Dicle University
Discipline

Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı

Dicle University

176

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan kişilerde içselleştirilmiş damgalama ve kişilik özelliklerinin değerlendirilmesi

Damgalanma, bireyin toplum tarafından olumsuz biçimde etiketlenmesini, içselleştirilmiş damgalama ise bu durumun kişi tarafından benimsenmesini ifade etmektedir. Alkol ve madde bağımlılarında içselleştirilmiş damgalama görülebilmekte ve bazı kişilik özelliklerine daha sık rastlanmaktadır. Araştırmamıza Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı AMATEM polikliniği veya servisinde tedavi alan 128 kişi ile Yeşilay Danışmanlık Merkezi'nden tedavi alan 2 kişi olmak üzere; 48'i alkol, 68'i madde ve 14'ü karışık madde kullanımı olan toplam 130 birey katılmıştır. Alkol, madde ve karışık madde kullanan grupların içselleştirilmiş damgalama düzeyleri benzer bulunurken, karışık madde kullananlarda daha yüksek nörotisizm saptanmıştır. Alkol kullanımına 20 yaşından önce ya da sonra başlamanın içselleştirilmiş damgalama düzeylerini ve kişilik özelliklerini anlamlı şekilde etkilemediği görülmüştür. Kendini iyi gösterme eğilimi olanlarda damgalanmadan kaçınma daha azdır. Nörotisizm düzeyi arttıkça özdeğersizlik, damgalanma korkusu ve damgalanmadan kaçınma eğilimi artmaktadır. İşsizlerde, kadınlarda ve ayrı/boşanmış/dul bireylerde nörotisizm daha yüksektir. Buna karşılık evli ve eşiyle birlikte yaşayan bireylerde nörotisizm daha düşüktür. Evlilerde depresyon ve anksiyete daha azdır. Madde bağımlılarının yaşamı alkol bağımlılarına kıyasla daha olumsuz etkilenmiştir. Karışık madde kullananlarda öfke kontrol yetersizliği ve heyecan arama davranışı daha fazladır. Kadın katılımcılarda madde kullanım sıklığı ve yoğunluğu erkeklere kıyasla daha yüksektir. Üniversite mezunlarının bağımlılık şiddeti daha alt seviyedeki eğitim gruplarına göre daha düşüktür. İlçede yaşayanlar, şehir merkezindekilere kıyasla bağımlılık tanı ölçütlerini daha fazla karşılamaktadır. Bu grupta bağımlılık şiddeti ve maddeyi bırakma motivasyonu daha yüksektir. Bu çalışmanın bulguları, bağımlılık sürecinde içselleştirilmiş damgalamanın tercih edilen maddenin türünden ziyade sosyodemografik etmenler ve kişilik özellikleriyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bağımlılık tedavi programlarında söz konusu faktörlerin ele alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca alkol bağımlıları için klinik uygulamalarda alkol kullanımına başlama yaşına aşırı önem atfetmekten çok bireyin güncel psikososyal durumunun değerlendirilmesinin daha uygun olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Alkol, Madde, Bağımlılık, Damgalanma, Kişilik

İsmail Erkam İzgöer
Trakya University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

COVID-19'u hafif geçirmiş kişilerde bilişsel fonksiyonların serum BDNF düzeyleri ile ilişkisi

Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19) pandemik bir hastalık olup, hastalığın uzun vadeli sonuçları ile ilgili literatür bilgileri halen kısıtlıdır. Son zamanlarda hastalığın uzun vadede bilişsel fonksiyonlara olan etkileri üzerine yapılan çalışmalar artmış, hastalığı hafif geçiren kişilerde bile bu etkilerin ortaya çıkabildiği gösterilmiş, çeşitli mekanizmalar ileri sürülmüş ancak hiçbiri tam olarak kanıtlanamamıştır. Çalışmamızda bu bilişsel etkilerin mekanizmasını aydınlatmak amacıyla Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19)'u hafif geçirmiş kişilerdeki bilişsel fonksiyonların nöropsikiyatrik testlerle değerlendirilmesi, serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeylerinin ölçülmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza, Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19)'u hafif derecede geçirmiş 54 kişi ve yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi (BKİ), eğitim düzeyi ve sigara kullanımı açısından eşleştirilmiş 36 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Her iki gruba da bilişsel fonksiyonların ölçülmesi amacıyla nöropsikiyatrik testler olan Stroop Testi TBAG Formu ve Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B Formu uygulanmıştır. Tüm katılımcıların Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA) yöntemi ile venöz kandan serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeyleri çalışılmıştır. Vaka grubunda, sağlıklı kontrol grubuna göre nöropsikiyatrik test puanlarının çoğunda anlamlı olarak bilişsel düşüşü ifade eden farklılık saptanmış ve Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19)'u hafif geçiren kişilerde dahi bilişsel bozulmaların olduğu bir kez daha kanıtlanmıştır. Serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeyleri vaka grubunda daha düşük bulunsa da her iki grup arasında anlamlı bir farklılık saptanmamış, vaka grubunda Serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeyleri erkek cinsiyette kadın cinsiyete göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuş ve hastalığı geçirmiş özellikle erkek cinsiyetteki kişilerde Serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeylerinin daha geniş popülasyonlarda çalışılması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: COVID-19, BDNF, Bilişsel

BilişBilişsel işlevlerCOVID 19+3
Biçem Demir
Tekirdağ Namık Kemal University
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar hastalarda mizofoni sıklığı ve bunun otizm spektrum belirtileri ve duygu düzenleme becerileri ile ilişkisi

Mizofoni araştırmaları, mizofoninin birçok psikiyatrik bozuklukla birlikte görülebileceğini göstermektedir. Çalışmamızda, remisyondaki bipolar bozukluk tip-1 hastalarında mizofoni sıklığının ve bunun otizm spektrum belirtileri ve duygu düzenleme becerileri ile ilişkisinin incelenerek sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması, mizofoni şiddetiyle ölçek puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi, hasta grubunda ölçekler arası ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kesitsel olarak planlanan çalışmamıza, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 105 Bipolar Bozukluk tanılı hasta ile 105 sağlıklı kontrol grubu katılmıştır. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Amsterdam Mizofoni Ölçeği, Otizm Spektrum Anketi ve Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çalışmamıza, hasta grubunda 52 erkek, 53 kadın; kontrol grubunda 53 erkek, 52 kadın katılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 39,20±12,65 yıl, kontrollerin yaş ortalaması 40,47±11,38 yıl saptanmıştır. Hastalarda kontrollere göre mizofoni sıklığının daha az olduğu, duygu düzenleme becerilerinin daha fazla bozulduğu, otizm spektrum belirtileri açısından benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Mizofonili bipolar hastaların, mizofonisi olmayan hastalara kıyasla duygu düzenleme becerilerinin anlamlı derecede düşük olduğu, otizm spektrum belirtilerinin daha belirgin olduğu saptanmış; mizofonisi olan hastalarda duygu düzenleme becerileri ile otizm spektrum belirtileri arasında zayıf düzeyde negatif ilişki saptanmıştır. Hasta grubunda yapılan regresyon analizinde, mizofoni şiddetindeki artışın ve duygu düzenleme becerilerindeki bozulmanın otizm spektrum belirtilerini anlamlı şekilde belirginleştirdiği; otizm spektrum belirtilerinin duygu düzenleme becerileri üzerinde bozulmayı artıran anlamlı etkisinin olduğu; intihar girişimi öyküsü ve otizm spektrum belirtilerinin mizofoni şiddeti üzerinde anlamlı etkisinin olduğu saptanmıştır. Sonuçlar, bipolar hastalarda mizofoni sıklığının kontrol grubuna göre daha düşük olduğunu, ancak mizofonisi olan bipolar hastalarda duygu düzenleme becerilerinin daha fazla bozulduğunu ve otizm spektrum belirtilerinin daha belirgin olduğunu göstermektedir. Araştırmamızın bulgularının literatüre katkı sağlayacağı ve bipolar hastalarda mizofoninin klinik öneminin dikkate alınmasının, özellikle tedavi süreçlerinde ve işlevselliğin sürdürülmesiyle ilgili hedeflerin belirlenmesinde yardımcı olacağı kanaatindeyiz.

Gizem İletmiş
Süleyman Demirel University
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar bozukluk hastalarında manik epizodun başlangıç belirtileri

Bu çalışmada, bipolar I bozukluğu olan hastaların son manik epizodunda ortaya çıkan mani ve psikotik belirtilerin; hasta ve hasta yakınları tarafından bildirilen sıklığı, ortaya çıkış sırası, şiddeti ve süresi incelenmiştir. Tanımlayıcı-kesitsel olarak planlanan araştırmaya 46 hasta ile onların 46 yakını katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, Montgomery–Åsberg Depresyon Ölçeği ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği uygulanmış; veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Hastalar son epizodlarında en sık uykusuzluk, konuşma artışı ve amaca yönelik etkinlik artışı bildirmiştir. Belirtilerin ortaya çıkış sırasına göre uykusuzluk, irritabilite, konuşma ve özgüven artışı ön plandadır. Psikotik belirtiler arasında en sık sanrılar grandiyöz, perseküsyon ve kıskançlık; varsanılar ise işitsel ve görsel türdedir. Sanrıların başlangıcında grandiyöz, perseküsyon ve dinsel içerikli sanrılar; varsanıların başlangıcında ise işitsel ve görsel varsanılar öne çıkmıştır. Hasta yakınları da benzer şekilde uykusuzluk, konuşma ve özgüven artışını en sık belirtiler olarak ifade etmiş; belirtilerin ortaya çıkış sırası hastaların bildirimleriyle büyük ölçüde uyumludur. Psikotik belirtiler açısından en sık bildirilenler grandiyöz, perseküsyon, referans sanrıları ile işitsel ve görsel varsanılardır. Hasta ve hasta yakın bildirimleri karşılaştırıldığında; uykusuzluk, etkinlik artışı, irritabilite ve kabarmış duygudurumda mükemmel; konuşma ve riskli etkinliklerde artışta neredeyse mükemmel; özgüven artışı, düşünce uçuşması ve distraktibilitede ise gayet iyi düzeyde uyum saptanmıştır. Sanrı türlerinde kıskançlık sanrılarında mükemmel, grandiyöz ve perseküsyon sanrılarında neredeyse mükemmel uyum görülmüştür. İşitsel varsanılarda gayet iyi, görsel varsanılarda mükemmel uyum ve varsanıların başlangıcında mükemmel uyum gözlenmiştir. Özgüven artışının 40 yaş altı hastalarda; konuşma artışının psikotrop ilaç kullanmayanlarda, etkinlik artışının duygudurum düzenleyici kullanmayanlarda, irritabl ve taşkın duygudurumun ise valproat kullananlarda daha erken başladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, manik epizodlarda en sık görülen belirtiler uykusuzluk, konuşma artışı, amaca yönelik etkinlik artışı ve özgüven artışıdır. Ortaya çıkış sırasına göre uykusuzluk, irritabilite, konuşma ve özgüven artışı en erken başlayan belirtiler olarak öne çıkmaktadır. Klinik izlemlerde rekürrensi öngörmek ve erken müdahale için bu belirtilere dikkat edilmelidir.

Damla Türker Küçük
Süleyman Demirel University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obsesif kompülsif bozukluk hastalarında şizotipi ve yapısal düşünce bozukluğu

Amaç: Obsesif kompülsif bozuklukta içgörü ve direncin belirti alt tipleriyle ve şizotipal özelliklerle ilişkili olduğu yönünde bulgular olmakla birlikte bunların karşılıklı olarak birbiriyle ve düşünce bozukluklarıyla ilişkisinin değerlendirildiği çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı obsesif kompülsif bozuklukta şizotipi ve düşünce bozukluklarının içgörü ve direnç üzerindeki etkisini araştırmaktır. Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Kliniğine başvuran, DSM-5 ölçütlerine göre OKB tanısı konmuş olan 76 hasta DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış̧ Klinik Görüşme-Klinisyen Versiyonu'yla (SCID-5/CV) ile değerlendirilmiş, daha sonra Yale Brown Obsesif Kompülsif Ölçeği (Y-BOCS), Şizotipal Kişilik Çizelgesi (SSP), Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği'ni (TALD) içeren yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. İyi içgörülü-zayıf içgörülü ve direnç var-direnç yok şeklinde gruplanan hastalar demografik değişkenler, şizotipi, düşünce bozukluğu ve belirti tipi açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca direnç ve içgörünün bağımsız yordayıcıları regresyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Tek değişkenli analizlerde içgörü ile Y-BOCS toplam puanı, SSP'nin pozitif boyutu, öznel ve negatif yapısal düşünce bozukluklarıyla (TALD) arasında ilişki bulunmuş olmasına rağmen regresyon analizinde içgörü üzerinde TALD pozitif puanının negatif yordayıcı, YBOCS toplam puanının pozitif yordayıcı olduğu bulunmuştur. Obsesyonlara karşı direnç analizinde ise içgörünün ve YBOCS toplam puanının pozitif yordayıcı olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bulgularımız hem içgörü hem de belirtilere direnci en güçlü biçimde belirleyen faktörün hastalığın şiddeti olduğunu göstermektedir. Literatürden farklı olarak saptadığımız, içgörü üzerinde TALD pozitif puanının negatif yordayıcı olması, OKB'de düşünce bozukluğunun ölçülmesinde seçilecek araçların önemini ortaya koymaktadır.

DüşünceObsessif kompülsif bozuklukİçgörü+2
İbrahim Aylak
Hacettepe University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Şizofreni hastaları ve birinci derece akrabalarında düşünce süreci bozuklukluğunun sosyal biliş ile ilişkisi ve sosyal işlevsellik üzerine etkileri

Düşünce süreci bozukluğu (DSB), şizofreninin temel belirtilerinden biri olarak kabul edilmektedir ve hastaların 1.derece akrabalarında daha hafif formda görülmesiyle hastalık için olası bir risk belirtecidir. Şizofrenide sosyal biliş bozukluklarının görüldüğü pek çok çalışmada gösterilmiştir ve DSB gibi diğer belirtilerle ilişkisi önemli bir araştırma alanıdır. Bu çalışmada, şizofreni hastaları ve 1. derece akrabalarında (kardeşlerinde) DSB ve sosyal bilişin 3 boyutu olan zihin kuramı (ZK), duygu tanıma ve sosyal bilgi bozukluklarının belirlenmesi, DSB'nin sosyal biliş boyutlarıyla ilişkisinin incelenmesi ve DSB ve sosyal biliş becerilerinin sosyal işlevsellik ve hastalarda yaşam kalitesine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Ek olarak sosyal bilgiyi değerlendirmeye yönelik geliştirilen Durumsal Özellikleri Tanıma Testi-2'nin (SFRT-2) Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması da amaçlanmıştır. Katılımcılar DSM 5'e göre şizofreni tanısı konan N=100 hasta, psikiyatrik hastalığı olmayan N=41 şizofreni hastalarının 1.derece akrabası (kardeşi), N=60 sağlıklı kontrol olmak 201 kişiden oluşmuştur. Tüm katılımcıların sosyodemografik özellikleri, ek olarak şizofreni hastalarında şimdiki ve geçmiş döneme ait klinik bilgileri ayrıntılı olarak not edilmiştir. Tüm katılımcılara; Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği Türkçe Formu (TALD-TR), sosyal biliş testleri olarak Gözlerden Zihin Okuma Testi, İma Testi, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması Testi, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Ayırt Edilmesi Testi ve Durumsal Özellikleri Tanıma Testi-2 (SFRT-2), nörobilişsel değerlendirme için Sayı Menzili Testi, Fonemik Sözel Akıcılık Testi ve İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması Testi (ACT), sosyal işlevselliği değerlendirmek için Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) uygulanmıştır. Şizofreni hastalarında ek olarak hastalık şiddetini belirlemek için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), yaşam kalitesini değerlendirmek için Şizofreni Hastaları için Yaşam Niteliği Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın bulgularında; şizofreni hastalarının kontrollere göre TALD'ın tüm boyutlarında daha yüksek puan aldığı ve tüm sosyal biliş testlerinde daha kötü performans gösterdiği, şizofreni hastalarının kardeşlerinde ise sadece pozitif DSB'nin kontrollere göre daha fazla olduğu, şizofreni hastalarının kardeşlerinin sosyal biliş becerileri açısından kontrollerden farklılık göstermediği bulunmuştur. Şizofreni hastalarında negatif DSB'nin sosyal biliş boyutlarından zihin kuramı ve duygu tanıma ile negatif korelasyon gösterdiği, sağlıklı kontrollerde ise negatif DSB ile ilgili belirtilerin varlığının zihin kuramı ve sosyal bilgi performansı ile negatif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Şizofreni hastalarında negatif DSB'nin düşük sosyal işlevsellik ve yaşam kalitesinde bozulma ile ilişkili olduğu, zihin kuramı becerilerinin ise yaşam kalitesinde artma ile ilişki olduğu bulunmuştur. Şizofreni hastalarında sosyal işlevsellik ve yaşam kalitesinin negatif DSB ve sosyal bilgi performansı ile en iyi yordandığı belirlenmişken, sağlıklı kontrollerde ise sosyal işlevselliği negatif DSB ile ilgili belirtiler ve zihin kuramı becerilerinin en iyi yordadığı saptanmıştır. Ayrıca Durumsal Özellikleri Tanıma Testi-2'nin (SFRT-2) test- tekrar test güvenilirlik analizinde; ölçeğin alt puanlarında ön test ve son test arasındaki korelasyonların yüksek ve anlamlı olduğu saptanmıştır. Uyum geçerliğinde SFRT-2 puanları, diğer sosyal biliş testleriyle ilişkili bulunmuştur. Ayırt edici geçerlik için yapılan Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi sonucunda testin şizofreni hastaları ve sağlıklı kontroller arasında iyi bir ayrım yaptığı gösterilmiştir (AUC = 0.74). Sonuç olarak, SFRT-2'nin Türkçe versiyonunun şizofreni hastalarında sosyal bilgi bozukluğunu değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir ölçüm sağladığı gösterilmiştir. Bu çalışmada şizofreni hastalarında düşünce süreci bozukluklarından özellikle negatif DSB'nin sosyal biliş bozukluklarıyla ilişkili olduğu, negatif DSB ve sosyal bilgi performansının hastaların sosyal işlevselliği ve yaşam kalitesi üzerinde önemli etkileri olduğu bulunmuştur. Şizofreni hastalarında negatif DSB ve genel olarak negatif belirtiler ile sosyal biliş bozukluklarının daha iyi anlaşılması ve bu alanları hedefleyen tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine öncelik verilmesi, hastaların sosyal işlevselliğini ve yaşam kalitesini artırmak için önemli olacaktır.

Özge Türkoğlu
Hacettepe University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Fonksiyonel hareket bozukluğu hastalarında faillik hissi ve sahiplikhissi parametrelerinin klinik özelliklerle ilişkisi

Bu çalışma,Fonksiyonel Hareket Bozukluğu (FHB) hastalarında fizyopatolojide rol oynadığı düşünülen faillik ve sahiplik hislerinin bozukluğunun araştırıldığı ve bu parametrelerin belirti şiddeti ve hastalığın oluşmasında ve sürmesinde rol oynadığı düşünülen psikolojik özelliklerle ilişkilerinin incelendiği kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya 18-65 yaşları arasında 30 hasta ve yaş, cinsiyet, eğitim açısından hastalarla eşleştirilmiş 30 sağlıklı kontrol alınmıştır. Tüm katılımcılara DSM-5 İçin Yapılandırılmış Görüşme Formu (SCID-5), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ), Belirti Tarama Listesi (BTL-90), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Travmatik Yaşantılar Ölçeği (TYÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Chalder Yorgunluk Ölçeği (ÇYÖ), Disosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ) verilmiştir. Hasta grubuna bu ölçeklere ek olarak Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ) verilmiş ve Fonksiyonel Hareket Bozukluğu Derecelendirme Ölçeği (FHBDÖ) uygulanmıştır. Tüm katılımcıların örtük faillik hissi "Zamansal Sıkıştırma Görevi" ile, sahiplik hissi ise "Plastik El Yanılsaması Görevi" ile incelenmiştir. FHB grubunda "Zamansal sıkıştırma görevi"'nden elde edilen toplam zamansal sıkıştırma puanları ve bu puanın alt bileşenleri olan eylem sıkıştırma ve sonuç sıkıştırma puanlarının sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Plastik el yanılsaması göreviyle değerlendirilen sahiplik hissinin öznel ve nesnel ölçümlerinde her iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. FHB grubunun TAÖ, BDÖ, BAÖ, BTL-90, ÇYÖ, TYÖ ve DYÖ ölçek puanlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olduğu saptanmıştır. Hasta grubunda ÇÇTÖ'nün duygusal ihmal alt ölçeğinden alınan puanlar kontrol grubuna göre yüksek bulunurken diğer alt ölçeklerde her iki grup arasında fark saptanmamıştır. Sahiplik hissi ve faillik hissi parametreleriyle belirti şiddeti ve diğer klinik değişkenler arasında bir ilişki saptanmamıştır. Bu sonuçlar FHB hastalarında faillik hissinin sağlıklı kontrollere göre azalmış olduğunu, sahiplik hissinin korunduğunu göstermektedir. FHB grubunda azalmış olduğu saptanan faillik hissinin belirti şiddetiyle ve diğer psikolojik özelliklerle ilişkisiz bulunması, faillik hissindeki azalmanın belirti şiddetinden ve yatkınlık yaratıcı psikolojik özelliklerden bağımsız, süreğen bir özellik (trait) olarak fizyopatolojide rol oynuyor olabileceğini düşündürmektedir. FHB hastalarında faillik hissindeki azalmanın fizyopatolojideki rolünün gelecekte yapılacak daha büyük örnekleme sahip ve uzunlamasına çalışmalarla incelenmesi faydalı olacaktır.

Esra Tanrıöver
Hacettepe University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obsesif kompulsif bozuklukta düşünce eylem kaynaşması, büyüsel düşünce ve şizotipal kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan hastalarda düşünce eylem kaynaşması, büyüsel düşünce gibi bilişsel yanlılık hatalarının ve şizotipal kişilik özelliklerinin hastalık gelişiminde ve süreğenliğinde rolü olduğuna dair literatürde çeşitli bulgular yer almaktadır. Bu çalışmada obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan kişilerde; kesitsel olarak düşünce eylem kaynaşması, büyüsel düşünce ve şizotipal kişilik özelliklerinin sağlıklı kişilerle karşılaştırılması, tüm grupta ve ayrı olarak hasta ve kontrol gruplarında ilgili parametrelerinin obsesif kompulsif belirtilerle ve kendi aralarındaki ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ekim 2018 – Mayıs 2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvurmuş ya da Psikiyatri Kliniği'nde yatarak tedavi almış, obsesif kompulsif bozukluk tanısı konulmuş olan 37 katılımcı, araştırma grubu olarak; herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan 36 sağlıklı katılımcı ise kontrol grubu olarak araştırmaya alınmıştır. Sağlıklı kontrol grubuna alınacak katılımcılara DSM-IV Eksen I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) uygulanmış, tüm katılımcılar Sosyodemografik Bilgi Formu, Düşünce Eylem Kaynaşması Ölçeği (DEK-Ö), Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE), Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL), Büyüsel Düşünce Ölçeği (BDÖ), Şizotipal Kişilik Ölçeği (ŞKÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile değerlendirilmişlerdir. Hasta grubu katılımcılarının Düşünce Eylem Kaynaşması Ölçeği ( DEK-Ö ) toplam puan ve tüm alt boyutlarının puanları bakımından, büyüsel düşünce ölçeğinden ( BDÖ ) ve şizotipal kişilik ölçeğinden ( ŞKÖ ) aldıkları puanlar bakımından, kontrol grubu katılımcılarının aldıkları puanlara göre anlamlı olarak yüksek değerler sergiledikleri saptanmıştır. DEK-Ö ve alt boyutlarının BDÖ ve ŞKÖ ile ilişkilerine bakıldığında hasta grubunda büyüsel düşünceyi ölçen BDÖ ile DEK'in tüm alt boyutları arasında; şizotipal özellikleri değerlendiren ŞKÖ ile DEK-Olabilirlik ( DEK-O ) ve DEK-Olabilirlik Diğerleri ( DEK-OD ) alt boyutlarıyla anlamlı pozitif yönde ilişkileri olduğu saptanmıştır. Tüm örneklemde ve hasta grubunda yapılan analizlerde, DEK-O alt boyutu ve DEK-Ahlâk ( DEK-A ) alt boyutu ve BDÖ'den ve ŞKÖ'den alınan puanlar ile Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri ( VOKE )'nin tüm alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hasta grubunda yapılan korelasyon analizlerinde büyüsel düşünce ile; VOKE-Obsesyonlar, VOKE-Kontrol Etme, VOKE-Biriktirme, VOKE-Kararsızlık, VOKE-Sadece Doğru Hissetme alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmış; ancak, VOKE-Bulaşma Kirlenme alt boyutu ile aralarında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan hastaların sağlıklı kontrollere göre düşünce eylem kaynaşması ve büyüsel düşünce gibi bilişsel yanlılık hatalarını daha fazla yaptıkları ve bu kişilerde şizotipal kişilik özelliklerinin daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan hastalarda büyüsel düşünce ile DEK'in tüm alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmış olmasına rağmen, kontrol grubu katılımcılarında büyüsel düşünceyle sadece DEK-Toplam puanı ve DEK-Ahlâk alt boyutu arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. DEK-A, DEK-O, DEK-Olabilirlik Kendisi ( DEK-OK ), büyüsel düşünce ve şizotipal kişilik özelliklerinin cinsel, dini, ve zarar verme obsesyonlarıyla; kontrol etme kompulsiyonlarıyla ve biriktirme/istifleme obsesyonları ve kompulsiyonları ile anlamlı derecede pozitif ilişki içerisinde oldukları saptanmıştır.

Büyüsel düşünceDüşünce eylem kaynaşmasıObsessif kompülsif bozukluk+1
Çağlar Çetin
Hacettepe University
2019
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Kan-iğne-yaralanma fobisindeki vazovagal senkopta genetik etiyolojinin araştırılması

Kan-iğne-yaralanma fobisi yaygınlığı ve neden olduğu sonuçlar düşünüldüğünde önemli bir ruhsal rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık, fobik uyarana maruziyet sırasında gözlenen difazik kardiyovasküler yanıt ve vazovagal senkop (VVS) ve etiyolojisindeki belirgin genetik yatkınlık ile diğer özgül fobilerden ayrılmaktadır. Hem kan-iğne-yaralanma fobisinde hem de VVS'de genetik yatkınlıkla ilgili ayrı ayrı yapılmış çalışmalar olmakla birlikte kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS'nin genetik kökeni ile ilgili yapılmış çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada kan, iğne, yaralanma ya da tıbbi girişimlere maruziyet sırasında VVS geçirme öyküsü olduğu bilinen bir birey ve aile üyeleri incelenmiştir. En az üç kuşakta kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS açısından hasta bireylerin olduğu tespit edilen bu ailede söz konusu fenotip açısından pozitif olan iki bireyin DNA örnekleri tüm ekzom dizileme (TED) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Varyant filtrelemenin farklı kalıtım kalıpları varsayımı altında tamamlanması ve ailede hastalıktan sorumlu ortak varyant saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle kan-iğne-yaralanma fobisi ve VVS ile ilgili daha önceki genetik çalışmalarda bu iki durumla ilişkili olabileceği düşünülen genler ve varyantlar iki bireyin TED verileri içerisinde taranmıştır. Ayrıca iki bireyinin TED verileri değerlendirilip bazı kriterler doğrultusunda elemeler gerçekleştirilerek bu veriler üzerinden aday varyantlara gidilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda; daha önce kan-iğne-yaralanma fobisinde çalışılan ADORA2A, COMT, BDNF genlerindeki ve daha önce VVS'de çalışılan ADRB1, ADORA2A ve GNAS1 genlerindeki birer varyantın etkilenmiş iki bireyde de en azından heterozigot saptanması sebebiyle söz konusu varyantların bu ailede de fenotipe bir katkısı olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca TED analizi sonucunda her iki bireyde ST6GALNAC3, SLC6A13, LSAMP, KCNN3 genlerinde birer tane ortak varyant saptanmıştır; iki bireyde de ST6GALNAC3 geni 669. pozisyonda adenin yerine sitozin nükleotidinin, SLC6A13 geni 709. pozisyonda guanin yerine adenin nükleotidinin, LSAMP geni 67. pozisyonda sitozin yerine adenin nükleotidinin geçtiği, KCNN3 geninde 200-241. nükleotidleri arasına üçlü AGC tekrarı eklendiği tespit edilmiştir. Neticede bu dört gen, kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS için aday genler olarak değerlendirilebilir. Bildiğimiz kadarıyla bu genlerin kan-iğne-yaralanma fobisi ya da VVS'deki rolü ile ilgili daha önce yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu genler ve bu genler tarafından sentezlenen proteinlerin kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS patogenezindeki rolü ile ilgili daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Ekzom dizilemeEtyolojiFobiler+7
Yankı Gezer
Hacettepe University
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Majör depresyonda intihar davranışının tepkisel saldırganlıkla ilişkisi: Testosteron ve kortizol değişiminin rolü

Majör Depresyonda İntihar Davranışının Tepkisel Saldırganlıkla İlişkisi: Testosteron ve Kortizol Değişiminin Rolü Amaç: İntihar davranışının tepkisel saldırganlıkla ilişkili olduğu yönünde bulgular olmakla birlikte yetişkinlerde saldırganlığın davranışsal görev ile değerlendirildiği çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı majör depresyonda intihar girişimi ve intihar düşüncesinin varlığının davranışsal olarak değerlendirilen tepkisel saldırganlık, öfke düzeyi, dürtüsellik, başkalarına yük olduğu algısı gibi özelliklerle; testosteron ve kortizolün düzey ve davranışsal göreve yanıtlarıyla ilişkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya DSM-5 ölçütlerine göre majör depresyon tanısı konulan, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği puanı 14 ve üzerinde olan 101 hasta dâhil edilmiştir. Hastalar Columbia-İntihar Şiddetini Derecelendirme Ölçeği ile araştırma gruplarına ayrılmıştır. Son bir ayda intihar girişiminde bulunduğu saptananlar "İntihar Girişimi" (İG, n=22), son bir ay içinde intihar düşüncesi olan, içinde bulunduğu depresyon dönemi boyunca intihar girişiminde bulunmamış hastalar "İntihar Düşüncesi" (İD, n=31), mevcut depresyon döneminde intihar düşüncesi olmayan, yaşamı boyunca intihar girişiminde bulunmamış hastalar "Majör Depresyon" (MD, n=42) gruplarını oluşturmuştur. Tepkisel saldırganlığın davranışsal ölçümü için Puan Eksiltme Saldırganlık Paradigması (PSAP) uygulanmıştır. Öfke artışının değerlendirilmesi amacıyla PSAP öncesinde ve sonrasında Durumluk Öfke Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 uygulanmıştır. Son bir ayda öfke nöbeti varlığı Öfke Nöbeti Anketi ile değerlendirilmiştir. İntiharın Kişilerarası Kuramının bileşenleri başkalarına yük olduğu algısı ve engellenmiş ait olma duygusu Kişilerarası İhtiyaçlar Anketi; intihar yeterliliği Edinilmiş İntihar Yeteneği-Ölüm Korkusuzluğu Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Davranışsal görev öncesinde ve görevden 15 dakika sonra toplanan tükürük öneklerinden ELISA ile testosteron ve kortizol analizi yapılmıştır. Bulgular: Tepkisel saldırganlık düzeyi İG grubunda İD ve MD grubundan daha yüksek bulunmuştur. Tepkisel saldırganlık dürtüsellik, düşmanlık, başkalarına yük olduğu algısı ve öfke nöbeti varlığıyla ile ilişkili bulunmuştur. Gruplar arasında bazal hormon düzeyleri ve düzey değişim yüzdeleri açısından fark bulunmamıştır. Çok değişkenli analizde tepkisel saldırganlık, depresyon belirti düzeyi, motor dürtüsellik, öfke kontrol güçlüğü, başkalarına yük olduğu algısında yükseklik, düşük bazal testosteron düzeyi İG grubunda olmayı anlamlı olarak yordamıştır. Başkalarına yük olduğu algısı, diğer değişkenler kontrol edildiğinde İD grubunda olmayla ilişkili anlamlı etkisi olan tek değişken olmuştur. Sonuç: Majör depresyon hastalarında davranışsal görev ile değerlendirilen tepkisel saldırganlık dürtüsellik, depresyon şiddeti, testosteron düzeyi gibi diğer ilişkili bulunan değişkenler kontrol edildiğinde dahi intihar girişimi ile ilişkili bulunmuştur. Ayrıca intiharın kişilerarası kuramı büyük ölçüde desteklenmiş, başkalarına yük olduğu algısının tepkisel saldırganlıkla ilişkisi gösterilmiştir. Öfke nöbeti gibi tepkisel saldırganlıkla ilişkili özelliklerin belirlenmesi klinikte intihar riski değerlendirmesinde faydalı olacaktır.

Depresif bozukluk-majörDepresyonHidrokortizon+3
Hilmi Ertuğ Baki
Hacettepe University
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Sağlıklı kişilerde ve majör depresyon hastalarında bilişsel esneklik, duygu düzenleme parametreleri, büyüsel düşünce ve kalp hızı değişkenliği arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Kalbin uyum kabiliyetini gösteren kalp hızı değişkenliği (KHD) ile dürtü denetimi, duygu düzenleme becerileri ve yürütücü işlevler arasında ilişkiler bulunduğunu ileri süren çeşitli araştırma bulguları mevcuttur. Bu çalışmada majör depresyon tanılı kişilerde; istirahatte ve duygu uyarımı sırasında KHD'nin sağlıklı kişilerle karşılaştırılması, tüm katılımcılarda hesaplanan KHD parametrelerinin duygu düzenleme güçlükleri, dürtüsellik, büyüsel düşünce ve bilişsel esneklik ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, 30 majör depresyon tanılı katılımcı ile 30 sağlıklı kontrol alınmıştır. Tüm katılımcılara DSM-5 İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme ve Hamilton Depresyon Derecelndirme Ölçeği (HDÖ) uygulanmış, katılımcılardan Sosyodemografik Bilgi Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) ve Büyüsel Düşünce Ölçeği doldurmaları istenmiştir. Nörobilişsel işlevleri ölçmek adına tüm katılımcılara İz Sürme Testi, Sözel Akıcılık Testi, Stroop Testi TBAG Formu ve Conners' Sürekli Performans Testi-3 uygulanmıştır. Katılımcılara duygusal yaşantıları uyaran videolar izletilmiş, bu sırada ve istirahatte holter kayıtları alınmış, KHD parametreleri hesaplanmıştır. Her iki grup arasında dürtüsellik, duygu düzenleme, büyüsel düşünce ile ilgili ölçeklerde ve bilişsel testlerin tümünde gruplar arası farklılıklar saptanmıştır. Ancak gruplar arasında istirahatte kaydedilen, nötr videonun yanı sıra öfke ve korku duygularını uyaran videolar izlenirken kaydedilen KHD parametreleri bakımından bir fark saptanmamıştır. Üzüntü duygusunu uyaran video izlenirken ölçülen LF ve VLF parametrelerinin hasta grubunda kontrollere göre anlamlı derecede yüksek olduğu, majör depresyon grubunda üzüntüyü uyaran videonun izlenmesinin SDNN, LF, VLF, LF/HF parametrelerinde artış ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Tüm katılımcıların üzüntü videosu izlenirken kaydedilen LF ve/veya VLF parametreleri ile HDÖ, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, DDGÖ ve Büyüsel Düşünce Ölçeği'nden alınan puanlar arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuçlar tüm örneklemde kalbin uyum becerisi ile duygu düzenleme, dürtü denetimi, bilişsel esneklik ve büyüsel düşünce eğiliminin ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca majör depresyonda; üzüntü duygusu uyarıldığında kalbin uyum becerilerinin sağlıklı kişilerden farklı olduğu, üzüntünün sempatik aktiviteyi baskılayamamaya neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Bilişsel esneklikBüyüsel düşünceDepresif bozukluk-majör+3
Hayri Can Özden
Hacettepe University
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Şizofreni tanılı hastalarda içgörü, yaşam kalitesi vemetakognisyonun ilaç uyumu ile ilişkisi

Amaçlar: Şizofreni hastalarında ilaç uyumsuzluğu ile sıklıkla karşılaşılmaktadır. İçgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon seviyesi ilaç uyumunu etkilendiği gibi ilaç uyumu da bu durumları etkilemektedir. Çalışmamızda ilaç uyumu olan ve olmayan hastaların içgörülerin, yaşam kalitelerinin ve metakognisyonlarının incelenmesi ve bu kavramların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 84 şizofrenili hastayla gerçekleştirilen bu çalışmada Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği, Şizofreni Hastaları için Yaşam Niteliği Ölçeği, İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği, Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği, Üstbiliş Ölçeği-30, İlaç Tutumu Ölçeği-10 kullanılmıştır. İstatistiksel yöntemlerle çalışma grupları ve ölçek puanları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Bulgular: İlaç uyumu olmayanlarda semptom şiddeti daha yüksek bulunurken ilaç uyumu olanlarda yaşam kalitesi ve içgörü daha yüksek tespit edilmiştir. İlaç uyumu olmayanlarda semptom şiddeti ile yaşam kalitesi arasında, ilaç uyumu olanlara göre negatif yönde daha güçlü ilişki bulunmuştur. İlaç uyumu olmayanlarda, ilaç uyumu olanlara göre içgörü ile yaşam kalitesi arasında ve içgörü ile metakognisyon arasında pozitif yönde daha güçlü ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda şizofrenili hastalarda ilaç uyumunun içgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon ile pozitif yönde, semptom şiddeti ile de negatif yönde ilişkili olduğu gösterilmiştir. İçgörü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi inceleyen mevcut yayınlardaki çelişkili bulgulara karşı, çalışmamızda içgörü artırıcı müdahalelerin ilaç uyumuna ve yaşam kalitesine potansiyel faydalarını vurgulanmakta ve tedavi yaklaşımlarında yeni yaklaşımları gerekliliğini göstermektedir. Çalışmamız, ilaç uyumunun içgörü, yaşam kalitesi ve metakognisyon üzerindeki etkilerini inceleyen literatürde bilinen ilk çalışmadır. Bu nedenle daha yüksek olgu sayısı ile yapılacak yeni çalışmalarla verilerimizin desteklenmesi bu alana olan katkıyı arttıracaktır. Anahtar Sözcükler: İçgörü, Yaşam Kalitesi, Metakognisyon, İlaç Uyumu, Şizofreni

Mertcan Demirtaş
İstanbul University-Cerrahpaşa
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Tedaviye dirençli depresyon hastalarında çift konili bobin kullanılarak dorsomedial prefrontal kortekse uygulanan transkraniyal manyetik uyarım tedavisi ve buna ilişkin mikroyapısal beyin değişikliklerinin incelenmesi

Amaçlar: Majör depresif bozukluk (MDB), dünya genelinde yetiyitimiyle giden tıbbi tablolar arasında üst sıralarda yer alan ve özellikle depresif duygudurum, günlük aktivitelere karşı ilgi veya haz kaybıyla kendini gösteren bir hastalıktır. Karmaşık bir patofizyolojiye sahip MDB, güncel bir yaklaşım olarak beynin yapısal ve işlevsel bağlantısallığında görülen anormalliklerle kavramsallaştırılmaktadır. Bu karmaşık bozukluğun tedavisinde antidepresanların ve psikoterapilerin yeterli klinik etkiyi oluşturamaması, klinisyenleri yeni tedavi araştırmalarına yönlendirmiştir. Bu çalışmada, etkinliği kanıtlanmış yeni tedavi yöntemlerinden biri olan tekrarlayıcı transkraniyal manyetik uyarımın (TMU'nun) bir varyantı olan aralıklı teta burst uyarımın (aTBU) beynin yapısal bağlantısallığındaki etkilerinin ve bu etkilerin klinik yanıt ile korelasyonun araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca hastaya özel en uygun tedavi yönteminin seçilebilmesi için, tedavi seçimini kolaylaştıracak biyolojik belirteçlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kapsamında tedaviye dirençli depresyon tanısı ile takip edilen 21 hasta seçilmiş ve TMU tedavisine alınmıştır. TMU tedavisinde hastalara çift konili bobin ile aTBU protokolü 20 veya 30 seans boyunca uygulanmıştır. Tedavi öncesinde Maudsley Evrelme Modeli ile hastaların tedaviye direnç seviyesi belirlenmiştir. Ayrıca tedavi öncesinde ve tedavi boyunca haftalık olarak Hamilton Depresyon Ölçeği (HDÖ), Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9), Hızlı Depresif Belirti Envanteri Öz bildirim Formu (HDBE-ÖF), Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği (BİDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) uygulanarak hastanın klinik yanıtı takip edilmiştir. Tüm bunlara ek olarak tedavi öncesinde ve sonrasında hastalara difüzyon tensor görüntüleme (DTI) yapılmış, ak madde mikroyapıları ve bu yapıların tedavi ile değişimleri incelenmiştir. Uygun istatiksel analizler yapılarak veriler değerlendirilmiştir. IX Bulgular: aTBU ile anterior singulat korteks, dorsomedial prefrontal korteks, anteriomedial prefrontal korteks ve orbitofrontal korteks başta olmak üzere prefrontal yapılar, amigdala ve insula düzeyinde yapısal bağlantısallıkta değişim olduğu görülmüştür. Ayrıca, sol hemisferde orbitofrontal korteks ile subgenual singulat korteks arasındaki bağlantının tedavi öncesi FA değerinin tedavi yanıtını öngörebileceği bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, çift konili bobin ile uygulanan aTBU'nin etkisini inceleyen ve bu etkiyi DTI analiz yöntemleri kullanarak belirlenen mikroyapısal anormalliklerle ilişkilendiren ilk kapsamlı çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Çalışma, tedavi yanıtının başlangıçtaki belirleyicilerine ve aTBU'nun beynin yapısal bağlantısallığına etkilerine dair değerli bilgiler sunmaktadır. Anahtar kelimeler: majör depresif bozukluk, tedaviye dirençli depresyon, transkraniyal manyetik uyarım, difüzyon tensor görüntüleme

Elif Burcu Ersungur Çelik
İstanbul University-Cerrahpaşa
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Cinsiyet disforisi olan bireylerin zihin kuramı yetileri bakımından araştırılması

Amaçlar: Cinsiyet Disforisi (CD) bireyin deneyimlediği cinsiyet ile doğumda atanan cinsiyeti arasındaki uyumsuzluk nedeniyle ortaya çıkan şiddetli sıkıntı halidir. CD ve cinsiyet kimliği gelişiminde rol alan faktörler biyopsikososyal bağlamda ele alınmakta, nörobilişsel mekanizmalar araştırılmaktadır. Son yıllarda CD ve Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılarının birlikte görülme sıklığının arttığını bildiren çalışmalar, Zihin Kuramı (ZK) becerilerinin CD gelişiminde rol alan bir nörobilişsel mekanizma olduğunu düşündürmektedir. Çalışmamızda CD'li bireylerin kendileri ile benzer yaş ve eğitim durumuna sahip cisgender bireylerle sosyal-duygusal ve sosyal-bilişsel ZK becerileri yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Temmuz 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi CD polikliniğine başvuran ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre CD tanısı alan 32 Trans Kadın (TK) ve 58 Trans Erkek (TE) vaka grubu olarak dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul eden 36 cisgender erkek ve 62 cisgender kadın ise kontrol grubu olarak alınmıştır. Katılımcılar sosyodemografik veri formu, biyolojik cinsiyetlerine uygun Utrecht Cinsiyet Disforisi Ölçeği (UCDÖ) ve Otizm Spektrum Anketi (OSA)'ni doldurmuşlardır. Katılımcıların tümüne ZK yetilerini değerlendirmeye yönelik Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), İma Testi ve Pot Kırmayı Fark Etme Testi (PKFT) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda, CD'li ve cisgender bireylerin toplam OSA puanlarının benzer oldukları tespit edilmiştir. TE, TK, cisgender erkek ve cisgender kadınlar ayrı ayrı değerlendirildiğinde grupların OSA toplam puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. CD'li grup ile cisgender grup GZOT ve PKFT'de benzer performans göstermiştir. CD'li grubun İma Testi puanları cisgender gruba göre anlamlı derecede daha düşük saptanmıştır. TK bireylerin cisgender erkek ve cisgender kadınlardan düşük İma Testi puanlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde TE bireylerin İma Testi performansı cisgender erkek ve cisgender kadınlardan daha düşük bulunmuştur. Doğrusal regresyon analizi, İma Testi performansının CD duyguları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuç: Bulgularımız CD'li bireylerin cisgender bireylere göre, sosyal-bilişsel ZK performanslarının düşük olduğunu göstermektedir. ZK performansındaki bu farklılık CD'nin etiyolojisinde yer alan nörobilişsel mekanizmayı yansıtıyor olabilir. Klinisyenler tarafından CD'li bireylerdeki bu bilişsel farklılığının anlaşılması, CD'li bireylerin terapötik müdahaleler sırasında yaşayacakları zorlukları önleyebilir. CD'li bireylerin destek arayışından kaçınmalarını ve iletişim problemlerini azaltabilir.

Cinsiyet disforisi
Öznur Demirel
İstanbul University-Cerrahpaşa
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Hızlandırılmış transkranial manyetik stimülasyon tedavisi uygulanan majör depresyon hastalarında elektrofizyolojik biyobelirteçlerin tedavi cevabıyla ilişkisinin incelenmesi

Amaçlar: TMS, insan beyninin invaziv olmayan bir yöntemle uyarılmasını sağlayan bir nöromodülasyon tekniğidir. Tedaviye dirençli depresyon hastalarının yaklaşık üçte biri TMS'den fayda görmektedir. Çalışmamızın amacı TMS yanıtıyla ilişkili elektofizyolojik biyobelirteçleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 31 hastaya DMPFK hedefine günde 4 seans hızlandırılmış TMS protokolü uygulanmıştır. Klinik değerlendirme tedavi öncesi HAMD, BDÖ, BAÖ, BİDÖ, HDBE-16, KGİ, MEM ölçekleriyle yapılmış ölçekler tedavi bitiminde tekrarlanmıştır. Hastaların tedavi boyunca kalp hızları takip edilmiştir. Bunun yanında tedavi öncesi ve tedavi sonrası EEG çekimi yapılmıştır. Kalp hızı ölçümleri ile ortalama kalp hızı düşüşü verisi elde edilmiştir. EEG verileri ile spektral güç analizi, kordans analizi ve mikrodurum analizi yapılmıştır. Bulgular: Hastaların %64,5'i tedaviye cevap verirken %51,6'sı bu tedaviyle remisyona girmiştir. Tedavi boyunca ciddi bir yan etki gelişmemiştir. Ortalama kalp hızındaki %2'lik bir düşüşün %90 duyarlılık ve %82 özgüllük oranıyla tedaviye cevap veren ve vermeyen hastaları ayırt edebildiği tespit edilmiştir. Tedavi sonrası kordans değerlerinde -0,33 değerinden daha yüksek düşmenin tedaviye cevap veren ve vermeyen grubu %84 duyarlılık ve %70 özgüllük oranlarında ayırt edebildiği gösterilmiştir. Sonuç: Çalışmamız DMPFK hedefine günde 4 seans hızlandırılmış TMS protokolünün etkili ve güvenli bir seçenek olduğunu göstermiştir. Bunun yanında özellikle ortalama kalp hızındaki düşüş verisinin tedavi cevabını ön gördürmede kullanılabilecek potansiyel bir biyobelirteç olduğuna işaret etmektedir. İlerleyen çalışmaların bulgularımızı doğrulması halinde bu biyobelirteç TMS'den fayda görecek hastaların tespiti ve kişiselleştirilmiş TMS uygulamalarının önünü açacaktır.

Ali Tarık Altunç
İstanbul University-Cerrahpaşa
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Klozapinin kortikal inhibisyon üzerine etkileri

Şizofrenide kortikal inhibisyon eksiklikleri alanyazında preklinik ve klinik araştırmalarla gösterilmiştir. Transkraniyel manyetik uyarım sık kullanılan, girişimsel olmayan bir ölçüm yöntemidir. Antipsikotiklerin kortikal inhibisyon üzerine etkilerini değerlendiren az sayıda çalışma vardır. Bu araştırmada 90-120 günlük klozapin tedavisinin TMU bulguları üzerine etkisi ve bulguların sağlıklı kontroller ile kıyaslanması amaçlanmıştır. Araştırmaya takip eden doktorları tarafından klozapin başlanması planlanan 10 hasta dahil edilmiş, 8 hastanın izlemi tamamlanmıştır. Hastalarla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 8 sağlıklı kontrol de çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara tedavi başında ve sonunda Pozitif ve Negatif Belirtiler Ölçeği (PANSS), Düşünce ve Dil Bozuklukları Ölçeği (TALD), Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi (WHODAS-II) verilmiş, bilişsel testler uygulanmış ve istirahat motor eşik (İME), kortikal sessiz süre (KSS), kısa aralıklı intrakortikal inhibisyon (KAİKİ), intrakortikal güçlenme (İKG) ve kısa latanslı afferent inhibisyon (KAİ) TMU aracılığıyla ölçülmüştür. Kontrollerde de TMU ölçümü yapılmıştır. Tedavi başında hastalar ve kontroller arasında İME, İKG ve KAİ parametrelerinde, izlem sonunda yalnızca İKG'de anlamlı fark olduğu gösterilmiştir. İzlem sonunda hastalarda KSS'de uzama, bilişsel testlerden Stroop-2 ve RİSÖT-5 performanslarında bozulma, Stroop-4 performansında düzelme gözlenmiştir. KSS'deki değişim klozapinin kortikal inhibisyonu artırdığı şeklinde yorumlanmış olup, bu değişim ile bilişsel testlerdeki değişim arasında ilişki bulunmamıştır. Bu araştırma klozapinin KAİ üzerine etkisini araştıran, ayrıca klozapinin kortikal inhibisyon parametrelerine etkisini bilişsel testlere etkisiyle karşılaştıran ilk izlem çalışmasıdır. Araştırma bulgularının şizofreni patofizyolojisi ve tedavisi konusunda alanyazına olumlu katkıları olacağı ve daha geniş örneklemli izlem çalışmaları ile tekrarlanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: klozapin, şizofreni, transkraniyel manyetik uyarım Bu tez çalışması Türkiye Psikiyatri Derneği tarafından desteklenmiştir.

KlozapinTranskraniyal manyetik uyarıİnhibisyon+1
Melike Karaçam Doğan
Hacettepe University
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Alkol kullanım bozukluğu, psikopatolojik özellikler, ruhsal ve fiziksel sıkıntıya dayanma arasındaki ilişki

Çalışmanın temel amacı Alkol Kullanım Bozukluğu tanısı alan hastaların alkol bağımlılık şiddeti, psikopatolojik özellikleri, ruhsal ve fiziksel sıkıntıya dayanma güçleri arasındaki ilişkilerin incelenerek, bu değişkenlerin tedavi sürecindeki rolünü literatür çerçevesinde değerlendirmek olmuştur. Yöntem:Araştırmanın örneklemini Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Alkol Madde Tedavi Merkezinde (AMATEM) yatarak tedavi gören 50 Alkol Kullanım Bozukluğu tanısı almış katılımcı oluşturmuştur. Bu katılımcıların yaş ortalaması 47.34 (s.s:9.73) olarak saptanmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla Alkol Bağımlılığı Şiddeti Ölçeği (ABŞÖ), Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL 90-R), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Rahatsızlığa Dayanma Ölçeği (RDÖ) kullanılmıştır. Bulgular:Alkol bağımlılığı şiddeti ile araştırmamızda ölçülen psikopatolojik özelliklerin herbiri arasında pozitif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Alkol bağımlılığı şiddeti ile ruhsal sıkıntıya dayanma gücünü ifade eden sıkıntıya dayanma toleransı arasında negatif anlamlı bir ilişki saptanırken fiziksel sıkıntıya dayanma gücünü ifade eden rahatsızlığa dayanma toleransı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Psikopatolojik özelliklerin herbiri ile sıkıntıya dayanma toleransı arasında negatif anlamlı bir ilişki saptanmış ancak rahatsızlığa dayanma toleransı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç:Araştırmamızda elde edilen bulgular alkol kullanım bozukluğunda psikopatolojik özellikler ile ruhsal sıkıntıya dayanma gücünün dikkate alınması gereken değişkenler olduğunu göstermektedir. Tedavi sürecindeki alkol hastalarında psikopatolojik özellikleri düzenlemeye ve sıkıntıya dayanma toleranslarını arttırmaya yönelik çalışmaların tedavi başarısı ve remisyonun sürdürülmesi açısından olumlu sonuçlar doğuracağı kanaati doğmuştur. Anahtar Kelimeler:Alkol kullanım bozukluğu, Sıkıntıya Dayanma, Rahatsızlığa Dayanma, Psikopatolojik Özellikler, Alkol Bağımlılığı

Alkol bağımlılığıAlkolle ilgili bozukluklarBağımlılık+2
Serkan Bozkurt
Ege University · Institute of Health Sciences
2019
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Yüksek genetik risk taşıyan, erken başlangıçlı, yineleyici major depresif bozukluk hastaları ile sağlıklı kontrollerin hipokampüs hacimlerinin karşılaştırılması

GİRİŞ: Major depresif bozukluk (MDB) toplumda en yaygın görülen affektif bozukluktur. Toplumda ciddi düzeyde morbidite ve mortaliteye yol açmaktadır. Genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle ortaya çıkan MDB'nin patofizyolojisi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Nörogörüntüleme çalışmalarında en çok hipokampüs hacminde azalma olduğu gösterilmiştir. Başta hipokampüs olmak üzere tüm beyinde oluşan değişiklikler aydınlatırılırsa patofizyoloji ile ilgili daha net bilgilere ulaşılacağı tahmin edilmektedir. Araştırma grubumuzun yaptığı bir çalışmada yüksek genetik risk taşıyan sağlıklı kadınlar ile kontrol grubunun hipokampüs hacimleri karşılaştırılmış, toplam hipokampüs hacmi açısından fark saptanmamış, subikulumda premorbid genetik yatkınlığı yansıttığı düşünülen değişiklikler olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada ise 19-25 yaş arasında olan ve bir tanesi 19 yaşından önce olmak üzere en az iki MDB epizodu geçirmiş yüksek ailesel riske sahip kadınlarla kontrol grubunun hipokampüs ve hipokampüs altbölüm hacimleri karşılaştırılmıştır. YÖNTEM: Çalışmaya 19-25 yaş arası, annelerinde depresyon öyküsü olan, kendileri de bir tanesi 19 yaş öncesinde olmak üzere en az 2 MDB epizodu geçiren 27 hasta ve hasta grubuna yaş ve eğitim düzeyi açısından eş 29 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Kriterlere uyan ve çalışmaya katılamayı kabul eden gönüllülere bilgilendirilmiş onam formu imzalatılmış, ayrıntılı psikiyatrik muayene yapıldıktan sonra SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM IV; DSM IV için yapılandırılmış klinik görüşme), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D-17), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anskiyete Envanteri (BAE), Durumluk-Sürekli Anksiyete Envanteri (STAI- State Trait Anxiety Inventory) ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (Childhood Trauma Questionnaire CTQ) uygulanmıştır. Sonrasında 3 Tesla MR cihazı kullanılarak MR görüntüleri elde edilmiş ve 3D T1 ağırlıklı MP-RAGE sekanslarıyla elde edilen görüntüler ilgi alanı analizleri için kullanılmıştır. FreeSurfer (v6.0) yazılım paketi ile hipokampüs ve altbölümlerinin hacim ölçümleri yapılmıştır. BULGULAR: Çalışmada depresyon ve kontrol grubu arasında sol ve sağ total hipokampüs ve hipokampüs proper hacmi anlamlı fark bulunmamıştır. Sağ HPV hasta grubunda küçülme eğilimi göstermiştir. Tüm hacimler için yaş, eğitim düzeyi, total intrakraniyal volüm (TIV) ve grubun etkisi genel lineer model kullanılarak değerlendirilmiştir. Sağ CA1 bölgesinin gövdesi hacmi hastalarda kontrollere göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur ( F(1,51)=7,160 p=0,010). Sağ presubiculumun gövdesi ve toplamı hastalarda anlamlı düzeyde büyük bulunmuştur (sırasıyla F(1,51)=5,222 p=0,026; F(1,51)=4,099 p=0,048). Hasta grubunda sağ CA2/3 bölgesi toplam hacmi anlamlı düzeyde düşük ( F(1,51)= 4,190 p=0,046); gövde kısmı ise azalma eğilimindedir ( F(1,51)=4,000 p=0,051). Diğer altbölüm hacimlerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Fark olduğu saptanan bölgeler için etkili olabileceği düşünülen faktörlerle regresyon analizi yapılmış ve buna göre; sağ CA1 gövde hacmi üzerine HAM-D skoru (p=0,012; r2=0,131) ve TIV (p=0,016; r2=0,97); sağ presubiculum gövde hacmi için TIV (p=0,004; r2=0,117) ve CTQ (p=0,06; r2=0,123); CA3 toplam hacmi için ise TIV (p<0,01; r2=0,340) ve yaş (p=0,047; r2=0,051) anlamlı derecede etkili bulunmuştur. TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamızın oldukça yüksek düzeyde hastalık yüküne neden olan MDB ile ilgili bilgilerimizi arttırmak, patofizyolojisini aydınlatmak, hangi hastada hangi tedavinin işe yarayacağını öngördürebilecek yöntemler geliştirmek açısından literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir. Daha kesin bilgilere ulaşabilmek ve neden sonuç ilişkilerini açıklayabilmek, hatırlama faktörünün etkisini azaltabilmek için çok merkezli, daha geniş örneklemin dahil edildiği, uzun izlem çalışmalara ihtiyaç vardır.

Gülşah Dinçer
Ege University
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Petrol arama işçilerinde nikotin bağımlılığının ruhsal belirtiler ve algılanan stresle ilişkisi

Bu çalışmada sigara içen petrol arama işçilerinin psikolojik belirtiler ve algılanan stres düzeylerinin sigara içmeyen işçilerle karşılaştırılması; sigara içen işçilerin psikolojik belirti ve algılanan stres düzeylerinin nikotin bağımlılık düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan 106 kişiye sosyodemografik özellikleri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, ruhsal belirtileri belirlemek amacıyla Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), algılanan stres düzeylerini belirlemek amacıyla Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve sigara içtiğini belirten kişilere nikotin bağımlılık düzeyini belirlemek amacıyla Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulanmıştır. Sigara kullanımının psikolojik belirtiler üzerine etkisi incelendiğinde, sigara içen ve bırakan kişilerin SCL-90-R somatizasyon ve ek skala alt ölçek puanlarının sigara içmeyenlerden yüksek olduğu bulunmuştur. Algılanan stresle ilgili yapılan ölçüm sonucu, her ne kadar sigara içmeyenlerin ölçek puan ortalamaları daha yüksek olsa da, sigara kullanımının algılanan stres düzeyleri üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Bu çalışmada sigara içen katılımcıların büyük çoğunluğu düşük düzeyde nikotin bağımlısıdır. Nikotin bağımlılığının psikolojik belirtilerle ilişkisi değerlendirildiğinde ise kişilerarası duyarlılık ve paranoid düşüncelerin bağımlılıkla pozitif yönlü, zayıf ilişkisi olduğu bulunmuştur. Orta düzey nikotin bağımlıları SCL-90-R ölçeğinde, pek çok psikolojik belirti açısından, düşük ve yüksek düzey bağımlılardan, daha yüksek puanlar almışlardır. Katılımcıların nikotin bağımlılık düzeyleri ile algılanan stres düzeyleri arasında ise herhangi bir ilişki saptanmamıştır.

Ezgi Akay
Ege University · Institute of Health Sciences
2017
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar bozukluk hastalarında kronotipin uyku kalitesi, yeme tutumu ve kardiyovasküler risk ile ilişkisi

Bipolar bozukluk (BB) tanısı olan hastalarda yaşam süresini kısaltan tıbbi hastalıkların başında kardiyovasküler hastalıklar (KVH) gelmektedir. Son yıllarda bazı ruhsal hastalıkların etiyolojisinde ve seyrinde sirkadiyen ve kronobiyolojik hipotezlere yapılan vurgu dikkat çekicidir. BB tanılı hastalarda kronotiple ilişkili klinik araştırmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada ötimik dönemdeki BB tanılı hastaların kronotip tercihlerine göre uyku kalitesi, yeme tutumları ve KVH riski özellikleri yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza BB tanısı ile takip edilen 78 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAMD), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Sabahçılık-Akşamcılık Anketi (SAA) ve Yeme Tutum Testi-40 (YTT-40) uygulanmıştır. Ayrıca metabolik sendrom (MetS) parametreleri değerlendirilmiştir. Kardiyovasküler risk açısından SCORE-2 (Systematic Coronary Risk Evaluation-2), MetS varlığı, plazma aterojenite indeksi (PAI), Castelli-1 ve 2 risk skoru ve visseral adipozite indeksi (VAI) hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS Statistics 25.0 kullanılarak yapılmıştır. SAA anketine göre katılımcılar sabahçı (n=25, %32,1), ara tip (n=26, %33,3) ve akşamcı (n=27, %34,6) olmak üzere üç kronotip grubuna ayrılmıştır. Akşamcı grupta tansiyon değerlerinin daha yüksek ölçüldüğü, diğer antropometrik ve fizik muayene ölçümlerde farklılık saptanmadığı gözlenmiştir (p>0,05). HDL değerinin akşamcılarda daha düşük olduğu gözlenmiş, diğer biyokimyasal parametrelerde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Akşamcılar %89 sıklıkta kötü uyku kalitesine sahip olduklarını bildirmişlerdir. Uyku kalitesi ile ilgili boyutlardan gündüz işlev bozukluğunun KVH riski ile zayıf ancak pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Katılımcıların yaklaşık %21'inde yeme bozukluğuna yatkınlık saptanmış, yeme bozukluğu yönünden kronotip grupları arasında anlamlı farklılık olmamakla birlikte akşamcı bireylerin daha sağlıksız beslenme alışkanlıklarına sahip olduğu gözlenmiştir. Kronotip gruplarından akşamcı gruptaki yaklaşık her üç hastadan ikisinde MetS olduğu saptanmıştır. KVH riskine ilişkin diğer parametrelerden; PAI, Castelli-1 ve 2 skorları ve VAI'de gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sonuç olarak çalışmamızda akşamcı kronotipe sahip bireylerde daha olumsuz klinik seyre, daha kötü uyku kalitesine, daha sağlıksız beslenme alışkanlıklarına ve daha yüksek KVH riskine işaret eden bulgular saptanmıştır. BB tanısına sahip akşamcı bireylerde sirkadiyen regülasyonu hedefleyen kronobiyolojik tedavi müdahalelerinin hem BB'un klinik seyrine hem de eşlik eden KVH'ların azaltılmasına katkı sunacağını düşünüyoruz. Kronotip araştırmaları BB tanısı olan kişilerde kardiyometabolik açıdan daha riskli grubun tanınmasında yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, kardiyovasküler hastalıklar, kronotip

BeslenmeBipolar bozuklukKardiyovasküler hastalıklar+5
Beyza Erdoğan Aktürk
Mersin University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Major depresif bozukluk tanılı hastalarda iklim değişikliği endişesinin ve değişkenlerinin incelenmesi

Major depresif bozukluk toplumun tüm kesimlerinde sıklıkla görülen, işlevselliği türlü alanlarda bozabilen, mortalite ve morbiditesi yüksek bir psikiyatrik hastalıktır. Hastalığın prognozunu, tedavi yaklaşımını etkileyen birçok faktörden birinin de eşlik eden diğer ruhsal yakınmalar olduğu bilinmektedir. İklim değişikliği endişesi bu kapsamda hem depresif hastaların bütüncül değerlendirilmesi yönünden hem de başlı başına yeni bir ruhsal bozukluk olarak iyi tanımlanması gereken, oluşumunda etkili olabilecek etmenleri açıklamak amacıyla güncel araştırmalara konu olmayı başarmış bir kavramdır. Bu çalışmanın amacı, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde majör depresif bozukluk tanısıyla takip edilen hastaların iklim değişikliği endişe düzeylerinin ve bu kavramın bağlı olabileceği düşünülen demografik değişkenlerin, belirsizliğe tahammül düzeyinin ve baş etme tutumlarının incelenmesi, iklim değişikliği endişesine dair bilgi dağarcığının genişletilmesine katkıda bulunmaktır. Bu doğrultuda çalışmaya 82 major depresif bozukluk tanılı hasta ve 80 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Veriler Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, İklim Değişikliği Endişesi Ölçeği, İklim Değişikliğinin Önlenmesine Yönelik Umut Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmamızın sonucunda eğitim düzeyi arttıkça eko-anksiyetenin arttığı, yaş ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile eko-anksiyetenin doğru orantılı olduğu saptandı. İklim değişikliği endişesi daha fazla olan bireylerin bu antitenin önlenebileceğine dair umutlarının da daha fazla olduğu görüldü. Eko- anksiyetenin cinsiyet ile ilişkili olmadığı saptandı; anksiyete düzeyi değiştikçe ön planda tercih edilen başa çıkma tutumlarında da değişkenlik olduğu bulundu. İklim değişikliği endişesinin depresyon hastalarında ortaya çıkardığı kötü prognostik faktörlerin ve sağlıklı bireylerde oluşturduğu ruhsal yakınmaların daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemli uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: başa çıkma tutumları, belirsizliğe tahammülsüzlük, depresyon, eko-anksiyete, iklim değişikliği endişesi

AnksiyeteBaşa çıkmaBelirsizliğe tahammülsüzlük+4
Gamze Güleryüz Yeşilkaya
Mersin University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Uzun etkili intramüsküler antipsikotik tedavisinin klinik değişkenler ve psikotrop ilaç kullanımına etkisinin incelenmesi

Psikotik belirti gösteren psikiyatrik bozukluklar toplumun tüm kesimlerinde görülebilen, kişinin işlevselliğini her alanda etkileyen, mortalite ve morbiditesi yüksek olan bir psikiyatrik hastalık grubudur. Bu hastalıkların sağaltımındaki temel yöntem ilaç tedavisidir. Tedavi uyumunun iyi olması ilaç tedavisinin işe yaraması için gerekli olan en önemli unsurdur. Kötü tedavi uyumu, psikozlu bireylerde yineleme oranlarının artması ve işlevselliğin bozulması ile yakından ilişkilidir. Uzun etkili antipsikotik enjeksiyon tedavisi kötü tedavi uyumu olan hastalar için oldukça iyi bir seçenektir. Yaptığımız çalışmanın amacı Mersin Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde psikozun belirti olarak bulunduğu psikiyatrik bozukluklar ile takip edilen UEAP kullanan hastaların genel olarak klinik seyirlerini ve oral tedavi ihtiyaçlarını değerlendirmek, UEAP kullanmaya başlamadan önceki klinik seyirlerini ve oral tedavi ihtiyaçlarını kullanım sonrası ile karşılaştırmak, aynı zamanda halen UEAP kullanmakta olan hastalar ile sadece oral AP kullanan hastalar arasında karşılaştırma yapmaktı. Çalışmamıza UEAP kullanan 66 hasta ve sadece oral AP kullanan 65 hasta olmak üzere toplam 131 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, İçgörü Değerlendirme Ölçeği (İDÖ), Morisky İlaç Uyum Ölçeği, UKU (Udvalg for Kliniske Undersogelser) Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, İşlevselliği Global Değerlendirme Ölçeği (İGD), Klinik Global Izlenim – Şiddet ve Yan Etki Ölçeği, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. UEAP alan hastalara ve hastaların yakınlarına ek olarak tedavi memnuniyet skalası verilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların polikliniğimizde son 6 ay içinde bakılmış olan rutin kan tetkikleri (açlık kan şekeri, karaciğer fonksiyon testleri, trigliserid, total kolesterol, LDL kolesterol (düşük yoğunluklu lipoprotein), HDL kolesterol (yüksek yoğunluklu lipoprotein) ve prolaktin hormonu) değerlerinden faydalanılmıştır. UEAP alan hastaların UEAP başlanmadan önceki kan değerleri de çalışmaya dahil edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS Statistics 25.0 kullanılarak yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda UEAP kullanan grupta total oral AP, 2. kuşak oral AP, DDD sayılarının ve hastane yatış sayılarının kullanmayan gruba kıyasla daha az olduğu görülmüştür. UEAP kullanan grupta HL görülme sıklığının ve KVH için tedavi alma sıklığının kullanmayanlara göre daha az olduğu saptanmıştır. Ayrıca UEAP kullanan grubun UEAP öncesi klinik seyrinin ve hastalık şiddetinin sadece oral AP kullanan gruba göre daha kötü olduğu saptanmıştır. UEAP kullanan hastalara ve bakım verenlerine uygulanan TMS'de genellikle yüksek memnuniyet bildirildiği ve bakım verenlerin memnuniyet puanlarının hastalara göre anlamlı derecede daha yüsek olduğu görülmüştür. UEAP kullandıktan sonra hastaların epizot ve hastaneye yatış sayılarında UEAP başlanmadan öncesine göre azalma olduğu ve aynı zamanda 1. kuşak AP kullanımında da azalma olduğu görülmüştür. UEAP alanlarda laboratuvar değerlerinden sadece trigliserit değerinde anlamlı olarak azalma saptanmıştır. Tedavi uyumsuzluğu öyküsü olan ve sosyal destek yönünden yetersizliği olan hastalarda UEAP tercih etmek tedavi devamlılığı için oldukça iyi bir seçenektir. Bu şekilde oral psikotrop ilaç yükünde azalma sağlanabilir ve hastalık seyri daha iyi bir hale getirilebilir. Günümüzde UEAP'ler ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen halen geniş örneklemli ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Uzun etkili antipsikotik, intramüsküler antipsikotik, depo antipsikotik, klinik değişkenler, psikotrop tedavi

Antipsikotik ilaçlarPsikiyatrik hastalarPsikiyatrik hastalıklar+4
Begüm Eser Uyar
Mersin University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obsesif kompulsif bozukluk'ta aile uyumu ve damgalanma arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)'ta son yıllarda tedavi stratejilerinde önemi artan aile uyumu ile OKB tanılı hastalarla aynı yaşam alanını paylaşan yakınlarındaki içselleştirilmiş damgalanma arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ana hipotezimiz aile uyumu ile hasta yakınlarında saptanan içselleştirilmiş damgalanma arasında pozitif yönde ilişki olacağı yönündedir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran, DSM-5 bozuklukları için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) uygulanan ve DSM-V ölçütlerine göre OKB tanısı konulan 64 katılımcı ve SCID-5 uygulanarak aktif psikiyatrik bozukluğun dışlandığı, OKB tanılı hasta ile aynı ev ortamını paylaşan 64 hasta yakını dahil edilmiştir. Katılımcılardan yazılı onam alındıktan sonra hastalar sosyodemografik veri formu, Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği (YBOKÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BECK-D), Beck Anksiyete Ölçeği (BECK-A), Aile Uyumu Ölçeği-Hasta Formu (AUÖ-HF), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), Boyutsal Obsesif Kompulsif Bozukluk Ölçeği (BOKÖ); hasta yakınları ise Ebeveynlerin Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (ERHİDÖ) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: AUÖ-HF ile son bir haftadaki aile uyumu davranışının sıklığı değerlendirmiş olup, çalışmaya katılan 64 kişilik örneklemdeki tüm aile üyelerinde en azından bir kez uyum davranışının gözlendiği, en sık görülen uyum davranışlarının ise obsesyonlara güvence sağlama (%96,8), kompulsiyonlara güvence sağlama (%89,0) ve kompulsiyonlar nedeni ile bekleme (%79,6) şeklinde olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda yapılan Spearman Korelasyon Analizi'ne göre AUÖ-HF puanları ile YBOKÖ (r:0,756, p<0,01), BECK-D (r:0,652, p<0,01), BECK-A (0,601, p<0,01), RHİDÖ (r:0,350, p<0,01), ERHİDÖ (r:0,762, p<0,01) puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı derecede pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçları, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği-Ebeveyn Formu (ERHİDÖ)'nun aile uyumunu güçlü bir şekilde yordadığını göstermektedir. Ailenin damgalama ile ilgili algısındaki artışın, uyum davranışlarını şiddetlendirdiği bulunmuştur. Bu ilişki, OKB, anksiyete ve depresyon belirtilerinin şiddeti kontrol edildiğinde de geçerliliğini korumuştur. AUÖ-HF puanları ile BOKÖ-bulaş alt boyutu (r: 0,285, p<0,05) puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olduğu, AUÖ-HF ile BOKÖ Sorumluluk, Simetri ve Kabul Edilemez Düşünceler alt boyutları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olmadığı (p>0,05) saptanmıştır. Sonuç: Aile uyumu ile hasta yakınlarında saptanan içselleştirilmiş damgalanma arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. İçselleştirilmiş damgalanma arttıkça aile uyumu da şiddetleniyordu. Aile uyumu OKB'de tedavi etkinliğini ve hastalık gidişini olumsuz etkileyen klinik bir özelliktir. Çalışmamız, OKB'de hasta yakınlarının damgalanma algısını azaltmaya yönelik stratejilerin terapötik müdahale için önemli bir hedef olabileceği potansiyelini vurgulamakta ve gelecekteki araştırmalar için yol gösterici bir nitelik taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Aile Uyumu, Damgalanma

Fulya Özbek Akbaş
Balıkesir University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Anksiyete bozukluklarında BDNF rs6265 (Val66Met) polimorfizmi ve serum BDNF düzeyi ilişkisi

Amaç: Araştırmamız, anksiyete bozukluğu olan bireyler ile sağlıklı gönüllülerde serum BDNF düzeylerini ve BDNF rs6265 (Val66Met) polimorfizmini inceleyerek, serum BDNF düzeyleri ve Val66Met polimorfizminin anksiyete bozukluğu etiyolojisindeki rolünü ortaya koymayı, semptom şiddeti ile ilişkisini değerlendirmeyi ve Val66Met polimorfizminin serum BDNF düzeyleri üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem ve Araçlar: Araştırmaya Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran, DSM V-TR ölçütlerine göre anksiyete bozukluğu tanı çatısı altında yer alan hastalıklardan en az birisinin tanı kriterlerini karşılayan 64 hasta ve 64 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcılardan alınan kan örnekleri, biyokimya ve genetik laboratuvarlarında ELISA ve RT-PCR yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırmaya katılım öncesinde, tüm katılımcılardan Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu alınmış, ardından Sosyodemografik ve Klinik Bilgi Formu doldurulmuş ve tüm katılımcılara SCID-5-CV ve HAM-A, HADS ile Düzey 2 Bedensel Belirti Ölçekleri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol gruplarının serum BDNF düzeyi ortanca (min-maks) değerlerinin sırasıyla 1,50 (0,19-3,28) ng/mL ve 1,62 (1,05-9,50) ng/mL olduğu görülmüş ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,007). Serum BDNF düzeyleriyle HAM-A, HADS ve Düzey 2 Bedensel Belirti Ölçeği puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır (sırasıyla rs= -,386, rs= -,317, rs= -,224). Serum BDNF düzeyinin tanısal performansı ROC eğrisi ile değerlendirildiğinde ise 1,54 ng/mL kesme değeri için %59,4 sensitivite ve %57,8 spesifite ile hastalığı belirlemede anlamlı bir ayırt edici güce sahip olduğu bulunmuştur. Val66Met polimorfizminin varlığı açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark görülmemiştir (p=0,843). Serum BDNF düzeyi ile Val66Met polimorfizmi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0,215). Sonuç: Serum BDNF düzeylerinin anksiyete bozukluğu olan bireylerde belirgin şekilde daha düşük olması, birçok psikiyatrik bozuklukta biyobelirteç olarak aday gösterilen BDNF'nin, anksiyete patofizyolojisinde oynadığı rolü desteklemektedir. Bununla birlikte, Val66Met polimorfizminin BDNF düzeyleri üzerindeki etkisinin anlamlı bir şekilde doğrulanamaması, genetik varyasyonların daha geniş örneklem gruplarında ve farklı popülasyonlarda incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

Dicle Yılmaz Uyanık
Balıkesir University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Klomipramin kullanan hastalarda tedavi yanıtının 5ht2a (RS6313) ve serotonin taşıyıcı protein geni (5-HTT / RS25531) polimorfizmleriyle ilişkisi

Amaç: Bu tez çalışmasının amacı OKB'de klomipramin tedavi yanıtının ve yan etki profilinin serotonin reseptör gen polimorfizmleri ile olası ilişkisini ortaya koymaktır. Bu tez çalışmasının hipotezleri ise (i) Dirençli OKB hastalarında klomipramin tedavisine verilen tedavi yanıtının HTR2A geni T102C (rs6313) polimorfizmi ve SLC6A4 (Serotonin Taşıyıcı Protein [5-HTT]) geni promoter bölge (5-HTTLPR) varyasyonu ve aynı gendeki tek nükleotid rs25531 farklılığı ilişkili olduğu (ii) dirençli OKB olgularında tamamlanma ihtiyacının HTR2A rs6313 polimorfizmi ve SLC6A4 5-HTTLPR varyasyonu ve rs25531 polimorfizmi ile ilişkili olduğu (iii) dirençli OKB olgularında klomipraminin neden olduğu bildirilen yan etkilerin, HTR2A rs6313 ve SLC6A4 5-HTTLPR ve rs25531 polimorfizmleri ilişkili olabileceği şeklindedir. Gereç ve Yöntem: Dirençli OKB tanısı olan 64 hasta çalışmaya alınmış ve obsesif-kompulsif bozukluk şiddeti Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (YBOKÖ) ile değerlendirilmiştir. Olgulara Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ve Bilişsel Tamamlanma İhtiyacı Ölçeği de uygulanmıştır. Polimorfizm değerlendirmesi için kan örneği vermeyi kabul eden 56'sında HTR2A rs6313, SLC6A4 5-HTTLPR ve rs25531 polimorfizmleri araştırılmıştır ve ilaç yan etkilerini değerlendirmek için UKU yan etki derecelendirme ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: HTR2A geni T102C polimorfizmi ile OKB klinik özellikleri, şiddeti ve klomipramin tedavi yanıtı ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. SLC6A4 5-HTTLPR polimorfizminde, OKB'nin başlangıç yaşının L alleli varlığı ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide olduğu bulunmuştur; S alleli ise çocuklukta tik öyküsü varlığı ile ilişkili bulunmuştur. SLC6A4 geni rs25531 polimorfizminde OKB'nin başlangıç yaşı ile LA alleli varlığı arasındaki ilişki istatistiksel olarak belirgin hale gelmiştir. Çalışmada klomipramine ait olarak kaydedilen yan etkiler ile HTR2A geni T102C polimorfizmi ilişkili bulunmamıştır. Yan etkilerde tremor, terleme eğiliminde artış ve cinsel isteğin azalması 5-HTTLPR polimorfizmi ile ilişkili bulunmuştur. rs25531 polimorfizminde LA yokluğunda terleme eğiliminin arttığı gösterilmiştir. Bilişsel tamamlanma ihtiyacı ise OKB'ye ait klinik belirtiler ve tedavi öncesi belirti şiddeti ile ilişkili bulunmasa da tedavi yanıtı ile ters korelasyonlu bulunmuştur. Bilişsel tamamlanma ihtiyacına yönelik alt faktörlerden düzen arama puanı 5-HTTLPR S alleli varlığı ile, belirsizliğe tahammülsüzlük alt puanı HTR2A T102C polimorfizminde C alleli varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Dirençli OKB olgularında HTR2A ve SLC6A4 genlerine ait polimorfizmler, klinik özellikler ile ilişkili görünmekle birlikte tedavi yanıtını yordamamaktadır. Klomipramin kullanımına bağlı yan etkilerin bir kısmı HTR2A ve SLC6A4 genleri ile ilişkili görünmektedir. Bilişsel tamamlanma ihtiyacı, dirençli OKB'de klinik özellikler ve belirti şiddeti ile ilişkili değildir fakat tedavi yanıtını yorduyor olabilir. Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, Genetik polimorfizm, Klomipramin, Yan etki, Bilişsel tamamlanma ihtiyacı

Bilişsel tamamlanma ihtiyacıObsessif kompülsif bozuklukPolimorfizm-genetik+1
Büşra Yalçınkaya
Ankara University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Şizofrenide tedavi direncinin otistik özellikler ve obsesif-kompulsif belirtilerle ilişkisinin ilgili genetik varyasyonlar aracılığıyla araştırılması

Amaç: Bu tez çalışmasının amacı şizofreni hastalarında tedavi direnci ile ilişkili olabilecek obsesif-kompulsif semptomların (OKS), otizm spektrum bozukluğu (OSB) özellikleri ile ilişkisini ve daha önce şizofreni hastalarında OKS'ye duyarlılık yarattığına ilişkin bulgular elde edilmiş olan BDNF, COMT, HTR2A ve SLC6A4 genlerine ait bazı polimorfizmlerin rolünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 70 tedaviye dirençli şizofreni hastası ile 66 tedavi direnci geliştirmeyen şizofreni hastası olmak üzere toplam 136 katılımcı alınmıştır. İlk aşamada tüm katılımcılara şizofreni belirtilerini değerendirmek için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Klinik Global İzlenim-Şizofreni Ölçeği (KGİ-ŞÖ), belirtilerine ilişkin farkındalıklarını değerlendirmek için İçgörü Değerlendirme Ölçeği (İDÖ), depresyon şiddetini değerlendirmek için Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ) uygulanmıştır. Ardından hastalarda OKS şiddetinin değerlendirilmesi için Yale Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (YB-OKÖ); otistik özelliklerin değerlendirilmesi için ise PANSS Otizm Şiddeti Ölçeği (PAUSS), Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-Revize-Türkçe Versiyonu (TEDÖ-R-TV), Erişkin Otizm Spektrum Anketi (OSA), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) ve Tanısal Otizm Spektrum Görüşmesi (DASI) uygulanmıştır. Premorbid bilişsel işlevleri değerlendirmek amacıyla da tüm hastalara Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPMT) uygulanmıştır. İkinci aşamada tedaviye dirençli şizofreni grubundaki hastalardan kan numuneleri alınarak BDNF, COMT, SLC6A4 ve HTR2A genlerine ait polimorfizmler araştırılmıştır ve bunların OKS ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Bulgular: Her iki grup arasında sosyodemografik özellikler ve şizofreni belirti şiddeti açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Tedaviye dirençli şizofreni hastalarında, tedaviye direnç göstermeyen hastalara göre OKS şiddeti ve otistik özellikler anlamlı düzeyde fazla bulunmuştur. Tedaviye dirençli şizofreni grubunda OKS şiddeti yüksek olan hastaların OSA, TEDÖ toplam ve PAUSS puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda bu grupta yalnızca OSA puanlarının OKS'yi yordadığı görülmüştür. Ek olarak, tedaviye dirençli şizofreni grubunda BDNF, COMT, HTR2A ve SLC6A4 genlerine ait polimorfizmlerin frekansları, sağlıklı popülasyona göre farklılık gösterse de OKS ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Şizofrenide OKS ve otistik özellikler tedavi direnci ile ilişkili görünmektedir. Dolayısıyla tedaviye dirençli şizofreni hastalarında OSB ve OKB tanı ve ayırıcı tanısının sağaltımda ele alınması önemlidir. Bu hasta grubunda OKS ve OSB ile ilgili genlere ait polimorfizmlerin rollerini kesin olarak ortaya koyabilmek amacıyla daha geniş örneklemlerde, glutamaterjik genleri de içeren polimorfizmlerin araştırılması önerilir.

Belirti ve semptomlarGenetik varyasyonObsessif davranış+5
Koray Yarız
Ankara University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Psikotik hasta grubunda otistik özelliklerin hastalık sonuçları açısından incelenmesi

Amaç: Otizm ile psikotik bozukluklar arasında klinik görünüm ve etyopatogenez açısından anlamlı derecede örtüşme olduğunu öne süren literatür giderek daha fazla ilgi görmektedir. Psikoz popülasyonlarında otistik özelliklerin yaygınlığı genel nüfusa kıyasla önemli ölçüde daha fazladır. Fakat bu birlikteliğin önemi yeterince araştırılmamıştır. Otistik özelliklerin klinik açıdan neden önemli olduğunun anlaşılması hastaların en uygun tanı ve tedaviyi alması açısından önem arz etmektedir. Gereç ve Y öntem: Çalışmaya hastalık seyri üzerinde önemli etkisi olan en az bir psikotik atak geçirmiş ve tedavi süresinin çoğunda antipsikotik ilaç kullanmış veya kullanmakta olan 125 hasta dahil edilmiştir. Hastalar ile yapılan anamnez görüşmesi ışığında; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, ilk psikiyatrik belirtilerin ortaya çıkma yaşı, ilk psikiyatri başvurusunun ne zaman olduğu, psikotik belirtilerin ortaya çıkması ile antipsikotik ilaç başlanması arasında geçen süre, psikiyatri servisine yatış sayısı, psikiyatri servislerindeki toplam yatış süresi, psikotik atak sayısı, aldığı psikotrop tedaviler, tıbbi ve nörolojik komorbiditeler, adli olay öyküsü, alkol-madde ve sigara kullanımı, akran zorbalığına uğrama gibi bilgileri içeren sosyodemografik bilgi ve anamnez formu doldurulmuştur. Ayrıca araştırmacı tarafından hastanın tedavi uyumunu değerlendirmek amacıyla Modifiye Morisky İlaç Uyumu Ölçeği (MMS), işlevselliğini değerlendirmek amacıyla Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) ve İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği (İGD), içgörü düzeyini değerlendirmek amacıyla İçgörünün Üç Bileşeni Ölçeği(İÜBÖ), hastalık şiddetini belirlemek amaçlı Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), pozitif ve negatif belirtilerinin şiddetini değerlendirmek amacıyla Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), anksiyete ve depresyon şiddetini belirlemek amacıyla sırasıyla Hamilton Anksiyete Ölçeği(HAM-A) ve Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), intihar davranışını değerlendirmek amacıyla Columbia İntihar Şiddetini Derecelendirme Ölçeği (C-İŞDÖ) doldurulmuştur. Hasta tarafından doldurulan ölçekler ise şu şekilde sıralanabilir; otistik özellikleri değerlendirmek amacıyla Otizm Spektrum Anketi (OSA), yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Değerlendirme-Kısa Formu (WHOQOL-BREF) ve aleksitimi düzeyini değerlendirme amacıyla Toronto Aleksitimi Ölçeği(TAÖ). Bulgular: Çalışmamızda otistik özellikler ile işlevsellik, yaşam kalitesi ve öznel tedavi yararı arasında negatif yönlü; aleksitimi, aile eleştirelliği, hastalık şiddeti, anksiyete ve depresyon şiddeti, pozitif ve negatif belirti şiddeti, intihar düşüncesi ve davranışı, psikotik atak sayısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu gösterilmiştir. İlaç uyumu açısından bakıldığında, motivasyonu yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında otistik özellik düzeyi açısından anlamlı fark elde edilirken; bilgi düzeyi yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında anlamlı fark elde edilmemiştir. Sigara kullananlar, kullanmayanlara kıyasla OSA iletişim alt ölçeğinde daha az otistik özellik bildirmiştir. Psikiyatrik belirtilerin ortaya çıkma yaşı ile OSA dikkati kaydırabilme alt ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu gösterilirken; ilk psikiyatri başvuru yaşı, ilk psikotik belirtiler ile antipsikotik ilaç başlanması arasında geçen süre, psikiyatri servisi yatış sayısı ve süresi, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma, alkol madde kullanımı, mevcut antipsikotik ilaçlar ve içgörü düzeyi ile otistik özellikler arasında anlamlı bir ilişki gösterilmedi. Sonuç: Birlikte ele alındığında, bulgularımız psikotik hasta grubunda otistik özelliklerin önemini göstermektedir. Otizm ile psikoz arasındaki ilişkiye ilişkin klinik bilgide önemli bir boşluk olduğu, tanı araçlarında ve tedavi seçeneklerinde daha fazla iyileştirmeye ihtiyaç olduğu açıktır. Çalışmamız tasarımı gereği kesitsel bir çalışma olduğundan nedensellik konusundaki spekülasyonlar sınırlıdır ve daha fazla ileriye dönük araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Psikotik Bozukluklar, Otizm Spektrum Bozukluğu, Otistik Özellikler, Boyutsal Yaklaşım, İşlevsellik

Otistik bozukluklarOtizm spektrum bozukluğuPsikiyatrik hastalar+3
Ezgi Sıla Ahi Üstün
Ankara University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar bozukluk tanılı hastalarda serum glial fibriler asidik protein, β-III tübülin, sinaptofizin ile optik koherens ilişkisi

Amaç: Bipolar bozukluğun (BPB) etiyolojisi kesin şekilde gösterilememiş olup nörodejeneratif ve nörogelişimsel süreçlerin hastalığın etiyolojisinde rol oynadığı düşünülmektedir. Çalışmanın amacı bipolar bozukluk tanısı olan bireylerde sağlıklı kontrol grubuna kıyasla nörodejeneratif ve nörogelişimsel belirteçler olan serum β-III tübülin, GFAP (glial fibriler asidik protein), sinaptofizin ile OKT (optik koherens tomografi) ölçümlerini karşılaştırmak ve bunlar arasındaki olası ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Araştırma kesitsel ve gözlemsel olarak tasarlanmıştır. Örneklemi BPB tip I tanı ölçütlerini karşılayan bipolar bozukluk tanılı ötimik dönemdeki 43 hasta ve benzer yaş diliminde yer alan 46 sağlıklı gönüllü oluşturdu. Katılımcıların serum β-III tübülin, GFAP, sinaptofizin seviyeleri ölçüldü ve OKT ölçümleri yapıldı. Bulgular: Çalışmada BPB grubunda sağlıklı kontrole kıyasla serum GFAP ve sinaptofizin seviyesi istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmamıştır. Serum β-III tübülin seviyesinin BPB grubunda azalmış olduğu tespit edilmiştir (U=1240,500; p=0,039). BPB grubunda sağlıklı kontrole kıyasla retinal sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlığı sağ gözde inferior ve nazal kadranlarda, sol gözde ise superior, inferior ve nazal kadranlarda istatistiksel olarak anlamlı azalmış oldukları saptanmıştır. ILM-IPT (iç limitan membrandan iç pleksiform tabakaya kadar olan ölçüm) BPB grubunda sol gözde superotemporal ve inferotemporal kadranlarda istatistiksel açıdan anlamlı azaldığı bulunmuştur. Serum belirteçleri ile RSLT ve ILM-IPT arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Mevcut çalışmada saptanan serum β-III tübülin azalması BPB etiyolojisinde rol oynayan oksidatif stres ve nörodejenerasyon mekanizmaları ile ilişkili olabilir. BPB grubunda saptanan RSLT kalınlığındaki ve ILM-IPL kalınlığındaki azalmanın bipolar bozukluk etiyolojisinde nörodejenerasyon hipotezine destek olabilir. Gelecekteki çalışmaların daha geniş bir örneklem grubu ve nörogörüntüleme eşliğinde planlanması önerilir. Anahtar Sözcükler: bipolar bozukluk, nörodejenerasyon, GFAP, sinaptofizin, β-III tübülin, RSLT, ILM-IPT

Bipolar bozuklukGFAPNörodejeneratif hastalıklar+6
Esma Çörekli Kaymakçı
Maltepe University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Major depresif bozukluğu olan hastalarda benlik saygısı, mizaç-karakter özellikleri ve baş etme becerilerinin kompulsif satın alma ve çevrimiçi kompulsif satın alma davranışıyla ilişkilendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, kompulsif satın alma/ çevrimiçi kompulsif satın alma ve major depresif bozukluk arasındaki ilişkinin ve depresyon şiddeti ile kompulsif satın alma ve çevrimiçi kompulsif satın alma davranışları arasındaki korelasyonun ve düşük benlik saygısı, mizaç-karakter özellikleri, baş etme becerilerinin kompulsif satın alma ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç-yöntem: Çalışmaya DSM-5 tanı ölçütlerine göre major depresif bozukluk tanısı alan 106 hasta ve sosyodemografik açıdan hasta grubuyla eşleşen, ruhsal bozukluğu olmayan ve çalışmaya katılmaya yazılı onay veren 98 sağlıklı gönüllü alındı. Katılımcılara Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği, Kompulsif Satın Alma Ölçeği, Kompulsif Online Satın Alma Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Mizaç ve Karakter Envanteri uygulandı. Aynı işlemler kontrol grubu katılımcılarında da gerçekleştirildi. Bulgular: İki grup arasında cinsiyet, medeni durum ve meslek açısından anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Depresyon grubunda kontrol grubuna göre Kompulsif Satın Alma Ölçeği ve Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Ölçeği (KSAO, KCSO), Başa Çıkma Tutumları Ölçeği (COPE-R) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçek (RBSO) puanları, zarardan kaçınma (HA), yenilik arayışı (NS), sebat etme (P) mizaç boyutları ve kendini yönetme (S), iş birliği yapma (C) karakter boyutları toplam puanları farkı anlamlı düzeyde önemli bulunmuştur. Depresyonun şiddeti (HDOT), baş etme becerileri (COPE-T), benlik saygısı (RBSO-T) ile kompulsif satın alma (KSAO-T) ve mizaç ve karakter boyutları arasındaki ilişkilerin yönünü ve büyüklüğünü belirlemek amacıyla iki model (Şekil 1 = Model 1 ve Şekil 2= Model 2) kurulmuştur. Model 1, depresyon şiddetinin kompulsif satın alma üzerine doğrudan bir etkisi olmadığını, benlik saygısı ve baş etme becerileri üzerinden dolaylı olarak bu etkinin ortaya çıktığını göstermiştir. Model 2'de Model 1'de gözlenen depresyon şiddetinin baş etme becerileri üzerindeki etkisi ve baş etme becerilerinin de kompulsif satın alma üzerindeki anlamlı etkisi ortadan kalkmıştır. Sonuç: Bu çalışmada kompulsif satın alma ve çevrimiçi kompulsif satın alma üzerinde depresyon şiddetinin doğrudan bir etkisinin olmayıp benlik saygısı ve baş etme becerileri üzerinden dolaylı bir yol üzerinden etki ettiği görülmüştür. Mizaç ve karakter özellikleri dikkate alındığında kompulsif satın alma ve benlik saygısı arasındaki ilişki önemini korumaya devam ederken depresyonun baş etme ve baş etmeninde kompulsif satın alma üzerindeki etkisine dair yol önemini yitirmektedir. Kompulsif satın alma davranışı diğer psikiyatrik hastalıklarda veya izole olarak da gözlenmekle beraber depresyon psikopatolojisinde önemli bir yere sahip gibi görünmektedir. Anahtar kelimeler: baş etme, benlik saygısı, depresyon, kompulsif satın alma, mizaç-karakter

Başa çıkmaBenlik saygısıDepresif bozukluk-majör+4
Oğuz Peker
Ankara Yıldırım Beyazıt University
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkinlerde kişilerarası psikolojik intihar kuramı bağlamında sorun çözme becerisinin kesitsel incelemesi

Amaç: Bu araştırmada sorun çözme becerisi ile intihar düşünceleri arasındaki ilişkide Kişilerarası Psikolojik İntihar Kuramı değişkenleri olan engellenmiş aidiyet ve başkalarına yük olma algısının etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 17 Mayıs, 2021 – 24 Haziran, 2021 tarihleri arasında, sosyal medya aracılığıyla ulaşılan 18 – 65 yaş arası 223 katılımcı ile gerçekleşmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları Kişilerarası İhtiyaçlar Anketi, Edinilmiş İntihar Yeterliliği – Ölüm Korkusuzluğu Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri ve Columbia İntihar Şiddeti Derecelendirme Ölçeği'dir. Araştırmanın analiz aşamasında Bağımsız Örneklemler T-Testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Aracılık (Mediasyon) Analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Sonuçlar gençlerin, bekarların ve düşük sosyo – ekonomik düzeye sahip olanların daha şiddetli intihar düşüncelerine sahip olduğunu, erkeklerin ölümden daha az korktuğunu, intihar girişimi olan katılımcılar arasında tek yaşayanların ailesiyle yaşayanlara kıyasla daha yüksek oranda olduğunu göstermektedir. Sorun çözme becerisi ve intihar düşünceleri arasındaki ilişkide aracı etkilerin ayrı ayrı incelendiği basit aracılık modellerine göre engellenmiş aidiyetin kısmi aracılık etkisinin olduğu, başkalarına yük olma algısının tam aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Seri aracılık modeline göre ise engellenmiş aidiyet ve başkalarına yük olma algısının birlikte aynı ilişkide tam aracılık etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sosyal sorun çözme becerisi düştükçe engellenmiş aidiyetin arttığı ve sırasıyla engellenmiş aidiyet arttıkça başkalarına yük olma algısının da arttığı ve buna bağlı olarak intihar düşüncelerinin şiddetinin arttığı bulunmuştur. Anahtar kelimeler: İntihar, İntihar düşüncesi, Psikolojik kuram, Sorun çözme.

Yetişkinlerİntihar
Berke Eskin
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Health Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Evli kadınlarda cinsel işlev bozuklukları ile depresyon ve kaygı belirtileri, duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişki

Amaç: Bu çalışmada, evli kadınlarda cinsel işlev bozuklukları ile depresyon ve kaygı belirtileri, duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi; cinsel problemler, distres ve korku boyutlarından oluşan içselleştirme spektrumunun test edilmesi ve duygu düzenlemede güçlüklerin içselleştirme spektrumunu yordama gücünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 6 Kasım 2021-10 Nisan 2022 tarihleri arasında sosyal medya aracılığıyla çevrimiçi anketlere katılım gösteren 295 evli kadın ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (KCFİ), Kadın Cinsel Sıkıntı Ölçeği-Revize Edilmiş (KCSÖ-RE), Depresyon ve Kaygı Belirtileri Envanteri II (DKBE-II) ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ) ile toplanmıştır. Betimleyici istatiksel analizler, korelasyon, t-testi, hiyerarşik regresyon analizleri ve yapısal eşitlik modellemesi ile veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Korelasyon analizi sonuçlarına göre çalışma değişkenlerinin ilişkili olduğu görülmüştür. Cinsel işlev (KCFİ) puanlarının fiziksel rahatsızlık, menopoz, düzenli regl ve eşin cinsel rahatsızlığına göre, cinsel sıkıntı (KCSÖ-RE) puanlarının psikiyatrik tanı ve eşin cinsel rahatsızlığına göre farklılaştığı görülmüştür. Cinsel işlev ve cinsel sıkıntı üzerindeki varyansların, depresyon ve kaygı belirtileri ile duygu düzenlemede güçlükler tarafından açıklandığı tespit edilmiştir. İçselleştirme spektrumunun üç boyutlu yapısı yapısal eşitlik modellemesi tarafından doğrulanmıştır. Duygu düzenlemede güçlüklerin içselleştirme spektrumunu yordadığı görülmüştür. Sonuç: Bu çalışmada; HiTOP (The Hierarchical Taxonomy of Psychopathology (Psikopatolojinin Hiyerarşik Taksonomisi)) Modeli kapsamında içselleştirme spektrumunun cinsel problemler, distres ve korku alt boyutlarından oluştuğu görülmüştür. Duygu düzenlemede güçlüklerin bu boyutlardan oluşan içselleştirme spektrumu için bir risk faktörü olabileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: Cinsel İşlev Bozuklukları, Depresyon, Duygu Düzenleme Güçlükleri, Kaygı, Psikopatolojinin Hiyerarşik Taksonomisi Modeli

AnksiyeteBelirti ve semptomlarCinsel işlev bozuklukları-psikolojik+6
Özge Gökçen
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Health Sciences
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

COVID-19 pandemisi döneminde sağlık çalışanlarında ruhsal belirtilerin yaygınlığı, psikolojik dayanıklılık ve bunları etkileyen faktörlerin araştırılması

Amaç: COVID-19 pandemisi döneminde bir üniversite hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarındaki pandemi kaynaklı ruhsal belirti varlığı durumu ile yaygınlığı, psikolojik dayanıklılık ve bunları etkileyen faktörlerin araştırılmasıdır. Çalışmanın ikincil amacı, sağlık çalışanlarında ruhsal, zihinsel iyilik halinin geliştirilebilmesi için mevcut ruh sağlığı yükünün değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan 444 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, SCL-90-R belirti tarama testi, yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği, SAVE-9 ölçeği uygulanmıştır. SCL-90-R puan ortalamaları ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde Student t testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. GSI ve SAVE-9 skorları ile değişkenlerin korelasyonun değerlendirilmesinde Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. GSI puan ortalamalarını etkileyen değişkenlerin yordayıcılığının test edilmesi için çoklu lineer regresyon analizi yapılmıştır. Analizlerde SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Pandemi sürecinde katılımcıların %97,1'i psikolojik açından zorlandığını, %40,1'i ruhsal bir rahatsızlık yaşadığını, %30,7'si stres ve kaygı düzeyleri açısından olumsuz etkilendiklerini belirtmiştir. Katılımcıların %23'ünde genel belirti düzeyi yüksek bulunmuştur. GSI puan ortalamaları kadınlarda, hemşire/ebe, temizlik personeli/hasta bakıcı meslek gruplarında, gelir düzeyi düşük olanlarda, 65 yaş ve üstü ve/veya kronik hastalığı olan biriyle yaşayanlarda, kendisini yalnız hissedenlerde, sosyal ilişkiler, hobiler ve spor egzersize hiç vakit ayıramayanlarda diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur. GSI, SAVE-9 puanı ve pandemide yoğun bakımda çalışma süresi ile SAVE-9 puanı yaş ve pandemi yoğun bakımda çalışma süresi ile ilişkili bulunmuştur. Lineer regresyon analizi sonucunda ise SAVE-9 puanındaki artışın GSI puanını arttırdığı, sosyal ilişkilere ve hobilere vakit ayırmanın ve düzenli bir şekilde spor/egzersiz yapmanın GSI puanını azalttığı saptanmıştır. Sonuç: Salgın dönemlerinde normal çalışma düzeni ve temposu ani bir şekilde değişen sağlık çalışanları ruhsal açıdan sorun yaşamışlardır. Ruhsal belirtiler bazı gruplarda daha sık saptanmasına rağmen katılımcıların büyük çoğunluğunun pandemide ruhsal açından zorlandığını belirtmiş olması önemlidir. Nitelikli sağlık hizmetinin sürdürülebilir olması halk sağlığı açısından önemlidir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının pandemi gibi olağanüstü koşullarda ruhsal ve sosyal açıdan desteklenmesi kritik önemdedir. Konu hakkında daha fazla çalışma yürütülmesine ihtiyaç vardır. Böylece ilerleyen süreçte gelişebilecek yeni pandemiler veya olağanüstü koşullar ile daha etkin mücadele sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Psikolojik Dayanıklılık, Sağlık Çalışanları, SAVE-9, SCL-90-R.

Belirti ve semptomlarCOVID 19Korona virüs enfeksiyonları+5
Mehmet Taş
Aydın Adnan Menderes University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

İntihar girişimi öyküsü olan ve olmayan bipolar bozukluk hastalarında yetişkin ayrılma anksiyetesi, anksiyete duyarlılığı ve mizaç özelliklerinin incelenmesi

AMAÇ: BB'de anksiyete bozukluğu ek tanısının intihar riski ile ilişkili olduğu ve intihar girişimi riskini arttırdığı bildirilmiştir. Özellikle hafif şiddetteki olgular başta olmak üzere, BB hastalarında anksiyete semptom ve sendromları sıklıkla gözden kaçmaktadır. Bu nedenle, bazı araştırmacılar tanısal görüşmelerin yanı sıra BB ve anksiyete birlikteliğine işaret edebilecek klinik ve psikolojik değişkenleri saptamaya çalışmışlardır. Bizim bu çalışmamızdaki amacımız intihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olgularında anksiyete duyarlılığı, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve mizaç özelliklerini karşılaştırmak ve bu özelliklerin birbiri ile olan ilişkisini incelemektir. METOD: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde BB tanısı ile izlenen, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 98 hasta dahil edilmiştir. Hastalar hayatlarında en az bir kez intihar girişiminde bulunanlar ve bulunmayanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri ayrıntılı olarak alınmış ve klinisyen tarafından Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Beck İntihar Niyeti Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılara kendileri tarafından dolduracakları Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI-1 ve 2), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADI-3), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve TEMPS-A ölçekleri uygulanmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda intihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olguları karşılaştırıldığında; yetişkin ayrılma anksiyetesi anketi puanı, anksiyete duyarlılığı bilişsel, sosyal alt boyutu ve toplam puanı, depresif, anksiyöz, irritabl ve siklotimik mizaç puanları intihar girişimi öyküsü bulunan grupta anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. İntihar girişimi öyküsü bulunmasıyla anlamlı ilişkisi bulunan değişkenler arasında yapılan lojistik regresyon analizinde, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve anksiyöz mizacın intihar girişimi öyküsüyle ilişkisi olduğu saptanmıştır. SONUÇ: İntihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olgularında anksiyete duyarlılığı, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve mizaç özelliklerini araştırdığımız çalışmamız, bilgilerimize göre daha önce yapılmamıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre BB tanılı hastalarda yetişkin ayrılma anksiyetesi ve anksiyöz mizaç özelliklerinin geçmişteki intihar girişimleriyle ilişkili olduğu, anksiyete duyarlılığının ise intihar düşüncesi ile daha anlamlı ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Ayrıca BB olgularında, ADI fiziksel, bilişsel ve sosyal alt boyutlarının her birinin intihar düşüncesi ile pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Bipolar Bozukluk, yetişkin ayrılma anksiyetesi, anksiyete duyarlılığı, mizaç

AnksiyeteAyrılıkBipolar bozukluk+4
Mehmet Furkan Güler
Aydın Adnan Menderes University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Agorafobi olan ve olmayan panik bozukluk olgularının anksiyete duyarlılığı, mizaç ve karakter özellikleri

AMAÇ: Panik bozukluk ile mizaç/karakter ve anskiyete duyarlılığı arasında bir ilişki olduğu bilinmektedir. Biz bu çalışmada agorafobi olan ve olmayan PB hastaları ile sağlıklı kontrollerde mizaç/karakter ve anksiyete duyarlılığı özelliklerinin karşılaştırmasını yapmanın yanı sıra, bu özelliklerin agorafobi ve PB şiddetiyle olan ilişkisini de incelemeyi amaçladık. YÖNTEM: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde panik bozukluk tanısı ile izlenen, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 80 hasta alınmıştır. Sağlıklı kontrol grubuna ise çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi personeli ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde izlenen hasta yakınları arasından 74 kişi dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri ayrıntılı olarak alınmış ve SCID-I uygulanmıştır. Panik bozukluk şiddeti PAÖ ve PBŞÖ ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, tüm katılımcılara BDÖ, BAÖ, STAI I-II, ADİ-3, Türkçe TCI ölçekleri uygulanmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda agorafobi olan ve olmayan PB hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve medeni durum açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Hem agorafobi olan hem de agorafobi olmayan PB hasta grubunda, sağlıklı kontrol grubuna göre daha yüksek anksiyete duyarlılığı ve zarardan kaçınma; daha düşük iş birliği yapma ve kendini yönetme puanları bulunmuştur. Ayrıca, agorafobi olan PB hasta grubunun sağlıklı kontrollere göre daha düşük yenilik arayışı puanına sahip olduğu gösterilmiştir. Agorafobi olan ve olmayan PB hasta grupları arasında panik bozukluk şiddet ölçeği puanı dışında klinik özellikler açısından anlamlı fark saptanmamıştır. PB şiddeti ile AD, süreklilik ve durumluluk anksiyetesi, depresif ve anksiyete belirtileri ve zarardan kaçınma arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Anksiyete duyarlılığının panik bozukluk şiddetini hem direkt hem de zarardan kaçınma aracılığıyla indirekt şekilde etkilediği mediyatör analizi ile gösterilmiştir. SONUÇ: Çalışmamızda agorafobi olan PB hastalarında panik bozukluk şiddeti daha yüksek bulunmuştur. Anksiyete duyarlılığı ve mizaç/karakter boyutları açısından hasta grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Analiz sonuçlarımız hipotezimin aksine anksiyete duyarlılığı ve zarardan kaçınmanın agorafobi üzerinde yordayıcı etkisi olmadığını, bu değişkenlerin PB şiddeti ile ilişkili olduğunu göstermiştir. ANAHTAR KELİMELER: panik bozukluk, agorafobi, anksiyete duyarlılığı, mizaç, karakter

AgorafobiAnksiyeteAnksiyete bozuklukları+5
Ayşe Mutlu
Aydın Adnan Menderes University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Şizofreni hastalarına bakım veren yakınlarının depresyon, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin saptanması

Amaç: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde en sık görülen psikiyatrik bozukluklar arasında Tükenmişlik Sendromu ve Majör Depresif Bozukluk sayılabilir. Bu çalışma ile Hatay'da bir üniversite hastanesine başvuran şizofreni hasta bakım verenlerinin depresyon, psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeylerini saptamak ve çeşitli sosyodemografik değişkenler ile ilişkisini araştırmak ve bu değişkenleri kontrol grubu ile karşılaştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma 2019 yılında Hatay'da yaşayan 18 yaş üzeri şizofreni hastalarının bakım verenlerinde ve kontrol grubunda yapıldı. Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKU) Psikiyatri polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan DSM-5'e göre şizofreni tanısı almış tüm hastaların bakım veren 80 kişi ve sağlıklı gönüllülerden oluşan 80 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara uygulanacak anket araştırmacılar tarafından yapılandırılmış olup, Sosyodemografik veriler (bakım veren, hasta ve kontrol grubu olmak üzere), Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği bölümlerinden oluşan anket uygulanarak, depresyon düzeyi, psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyi değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanıldı ve p<0,05 önemli kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların Pozitif ve Negatif Semptom Skala (PANNS) skoru ortalaması 100,45±31,43, Klinik Global İzlem (CGI) skor ortalaması 5,74±0,61) idi. Çalışmamızda bakım verenlerde Maslach Tükenmişlik Ölçeği skoru ortalaması 60,56±9,67, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği skoru ortalaması 45,83±10,85, Beck Depresyon Envanteri skoru ortalaması ise 14,60±7,54 olarak bulundu. Kontrol grubunda ise, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği skoru ortalaması 48,09±11,23, Beck Depresyon Envanteri skoru ortalaması ise 11,19±7,10 olarak bulundu Bakım verenin ek fiziksel rahatsızlığı olması, hasta ile aynı evde yaşama, hastaya sözel şiddet uygulama, bakım veren yaşı, bakım ve hastalık süresi, hastanede yatış sayısı, PANSS ve CGI ile ölçek skorları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Sonuçlar: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde kontrol grubuna göre depresyon ve tükenmişlik düzeyi daha fazla, psikolojik dayanıklılık düzeyleri daha az olarak bulunmuştur. Bu durum bazı sosyodemografik ve klinik bulgularla ilişkilidir ve yaygınlığının saptanıp gerekli müdahalelerin yapılmaması hem hastalar açısından hem de bakım verenler açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Dayanıklılık, Şizofreni, Tükenmişlik, Depresyon

Bakım verenlerBakım verme yüküDepresyon+4
Selin Gülbol
Hatay Mustafa Kemal University
2020
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar bozukluk hastaları, birinci derece akrabaları ve sağlıklı kontrollerde serum pannexin 1, IL-6, TNF alfa, S100B ve oksidatif stres parametrelerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bipolar bozukluk; ciddi işlev kaybı ile seyreden, manik, depresif, karma ataklar ve remisyon dönemleri ile karakterize, kronik seyirli bir psikiyatrik hastalıktır. Bu çalışma ile bipolar bozukluk hastalarında serum pannexin 1, IL-6, TNF alfa, S100B ve oksidatif stres parametrelerinin düzeylerinin araştırılması, hastalığın etyopatogenezinde nöroinflamatuar süreçlerin rolünü araştırmak amacıyla bir aday biyobelirteç olan pannexin serum düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesine başvuran 18-65 yaş aralığında Bipolar Bozukluk tanısı almış toplam 80 hasta, 46 birinci dereceden bipolar bozukluk hasta yakını ve 50 sağlıklı kontrol grubu alınmıştır. Hastaların onamı alındıktan sonra sosyodemografik özellikleri ve klinik verileri ekte örneği sunulan forma kaydedilmiştir. Hastalara Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) ve Kısa İşlevsellik Derecelendirme Ölçeği (KİDÖ) ölçekleri uygulanmıştır. Serum pannexin 1, IL-6, TNF alfa, S100B düzeyleri ELISA yöntemiyle, serum TAS ve TOS düzeyleri ADVİA 1800 cihazında kolorimetrik yöntemle çalışılmıştır. İstatistiksel analizlerde Mann Whitney-U, Student t, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanılmış ve p<0,05 önemli kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların Panx1, IL-6, TNF alfa, S100B, TOS ortalamalarının kontrol grubundan yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). Hastalık süresi ile TNF alfa düzeyi arasında anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. CGI, YMRS, HAM-D VE KİDÖ ölçekleri ile pannexin 1 seviyeleri arasında anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür. Lityum kan düzeyi 0,5-1,2 mEq/L aralığında olan hastaların Panx1 ortalamalarının (6,08±3,94), lityum düzeyi 0,5 mEq/L'nın altındaki hastaların Panx1 ortalamalarına (4,34±2,83) kıyasla yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,026). Sonuçlar: Çalışmamız sonucunda bipolar bozukluk olgularının, serum pannexin 1 düzeylerinde anlamlı yükseklik saptanmıştır. Gruplar arasında serum IL-6, TNF alfa, S100B, TOS düzeyleri arasında istatiksel anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Bipolar bozukluk tedavisinde önemli ajanlardan biri olan lityum ile pannexin 1 arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Pannexin 1, inflamasyon, S100B, oksidatif stres, lityum

Bipolar bozuklukHasta yakınlarıOksidatif stres+4
Gözde Doğan Dağtekin
Hatay Mustafa Kemal University
2022
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bilişsel davranışçı terapi temelli kilo kontrolü mobil "Bİ'KİLO" uygulamasının geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanması

mSağlık uygulamaları mesafe, damgalanma, uzmana erişim zorlukları gibi tedaviye erişimdeki engellerin aşılmasını kolaylaştırabilir ve maliyet etkinliği sağlayabilir. Artan morbidite ve mortalite oranları ile ilişkili olan fazla kilo ve obezitenin birçok ruhsal yönünün ve ilişkili alanların değerlendirilmesi tedavide önemlidir. Bu çalışmanın amacı mobil kilo kontrolü uygulaması Bi'Kilo'nun etkinliğinin obeziteyle ilişkili 4 temel alanda sınanmasıdır. Bu çalışma, TÜBİTAK 1001- Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı tarafından 122S049 proje numarası ile desteklenmiştir. Fazla kilolu ve obezitesi olan 77 yetişkin Bi'Kilo mobil uygulamasının tüm içeriklerine erişim sağlayabilen çalışma grubu ve yalnızca psikoeğitim içeriklerine erişim sağlayan kontrol gruplarına randomize edilmiş, antropometrik ölçümleri yapılmış, leptin, ghrelin ve HOMA-IR değerleri ölçülmüş, katılımcılara yeme tutum ve davranışlarını ölçen ölçekler ve beş nörobilişsel test uygulanmıştır. Çalışmayı 33 katılımcı tamamlamıştır. Çalışmamızda Bi'Kilo mobil uygulamasının kullanımıyla çalışma grubununda vücut kitle indeksi, kilo, duygusal yeme davranışında azalma, farkındalık ve odaklanma davranışında artma olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda geliştirilen Bi'Kilo mobil uygulaması Türkçe, BDT temelli olarak geliştirilmiş ve etkinliği randomize kontrollü bir çalışma ile değerlendirilen ilk mobil uygulamadır. Gelecekteki araştırmalarda mSağlık uygulamalarının tasarımında rehberli uygulama tasarımı kullanılması, kişiselleştirme ve motivasyon unsurlarının arttırılması, yeme bağımlılığının ayrıca değerlendirilmesi, fiziksel aktivite içeriklerinin arttırılması, kullanıcı profillerinin tanımlanarak bu profillere özgün içeriklerin oluşturulması etkinlikte artış sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: kilo kontrolü, mobil sağlık, bilişsel davranışçı terapi, obezite

Bilişsel davranış terapileriDuygusal yemeKilo değişimi+3
Leman Deniz Tarlacık
Eskişehir Osmangazi University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obsesif Kompulsif Bozukluk tanılı hastalarda belirti boyutlarının bağlanma biçimleri ve tiksinme duyarlılığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanılı hastalarda belirti boyutlarının bağlanma biçimleri ve tiksinme duyarlılığı arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Çalışmamıza DSM-V tanı kriterlerine göre obsesif kompulsif bozukluğu olan 80 hasta ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 80 sağlıklı kontrol alındı. Tüm olgulara, sosyodemografik veri formu, Boyutsal Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (BOKÖ), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Tiksinme Ölçeği- Revize Edilmiş Formu (TÖ-R) uygulandı. OKB grubunda kontrol grubuna göre kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma ve tiksinme duyarlılığı puanları daha yüksekti (p<0,01). OKB grubunda tüm belirti boyutları kaygılı bağlanma (p<0,01) ile ilişkiliydi. Ayrıca bulaş (p<0,01) ve kabul edilemez düşünceler (p<0,05) belirti boyutu puanları, kaçınmacı bağlanma puanlarıyla ilişkiliydi. Sorumluluk, kabul edilemez düşünceler ve simetri belirti boyutlarıyla TÖ-R toplam puanı arasında ilişki saptandı (p<0,01). Bulaş belirti boyutuyla TÖ-R toplam arasında anlamlı ilişki bulunmadı. OKB grubunda hem kaygılı bağlanma hem de kaçınmacı bağlanma puanları ile TÖ-R toplam, temel tiksinme ve bulaş ve kirlenmeye yönelik tiksinme alt ölçek puanları arasında pozitif yönde ilişki saptandı. Kontrol grubunda ise kaygılı ve kaçınmacı bağlanma puanları ile TÖ-R puanları arasında anlamlı ilişki yoktu. Çalışmamızın sonuçları; OKB hastalarının değerlendirilmesi ve tedavisinde bağlanma biçimleri ve tiksinme duyarlılığının önemini vurgulamaktadır.

Zeynep Betül Erzurum
Eskişehir Osmangazi University
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Dijital öykülerle psikoeğitimin depresyona dair bilgi tutum ve davranışlara etkisinin incelenmesi

Depresyon, yaygın ve yaşam kalitesini düşüren bir ruhsal bozukluktur. Tedavisi olmasına rağmen yanlış inanışlar, damgalama ve erişim zorlukları başvuru oranlarını düşürmektedir. Dijital öyküler ile psikoeğitim, damgalamayı azaltma ve tedaviye yönlendirme potansiyeline sahiptir. Bu araştırmada, deneysel bir desen kullanılarak dijital öykülerin depresyon bilgisi, damgalama düzeyi ve yardım arama davranışlarına etkisi incelenmiştir. Major depresyon tanısı almış altmış dört katılımcı yaş, cinsiyet, eğitim yılı ve depresif belirti şiddeti gözetilerek üç gruba dağıtılmıştır: Dijital Öykü Grubu psikoeğitimi dijital öykülerle, Metin Okuma Grubu yazılı metinlerle almış, Kontrol Grubu'na ise müdahale uygulanmamıştır. Katılımcılara başlangıç ve müdahale sonrası ilgili ölçekler uygulanmış, bir ay sonra tekrar ölçüm yapılmıştır. Bulgular, Dijital Öykü Grubu'nda depresyon bilgisi ve yardım arama niyetinde artış, damgalama düzeyinde ise azalma olduğunu göstermiştir. Metin Okuma Grubu'nda bilgi alanında etki daha zayıf gözlemlenirken, damgalama ve yardım alma niyetinde anlamlı etki gözlenmemiştir. Kontrol Grubu'nda ise hiçbir alanda değişiklik saptanmamıştır. Dijital öykülerin etkisinin bir ay sonra da sürdüğü belirlenmiştir. Bulgular, dijital öykülerle psikoeğitimin depresyon farkındalığını artırmada, damgalamayı azaltmada ve tedaviye başvurma oranlarını yükseltmede etkili olabileceğini göstermektedir. Geleneksel yöntemlere kıyasla, dijital öyküler kişisel deneyim aktarımı ve duygusal bağ kurmada daha güçlü olabilir. Dijital psikoeğitimin yaygınlaştırılması, ruh sağlığı hizmetlerine erişimi kolaylaştırabilir. Ancak, küçük örneklem ve sınırlı uzun vadeli değerlendirme çalışmanın kısıtlılıkları arasındadır. Gelecekte, farklı yaş ve kültürel gruplarda etkinliği daha kapsamlı araştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Dijital öyküler, Psikoeğitim, Depresyon, Damgalama, Yardım Arama Davranışı

Depresyon
İremnur Ersan Kılıboz
Eskişehir Osmangazi University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Vardiyalı çalışmanın davranışsal bağımlılıklar üzerindeki etkisi

Davranışsal bağımlılık başta fiziksel, sosyal, psikolojik ve ekonomik konularda olumsuz sonuçlara yol açmasına rağmen aşırı ve tekrarlayan davranış, davranışa yönelik aşırı istek ve davranış üzerinde kontrol kaybı olarak tanımlanabilir. Davranışsal bağımlılıkların etiyolojisinde alkol ve madde kullanım bozukluklarına benzer şekilde biyopsikososyal etmenler rol oynamaktadır. Araştırmaya Fırat Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine 2024 yılında muayene olmak için başvuran ve herhangi bir organik hastalık öyküsü olmayan 100 gündüz mesaisinde çalışan, 100 vardiyalı çalışan katılımcı alındı. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), South Oaks Kumar Tarama Testi (SOKTT), Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Form (ATBÖ-KF), Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ), Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ), Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Ölçeği (KÇSAÖ), Barrat Dürtüsellik Ölçeği-11 Kısa Form (BDÖ) ve İş Yükü Ölçeği (İYÖ) uygulandı. Gündüz mesaisi olan grubun ATBÖ (p=0,008) ve BDÖ (p=0,013) puanı vardiyalı çalışan gruptan anlamlı şekilde yüksek iken İYÖ (p=0,006) puanı ise anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Bekarların İBÖ (p=0,006) ve BSMBÖ (p=0,016) puanı evlilerin puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Alkol tüketenlerin SOKTT (p=0,001) ve BDÖ (p=0,023) puanı tüketmeyenlerin puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Sigara kullananların SOKTT (p=0,001) puanı kullanmayanların puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak bazı davranışsal bağımlılıklar ile vardiyalı çalışma, iş yükü, dürtüsellik ve bir takım sosyodemografik değişken arasında ilişki olabileceğine dair bulgular saptanmıştır. Literatürde vardiyalı çalışma, iş yükü, dürtüsellik gibi faktörlerin davranışsal bağımlılıklar ile ilişkisinin araştırıldığı çalışma sayısının oldukça az olması sebebiyle bulguların literatüre katkısı önemlidir. Anahtar Kelimeler: İnternet, Kumar, Akıllı Telefon, Sosyal Medya, İş Yükü

Davranışsal bağımlılıkEgzersiz bağımlılığıEkran bağımlılığı+5
Mehmet Can Çepik
Fırat University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

18-65 yaş aralığındaki depresyon tanılı hastalarda sağlıklı gruplarla karşılaştırıldığında serum klotho, vitamin D, homosistein düzeyleri ve bunların klinik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi

Çalışmamızda 18-65 yaş aralığındaki depresif bozukluğu bulunan 30 hasta ve benzer yaş grubundaki sağlıklı 30 bireyin verileri Temmuz 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında prospektif olarak toplanarak serum α-klotho, homosistein ve vitamin D düzeyleri karşılaştırılmıştır. Hastalarımızın yaş ortalaması 41,8±12,7 iken kontrol grubunun 36,9±11,1 idi. Hastalarımızın %90'ı kadın, %10'u erkekti. Hastaların vücut kitle indeks ortalaması 27,4±7,0 iken kontrol grubumuzun 23,9±4,6 idi. Hastaların %33,3'ü kontrol grubunda bulunanların ise %53,3'ü bekardı. Hastaların %30'unun gelir durumu düşük, %66,7'sinin orta ve %3,3'ünün yüksek, kontrol grubumuzda olanların %10'unun gelir durumu düşük, %76,7'sinin orta ve %13,3'ünün yüksekti. Hastalarımızın %63,3'ü ortaokul ve altı, %16,7'si lise ve %20'si ise üniversite mezunuyken kontrol grubunun %60'ı ortaokul ve altı, %10'u lise ve %30'u ise üniversite mezunu eğitim seviyesindeydi. Hasta grubunda olanların %43,3'ünün ailesinde psikiyatrik hastalık öyküsü varken kontrol grubunda olanların %20'sinin ailesinde psikiyatrik hastalık öyküsü vardı. Hasta grubumuzun Beck Depresyon Ölçeği ortalama puanı 24,8±9,4, kontrol grubumuzun 5,5±3,7, hasta grubumuzun Beck Anksiyete ölçeği puan ortalaması 20,5±11,2, kontrol grubumuzun 5,5±4,5, hasta grubumuzun Hamilton Depresyon Ölçeği puan ortalaması 18,6±6,7 iken kontrol grubumuzun 1,9±2,2 olarak hesaplandı. Çalışmamızda her iki grup arasında vitamin D ve homosistein düzeyleri arasındaki fark anlamlı çıkmazken, serumda çözünebilir α-klotho seviyeleri hasta grubumuzda anlamlı şekilde düşük bulundu. Homosistein düzeyleri erkeklerde anlamlı şekilde yüksek bulundu. Her ne kadar çalışmamızda depresyonla sadece α-klotho düzeyi ilişkisi anlamlı bulunsa da literatürde her üç biyomarkerın depresyon etyopatogenezinde rolünün olduğunu bildiren çok sayıda çalışma mevcuttur. Depresyon gibi psikiyatrik hastalıklarda alt değişkenlerin fazlalığı nedeniyle biyomarkerların rolünün daha iyi anlaşılabilmesi için homojen ve büyük hasta gruplarındaki daha fazla çalışma gereklidir. Anahtar Kelimeler: Depresyon, Klotho, Vitamin D, Homosistein

Sinem Çeçen Gülşen
Fırat University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obez hastalarda bariatrik cerrahi ameliyatı olmaya karar vermiş olanlar ile cerrahi tedaviyi tercih etmeyenler arasındaki kişilik, bağlanma, dürtüsellik ve oksitosin düzeyi farklılıkları

ÖZET Obezite beden kitle endeksinin 30 kg/m2 'nin üstünde olmasıdır ve çağımızın en önemli sorunlarından biridir. Obezitenin etyolojisi çok çeşitlidir, üzerinden birçok araştırma yapılmaktadır ve sürekli yeni bilgiler edinilmesine rağmen tam anlaşılamamıştır. Obezite tedavisinde önemli tedavi seçeneklerinden biri bariatrik cerrahi seçenekleridir. Her ne kadar bariatrik cerrahi etkili tedavi yöntemlerden biri olarak kabul görse de birçok kişi de çeşitli sebeplerden dolayı bu tedavi yöntemini tercih etmemektedir. Ancak, bu tercih farklılıklarının yalnızca fizyolojik ya da tıbbi nedenlerle açıklanamayacağı, psikolojik ve kişilik temelli faktörlerin de karar sürecinde etkili olabileceği düşünülmektedir.. Araştırmamız Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı'na bariatrik cerrahi ameliyatı olmak amacıyla başvuran 100 kişi vaka grubu olarak atandı. Çalışma ölçütlerini karşılayan, hasta gruplarıyla sosyodemografik açısından eşleştirilmiş, Obeziteli herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan gönüllü kişiler çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan bireylerden kontrol grubu oluşturuldu. Katılımcılara araştırma ile ilgili bilgiler verilerek yazılı onamları alındı. Aydınlatılmış onamı alınan tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Eysenck Kişilik Anketi- Gözden Geçirilmiş Kısa Formu (EKA), Barrat Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ), İlişki Ölçekleri Anketi (İAÖ) uygulandı. Sonuç olarak ulaştığımız bulgular, kişilik yapısı (özellikle nörotizm) ve dürtüsellik gibi psikolojik faktörlerin cerrahi tercihte etkili olabileceğini, buna karşılık bağlanma stilleri ve oksitosin düzeylerinin belirleyici olduğunu göstermektedir. Tedavi tercihlerinin sadece fizyolojik değil, psikolojik altyapı ile de yakından ilişkiliye sahip olduğunu vurgulamakta ve literatürdeki çelişkili bulgulara açıklık getirmektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, bariatrik cerrahi, bağlanma stilleri, oksitosin, psikososyal değerlendirme, dürtüsellik, kişilik

Utku Yavuz
Fırat University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Psikiyatrik bozukluklarda mizofoni

Mizofoni belirli seslere maruziyet sonucu; kişide rahatsızlık hissi, iğrenme, öfke ile nadiren saldırgan davranışların görüldüğü kişinin sosyal ve mesleki işlevselliğini etkileyen bir bozukluktur. Bu çalışmada psikiyatri polikliniğine başvuran hastalar ve sağlıklı insanlarda mizofoni sıklığı ile mizofoninin yaşam kalitesine etkisi ve psikiyatrik bozukluklar ile ilişkisini araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya Fırat Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine 2022 yılı içerisinde muayene olmak için başvuran herhangi bir organik hastalık öyküsü ile psikotik bozukluk ve bipolar bozukluk öyküsü olmayan 223 hasta alındı. Çalışma şartlarını sağlayan, hasta grubuyla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 105 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak alındı. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, Yaşam Kalitesi kısa formu (WHOQOL-Bref), Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Tarama Anketi, Mizofoni Belirti Listesi (MBL), Amsterdam Mizofoni Ölçeği (A-MISO-S) uygulandı. Hasta grubunda bulunanlarda mizofoni görülme oranı %20,2 kontrol grubunda görülme oranı %2,9 olarak bulunmuştur. Mizofoni tanısı alanların en sık rahatsız oldukları sesler yemek yeme/çiğneme/şapırtı sesleri, horlama sesi ve boğaz temizleme sesi olmuştur. Anksiyete bozukluğu olanların %9,9'unda, depresif bozukluk olanların %24,4'ünde ve OKB olanların ise %50'sinde mizofoni görülmüştür. Mizofonisi olanların yaşam kalitesi ruhsal ve sosyal alt boyutları mizofonisi olmayanların puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur(p<0,001). Mizofonisi olanların OKKB tarama testi puanı mizofonisi olmayanların puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004). Sonuç olarak mizofoni tanısının psikiyatrik bozukluğu olan hastalarda sağlıklı kişilere göre önemli ölçüde yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca mizofoniye en sık eştanı olarak OKB görülmüş olması mizofoninin obsesif kompulsif spektrum bozukluklarıyla ele alınabileceğini düşündürmektedir. Mizofoni ile diğer ruhsal bozuklukların ilişkisinin aydınlatılması uygun tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Mizofoni, psikiyatrik bozukluk, obsesif kompülsif bozukluk

MizofoniObsessif kompülsif bozuklukPsikiyatrik hastalar+1
Mustafa Çakar
Fırat University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bipolar Bozukluk tanılı bireylerin anterior singulat korteks, dorsolateral prefrontal korteks, amigdala, hipokampus hacimlerinin Borderline Kişilik Bozukluğu tanılı bireyler ile karşılaştırılması

Bipolar Bozukluk ile Borderline Kişilik Bozukluğu birbiriyle örtüşen belirtilerinden dolayı iki hastalığın Bipolar spektrumuna dahil olduğu ve Borderline Kişilik Bozukluğunun Bipolar Bozukluğun atipik bir biçimi olabileceği düşünülmektedir. Tez çalışmamızda amigdala, hipokampus, anterior singulat korteks ve dorsolateral prefrontal korteks hacimlerinin Bipolar Bozukluk ile Borderline Kişilik Bozukluğu hasta grupları arasında MR görüntüleme yöntemi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza Fırat Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları kliniğine ayaktan başvuran ya da klinikte yatarak tedavi gören 20 Bipolar Bozukluk tanılı hasta ve 20 Borderline Kişilik Bozukluğu tanılı hasta katıldı. Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ-11) uygulandı ve MR görüntüleme ile beyin alanlarının volümü ölçüldü. Bakılan beyin alanları olan amigdala, hipokampus, anterior singulat korteks ve dorsolateral prefrontal kortekste Bipolar Bozukluk ile Borderline Kişilik Bozukluğu grupları arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç olarak çalışmamız Bipolar Bozukluk ile Borderline Kişilik Bozukluğu tanılı hastalarda nöroanatomik farklılıkların değerlendirildiği ilk görüntüleme çalışmalarından biridir. Çalışmamızdaki kısıtlılıklar nedeniyle daha büyük örneklem sayılı gruplar ile yapılacak prospektif çalışmalarla desteklenmeye ihtiyaç vardır.

Taner Güven
Fırat University
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Obsesif kompülsif bozukluk hastalarında epizodik ve kronik gidişin sosyodemografik veriler, klinik, mizaç ve işlevsellikle ilişkisi

Başlık: Obsesif Kompülsif Bozukluk hastalarında epizodik ve kronik gidişin sosyodemografik veriler, klinik, mizaç ve işlevsellikle ilişkisi Amaç ve hipotez: Çalışmanın amacı; epizodik ve kronik OKB'nin, sosyodemografik özelliklerinin, klinik, işlevsellik ve mizaç özelliklerinin karşılaştırmalı biçimde incelenmesidir. Çalışmanın dört tane hipotezi vardır. Eksen 1 ve 2 tanılarının OKB'nin klinik gidişiyle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Epizodik ve kronik gidiş karşılaştırıldıklarında, kronik tipin süreğen gidişi nedeniyle daha yüksek yeti kaybıyla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Mizacın OKB'nin klinik gidişiyle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. OKB'nin şiddetinin klinik gidiş, ek tanı, mizaç ve işlevsellikle ilişkili olabileceğinin düşünülmektedir. Yöntem: Araştırma, kesitsel-analitik bir çalışmadır. Araştırma verilerinin toplanması Aralık 2016-Şubat 2017 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği ve Psikiyatri Yatan Hasta Servisi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, araştırmaya katılımcı alma döneminde polikliniğe başvuran veya serviste takip edilen tüm OKB hastalarıdır. Araştırmaya 17 kronik, 17 epizodik olmak üzere toplam 34 hasta alınmıştır. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Klinik Veri Formu, DSM-IV Eksen Tanıları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçekleri (SCID-I ve SCID-II), Yale Brown Obsesif Kompülsif Bozukluk Ölçeği (Y-BOKÖ), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği veTempsA Mizaç Ölçeğiuygulamıştır. Tip-1 hata düzeyi %5 alınmıştır. Bulgular: Kronik ve epizodik hastaların sosyodemografik karşılaştırmasında; tedavi alma durumu ve GAF puanları dışında anlamlı fark tespit edilememiştir. Kronik hastalar daha yüksek oranda tedavi alırken, epizodik hastaların GAF puanları daha yüksektir. Kronik ve epizodik hastaların Y–BOCS ölçeği karşılaştırmasında; genel obsesyon, genel kompulsiyon ve toplam puan bakımından kronik hasta grubunun puanları epizodik hastalara göre anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Ayrıca, kronik hastalar klinik değerlendirmeye göre daha ağır kliniktedir. Hasta grupları arasında, obsesyon ve kompulsiyon tipleri bakımından anlamlı fark yoktur. Hastaların mizaç bakımından değerlendirmesinde; depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç puanları kronik hastalarınanlamlı bir şekilde daha yüksektir.Hipertimik ve irritabl mizaç puanları bakımından fark yoktur. Hasta grupları arasında mali konular dışındaki tüm konularda kronik hastaların işlevselliği epizodik hastalara göre daha kötüdür. Mali konularda fark yoktur. Sonuç: Çalışmamızda kronik gidişin, epizodik gidişe göre; daha fazla obsesif ve kompulsif semptomla ilişkili olduğu, ayrıca; özerklik, mesleki, bilişsel, kişiler arası ilişkilerde, boş zamanları değerlendirme işlevselliğinde daha fazla bozulmaya neden olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar Kronik OKB'nin Epizodik OKB'ye göre daha ağır bir gidişe sahip olduğu yönünde yorumlanabilir. Daha büyük örneklemlerde, tedavi sürecini ve klinik sürecin takip edilebildiği yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, Klinik, Mizaç, İşlevsellik İletişim adresi: Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Merkez/Aydın, Tel: 0256 444 12 56- 4119.

Hastalık şiddeti indeksiMizaçObsessif kompülsif bozukluk+1
Ali Yıldız
Aydın Adnan Menderes University
2017
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Majör depresif bozukluklu bireylerde intihar davranışı, erken uyumsuz şemalar ve sosyal bilişsel işlevler ilişkisinin belirlenmesi

Giriş: Depresif hastalarda intihar riski genel popülasyona kıyasla 20 kat fazladır. Bu nedenle depresyonda intihara neden olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesini önemlidir. Young'ın belirlediği erken dönem uyumsuz şemaların gelişimine benzer olarak intihar davranışında da bireyin kişilik özelikleri ve çevre ile olan etkileşimi tarafından yatkınlık sağlanabileceği bilinmektedir. Depresyonda aktive olan bilişsel şemaların sosyal bilgi işleme süreçlerini etkileyerek sosyal bilişsel işlevleri bozabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada depresif hastalarda intihar davranışına yatkınlık oluşturabilecek erken uyumsuz şemalar ve sosyal biliş çerçevesinde zihinsel durum çözümleme yetisi ilişkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DSM 5 tanı ölçütlerine göre majör depresif bozukluk tanısı alan, son 6 ayda intihar davranışı olan 36 majör depresyon hastası, intihar davranışı öyküsü olmayan 40 majör depresyon hastası ve 36 sağlıklı gönüllü dâhil edildi. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu uygulandı. Sonrasında katılımcılar Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), İntihar Davranış Ölçeği (İDÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Depresyon tanılı tüm hastalarda sağlıklı kontrol grubuna kıyasla 14 şema boyutunun hepsinde anlamlı derecede yüksek puanlar bulundu, intihar davranışı olan ve olmayan depresif hastalar karşılaştırıldığında ise şema boyutlarında anlamlı bir fark saptanmadı. Depresif hasta gruplarında "onay arayıcılık", "kendini feda" ve "cezalandırma" şema boyutları ortalama puanları klinik olarak anlamlı olarak değerlendirildi. Depresif hasta gruplarında, İDÖ puanları ile "başarısızlık", "karamsarlık", "sosyal izolasyon-güvensizlik", "terk edilme", "iç içe geçme-bağımlılık", "kusurluluk" şema boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. İntihar davranışı olan ve olmayan depresif hasta gruplarında GZOT toplam test puanı, pozitif değerler ve nötral değerler puanı sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı olarak düşüktür. İntihar davranışı olan depresif hastalarda GZOT negatif değerler puanı sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı olarak düşükken, intihar davranışı olmayan depresif hastalar ile sağlıklı kontroller arasında anlamlı fark bulunamadı. İntihar davranışı olan ve olmayan hasta grupları arasında GZOT tüm alanlarında anlamlı fark yoktur. İntihar davranışı olan hasta grubunda "karamsarlık" şema boyutu ile GZOT toplam puanı, pozitif değer ve negatif değer puanları arasında negatif yönde korelasyon belirlendi. İntihar davranışı olmayan depresif bozukluk grubunda "yüksek standartlar" şema boyutu ile GZOT nötral değerler puanı arasında negatif yönde korelasyon bulundu. Sonuç: Majör depresif bozukluk ve intihar düşüncesi gelişiminde bilişsel şemaların rol oynayabileceği, depresif hastalarda zihinsel durum çözümleme yetisinin bozulduğu gözlenmiştir. Hastalarda mevcut şemaların içerikleri ile uyumlu olarak duygu tanımlamada yanlılık oluşturabileceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: majör depresif bozukluk, erken uyumsuz şemalar, zihinsel durum çözümleme, sosyal biliş

BilişBilişsel işlevlerDepresif bozukluk-majör+6
Çağlar Soykan
Ankara Yıldırım Beyazıt University
2018
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde araştırma görevlisi olarak çalışan doktorlarda depresyon, anksiyete düzeyleri ve etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı; Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Araştırma Görevlisi Olarak Çalışan Doktorlarda Depresyon, Anksiyete Düzeyleri Ve Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesidir. Çalışmamıza Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Araştırma Görevlisi Olarak Çalışan 283 Doktor gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar bir defa kesitsel olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar Beck Depresyon Ölçeği (Beck-D), Beck Anksiyete Ölçeği (Beck-A) ve Sosyodemografik Veri Formu doldurmuşlardır. Çalışmamızda, kadın araştırma görevlisi doktorların, sosyal etkinliklere yeterince katılamadığını düşünenlerin, branşı dışında ihtisas yapmak isteyenlerin, uzmanlık eğitimini sürdüğü branşı bırakmayı düşünenlerin, günde ortalama 30'dan fazla hasta bakanların, çalışma ortamındaki fiziki şartların yeterli olmadığını düşünenlerin, nöbet sayısının kabul edilebilir düzeyin üstünde olduğunu düşünenlerin, ihtisas dalının ülkemizdeki geleceğini kötü olarak görenlerin, mevcut iş yerinden memnun olmayanların, meslektaşlarından yeterince destek görmediğini düşünenlerin, çalışma ortamındaki amir/öğretim üyeleri/kıdemlileri ile uyum içerisinde çalışamadığını düşünenlerin, amir ve çalışma arkadaşlarınca yapılan işin takdir edilmediğini düşünenlerin, klinikteki çalışma koşullarını zor olarak tanımlayanların, mevcut işyerinde hasta veya hasta yakını tarafından tehdide maruz kalanların, psikiyatrik ilaç kullananların BD ve BA puanları daha yüksek bulunmuştur. Araştırma görevlisi doktorlardaki depresyon ve anksiyete düzeylerinin, birçoğu değiştirilebilir ve düzenlenebilir şartlar ve koşullar ile korelasyon göstermesi hipotezimle tutarlı bir sonuç ortaya koymuştur. Elden geldiğince şartların iyileştirilmesi bizlerin ruhsal anlamda yararına sonuçlar doğuracağı düşünülmüştür.

AnksiyeteAraştırma görevlileriBursa+3
Mikail Demir
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty
2021
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

COVİD -19 pandemisi sürecinde kronik böbrek yetmezliği tanısı ile hemodiyaliz tedavisi alan hastaların psikolojik dayanıklılık ve etkileyen faktörler açısından incelenmesi

Çalışmamıza Bursa Uludağ Üniversitesi Nefroloji B. D. Hemodiyaliz Ünitesi'nde Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) tanısı ile hemodiyaliz (HD) tedavisi alan 18-65 yaş arası genel durumu stabil 50 HD hastası gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Hastane Anksiyete – Depresyon Ölçeği (HADÖ), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği-Kısa Formu (BTÖ-12), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) uygulanmış, Diyaliz Hastaları Tarafından Doldurulan Veri Formu, Diyaliz Hastalarının Medikal Bilgilerine İlişkin Hekim Tarafından Doldurulan Veri Formu, COVID-19 Değerlendirme Formu, Sosyodemografik Veri Formu doldurulmuştur. Çalışmamızda, erkeklerin kadınlara nazaran stresle baş etmeye toleranslarının daha yüksek olduğu, hastaların HD'ye bağlı yan etki sayısı ve günlük sosyal medya kullanımı arttıkça belirsizliğe tahammülsüzlük eşiğinin düştüğü, çalışan bireylerin çalışmayan bireylere nazaran psikolojik dayanıklılıklarının yüksek, anksiyete ve depresyon puanlarının düşük olduğu, pandemi sürecini ise daha az riskli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. HD hastalarının ruhsal hastalıklar konusunda normal polüasyondaki bireylere nazaran daha çok risk taşımakta oldukları akılda tutulmalıdır. Hali hazırda ruhsal patolojilere karşı hassas olan bu bireyler için pandemi süreci ciddi bir stressör olarak kabul edilmelidir. HD hastaları imkanları dahilinde, uygun şartlarda çalışmaya teşvik edilmelidir. Bir işte çalışmak HD hastaları için sadece maddi gelir kapısı olarak görülmemelidir. Bizlerinde hastaların hayat akışını etkileyen konular üzerinde tek bir bakış açısında takılı kalmamamız, her iki taraf içinde olumlu sonuçlar doğuracağı düşünülmüştür.

Böbrek yetmezliği-kronikCOVID 19Korona virüs enfeksiyonları+4
Tugay Bilgen
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty
2021
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği takibinde olan hastaların tanısal stabilitesinin retrospektif olarak incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; ICD-10'a göre en yaygın olarak konulan psikiyatrik tanıların, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'nde uzun vadeli stabilitesini retrospektif olarak değerlendirmek ve tanı değişimini etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu çalışmaya, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne en az ikinci başvurusu olan ve tanı olarak ICD-10 tanı sistemindeki çalışma için hazırlanan tanı gruplarından birini alan 1435 hasta alınmıştır. Her hastanın bilgileri retrospektif olarak taranarak, elde edilen bilgiler Sosyodemografik Veri Formu ve Dosya Takip Formuna kaydedilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada en yüksek tanı tutarlılık oranı Psikotik bozukluklar, en düşük tanı tutarlılık oranı Şizoafektif bozukluklar tanı grubunda tespit edilmiştir. Tanı değişimini etkileyen risk faktörleri araştırıldığında; sadece hastanın tanısının tanı değişim riskini etkilediği tespit edilmiştir. Şizofreni ve ilişkili bozuklukların kronik ve yıkımla giden seyri yüksek tanısal stabilite olasılığının daha fazla olacağını düşündürmektedir. Buna karşın Şizoafektif bozukluk tanısındaki kararsızlık, bu hasta grubunun tanımlanması için tanı ölçütlerinin etkisiz olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Psikiyatrik tanılar, tanı stabilitesi, tanısal tutarlılık, tanı değişikliği

Affektif bozukluklarPsikiyatriPsikiyatrik değerlendirme+6
Çağdaş Çilingir
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty
2019
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Erişkin konsantrasyon envanteri'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Amaç: Ülkemizde çocuk ve ergenlerde kullanılan Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) değerlendirme araçları olmasına rağmen erişkinlerde kullanılabilecek bir ölçüm aracı bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Erişkin Konsantrasyon Envanteri (EKE)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Gereç-yöntem: Araştırmaya çevrim içi iletişim araçlarının aracılığıyla ulaşılan, üniversite öğrencisi ya da üniversite mezunu olan, 18-30 yaş aralığındaki 637 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Erişkin Konsantrasyon Envanteri, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği 21, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeüi ve SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. EKE'nin Türkçeye uyarlanması çeviri ve geri çeviri yöntemi ile gerçekleştirildi. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı, maddeler arası korelasyon, madde-toplam puan korelasyonları, iki yarı güvenirliği ve test-tekrar test güvenirliği ile araştırıldı. Ardından kapsam, yapı ve ölçüt geçerliliği analizleri ile ölçeğin geçerliği araştırıldı. Kapsam geçerliği uzman paneli; yapı geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri; ölçüt geçerliği eş zamanlı geçerlilik ile araştırıldı. Son olarak katılımcıların tanımlayıcı özellikleri ile EKE toplam puan ortalamaları arasındaki korelasyonlar incelendi. Bulgular: Cronbach Alfa katsayısı 0,896; maddeler arası korelasyon değerleri 0,121-0,716 arasında; madde-toplam puan korelasyon de erleri 0,375-0,753 arasında; Spearman- Brown katsayısı 0,88, Guttman Split-Half katsayısı 0,88 ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0,85 olarak hesaplandı. Kapsam geçerlik indeksi EKE'nin altıncı maddesi için 0,81; kalan 15 madde için 1 olarak hesaplandı. AFA sonucunda özdeğerleri birden büyük, toplam varyansın %56,191'ini açıklayan üç faktörlü bir yapı elde edildi. DFA ile AFA'da elde edilen üç boyutlu ve ölçeğin özgün çalışmasında sunulmuş olan tek boyutlu yapı doğrulandı. Sonuç: EKE'nin Türkçe formu erişkinlerde YBT belirtilerini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Anahtar kelimeler: Yavaş bilişsel tempo, erişkin konsantrasyon envanteri, geçerlik, güvenilirlik

BilişBilişsel işlevlerGüvenilirlik ve geçerlilik+3
Özlem Karakaya
Ankara Yıldırım Beyazıt University
2021
00