Türk Devletleri Teşkilatı'nın madencilik yeteneklerinin araştırılması ve stratejik hedeflerinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının konusu, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)'nı tanımak, üye ve gözlemci devletlerin makroekonomik ve madencilik durumlarını irdelemektir. Türkistan bölgesi diye nitelendirilen Orta Asya'da SSCB dağılmasından sonra bağımsızlıklarına kavuşan Türk Cumhuriyetleri'ni dünyada tanıyan ilk devlet, Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. Türkiye'nin öncülüğünde, tarihi ve kültürel bağları olan bu devletler ile bölgesel barışın tesis edilmesi, ekonomi, ticaret ve eğitim gibi tüm alanlarda iş birliklerin kurulup sürdürülebilir olması amacıyla uzun yıllar çeşitli zirveler yapılmıştır. Bu zirvelerin nihayetinde bölgesel bir güç olma hedefiyle TDT kurulmuştur. Bir ülkenin jeolojik yapısının ve sahip olduğu yer altı kaynaklarının anlaşılması, o ülkenin ekonomik kalkınması, halkın refahı, enerji güvenliği ve çevre yönetimi açısından stratejik bir öneme sahiptir. İşte bu tez çalışmasında da, teşkilatı oluşturan devletlerin coğrafi özellikleri, ekonomik göstergeleri, sahip oldukları çeşitli madenleri, bu madenlere ait güncel rezerv durumu, ülkenin madencilik sektöründeki mevcut üretim seviyeleri ve madencilik ticaretinin dinamikleri kapsamlı ve bilimsel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. TDT olarak madencilik potansiyellerinin genel olarak envanteri çıkarılmıştır. Hızla değişen ve gelişen dünyada yeni güç birlikleri ve ticaret rotaları ortaya çıkmıştır. Bu yeni rotaların oluşturulması ve hayata geçirilmesi sürecinde teşkilatı oluşturan devletlerin madencilik ve enerji transferindeki rolleri analiz edilmiştir. Bu kapsamda araştırma sorusu ise Türk Devletler Teşkilatı'nın bir madencilik politikaları ve stratejik hedeflerinin ortaya konulup konulamayacağı olmuştur. Bunun için Teşkilatı'n 2040 Vizyon Belgesi incelenerek, ekonomi ve ticaret ekseninde madencilik sektörü ele alınmıştır. Mevcut ve hedeflenen iş birlikleri üzerinden madencilik alanındaki potansiyeller, fırsatlar ve riskler de irdelenmiştir. Bu konuda derli toplu bir çalışma daha önce yapılmamıştır. Nitel araştırma yöntemleri ile hazırlanan bu çalışmanın, TDT ve madencilik ekseninde yapılacak olan çalışmalarda, araştırmacılara bir başvuru kaynağı, madencilik sektörüne de bir rehber olması hedeflenmiştir.