal Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarına drama kullanımı ile ilgili açık uçlu sorular sorulmuş. Elde edilen veriler belirlenecek temalar altında kodlanmıştır. Araştırma sonucuna göre öğretmen adaylarının yaratıcı drama yöntemini kullanmaya yönelik öz yeterlik algısının olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaratıcı drama yöntemini kullanmaya yönelik öz yeterlik algılarının belirlenmesinde cinsiyet değişkenine göre, üniversiteler arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yaratıcı drama yönteminin sosyal bilgiler dersinin öğretiminde etkili olduğu, öğrenciyi aktif kıldığı ve dersi sıkıcılıktan çıkardığı, sosyal bilgiler dersinde yaratıcı drama yönteminin kullanılması ve birçok konusuna uygun olduğu yönünde öğretmen adaylarının görüşleri bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: .Drama, Yaratıcı Drama, Öz Yeterlik, Sosyal Bilgiler
Türkiye'de ilköğretim T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi ile ilgili yapılmış yüksek lisans tezlerinin incelenmesi (2000-2020)
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de İlköğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersiyle ilgili 2000-2020 yılları arasında gerçekleştirilen yüksek lisans tezlerinin farklı değişkenler açısından dağılımını incelemektir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler belirlenen temalar doğrultusunda betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın örneklem grubunu YÖK Ulusal Tez Merkezi'nden konu kapsamında ulaşılan 59 adet yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre, en fazla tezin hazırlandığı yıl 2019 yılı olduğu, en çok tezin Gazi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandığı görülmektedir. Tezlerin diğer değişkenler bakımından sonuçlarına göre, enstitü olarak ilk sırada Eğitim Bilimleri Enstitüleri, anabilim dalı olarak İlköğretim Anabilim dalı, danışman unvanı olarak ilk sırada Yardımcı Doçent gelmektedir. Tezlerde kullanılan yöntemler sırasıyla nicel, nitel ve karma yöntemlerden oluşmaktadır. En fazla çalışma öğrenciler ile gerçekleştirilmiş olup en fazla kullanılan veri toplama aracı ise test ve ölçeklerdir. Yüksek lisans tezlerinde en çok işlenen konu derslerde kullanılan yöntem, teknik ve materyal kullanımına ilişkindir. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlara göre tezlerde tespit edilen sorunlardan bazıları şöyledir: T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin haftalık ders saati miktarı yetersizdir, öğrenciler tarihsel kavramları anlamakta zorlanmaktalar, okulların fiziki şartları yetersizdir, müfredat içeriği aşırı yoğundur. Tezlerde en sık dile getirilen öneriler ise şöyledir: Ders işlenişinde farklı yöntem, teknik ve materyal kullanılmalıdır, dersin müfredat içeriği ile derse ayrılan haftalık ders saati süresi uyumlu hale getirilmelidir, öğretmenlere çeşitli konularda hizmet içi eğitim verilmelidir.
Metafizik - eğitim ilişkisinin değerlendirilmesi
Tez çalışmasında metafizik ve eğitim arasındaki ilişki gösterilmek ve bu ilişkinin önemine dikkat çekilmek istenmiştir. Bu anlamda yapısökümsel kavramsal analizle metafizik kavramından ne anlaşılması gerektiği geniş bir şekilde ortaya konmuştur. Önyargılardan, kavram karışıklarından temizlenmiş, arınmış bir "metafizik" tanımlamasının eğitime nasıl bir katkı sağlayacağı genel perspektiften sadece bir başlangıç olarak ortaya konmuştur. Bu amaçla tezin ilk bölümünde problemin durumu ve tezin araştırma yöntemleri belirtilmiştir. Devam eden bölümlerde metafizik, eğitim ve eğitim felsefeleri temel konu başlıkları konu edinilmiştir. Son bölümde metafizik-eğitim ilişkisinin değerlendirilmesine geçilmiştir. Bu tez çalışması literatüre dayalı kaynaklar taranarak yapısöküm yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tezin savunduğu fikir şudur: Metafizik kavramını, tarihsel süreç içerisinde aldığı olumsuz etkilerden sıyırarak bunun orijinal anlamının eğitime olan etkisinin gösterilmesidir. Ayrıca her şeyden daha önemli çıkarım ise şudur: Eğitim ile kazandırılmaya çalışılan bütün müspet hedeflerin, metafizik kavramının doğru anlaşılmasıyla daha iyi bir şekilde ortaya konulabilir olmasıdır. Bunların en dikkat çekeni ya da birincisi de hoşgörü ve ifade özgürlüğünün zorunluluğudur. Yani, insanın potansiyelinin her türden eylem ve ürünler koymasının ancak mutlak hakikatin müphem, belirsiz olmasıyla mümkün olabileceğidir. Anahtar Kelimeler: Metafizik, eğitim, metafizik-eğitim ilişkisinin değerlendirilmesi
Hikmet Temel Akarsu'nun eserlerindeki fantastik ögeler ve eğitim odaklı değerler
"Hikmet Temel Akarsu'nun Eserlerindeki Fantastik Ögeler ve Eğitim Odaklı Değerler" adlı bu araştırmanın amacı Hikmet Temel Akarsu'nun eserlerindeki fantastik ögelerin ve eğitim odaklı değerlerin belirlenmesidir. Bu araştırmada ilk olarak Hikmet Temel Akarsu'nun eserlerindeki fantastik ögeler belirlenmeye çalışılmıştır. Fantastik edebiyat, özellikle Todorov'un tanımlamaları ile kuramsallaşma yolunda büyük ilerleme kaydetmiştir. Bazı araştırmacılara göre kaçış edebiyatı, bazı araştırmacılara göre ise gerçeğin farklı bir sunumu olarak değerlendirilen fantastik edebiyat, taşıdığı gizem, kararsızlık gibi özelliklerin yanında bireylerin hayal gücüne hitap etmesi sebebiyle eğitsel nitelikler taşır. Bu araştırmada Hikmet Temel Akarsu'nun eserlerinde aranan bir diğer özellik eğitim odaklı değerler olmuştur. Değerler, toplumsal yaşamın düzenlenmesinde etkili olan kültürel ve evrensel nitelikler taşıyan tutum ve davranışlar olarak tanımlanmaktadır. Değerler taşıdıkları bu özellikler sebebiyle eğitim – öğretim programlarında yer alması gereken en önemli unsurlardan biri olarak görülür. Bu araştırma sürecinde Hikmet Temel Akarsu'nun eserlerindeki fantastik ögeler ve eğitim odaklı değerler nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz kullanılarak belirlenmiştir. Yazarın bu araştırma sürecinin başlangıcına kadar yayınlamış olduğu romanları, öyküleri ve hikâyeleri incelenmiştir. Ayrıca yazarın eserlerinin eğitsel yönüne ait verilere, betimsel analiz yapılarak ulaşılmıştır. Sonuç bölümünde ise öğretmenlere ve ailelere yönelik olarak çocukların okuyacağı kitaplara dair önerilerde bulunulmuştur. Okullarda eğitim – öğretim faaliyetlerinde kullanılan kitapların da eğitim odaklı değerler taşıması istenilen özelliklerden biridir. Bu sebeple öğrencilere kitap okuma faaliyetlerinde rehberlik yapacak öğretmenlerin, çocuklara yönelik kitaplarda bulunması gereken eğitsel değerler hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Araştırmada öğretmenlere bu yönde yardımcı olacağı düşünülen sonuçlar ve öneriler bulunmaktadır. Hikmet Temel Akarsu'nun kullandığı çocuksu fantezi, eğitim odaklı değerlerin ve fantastik edebiyatın özelliklerinin bir arada sunumu şeklindedir. Akarsu çocuğa yönelik eserlerinde fantezinin yazara sağladığı sınırsız hayal gücü imkânını kullanarak, sezindirme metodu ile bazı önemli evrensel değerleri okuyucusuna kazandırmayı amaçlar. Anahtar Sözcükler: Değerler Eğitimi, Eğitsel Değerler, Çocuksu Fantastik, Fantastik Edebiyat, Hikmet Temel Akarsu.
Etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin yedinci sınıf öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarına ve şiir tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, ontolojik metin analizi yönteminin şiir öğretiminde kullanılabilmesi amacıyla ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin düzeylerine uygun etkinlikler hazırlanıp hazırlanamayacağını araştırmak ve bu yöntemin yedinci sınıf öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarına ve şiir tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca çalışmaya katılan öğrencilerin yöntem ve uygulama süreciyle ilgili görüşlerinin belirlenmesi de hedeflenmiştir. Çalışmada karma yöntemli desenlerden olan açımlayıcı sıralı yöntemler deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu aykırı durum örnekleme yöntemiyle seçilen Erzurum il merkezindeki sosyoekonomik seviye ve 2014 yılı TEOG başarı sıralaması açısından düşük dereceli bir ortaokul (O1) ile yüksek dereceli bir ortaokuldaki (O2) toplam 76 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu okullardaki deney ve kontrol gruplarının atanmasında öncelikle öğretmen faktörüne dikkat edilmiştir. Gönüllü olan ve aynı zamanda iki yedinci sınıfın da dersine giren öğretmenlerin yedinci sınıfları arasından kura yöntemiyle deney ve kontrol grupları belirlenmiştir. Çalışmaya O1 deney grubunda (D1) 9 kız, 8 erkek; kontrol grubunda (K1) 10 kız, 7 erkek ve O2 deney grubunda (D2) 11 kız, 10 erkek; kontrol grubunda (K2) 7 kız, 14 erkek öğrenci katılmıştır. Uygulama 2015-2016 eğitim ve öğretim yılı boyunca gerçekleştirilmiştir. Veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen "Şiir Çözümleme Formu (ŞÇF)" ve yarı yapılandırılmış "Öğrenci Görüşme Formu (ÖGF)" ile Karadeniz (2012) tarafından geliştirilen "Şiir Tutum Ölçeği (ŞTÖ)" aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon Testi ve t-Testi (Bağımlı ve Bağımsız Örneklemler için t-Testi) kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin her iki okuldaki deney grubu öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarını artırdığı fakat şiir tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı anlaşılmıştır. Ancak öğrencilerle yapılan görüşmeler ve araştırmacının gözlemleri ışığında, etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin öğrencilerin hem şiir bilgilerini hem de şiire karşı ilgilerini artırdığı görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin kullanılan yöntem hakkında olumlu görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yöntemi ile özellikle yedinci sınıf düzeyine uygun şiir inceleme etkinlikleri oluşturulabileceğini ve bu etkinliklerin öğrencilerin şiir çözümleme başarılarının artırılmasında kullanılabileceğini göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Türkçe eğitimi, şiir öğretimi, etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi, şiir tutumu, öğrenci görüşleri.
Mavisel Yener'in "Dolunay Dedektifleri" roman dizisinde ortaokul çağındaki çocuklar için öngörülen kazanımlar
Bu çalışma Mavisel Yener'in Dolunay Dedektifleri roman dizisinde ortaokul çağındaki çocuklar için öngördüğü kazanımları belirlemek için yapılmıştır. Çalışmanın kapsamını Mavisel Yener'in Dolunay Dedektifleri dizisindeki altı eser oluşturmaktadır. "Mavisel Yener'in Dolunay Dedektifleri roman dizisinde ortaokul çağındaki çocuklar için öngörülen kazanımlar nelerdir?" ve "Bu kazanımların Türkçe Dersi (1-8. Sınıflar) Öğretim Programı'nda ortaokul öğrencileri (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) için belirlenen kazanımlarla örtüşme oranı nedir?" soruları çevresinde Dolunay Dedektifleri roman dizisinitel araştırma yaklaşımlardan doküman incelemesi esas alınarak incelenmiştir. Eserlerde yer alan kazanımlar içerik analizi yöntemi ile tespit edildikten sonra tasnif ve tahlile tabi tutulmuştur. Yapılan inceleme sonucunda Mavisel Yener'in Dolunay Dedektifleri roman dizisinde yer alan altı kitapta Türkçe Dersi (1-8. Sınıflar) Öğretim Programı'nda yer alan kazanımlarla örtüşen kazanım örneklerine yer verildiği tespit edilmiştir.Bu amaçla çocuk edebiyatı alanındaki bu önemli dizinin Türkçe Programı'na uygun olduğu ve sadece bilgi yüklemesi yapılmadan kazanımları elde etmesinde öğrenciye yardımcı olacağı düşüncesiyle ortaokul Türkçe derslerinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Görselliğe dayalı etkinlikler yoluyla tarih derslerinde demokratik değer öğretimi
Küresel eğilimlerle birlikte, günümüz insanından beklenen; sorgulamaya dayalı akıl yürütebilme ve karar verebilme, toplumun aktif bir üyesi olma ve demokrasiye ayak uydurabilme gibi niteliklere sahip olmasıdır. Bu durum, Türk milli eğitiminin genel amaçlarında "genel bir dünya görüşüne sahip insan haklarına saygılı" insanlar olarak kendisine yer bulmuştur. Dolayısıyla, gerek çağın gerektirdiği demokratik ortamların oluşturularak kişilerin yetiştirilmesi gerekse de milli eğitim politikalarının gerçekleştirilmesi açısından demokratik eğitim üzerinde durulması gereken bir konu olarak ön plana çıkmaktadır. Demokrasinin özgürlük, eşitlik, insan hakları, adalet, hoşgörü, sevgi, saygı, iletişim, dayanışma, çoğulculuk, barış gibi pek çok değerin birleşimi geniş bir kavram olması; demokrasinin yaşatılarak öğretilmesini zorunlu hale getirmektedir. Bireylerin demokrasiyi bilmesi, içselleştirip davranış haline getirmesi; ancak, sağlam ve etkili bir eğitim neticesinde mümkün olmaktadır. Etkili eğitim ise öğrencilerin öğrenmesinde iz bırakacak yöntemlerle sağlanabilir. Pek çok araştırmada; eğitimde kullanıldığında olumlu sonuçlar ortaya çıkardığı tespit edilen ve bireylerin günlük hayatta çok yoğun olarak maruz kaldığı görselliğin demokrasi eğitiminde etkili bir yol olarak dikkati çektiği görülmektedir. Araştırmanın temel amacı; tarih derslerinde, demokratik değerlerin öğretiminde görsel etkinliklerin etkisini belirlemek ve öğrencilerin demokrasi ve görselliğe dayalı etkinlikler hakkında düşüncelerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda; görselliğe dayalı etkinliklerden oluşan bir program hazırlanarak, demokratik değerlerin öğretilmesine çalışılmıştır. Araştırmanın yürütülmesinde; veri zenginliği sağlaması ve farklı bakış açılarına imkân vermesi açısından, nitel ve nicel araştırma süreçlerinin birlikte kullanıldığı, karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; 2015-2016 eğitim-öğretim döneminde, Ankara'nın Şereflikoçhisar ilçesinde bulunan bir lisenin 10. sınıfında öğrenim gören 88 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada; veri toplama araçları olarak, "Demokratik Değerler Ölçeği", "Demokratik Değerler Nitel Bilgi Formu", "Etkinlik Süreci Değerlendirme Formu", "Uygulayıcı Değerlendirme Formu", "Araştırmacı Günlüğü" ve "Öğrencilerin Sınıf İçi Çalışmaları" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde, SPSS 22.0 istatistik programı kullanılarak; ortalama ve standart sapma gibi betimleyici istatistikler, ilişkili örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), nitel verilerin analizindeyse betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; görselliğe dayalı etkinliklerin uygulandığı deney grubuyla, geleneksel öğretmen merkezli olarak tarih derslerinin işlendiği Kontrol 1 ve Kontrol 2 grupları arasında, deney grubu lehine istatistiksel anlamlı bir fark bulunduğu tespit edilmiştir. Nitel bulgulara bakıldığında da; katılımcıların demokrasi, eşitlik, özgürlük, adalet, dayanışma, barış, uzlaşma ve yönetim erkinin sınırlandırılması değerleri hakkında deney grubu katılımcılarının daha çeşitli ve doğru algılara sahip olduğu ve demokratik değerleri ifade ederken kullandıkları kelime sayısını ciddi düzeyde arttırdıkları tespit edilmiştir. Katılımcıların, etkinliklerden büyük oranda hoşlandıkları, görselliğe dayalı etkinliklerin bundan sonraki tarih derslerinde de uygulanmasını büyük çoğunlukla istedikleri, etkinliklerle öğretilmeye çalışılan tüm değerler katılımcılar tarafından öğrenildiğinin ifade edildiği, bilgiye yönelik sorularda; katılımcıların demokrasiyi ve demokratik değerleri öğrendiği ve demokrasinin ve demokratik değerlerin önemini anladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Demokratik Değer, Demokrasi Eğitimi, Değer Öğretimi, Görsel Etkinlikler, Görsel Materyaller, Tarih Eğitimi.
Yusufeli ve çevresindeki turizm potansiyeli
Bu çalışmada ''Yusufeli ve Çevresindeki Turizm Potansiyeli'' coğrafya ilminin ilke ve metotlarına göre araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümü ''Yusufeli'nin Coğrafi Çevre Özellikleri ve Turizm'' adını taşımaktadır. Bu bölümde doğal çevre özellikleri, beşeri coğrafya özellikleri üzerinde durulmuş ve bu özellikler alt başlıklar halinde sıralanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü ''Yusufeli'de Turizm Altyapısı ve Turistik Aktivite'' adını taşımaktadır. Bu bölümde Türkiye ve Yusufeli'de turizm sektörünün gelişimi, Yusufeli'de turizmin tarihi gelişimi, Yusufeli'de ulaşım faaliyetleri ve turizm etkileşimi üzerinde durulmuştur. Yusufeli'ye olan karayolu, denizyolu, havayolu gibi bağlantılar ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü ise ''Yusufeli'de Doğal ve Beşeri Turistik Çekicilikler'' adını taşımaktadır. Bu bölümde ise ilçe ve çevresinin doğal, tarihi, kültürel, yöresel, turistik değerleri ele alınıp incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde ''Yusufeli İlçesinde Geliştirilebilecek Alternatif Turizm Türleri'' üzerinde durulmuştur. İlçedeki alternatif ve eko-turizm alanlarına değinilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde olan ''Yusufeli İlçesindeki Turizm Faaliyetleriyle İlgili Genel Değerlendirmeler'' kısmında ilçedeki turistik faaliyetleri etkileyen olumlu olumsuz faktörler ve bunların çözüm yolları değerlendirilmiştir. Çalışmanın ''Sonuç ve Öneriler'' adını taşıyan son kısmında ilçe ve çevresindeki turizme engel teşkil eden sorunlar ve bu sorunların çözümü için alınabilecek tedbirler sıralanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yusufeli, Yusufeli Çevresi, Turizm, Turizm Potansiyeli.
Ortaöğretim öğrencilerinin medya okuryazarlığı düzeyleri (Giresun ili örneği)
21. yüzyılın ilk çeyreğine yaklaşırken insanlar hızına yetişilmesi mümkün olmayan teknoloji ve medya araçlarına sürekli maruz kalmakta ve bunun sonucu olarak bu araçlar insan hayatında etkisini sürekli hissettirmektedir. Araştırmada, ortaöğretim öğrencilerinin medya okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini; Giresun il merkezindeki 5 farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 542 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada modeli olarak, tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelleri, geçmişte ya da hâlen var olan bir durumu var olduğu şekli ile betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 ile analiz edilmiş olup ve ANOVA ve t-testi ile yorumlanmıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla hazırlanan çalışmanın bulgularından hareketle; ortaöğretim öğrencilerin medya okuryazarlığı düzeylerinin kararsızım ( = 3,056) düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra beş saatten fazla televizyon izleyen ve internet kullanan öğrencilerin medya okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek düzeyde olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak, medya okuryazarlık eğitimi, hayat boyu öğrenme bilinci ile öğretilip öğrencilerin bu konuyu içselleştirmeleri ve medyanın aktardıklarını doğru anlama, yorumlama, analiz etme için eğitim kurumlarının konuyla ilgili daha fazla çalışma yapmaları önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Medya, okuryazarlık, ortaöğretim, Türkçe eğitimi
Milli Nizam Partisinin Karadeniz teşkilatı
Prof. Dr. Necmettin Erbakan ve arkadaşlarının 26 Ocak 1970'te kurduğu ve sadece 16 ay sonra, 20 Mayıs 1971'de kapatılan Milli Nizam Partisi (MNP) Türk siyasi tarihinde kısa ömürlü partilerden biri olmuştur. Necmettin Erbakan'ın kurduğu ilk parti olması yönünden önem arz etmektedir. Bu çalışmada Milli Nizam Partisinin kuruluşu, çalışmaları, kapatılışı, Karadenizdeki faaliyetleri incelenmiştir. Literatür taraması yapılarak, tez, makale, süreli yayınlar, meclis tutanakları, gazete örnekleri, söyleşilerden faydalanılmıştır. Bu yapılırken kronolojik bir sıra takip edilmiş, gerekli görüldüğünde konuyu daha iyi kavrayabilmek adına pekiştirici başka konulardan bahsedilmiştir. Bu çalışma sonucunda Milli Nizam Partisinin Karadenizdeki faaliyetlerin yoğun olarak gerçekleştirildiği, bölgedeki illerde teşkilatlanmaya çalışıldığı, Karadeniz halkının desteğiyle önemli bir aşama kaydedildiği saptanmıştır. Ayrıca Karadeniz'deki çalışmalar ışığında birtakım verilere ulaşılmıştır
Seçmeli okuma becerileri dersinin ortaokul öğrencilerinin okuma başarısı ve alışkanlığına etkisi
Bu araştırmada, seçmeli Okuma Becerileri dersinin ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama başarısına ve alışkanlığına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem araştırmanın örneklemini Giresun il merkezinde 2014-2015 öğretim yılında öğrenim gören (Cumhuriyet, Kanuni, Mehmet Akif Ersoy, Teyyaredüzü, Gedikkaya, Güre ve Aksu-Seka Ortaokulu) 400 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri okuma alışkanlıkları belirleme anketi ile okuduğunu anlama başarı testi ölçekleri ile elde edilmiştir. Verilerin analizi sırasında bağımsız örneklem t testi kullanılmış ayrıca seçmeli Okuma Becerileri dersini alan 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarısının okullara göre değişip değişmediğini belirlemek için One Way Anova (f) istatistik tekniği, okuma alışkanlığı ile ilgili verilerin analizinde ise frekans (f) ve yüzde (%) değeri ile kay-kare istatistiği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Okuma Becerileri dersinin okuduğunu anlama başarısı üzerine etkisini araştıran ölçeklerden elde edilen bulgulara göre Okuma Becerileri dersini alan öğrencilerle, Okuma Becerileri dersini almayan öğrencilerin okuduğunu anlama başarıları arasında anlamlı bir fark olmadığı, Okuma Becerileri dersini alan öğrencilerle, Okuma Becerileri dersini almayan öğrencilerin okul değişkenlerinin okuduğunu anlama başarısı üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmektedir. Seçmeli Okuma Becerileri dersinin okuma alışkanlığı üzerinde etkisini araştıran ölçeklerden elde edilen bulgulara göre Okuma Becerileri dersini alma değişkeninin kitap okumayı sevme, kitap okuma alışkanlığına sahip olma, evde faydalanacak kitaplığa sahip olma, okuma sıklığı, okuma süresi, bir yılda okunan kitap sayısı, kitap tercihi, kitapları elde etme biçimi, kitap seçimi, halk kütüphanesini kullanma, kitap okumaya engel olan unsurlar durumlarında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilirken, kitap okumanın insana neler kazandıracakları ile ilgili görüşler üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Seçmeli Ders, Okuma, Alışkanlık, Türkçe Öğretimi
Yabancı uyruklu ortaokul öğrencilerinin konuşma becerileri ile söz varlığı ilişkisinin incelenmesi: Afgan öğrenciler örneği
Bu araştırma, Erzurum'da yaşayan ilköğretim ikinci kademe Afgan öğrencilerin konuşma becerilerini incelemeyi, toplam söz varlıklarını, nitelikli söz varlıklarını ve kelime sıklıklarını belirleyerek bulguları çeşitli parametreler açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca öğrencilerin konuşmalarında kullandıkları nitelikli söz varlığı unsurlarını ders kitaplarında yer alanlarla karşılaştırmayı hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş ve durum deseni kullanılmıştır. Erzurum il merkezindeki 115 Afgan öğrenci örneklem grubunu oluşturmuştur. Veriler, yapılandırılmış konuşma konuları ve birebir görüşmelerle toplanmış; analizlerde Cibakaya ve Simple-Concordance programları kullanılmıştır. Araştırma, Afgan öğrencilerin konuşma becerilerinin yetersiz olduğunu ve söz varlığı unsurlarını etkin kullanamadıklarını ortaya koymuştur. Cinsiyet bakımından, kız öğrencilerin kelime katsayı oranlarının erkeklerden yüksek olduğu görülmüştür. Ders kitaplarının, öğrencilerin nitelikli söz varlığı unsurlarını karşılama oranlarının genel olarak düşük olduğu (%2), buna karşılık çevresel faktörlerden vs. edinilen söz varlığı oranlarının ders kitaplarından kazanılanlara kıyasla yaklaşık beş kat daha yüksek olduğu (%9,1) tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, eğitim alanındaki mevcut materyallerin geliştirilmesi ve öğrencilerin söz varlığını zenginleştirecek yöntemlerin uygulanması için yol gösterici niteliktedir.
Sosyal bilgiler dersinde verilen ev ödevleri hakkında öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersinde verilen ev ödevleri hakkında öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerini tespit etmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomoloji) çalışması olarak tasarlanmıştır. Amaçlı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesinin kullanıldığı araştırma örneklemini, 2021–2022 eğitim-öğretim yılında Batman ili merkez ortaokullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri, bu okullarda öğrenim gören beşinci, altıncı ve yedinci sınıf öğrencileri ve bu öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğrenci, öğretmen ve velilerin ev ödevlerini sorumluluk, akademik başarıyı arttıran çalışmalar, pekiştirmeler ve konu tekrarları şeklinde algıladıkları ve ev ödevlerini yararlı gördüğü ve verilmesi gerektiği fakat zaman zaman çeşitli sorunlarla da karşılaştıkları saptanmıştır. Öğretmenlerin genellikle ev ödevlerini çoktan seçmeli ve kitaptaki etkinlikler şeklinde verdiği fakat öğrenci ve velilerin öğretmenlerden ev ödevlerini verirken farklı etkinlik, yöntem ve teknikler şeklinde verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler uzaktan eğitimin yapıldığı dönemlerde ev ödevlerinin eğitim öğretim faaliyetlerini olumsuz etkilediğini düşünürken öğrenci ve veliler ise olumlu olduğunu düşünmektedir. Anahtar kelimeler: Sosyal Bilgiler Dersi, Ev Ödevi, Öğretmen Görüşleri, Öğrenci Görüşleri, Veli Görüşleri
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türkçe öğretim kitaplarını anlayabilmesi için gereken sözcük sayılarının belirlenmesi
Yabancı dil öğretiminde Türkçe öğretim setleri Türkçe öğrenmek isteyen bir öğrenci için önemlidir. Çünkü dil öğrenmek isteyen öğrenci ilk olarak TÖMER ve dil kurslarında çeşitli yayınevlerinin Türkçe öğretim setlerini kullanmaktadır. Türkçe öğrenmek isteyen bir öğrencinin öncelikle sözcük dağarcığının oluşturulması gereklidir. Bunun için de sözcük dağarcığının genişletilmesi, yeni sözcüklerin bireyin sözcük dağarcığına kazandırılması için kitaplardan yararlanılması kaçınılmazdır. Yabancılara Türkçe öğretiminde gereksinim duyulan sözcükler ve söz öbeklerinin bilinmesi dil öğrenen öğrencinin okuduğu metinleri anlaması açısından önemlidir. Bu araştırmada bir öğrencinin yabancı dil öğretim setlerindeki metinleri okuyup anlayabilmesi için sıklık sözlüklerindeki ilk kaç sözcüğü bilmesi gerektiğini belirlemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada İzmir Yabancılar için Türkçe ve Yabancılar için Türkçe Gazi dil öğretim setlerinin A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeylerinde 10 ders kitabı doküman olarak belirlenmiş ve incelenmiştir. Derlenen bu kitaplardaki sözcüklerin yapılan benzer araştırmalardaki kriterler ölçüt alınarak "Simple Concordance 4,0,9" programı desteği ile sözcük sıklıkları belirlenmiş, kitapların düzeylerine göre sözcük listeleri hazırlanmıştır. Kitaplardaki sözcükler "Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü" (Göz, 2003) ve "Türkçe Sıklık Sözlüğü: Öğrenenler İçin Temel Sözcük Bilgisi" (Aksan, Aksan, Mersinli ve Demirhan, 2017) adlı sözlükleri karşılaştırılmış ve bu sözlüklerdeki sözcükleri ne oranda kapsadığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda İzmir Yabancılar için Türkçe, Türkçe öğretim setlerindeki kitaplarda 63240 çalışır sözcük, 12341 sözcük çeşidi, Yabancılar için Türkçe Gazi, Türkçe öğretim setlerindeki kitaplarda 28975 çalışır sözcük, 8439 sözcük çeşidi saptanmıştır. Bir öğrencinin Yabancılar İçin Türkçe Gazi dil öğretim setindeki kitapları anlayabilmesi için Göz'ün (2003) sıklık sözlüğündeki ilk 13000+ ve Aksan vd.'nin (2017) sıklık sözlüğündeki 5000+ sözcüğü, İzmir Yabancılar için Türkçe dil öğretim setindeki kitapları anlayabilmesi için Göz'ün (2003) sıklık sözlüğündeki ilk 14000+ ve Aksan vd.'nin (2017) sıklık sözlüğündeki 5000+ sözcüğün bilmesi gerektiği saptanmış ve elde edilen bulgulardan hareketle önerilerde bulunulmuştır
Türkiye'de çocuk müzelerinde bulunan oyuncakların tarihsel gelişimi (Denizli Balcı Evi Zeynep Karaaslan Bez Bebek Müzesi örneği)
Bu araştırmanın birinci amacı, Türkiye'de kurulan çocuk müzeleri ve bu müzelerde sergilenen çocuk oyuncaklarının tarihsel gelişimini bilimsel ölçütler çerçevesinde ortaya koymaktır. Bu vesile ile çocuk oyuncaklarının ortaya çıkış tarihinin eskiçağ toplumlarına kadar uzandığı ve oyuncakların çocuğun eğitiminde önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Nitekim çocukların zihinsel yaratıcılıklarının ve bedensel yetilerinin gelişiminde oyun ve oyuncak aktivitelerinin önemli bir yerinin olduğu modern bilim tarafından da ortaya konulmuştur. Bu araştırmanın ikinci amacı ise, Denizli Balcı Evi Zeynep Karaaslan Bez Bebek Müzesi'nde bulunan oyuncakların Türk kültürü ve Denizli yöresinin kültürel değerlerini ne ölçüde yansıttığı meselesinin çözüme kavuşturulmasıdır. Bu bağlamda söz konusu müzede bulunan 500 civarındaki bez bebek oyuncak içerisinden Denizli yöresinin gündelik hayatına ve kültürel değerlerine örnek teşkil edilenler seçilerek bilimsel ölçütler ışığında değerlendirmeleri yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Müzeleri, Denizli Balcı Evi Zeynep Karaaslan Bez Bebek Müzesi, Oyuncak.
Web tabanlı uygulamalarla yabancılara Türkçe sözcük öğretimi
Bu çalışmada, iletişimsel yaklaşıma dayalı olarak web tabanlı MOODLE öğretim yönetim sisteminde hazırlanmış Türkçe sözcük öğretme etkinliklerinin sözcük öğrenmeye etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, gerçek deneysel desenlerden kontrol gruplu öntest-sontest seçkisiz araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Türkçe Öğretim Merkezi'nde (TÖMER) C1 seviyesini bitirmiş ve 2018-2019 eğitim-öğretim yılında farklı fakültelerde eğitim gören 5 kadın, 8 erkek toplam 13 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin 6'sı kontrol grubunda, 7'si ise deney grubunda yer almıştır. Çalışmada, veri toplama aracı olan "Sözcük Testi" deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sözcük bilgilerini saptamak amacıyla öntest ve sontest olarak kullanılmıştır. Öntestlerden sonra deney grubuna iletişimsel yaklaşıma dayalı hazırlanan MOODLE uygulaması kapsamında sanal sözlük, sınav, oyunlaştırılmış etkinlikler ile dinleme ve okumaya yönelik paragraf ve diyalog metinleri sunulmuştur. Kontrol grubu öğrencileri için ise sözcük öğretimine yönelik ayrı bir uygulama yapılmamıştır. Bu süreçte deney ve kontrol grubu öğrencileri kendi bölümlerinde eğitimlerine devam etmişlerdir. Çalışmanın sonunda sözcük testinden elde edilen veriler SPSS 22 programında çözümlenmiştir. Böylece öğrencilerin öntest ve sontest puanları arasında anlamlı farklılaşma olup olmadığı belirlenmiştir. Karşılaştırma sonunda deney ve kontrol grubunda anlamlı ilerleme görülmüştür. Ancak deney grubundaki ilerlemenin kontrol grubundaki ilerlemeye göre daha iyi olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre deney grubunda yapılan etkinlikler kontrol grubundaki etkinliklere göre öğrencilerin sözcük bilgisini anlamlı derecede arttırmıştır. Anahtar Sözcükler: İletişimsel yaklaşım, MOODLE, Türkçe sözcük öğretimi, web tabanlı uygulamalar
Sevim Ak'ın çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet rolleri üzerine bir inceleme
Çocuk edebiyatı eserleri bireyin psikolojik ve sosyal gelişimi için oldukça önemli ürünlerdir. Bireyin toplumsallaşma sürecinde içinde yaşadığı topluma uyum sağlaması, o topluma uygun normları benimsemesi ve toplumsallaşma sürecinde kazanması gereken pozitif ahlaki değerler göz önünde bulundurulduğunda, çocuk edebiyatı eserleri, bireyin ailesinden, etkileşimde bulunduğu çevresinden sonra önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple günümüzde çocuk kitaplarının toplumsallaşma sürecinde benimsediği bakış açısı önemlidir. Çocuk gerçekliği ve çocuğa görelik ilkeleri göz önünde bulundurularak hazırlanmış çocuk kitapları, bireyin içinde yaşadığı toplumun benimsediği değerlerin yanı sıra evrensel olarak kabul görmüş, çağdaş ve eşitlikçi yaklaşımları da içermesi beklenir. Evrensel bir değer olan toplumsal cinsiyet eşitliği kavramı da bu sebeple çocuk kitaplarında yerini almalıdır. Bu araştırmanın amacı günümüzün önemli çocuk edebiyatı yazarlarından biri olan Sevim AK'ın çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet rollerine bakış açısını ve bu rollere eserlerinde yer verip vermediğini ortaya koymaktır. Araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Sevim AK'a ait 35 çocuk kitabı alan yazın taramasından elde edilen verilere göre oluşturulan kategoriler çerçevesinde incelenmiş, elde edilen veriler betimsel içerik çözümlemesi yoluyla yorumlanmıştır. Ulaşılan bulgulara göre araştırma sonucunda Sevim AK'ın çocuk kitaplarında yer alan karakterlerin, yer yer farklılık göstermekle birlikte büyük ölçüde geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri algısını desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.
Dinleme becerisi ve sosyal duygusal öğrenme becerisi arasındaki ilişkinin belirlenmesi üzerine bir inceleme
Bu araştırmada dinleme becerisi yüksek olan öğrencilerin sosyal öğrenme becerilerinin de yüksek olduğu hipotezinden yola çıkılarak dinleme becerisi ile sosyal duygusal öğrenme becerisi arasındaki ilişkinin saptanması, ilişki varsa bu ilişkinin düzeyinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda araştırma tarama modelinde ilişkisel bir çalışmadır. Çalışmada nicel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin dinleme becerilerinin onların sosyal duygusal öğrenme becerilerini nasıl yordadığı incelenmiş bunun yanı sıra sosyal duygusal öğrenme ve dinleme becerileri çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Antalya ili merkez ilçelerdeki farklı sosyoekonomik ve demografik özellikler taşıyan 9 ortaokulda öğrenim görmekte olan 581, 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Toplanan verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi, adımsal regresyon analizi, t testi, varyans analiz, frekans dağılımları işe koşulmuş ve aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel veriler kullanılmıştır. Araştırmanın sorularına cevap aramak için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda dinleme becerisinin tüm alt boyutlarıyla bir bütün olarak değerlendirildiğinde sosyal ve duygusal öğrenme becerisiyle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulgulanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri incelendiğinde erkeklerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu, sosyal duygusal öğrenme becerilerinin düzeylerinde okulun bulunduğu sosyoekonomik çevre ve anne baba tutumu ile okulun bulunduğu sosyoekonomik çevre etkileşimi arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı sadece algılanan anne baba tutumunda gruplar arasında önemli bir farklılık bulunduğu saptanmıştır. Araştırmada ayrıca kız öğrencilerin dinleme becerilerinin erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca demokratik anne-baba tutumuna sahip öğrencilerin dinleme becerilerinin daha iyi düzeyde olduğu da bulgular arasındadır. Anahtar Kelimeler: Dinleme Becerisi, Sosyal ve Duygusal Öğrenme Becerisi, Türkçe Eğitimi ve Öğretimi
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimine ilişkin yetkinlik inançları
Bireyin kişisel tutum ve davranışlarının toplamı, onun karakterini oluşturur. Bu karakter, toplum içindeki sürekli davranışları sayesinde, kişinin iyi ya da kötü biri olarak algılanmasını sağlar. Bireyin olumlu ya da olumsuz özellikler edinmesinde, aile ve okul gibi sosyal kurumların etkisi büyüktür. Ebeveynlerin ailedeki, öğretmenlerin ise okuldaki davranışları bireyin kendi davranışlarının şekillenmesinde örnek teşkil eder. Ayrıca, öğretim programlarının bir parçası olarak yürütülen eğitim etkinlikleri, öğrencilerin okul ortamında olumlu karakter özellikleri geliştirmesine katkıda bulunur. Bu etkinlikler, sosyal bilgiler dersinin temel hedefleri ve içeriği ile uyumlu bir şekildedir. Sosyal bilgiler, içeriği ve amaçları itibarıyla, bireyleri erdemli vatandaşlar olarak yetiştirme misyonununu üstlenmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenleri, öğrencilerin karakter kazanım sürecinde kilit bir role sahiptir. Karakter eğitimi ile entegre edilmiş bir ders içeriği hazırlarken, öğretmenlerin bu alandaki bilgi ve kendilerine olan inançları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimi konusundaki yetkinliklerine dair inançlarını tespit etmektir. Araştırmada, karma yöntemlerin temel yaklaşımlarından biri olan eş zamanlı karma yöntem deseni kullanılarak, nicel ve nitel veriler bir arada değerlendirilmiştir. 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda çalışan sosyal bilgiler öğretmenleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya dair veriler öğretmenler ile çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiş olan görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS programı ile nitel veriler ise içerik analizi ve betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimi yetkinlik inançlarının cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, mezun olunan kurum ve daha önce karakter eğitimine dair seminer alma durumu gibi değişkenlere göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin; eğitim yaklaşımı, öğretim yetkinliği, ilham kaynağı olma, davranış dönüşümü sağlama, benlik özellikleri, ahlaki nitelikleri ve mesleki tutum boyutları ise araştırmanın nitel sonuçlarını açıklamıştır.
Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim öğretimde yaşadığı sorunlara dair sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri
Türkiye, son yıllarda farklı ülkelerden göç almıştır. Farklı sebeplerle göç ederek ülkeye gelen yabancı uyrukluların çocukları eğitim sistemine katılmıştır. Yabancı uyruklu öğrenciler, özellikle Antalya'da önemli sayıda bir kitleyi oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim ve öğretimde yaşadığı sorunları sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri çerçevesinde tespit etmektir. Araştırma nitel araştırma yöntemine uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Antalya ili sınırlarında bulunan 2022-2024 yılları arasında ortaokullarda yabancı uyruklu öğrencilerin dersine giren sosyal bilgiler öğretmenleri arasından ölçüt örnekleme tekniğine ve gönüllülük esasına dayalı olarak belirlenen 21 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Bu görüşmelerde veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler öncelikle transkripte edilmiş ve sonra içerik analiziyle ve betimsel analizle çözümlenmiştir. Bulgular doğrudan alıntılarla desteklenerek açıklanmıştır. Araştırma sonucunda yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sürecinde yaşadığı sorunlar arasında; uyum sorunları, dil kaynaklı sorunlar, aile kaynaklı sorunlar, akran zorbalığı ve davranış sorunları boyutlarında bulgulara ulaşılmıştır. Bu sorunların temel sebebini özellikle dil konusu oluşturmaktadır. Ek olarak araştırma verileri; etkileyici unsurlar, öğretmen yaklaşımı, zamanla iyileşen unsurlar ve avantajlı durumlar gibi boyutlara da işaret etmiştir. Antalya'da yaşayan yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim öğretim sürecinde yaşadığı sorunların temel sebeplerinden biri dil bilmeme olduğundan, eğitim sürecine katılacak yabancı uyruklu tüm öğrencilerin hazırlık sürecine alınması önerilmektedir.
Sosyal bilgiler dersinde yerel tarih öğretimine ilişkin sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşlerinin belirlenmesi (MAKÜ örneği)
Sosyal bilgiler, bireyi merkeze alan ve bireyin çevresindeki çeşitli etkenlerle etkileşimini inceleyen bir ders olarak karşımıza çıkmaktadır. Sosyal bilgiler dersi etkin bir vatandaş olmamız adına bize birtakım bilgi, beceri ve değerleri kazandırmayı hedeflemektedir. Bu noktada birçok yöntem, teknik vb. etkin şekilde yararlanılmaktadır. Yerel tarih öğretimi de bunlardan biridir. Yeni sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında yerel tarih konularına yer verilmesi gerektiği önemle vurgulanmıştır. Yerel tarih, çocuğun kendisine yakın ve daha somut olan yaşadığı çevreyi tanımasını sağlayacaktır. Yakın çevresini tanırken zaman içerisindeki değişimini de inceleyecektir. Böylelikle çocuk geçmiş, bugün ve gelecek arasındaki bağlantıyı daha kolay kavrayabilecektir. Bahsedilen bu durumlar elbette öğretmenin uygulayacağı etkinliklerle meydana geleceğinden öğretmenlerin yerel tarih öğretimine yönelik bilgi sahibi olması gerekmektedir. Bu çalışma Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yerel tarih öğretiminin önemine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla 2022-2023 eğitim-öğretim yılı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü'nde öğrenim gören 68 öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Öğretmen adaylarına uzman görüşü alınarak hazırlanmış 8 soru sorulmuştur. Veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yerel tarih kavramına yönelik tanımlamaları literatürde geçen tanımlamalarla benzerlik göstermektedir. Öğretmen adaylarının çoğunluğu yerel tarih öğretiminin sosyal bilgiler dersi kapsamında kullanılmasının uygun olduğunu belirtmiştir. Öğretmen adayları yerel tarih öğretiminin sağlayacağı faydaları kalıcı tarih öğretimi sağlar, öğrenmeyi kolaylaştırır, nitelikli öğrenme sağlar şeklinde vurgulamışlardır. Öğretmen adayları sosyal bilgiler dersi kapsamında gerçekleştirilen yerel tarih öğretiminde kullanılabilecek kaynakların gezi, bilimsel yayınlar, arşiv belgeleri, yazılı ve sözlü kaynaklar olduğunu belirtmiştir. Sosyal bilgiler öğretmen adayları yerel tarihi sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki öğrenme alanlarından en çok kültür ve miras öğrenme alanıyla ilişkilendirmiştir. Öğretmen adayları yerel tarihin TC. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Eski Türk Devletleri, Osmanlı Devleti ve Millî Mücadele Dönemi konularının öğretilmesinde kullanılabileceğini ifade etmiştir. Öğretmen adayları yerel tarih öğretiminde gerçekleştirilen uygulamalarda karşılaşılabilecek sorunları kaynakların yetersizliği, kaynaklara ulaşmada zorluk ve hazırbulunuşluk düzeyi olarak belirtmiştir. Öğretmen adayları lisans süresince aldıkları eğitimin yerel tarih öğretiminin öğretim süreçlerinde kullanımı noktasında katkı sağladığını ifade etmiştir.