Eskişehir Teknik Üniversitesi
Discipline

Computer Engineering

Eskişehir Teknik Üniversitesi

2,115

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Nicel değerli veri kümelerinden sıralı örüntülerin çıkarılması için FP-Growth tabanlı bir yöntem

Sıralı örüntüler zaman damgası ile sıralanmış bir veritabanında yaygın öğeler kümesinin bir başka yaygın öğe kümesi tarafından izlenmesidir. Sıralı örüntülerin keşfedilmesi için şimdiye kadar birçok algoritma önerilmiştir. Bu algoritmalar içinde en etkili olanlardan biri de FP-Growth algoritması kullanarak bu örüntülerin elde edilmesidir. Buna karşılık FP-Growth yaklaşımı, karmaşık veri yapısı kullanması ve alt ağaçların oluşturulması için özyineli bazı işlemlere gerek duyması gibi önemli dezavantajlar da içermektedir. Dahası mevcut FP-Growth yaklaşımlarında veri tabanı hep ikili veri kümesi olarak ele alınmıştır. Halbuki gerçek hayattaki veritabanlarının büyük çoğunluğu nicel değerli öğe kümelerinden oluşmaktadır.Bu tezde, yukarıda belirtilen problemlerin üstesinden gelebilmek için öncelikle FP-Growth algoritması gibi düşünen fakat FP-ağacı oluşturulurken özyineleme yerine öğe tabanlı aday küme üretimi kullanan yeni bir yöntem önerilmiştir. Bu yöntem daha sonra nicel değerli veritabanlarında sıralı örüntülerin bulunması için uyarlanmıştır.Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Merkez laboratuarındaki verilerden elde edilen sonuçlar yöntemin uygulanabilirliğini ve klasik FP-Growth algoritmasına olan üstünlüğünü göstermektedir.

Veri madenciliği
A. Bahadır Karli
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

İnsan yüz imgelerinden yüz ifadesi tanıma

Yüz ifadeleri, insanlar arası iletişimde anlam bütünlüğünün sağlanması için büyük rol oynayan, sözlü olmayan işaretlerdir. İnsanoğlu yüz ifadelerini kavramada herhangi bir zorluk çekmezken, bu durum makineler için geçerli olmayıp, halen güvenilir ifade tanıma sistemleri üzerinde çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada, insanın içinde bulunabileceği 6 ifade durumunun (öfke, iğrenme, korku, mutluluk, üzüntü ve şaşkınlık) analizi gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, her bir ifade için alınan görüntülerin öznitelikleri, Gabor, LoG(Laplacian of Gaussians), DoG (Difference of Gaussians) ve geliştirişmiş adaptif Gabor-LoG(Laplacian of Gaussians) kullanılarak çıkartılmıştır. Temel Bileşenler Analiz yöntemi ile boyut indirgenip işlem yapılmış ve Öklid uzaklık hesabı yapılarak sınıflandırma işlemi yapılmıştır. Kullanılan yöntemlerin ifade sınıflandırılması üzerindeki etkileri incelenerek karşılaştırma yapılmıştır. Uygulama sonuçları %90 üzerinde bir doğruluk elde edilmiştir.

Yüz ifadesi
Mehmet Şakar
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Veri madenciliği yöntemleriyle depremlerin analizi

Bu tez çalışmasında, deprem hareketliliklerinin veri madenciliği yöntemlerini kullanarak analiz edilmesi ve gelecekte meydana gelebilecek depremlerin tahmininde kullanılabilecek bir yazılım tasarlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, tez içerisinde deprem verileri ile ilgili dört farklı uygulama gerçekleştirilmiştir.Birinci uygulama, deprem verileri üzerinde istatistiksel, sorgulama ve veri madenciliği çalışmalarını yürütmek için hazırlanan Türkiye Deprem Portalı(TDEP) yazılımı ve deprem verilerine ait bazı istatistiksel çalışmalardan oluşmaktadır. Deprem verilerine ait istatistiksel bilgilerin yorumlanması ile gelecekte oluşabilecek depremlerin tahmini amaçlanmıştır. Hazırlanan uygulamanın, kullanım ve uygulama bakımından büyük avantajlara sahip olduğu görülmüştür.İkinci uygulama, deprem alanları üzerinde gizli kalmış birlikteliklerin tespit edilmesine yönelik geliştirilen çalışmayı kapsamaktadır. Bu uygulamada, veri madenciliği tekniklerinden birliktelik kuralları deprem verileri üzerine başarılı bir şekilde uygulanmış ve çeşitli kurallar bulunmuştur. Üretilen bu kurallar değerlendirildiğinde, sistemin başarılı sonuçlar ürettiği gözlemlenmiştir.Üçüncü uygulamada, deprem verileri üzerine yapılan birçok çalışmanın ortak noktası olan deprem tahmini için kural tabanlı yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Bu yaklaşım paralelinde bir tahmin algoritması tasarlanarak deprem verileri üzerine başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Elde edilen tahmin sonuçları değerlendirildiğinde, algoritmanın başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.Dördüncü uygulama, deprem verilerinin kümelendirilmesine yönelik geliştirilen çalışmayı kapsamaktadır. Bu bölümde, Türkiye genelinde oluşmuş deprem verilerinin kümelendirilmesi işlemleri yapılmıştır. Depremlerin kümelendirilmesinde k-Means ve KNN algoritmaları veriler üzerinde başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Klasik k-Means algoritmasının başlangıç küme merkezi seçme işlemine, deprem verileri için alternatif bir yaklaşım bu bölüm altında sunulmuştur. Bu yaklaşımın verileri kümelendirmede klasik k-Means algoritmasından daha hızlı bir performans gösterdiği tespit edilmiştir.

DepremDeprem analiziKümeleme+1
Özal Yıldırım
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

WEB günlüğünden zaman sınırlı bulanık bağıntı kuralları ve sıralı örüntülerin çıkarılması

ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ WEB GÜNLÜĞÜNDEN ZAMAN SINIRLI BULANIK BAĞINTI KURALLARI VE SIRALI ÖRÜNTÜLERİN ÇIKARILMASI İsmail İŞERİ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2004, Sayfa: 51 Bu tezde, web günlük verilerinden çoklu seviyeli, zaman sınırlı bulanık bağıntı kuralları ve sıralı örüntüler elde etmeye yarayan bir web madenciliği çalışması yapılmıştır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda hep basit bağıntı kuralları ve sıralı örüntüler üzerine odaklanılmıştır. Ayrıca bu çalışmaların birçoğu web sayfalarına yapılan ziyaretler dikkate alınarak doğrudan sıralı örüntüler ve ilişkiler elde etmek üzerine olmuştur. Dahası bu kuralların hemen hepsi tek seviyelidir. Bu tezde, web sayfalarına göz atma zamanı ele alınmış ve dilsel terimlerle biçimlendirmek için bulanık küme kavramı tanımlanmıştır. Böylece önerilen algoritma, dilsel terimlerle zaman sınırlı çok seviyeli göz atma davranışını, etkin bağıntı kuralları ve sıralı örüntülerin elde edilmesini sağlar. Gerçek bir veri kümesi üzerinde gerçekleştirilen uygulama sonuçları, önerilen yöntemin uygulanabilirliliğini ve etkinliğini gösterir. Anahtar Kelimeler: Veri madenciliği, Web Kullanım Madenciliği, Bulanık Mantık, Sıralı Örüntüler, Bağıntı Kuralları VI

İsmail İşeri
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2005
00
Master'sOpen AccessTR

Çaprazlama ve mutasyonun ortogonal ve sözde rassal başlangıç populasyonları üzerindeki etkileri

ÖZET Yüksek Lisans Tezi ÇAPRAZLAMA VE MUTASYONUN ORTOGONAL VE SÖZDE RASSAL BAŞLANGIÇ POPULASYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Pınar SANAÇ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2005, Sayfa:64 Bu tezde, çaprazlama ve mutasyon operatörlerinin sözde-rassal ve ortogonal populasyonlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu populasyonların ne tür şemalar oluşturduğu ve oluşturulan şemalar iyi ise, bunların çaprazlama ve mutasyon sonrasında korunup korunamadığı incelenmiştir. Ayrıca bu şemalar rassal populasyon şemaları ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada reel şemalar için uygun olan, reel-kod şema teoreminden yararlanılmıştır. Ayrıca, tek noktalı, n-noktalı ve düzenli çaprazlamanın populasyonlara olan etkileri araştırılmıştır. Daha sonra mutasyonun aynı populasyonlar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan incelemelerde en iyi şema yapısını oluşturan populasyon türünün ortogonal populasyon olduğu, daha sonra sözde-rassal populasyonlardan Halton populasyonun geldiği ve ardından da Hammersley populasyonun geldiği gözlemlenmiştir. Rassal populasyon ise en düzensiz ve en kötü şema yapılarını oluşturmuştur. Şema yapısını en fazla mutasyonun bozduğu gözlemlenmiştir. Mutasyon oranının arttırılması, iyi oluşturulan şema yapılarına bozucu etkiler göstermiştir. Çaprazlamanın ise şemanın tanımlama uzunluğuna ve çaprazlama noktasına göre bozucu etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sözde-rassal Populasyonlar, Ortogonal Populasyonlar, Reel-kod Şema Teoremi. EX

Pınar Sanaç
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2005
00
Master'sOpen AccessTR

Peptit bağ açılarını kullanarak yapay sinir ağı tabanlı proteinlerin sekonder yapı tahmini

ÖZETYüksek Lisans Tezi<808ù$.+(6$3/$0$7(.1ø./(5øø/(3527(ø1<$3,7$+0ø1øMurat '(0ø5)ÕUDWhQLYHUVLWHVLFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar 0KHQGLVOL÷L$QDELOLP'DOÕ2006, Sayfa : 82bu bedenleøQVDQ EHGHQL \HU\]QGHNL HQ NDUPDúÕN PDNLQHGLU +D\DWÕPÕ] ERyuncaJ|UU LúLWLU QHIHV DOÕU \UU NRúDU YH ]HYN DOÕUÕ] 9FXGXPX]GDNL KHU úH\ PLOLPHWUHQLQ ELQGHELUL E\NO÷QGHNL KFUHOHUGHQ ROXúXU +FUHOHU YFXGXQ KDQJL SDUoDVÕQÕ ROXúWXUX\RUODUVD EXE|OJHGHLKWL\DoGX\XODQER\XWDYHúHNOHVDKLSROXrlar. %X\DSÕLoHULVLQGH|QHPOLELU\HUHVDKLSRODQ SURWHLQOHU LVH HúVL] WDVDUÕPODUÕ\OD LQVDQÕQ DNOÕQÕ KD\UHWH GúUHFHN NDGDU NDUPDúÕN ELU RNDGDUGDNXVXUVX]ELU\DSÕ\DVDKLSWLU8QXWPDPDN JHUHNLU NL EXJQ GQ\DGD \]ELQOHUFH ELOLP DGDPÕ SURWHLQ NRQXVXndaoDOÕúPDNWDGÕU %XQD UD÷PHQ EX NXVXUVX] PDNURPROHNOOHU KDOD DNÕOODUD GXUJXQOXN YHUHFHNNDGDUPXKWHúHP\DSÕVÕ\ODNHúIHGLOHPH\HQ\|QOHUL\OHDUDúWÕUPDFÕODUÕQLOJLOHULQLoHNPHNWHGLUOHU

Murat Demir
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Arıza teşhisinde destek vektör makinelerinin kullanımı

ÖZETYüksek Lisans TeziARIZA TEŞH S NDE DESTEK VEKTÖR MAK NELER N N KULLANIMISuna YILDIRIMFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa:77Asenkron motorlar endüstride çok sık kullanılan motor türleridir. Motor içerisindeki bazıparçaların arızalanması bütün sistemi kötü etkileyebilir. Bu nedenle, herhangi bir parçada meydanagelen arızanın en kısa sürede tespit edilip, bütün sistemin etkilemeden onarılması çok önemlidir.Destek Vektör Makineleri, metin karakterizasyonu, imaj tanıma, biyoinformatik gibi birçokuygulamada iyi sonuçlar vermesine rağmen arıza teşhisinde yeni kullanılmaya başlanmıştır. Bu tezdeise asenkron motorların arıza teşhisinde Destek Vektör Makineleri yöntemi kullanılmıştır ve çok iyisonuç verdiği gözlemlenmiştir.Bu tezde, Destek Vektör Makineleri için asenkron motorlardan alınan veriler giriş olarakkullanılmıştır. Sağlıklı motor verileri ile kırık rotor çubuğu arızası olan motordan alınan verilersınıflandırılmıştır. kili sınıflandırma ve çoklu sınıflandırma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Çoklusınıflandırma yöntemlerinden birine-karşı-biri metodu kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Destek Vektör Makineleri, Arıza Teşhisi, Sınıflandırma, Kernel Fonksiyonları

Suna Yıldırım
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Kontrol alan ağı protokolü tabanlı bir endüstriyel ağın kurulması ve yönetilmesi

ÖZETYüksek Lisans TeziKONTROL ALAN AĞI PROTOKOLÜ TABANLI BİR ENDÜSTRİYEL AĞINKURULMASI VE YÖNETİLMESİYunus SANTURFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa: 65Kontrol alan ağı çok yöneticili, yüksek güvenlik ve çarpışma çözümleyicisi özelliklerine sahipseri iletişime dayalı bir haberleşme protokolüdür. Kontrol alan ağı otomotiv endüstrisinde araç içiiletişimde kullanılmak için geliştirilmiştir. Üstün özelliklerinden dolayı birçok endüstriyel uygulamadasık sık kullanılır. Araçlar, medikal cihazlar, endüstriyel otomasyon sistemleri ve akıllı binalar diğeruygulama alanlarına örnek olarak verilebilir.Bu çalışmada önce kontrol alan ağı protokolünün kullanıldığı çeşitli endüstriyel uygulamalarincelendi. Sonra bir deney seti tasarlandı ve kontrol programı geliştirildi. Daha sonra deney setiüzerinde çeşitli deneyler gerçekleştirildi.Anahtar Kelimeler: Kontrol Alan Ağı Protokolü, Seri İletişim, Endüstriyel Ağlar

Yunus Santur
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Radyolojik görüntülerin sayısal olarak arşivlenmesi ve ağ üzerinden paylaştırılması

ÖZETYüksek Lisans TeziRADYOLOJ K GÖRÜNTÜLER N SAYISAL OLARAKARŞ VLENMES VE AĞ ÜZER NDEN PAYLAŞTIRILMASIMustafa ULAŞFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa : 90Hasta Bilgi Otomasyonlarının, daha verimli bir Sayısal Arşivleme sunabilmeleri içinMedikal Görüntülerin de sayısal ortama aktarılması gerekmektedir. Bu konuda daha önce çalışmayapılmış ve standart bir yapı ortaya konulmuştur. Bu yapı PACS (Picture Archiving andCommunication System-Resim Arşivleme ve letişim Sistemi) sistemidir. Bu sistem medikalgörüntülerin sayısal arşivleme yöntemleri ile pratik bir yapıda saklanması ve yönetilmesini sağlar.Bu sistemler içerisinde standart bir Medikal Görüntü formatı da kullanılır, buna DICOM (DigitalImage Communication in Medicine-Tıpta Sayısal Resim letişimi) standardı denir.DICOM standardı ile hasta hakkında sadece medikal görüntü değil, beraberinde ek bilgilerde saklanabilir. Bu yapısı ile küçük bir veritabanı prototipine benzemektedir. DICOM dosyasıiçerisinde var olan etiketler ile hasta ile ilişkili tüm bilgiler saklanabilmektedir. Bu yolla veribütünlüğü sağlanmış olur. Bu kazanım ile etik çerçevede bilgi paylaşımı kolaylaşmıştır vedeneyimlerin aktarılıp artırılmasına yardımcı olunmuştur.Bu tez çalışması içerisinde mevcut sistemlere alternatif olabilecek bir çalışma da önesürülmektedir. Bu önerilen sistem, medikal görüntülerin sayısal arşivlenmesi ile birlikte, uzaktanyönetilebilir ve kullanılabilir olmasını da sağlayacaktır. Ayrıca sistem, internet ortamında kalifiyeistemcilerden bağımsız bir şekilde DICOM arşivinin kullanıcıların hizmetine sunulmasınısağlayacaktır. Bu bağlamda sayısal arşiv sistemi ile birlikte DICOM formatlı dosyaların okunmasıiçin, DICOM Görüntüleyici ve Metinsel veri okuyucu tasarlanmıştır. Bunun için DICOM standartformat yapısının geniş bir şekilde incelenmesi de yapılarak, bundan sonraki çalışmalar için önemlibir altyapı bilgisi oluşturulmuştur.Anahtar Kelimeler: PACS, DICOM, Sayısal Arşivleme, Web Tabanlı Yönetim, DICOMGörüntüleyici.V

Mustafa Ulaş
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Arıza teşhisinde veri madenciliği ve yumuşak hesaplama tekniklerinin kullanımı

ÖZETYüksek Lisans TeziARIZA TEŞHİSİNDE VERİ MADENCİLİĞİ VE YUMUŞAK HESAPLAMATEKNİKLERİNİN KULLANIMIİlhan AYDINFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa: 121Asenkron motorlar, endüstrideki elektromekaniksel enerji dönüşüm alanının büyük birkısmında kullanılır. Bu tip motorların maliyetlerinin ucuzluğu, sağlamlık ve güvenilirlikleribirçok uygulamada tercih edilmelerini sağlamıştır. Fakat çalışma ortamları ve nem gibi etkilerbu motorların farklı bölümlerinde arızalar oluşmasına sebep olmaktadır. Arıza teşhisinin amacıoluşan bu arızaları erken bir aşamada belirlemektir.Bu çalışmada asenkron motorların stator, rotor ve mil yatağı gibi bileşenlerinde oluşanarızalar yumuşak hesaplama ve veri madenciliği teknikleri ile teşhis edilmiştir. Bu tekniklerarıza teşhisi için motor akımı ve rotor hızı gibi kolayca elde edilebilir sinyalleri kullanırlar.Dolayısıyla motorun içyapısını ve matematiksel dinamiklerini bilmeye gerek yoktur. Yapaysinir ağları, bulanık mantık ve yapay bağışık sistemler gibi yumuşak hesaplama tekniklerikullanılarak kırık rotor, sarım, mil yatağı sürtünmesi ve eksantriklik arızaları başarılı bir şekildeteşhis edilmiştir. Yapay bağışık sistemler ve bulanık mantık birleştirilerek iki farklı motortipindeki arızalar belirlenmiştir. Zaman serileri veri madenciliği yöntemi ile sarım ve sürtünmearızalarını teşhis edecek özellikler motor hızı ve stator akımından çıkarılmıştır.Arıza teşhisi için iki tip asenkron motor kullanılmıştır. Simülasyon verileri tek fazlı birasenkron motordan elde edilmiştir. Deneysel veriler üç fazlı bir asenkron motordan veri toplamakartı aracılığıyla bilgisayara aktarılmıştır. Akım verilerini ölçmek için üç adet akım duyargasıkullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Arıza Teşhisi, Arıza Tespiti, Yumuşak Hesaplama Teknikleri, VeriMadenciliği, Zaman Serileri Veri Madenciliği, Asenkron Motorlar

İlhan Aydın
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Dna sıralarındaki tekrarlı örüntülerin ve potansiyel motiflerin veri madenciliği yöntemiyle çıkarılması

ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİDNA SIRALARINDAKİ TEKRARLI ÖRÜNTÜLERİN VEPOTANSİYEL MOTİFLERİNVERİ MADENCİLİĞİ YÖNTEMİYLE ÇIKARILMASIUlaş Baran BALOĞLUFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa: 45Bu tezde DNA veri kümesinde bulunan biyolojik sıralar üzerinde veri madenciliğiyapılarak tekrarlı örüntüler ve potansiyel motifler çıkartılmıştır. Motif bulma problemi olarakadlandırılan bu konuda yapılmış başka çalışmalar da mevcuttur. Fakat çoklu dizi hizalamasıkullanan bu çalışmalar performans açısından kötü sonuç vermektedir.Önerilen yöntem yukarıdan-aşağı veri madenciliği ve genetik algoritma tabanlı hibrit birçözümdür. Bu yöntemdeki yaklaşım iki temel adımda ele alınabilir. Birinci adım, genetikalgoritma kullanılarak aday motiflerin bir popülasyonun oluşturulmasıdır, bunu diğer nesilleringenetik operatörler ve uygunluk fonksiyonu kullanılarak oluşturulması takip eder. İkinci adımda,veri madenciliği yöntemi yukarıdan-aşağı haliyle kullanılarak aday motiflerin uygunluğunundeğerlendirilmesi yapılır.E. coli bakterilerinden alınmış DNA sıralarında önerilen yöntem denenerekuygulanabilirliği ve üstün yanları gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Veri madenciliği, biyoenformatik, motif bulma problemi, tekrarlıörüntüler

Ulaş Baran Baloğlu
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Video görüntülerinde renk dedektörü

ÖZETYüksek Lisans TeziVİDEO GÖRÜNTÜLERİNDE RENK DEDEKTÖRÜMurat İNCEFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Anabilim Dalı2006, Sayfa : 53Bu tezde görüntü işleme teknikleri ve dedektölerin çalışma mantıkları incelenmiş oluptarım sektöründe kullanılmak üzere bir ?Renk Dedektörü? programı ve güvenlik sektöründekullanılmak üzere bir ?Hareket Dedektörü? geliştirilmiştir.?Renk Dedektörü? programı kamera ile aldığı görüntüleri bilgisayar üzerinde işleyerek,istenmeyen cisimleri, cismin renginden faydalanarak gerçek zamanlı olarak saptayabilmektedir.Program, ziraat alanında, bakliyat mamulleri olan pirinç, mercimek, nohut vb. ürünlerinaralarına karışan yabancı cisimlerin algılanmasında kullanılabilir.?Hareket Dedektörü? programı kamera ile aldığı görüntüleri, bilgisayar üzerindeişleyerek, ortamda oluşan hareketleri, ortamdaki renklerden faydalanarak gerçek zamanlı olaraksaptayabilmektedir. Geliştirilen program, güvenlik gerektiren yerlerin korunmasında önemli birrol üstlenmektedir. Sistemin yapacağı algılama işlemi güvenlik gerektiren yerlerde olaygerçekleşmeden, kayıplar yaşanmadan önce olası büyük zararların önüne geçebilmektedir.Geliştirilen programlara yardımcı olarak, bir kamera ve bir görüntü yakalama kartıkullanılmıştır.Anahtar kelimeler: Görüntü işleme, Renk tarama, Dedektör, Güvenlik

Murat İnce
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Açık sistemdeki güvenlik duvarını kullanarak ağdaki paketlerin kontrolü

ÖZETYüksek Lisans TeziAÇIK SİSTEMDEKİ GÜVENLİK DUVARINIKULLANARAK AĞDAKİ PAKETLERİN KONTROLÜGürkan KARABATAKFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı2006, Sayfa : 44Bu çalışmada, günümüzde artık her alanda farklı çözümler sunan açık kaynak kodluyazılımlar hakkında bilgiler verilmiş ve bu yazılımlara en çok ihtiyaç duyulan yerlerden biriolan ağ ortamları için donanımsal bir ağ aygıtı oluşturulmasından bahsedilmiştir. Bu amaçlatamamen web üzerinden yönetilebilecek ve istenildiği zaman seri port üzerinden konsolbağlantısı yapılarak da kullanılabilecek bir güvenlik duvarı tasarlanmıştır. Bunun dışındatasarlanacak güvenlik duvarı bağlantı takibi, trafik analizi ve benzeri yardımcı araçları dabünyesinde barındırmaktadır. Bu sayede günümüzde kullanılan ağ cihazlarına açık kaynakkodlu bir alternatif sunulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu güvenlik duvarının ileride farklıihtiyaçlara cevap verebilmesi veya güvenlik duvarına yeni özellikler katılabilmesi için, Linuxçekirdeği üzerindeki modüllerinde değişiklikler yapılabilineceği örnek bir çalışma ilegösterilmiştir.Sonuç olarak oluşturulan güvenlik duvarının avantajları ve dezavantajları ortayakoyularak günümüzde var olan diğer sistemler ile karşılaştırması yapılmıştır.Anahtar Kelimeler : Güvenlik duvarı, Linux, Netfilter, Iptables, açık kaynak kod.IV

Gürkan Karabatak
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Hastalık teşhisi için çok-amaçlı genetik algoritma kullanarak çoklu-bulanık sınıflandırıcıların geliştirilmesi

Semra GÜNGÖRFIRAT ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜB LG SAYAR MÜHEND SL ĞY.L SANS?Hastalık Teşhisi çin Çok-Amaçlı Genetik Algoritma Kullanarak Çoklu-BulanıkSınıflandırıcıların Geliştirilmesi?Bu tezde, hastalık teşhisi için çok amaçlı genetik algoritmalar kullanılarak bir veri madenciliğiyöntemi olan çoklu-bulanık sınıflandırıcılar geliştirilmiştir. Çok-amaçlı genetik algoritmaların diğerklasik yaklaşımlardan üstünlüğü, bu tezde sınıflandırıcıları temsil eden birçok optimum çözümler birtek yazılım koşturmasıyla elde edilebilir. Yani, sadece bir defa eğitim örüntülerine çok-amaçlı genetikalgoritma uygulanarak çoklu-sınıflandırıcılar elde edilmektedir.Önerilen metodun temel avantajı, sınıflandırma doğruluğunun maksimize edilmesi, kuralsayısının minimize edilmesi ve toplam uzunluğun minimize edilmesi gibi çelişen amaçlar için çoksayıda bulanık sınıflandırıcılar elde etmektir.yi bilinen ve nicel nesnelere sahip iki medikal veri kümesi olan hepatit ve diyabetle elde edilendeneysel sonuçlar test verileri üzerinde yüksek sınıflandırma doğruluğunu gösterir.

Semra Güngör
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Kaba kümeler yardımıyla önemsiz ve kayıp türdeki eksik verilerden bulanık kuralların çıkarılması

Kaba küme teorisi, dogrulanmıs mantıga, tutarsızlık gösteren verilere ve kesin olmayan gizli çıkarımların kesfine izin veren matematiksel bir araçtır. Kaba kümeler, bulanık kümelerde oldugu gibi kesin sınırlamaları kabul etmeyen ve eksik, yetersiz ve belirsiz bilgileri düzenleyerek, veri analizi için uygun hale getiren yapılardır. Bu tez çalısmasında, kaba küme teorisi kullanılarak, eksik veri kümelerinden bilgi çıkarımı yapılmıstır. Eksik veri kümeleri, günümüzde en çok hastalık verilerinde bulunmaktadır. Bu verilerden kurallar çıkarmak hastalık teshisinde son derece önemlidir. Önemsiz ve kayıp olmak üzere, iki farklı tipte eksik veri içeren, bir veri kümesi ile çalısılmıstır. Nicel degerli eksik veri kümelerinden, kaba küme yaklasımı ile bulanık kurallar çıkaran bir algoritma ile bilgi çıkarımı saglanmıstır. Sadece önemsiz türde eksik nitelik içeren veri kümeleri için tanımlanmıs olan algoritma, bu tez çalısması sırasında hem önemsiz, hem de kayıp türde eksik niteligi birlikte içeren veri kümelerinde uygulanabilecek biçimde gelistirilmistir. Gelistirilen algoritma için tiroit hastalıgı verileri üzerinde çalısan bir uygulama yazılımı olusturulmustur. Eksik niteliklerin sayıları ve türleri üzerinde yapılan degisikliklerle elde edilen altı farklı durum için yazılım test edilmistir. Gelistirilen algoritmada, kesin kurallar da %100, olası kurallarda %91 basarı saglanmıstır. En düsük basarı oranları tüm nitelik degerlerinin kayıp türde oldugu durum için alınmıstır. Tüm eksik niteliklerin kayıp türde olmasının elde edilen kural sayısını arttırdıgı ve basarı oranında azalmaya neden oldugu sonucuna varılmıstır. Anahtar Kelimeler: Kaba küme teorisi, Eksik veri kümesi, Kayıp veri, Önemsiz veri, Bulanık Kurallar

Gülnur Avşar
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Biyomedikal görüntü bölütleme

Günümüzde bilgisayar ve sanal görsellestirme teknolojilerindeki gelismeler medikal görüntüler yardımıyla anatomik yapılar hakkında daha fazla bilgi edinilmesine imkân tanımaktadır. Artık her alanda kullanılmaya baslanan görüntü isleme tekniklerinden biri olan görüntü bölütleme, hastalık teshisinde ve tanıda büyük bir role sahiptir. Görüntü bölütleme yaklasımlarının görüntüye özgü sonuçlar vermesinden dolayı bu alana özel yaklasımlar giderek artmaktadır. Özellikle CT ve MR görüntü kesitleri üzerinde uygulanan yöntemler bu görüntülerden olabildiğince faydalanılmasını sağlamıstır. Bu çalısmada, biyomedikal görüntü bölütlemenin önemi üzerinde durularak görüntülerin iyilestirilmesi ve bölütlenmesi için temel islemler anlatılarak biri görüntü iyilestirme diğeri görüntü bölütleme üzerine iki yeni yaklasım önerilmistir. Anahtar kelimeler: Görüntü bölütleme, görüntü isleme, esikleme.

Ramazan Polat
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Veri madenciliği ile meteorolojik parametrelerin analizi ve ziraî meteoroloji haritasının çıkarılması

Veri madenciligi, büyük veri kaynaklarından önceden bilinmeyen gizli, önemli ve yararlı bilgileri çıkartmaktır. Bu çalısmada, Malatya'nın ziraî meteoroloji haritasının çıkartılması suretiyle tarımsal ürünlerin desen kesfinin yapılması amaçlanmıstır. Ayrıca üreticinin yapacagı yatırımı önceden planlayabilmesi ve bu sekilde yanlıs yatırımlardan dogacak maddi kayıpları en aza indirmesi ve yapılacak büyük projelerde ülke ekonomisine katkıda bulunulması hedeflenmistir. Veri madenciligi teknikleri kullanılarak, büyük miktarda verinin saklandıgı meteoroloji ve tarımsal veri kaynakları veri madenciligi modellerinden kümeleme, sınıflandırma ve iliskilendirme modelleriyle islenip yorumlanması saglanmıstır. Bunun sonucunda Malatya'nın ziraî meteoroloji haritası çıkartılması ve tarımsal ürünlerin desenlerinin kesfinin bulunması saglanmıstır. Kümeleme modeli ile ürünlerin yapısal özelliklerine göre hangi kümeye ait oldugu, sınıflandırma modeli ile ürünlerin verim analizlerine göre önceden belirlenmis sınıflardan hangisi ile temsil edilecegi, iliskilendirme modeli ile de ürünler arasındaki gizli iliskilerin (desenlerin) ortaya çıkarılması saglanmıstır. Uygulama olarak , Malatya'nın ziraî meteoroloji haritası çıkartılmıstır. Ayrıca girilen bir ürünün hangi kümeyi ait oldugu, bu küme içerisinde hangi sınıfla temsil edilecegi ve bu ürünün varlıgıyla diger yetisecek ürünlerin varlıklarının tahmin edilmesi saglanmıstır. Anahtar Kelimeler: Veri Madenciligi, Karar Agaçları, Hiyerarsik Yöntem, Apriori Algoritması

Veri madenciliği
Fatih Topaloğlu
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Kablosuz ağlarda yapay bağışıklık sistemi kullanılarak saldırı tespiti ve güvenlik

Kablosuz ağ sistemlerinin hızla çoğalması ve mobil uygulamaların gelişmesi ağ güvenliğini tehdit edecek unsurların artmasına neden olmuştur. Ağı korumak için kullanılan güvenlik duvarları, virüs yazılımları ve koruyucu programlar uzun süre sistemi korumakta yeterli olmamaktadır. İstenmeyen durumların sürekli artması ve bunlara karşı alınacak önlemlerde gecikilmektedir. Yapay bağışıklık sistemi (YBS) yardımıyla, herhangi bir müdahaleye gerek duymadan gecikmeksizin istenmeyen durumları tespit edilebilir. Böylece kablosuz ağ ve cihazlarını uzun süreli ve müdahalesiz korumak da mümkün olacaktır. Özellikle kablosuz ağlar, belirli bir noktaya bir fiziksel bağlantı olmadığı için saldırılara daha açık ve daha fazla koruma gerektirirler. Bu nedenle kablosuz ağlarda saldırı tespiti ve korunması daha zordur. Sunulan çalışmada, kablosuz ağlar üzerinde gerçekleştirilen model ile YBS uygulama sonuçları verilmiştir. Ağ cihazlarının uzun süre açık olması ve saldırıların bu uzun süre içerisinde olabileceği dikkate alınarak yeterli uzun sürede erişim noktası tabanlı YBS uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak oluşturulan yapı ile kablosuz alan ağlarında saldırı tespiti yapılmış ve yapay bağışıklık sisteminin çeşitli tasarım kriterleri değiştirilerek sistemdeki doğru tespit oranlarında değişik sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar Kelimler: Yapay Bağışıklık Sistemleri, Kablosuz Alan Ağları, Saldırı Tespit sistemleri

Kablosuz ağlar
Erhan Akbal
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Doğrusal olmayan sistemlerde Lyapunov üstellerini hesaplayan yazılımın gerçekleştirilmesi

Bir çok doğrusal olmayan sistemin, zaman içindeki değisiminin düzensiz olması ve tahmin edilememesi kaos olarak adlandırılmıstır. Doğrusal olmayan pek çok sistemde kaos meydana gelmektedir. Kaosun temel karakteristiği, sistemin geçmis davranısını tekrar etmemesidir. Düzenden yoksun olmasına rağmen, kaotik dinamik sistemler gerekirci (deterministlik) denklemlerden olusmustur. Kaosun en belirleyici özelliği, baslangıç sartlarına olan bağımlılığıdır. Kaosun gösterilmesi için değisik yöntemler vardır. Lyapunov üstelleri dinamik sistemin faz uzayındaki iki komsu baslangıç noktalarının ortalama üstel ıraksama veya yakınsamasını ölçmektedir. Pozitif bir Lyapunov üsteli iki komsu yörüngenin ortalama üstel ıraksadığını ölçerken negatif bir Lyapunov üsteli iki komsu yörüngenin ortalama üstel olarak yakınsadığını ölçmektedir. Pozitif Lyapunov üsteli sistemin kaotik olduğunu göstermektedir. Bu tezde, doğrusal olmayan sistemlerin Lyapunov üstellerinin hesaplanması için bir yazılım tasarlanmıstır. Lyapunov üstelleri doğrusal olmayan sistemlerde kaosun gösterilmesi için kullanılmıstır. Anahtar Kelimeler : Kaos, Lyapunov Üstelleri, Lyapunov Üstellerinin Hesaplanması

KaosKaotik sistemlerLyapunov üstelleri
Fatih Özkaynak
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessEN

Sketch-based creativity assistant

Creativity is the ability to come up with new ideas. Yet, even creative people may find themselves stuck with overused ideas, a phenomenon known as 'design fixation.' To overcome the fixation and discover fresh ideas, experts in visual design suggest sketching out the initial idea. Sketches, being abstract representations, introduce an element of ambiguity. Exploring and reinterpreting these ambiguous shapes helps break away from cliches and foster creative thinking. In our project, we introduce a computerized intelligent system that leverages sketching to assist non-designers in visual design tasks. This system assists users in reinterpreting their sketches creatively. To accomplish this, we've developed a unique semantic network called the 'Sketch Net,' which connects ambiguous sketches to multiple crowdsourced interpretations. Our contributions include 1) Sketch Net, 2) a method for generating ambiguous sketches, and 3) an intelligent system that provides diverse interpretations of the user's sketch to enhance the creative process by associating it with Sketch Net elements. The effectiveness of this assistant in boosting creativity is evaluated through a user study. The results show that the Sketch-Based Creativity Assistant significantly improves the quality of the final product.

Computer aided designComputer drawingVisual design+3
Ezgi Dede
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Reinforcing good decisions for global multiple-object tracking

Multiple Object Tracking (MOT) involves the challenge of determining the paths followed by individual objects within a video. Most previous works in MOT achieve tracking using the tracking-by-detection paradigm. The challenge is in resolving ambiguous correspondences between detected objects across the temporal axis. This has lead to learning to extract and utilize more discriminative features. Such distinguishing cues can be extracted either visually, geometrically, spatio-temporally or from velocity. Most relevant to our work are approaches that utilize the global-reasoning capacity of Graph-Neural-Networks (GNNs). However, many networks that take this approach overlook the high number of False Negatives that hinder the tracking performance. In our work, we start with an abundant set of detections. The abundance of detections capture as many False Negatives as possible, but also increases the number of False Positives. We formulate our method with REINFORCE, and a task-specific reward formulation to reason through the vast combinatorial space and find the optimal trajectories. Taking inspiration from two-stage-object-detectors, we develop a Track-of-Interest head to generate track-proposals via a learnable random walk sampler, allowing the network to present the best set of tracks. We show that using a proposal-based approach in this way allows the agent to leverage the global scope of data available to GNNs rather than local, pairwise relations between detected objects. We show an improvement in commonly used tracking metrics on the MOT17 dataset.

Taher Anjary
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Spherical vision transformers for audio-visual saliency prediction in 360◦ videos

Saliency prediction aims to model human audio-visual attention mechanisms to highlight the perceptually important regions in the scenes. This problem was first addressed in the literature under three branches based on the scene characteristics: static (for images), dynamic (for videos), and audio-visual saliency prediction. Due to the growing interest in virtual reality (VR), omnidirectional videos (ODVs) that capture the full field-of-view have gained 360◦ saliency prediction importance in computer vision. However, predicting where humans look in 360◦ scenes presents novel challenges, including the representation of 360◦ scenes regarding spherical distortion, high resolution, and the limited amount of annotated data. This thesis proposes a novel vision-transformer-based saliency prediction model named SalViT360 for omnidirectional videos. We introduce a spherical geometry-aware spatio-temporal self-attention mechanism among tangent image representations for effective omnidirectional video understanding. We present a consistency-based unsupervised regularization term for projection-based 360◦ dense-prediction models to reduce artefacts in the predictions after inverse projection. Our approach is the first to employ tangent images for undistorted omnidirectional saliency prediction. Lastly, we propose SalViT360-AV by extending our video saliency prediction model with audio-visual adapters to incorporate mono and spatial audio modalities for a unified 360◦ audiovisual saliency prediction model. Our experimental results on four ODV saliency datasets demonstrate the effectiveness of SalViT360 and SalViT360-AV compared to the state-of-the-art.

Computer vision
Mert Çökelek
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Afetle mucadelede pekistirmeli ogrenme tabanli kaynak yonetimi

Effective, fair and quick disaster response is imperative in the aftermath of disasters. Resource limitations, particularly after large-scale disasters like earthquakes, pose challenges in distributing material and human resources. In this thesis, we present a reinforcement learning (RL) based resource allocation approach for disaster response, where a finite amount of resources are dispatched to affected locations. Our RL formulation is as follows. A 2D map of continuous disaster severity constitutes our state space. Dispatching a single resource to a specific location constitutes the action space. We calculate rewards after allocating all the available resources by running a simple simulation to determine the amount of disaster relieved, reflecting effectiveness, and the spread of the resources across the map, reflecting fairness. We additionally define a per-step reward, based on the local disaster severity distribution, to alleviate issues with sparse rewards. We train two Deep Q-learning agents; one utilizing only terminal rewards and the other incorporating both rewards. Our 2D map formulation induces large state and action spaces. To reduce the number of learned parameters and to add inductive bias, we use convolutional neural networks to approximate the Q-values. We additionally devise a greedy algorithm incorporating per-step rewards as a baseline. Our evaluation encompasses qualitative behavior assessment on toy maps and quantitative performance assessment on urban maps, both on unseen maps and disaster distributions. Our qualitative assessment reveals that the greedy algorithm places resource units to high disaster severity locations but does not take spread into account as expected, the sparse-reward agent is prone to missing highly concentrated disaster regions, and the other RL agent spreads the units while catching the concentrated regions. Our quantitative assessment mirrors the qualitative ones; the greedy algorithm falls behind in resource spread and the sparse reward agent falls behind in the amount of disaster relieved. The greedy algorithm evaluates each location in each allocation step during testing/inference. This leads to two orders of magnitude slower allocation speed, which is related to quickness, compared to the trained agents. Overall, the RL agent trained with both rewards achieves the best performance in terms of allocation speed, disaster relieved and resource spread for novel disaster scenarios. In this thesis, our main aim is to show the feasibility of RL for large scale resource allocation. As such, we made some simplifying assumptions. We are assuming only one type of resource whereas different regions may require different types (e.g. excavators vs fire engines). This can be handled by training multiple RL agents for each resource type. We are also not taking the distribution cost of the resources into account and assume that the resources can get to where they want to without hindrance. Both of these can be readily incorporated into our disaster simulator and terminal rewards, while requiring additional work on the per-step rewards. Another assumption is about the static nature of the disaster as we started our work for earthquakes. Dynamic disasters such as large scale fires can be incorporated into the simulator stage as well but this would require additional work on the state space to incorporate information on how the disaster may evolve. This thesis presents the first resource allocation approach for disaster response that can work with large state and action spaces without assumptions on the objective structure, in addition to the potential of using arbitrarily complex objectives and incorporating environment stochasticity, to the best of our knowledge. Our work paves the way for further developments that can incorporate further developments such as more complicated disaster scenarios and objective functions to remove the simplifying assumptions.

Esat Tunahan Tuna
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Steganaliz yaklaşımlarının karşılaştırılması

Günümüzde teknolojinin gelişmesi beraberinde dijital ortamlarda bulunan verilerin güvenliğinin sağlamasını da beraberinde getirmektedir. Şifreleme ve steganografi teknikleri bu güvenliğin sağlanmasında kullanılan çözüm tekniklerini içermektedir. Bu tekniklerin sağlamlığı da analiz teknikleriyle test edilmektedir. Bu çalışmada, resim dosyaları ve ses dosyaları içerisinde saklanan gizli bilgiyi ortaya çıkarmak için kullanılan steganaliz metotları incelenmiş ve bu yöntemlerden elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada steganaliz teknikleri, yazılımları ve yaklaşımları ile Ki-kare tekniği incelenmiş ve detaylı olarak açıklanmıştır. Resim tabanlı steganaliz yöntemi ile ses tabanlı steganaliz yöntemleri bu çalışmada detaylı incelenmiş ve bu ses ve resim tabanlı steganografi çözümlerin sağlamlığı bu çalışmada geliştirilen yazılımlar ile test edilmiştir. Bunun yanında, steganalizde kullanılan resim steganaliz için önerilen ve kullanılan yazılımlar ile bu yazılımların geliştirilmiş durumlarının gerçeklenmesi sonucunda elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Yazılımların testleri için Ki-kare saldırısı kullanılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda resim tabanlı steganaliz kullanıldığında yedi resimde iyi sonuç elde edilmiştir. Fakat gürültülü resimlerde Ki-kare saldırısı yetersiz kalmıştır. Ses tabanlı steganalizde geliştirilen yöntemde ise çok başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak, resim steganalizde olduğu gibi gürültülü seslerde de iyi sonuçlar elde edilememiştir.

Muhammad D. Hassan
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2008
00
Master'sOpen AccessEN

Optimizing multiple object tracking with graph neural networks on a graphcore IPU

This thesis presents a comprehensive study focused on enhancing the efficiency of MOT using GNNs, specifically by leveraging the capabilities of Graphcore's IPUs. In the realm of real-time applications such as autonomous driving, robotics, and surveillance, the ability of GNNs to effectively model complex interactions between objects is crucial. However, the computational intensity of GNNs, particularly in key message passing operations, poses significant performance bottlenecks. Initially, I discuss the subtleties of adapting an existing PyTorch model to Ten- sorFlow and tailoring it for IPU execution. Then, a comparative analysis was con- ducted between IPU and GPU by running the model on both platforms. This phase focused on evaluating the baseline performance of the model on these two computing architectures, using metrics such as average training and inference time per epoch. The findings from this phase provided a foundational understanding of the strengths and limitations inherent to each platform in handling the model training. Subsequently, the study advanced to the implementation of optimizations spe- cific to the IPU, focusing on enhancing the model's message passing operations that are vital for the efficiency of GNNs. The effects of these targeted IPU-centric optimizations, along with adjustments made to IPU-specific configurations, were evaluated.

Mustafa Orkun Acar
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Duygu tanıma için derin öğrenme modellerinin karşılaştırılması ve uygulanabilirliği

Bu tezde, çeşitli yüz ifadelerini tanımlamak ve sınıflandırmak için derin öğrenme mimarileri kullanılarak duygu tespiti alanında bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, öfke, küçümseme, iğrenme, korku, mutluluk, tarafsızlık, üzüntü ve şaşkınlık gibi farklı yüz ifadelerini ayırt etmektir. Çalışma, DenseNet121, EfficientNetB5, MobileNetV2, ResNet50, VGG16 ve YOLOv8m-cls gibi bilgisayarla görme ve makine öğrenimi alanında farklı özellik ve yeteneklere sahip iyi bilinen modellerin kullanım nedenlerini ve bu modellerin karşılaştırmalı sonuçlarını içermektedir. Araştırma süresince, çeşitli duygusal ifadeler içeren veri setleri titizlikle hazırlanmış ve kapsamlı model eğitimi ve değerlendirmesi sağlanmıştır. Veri setleri, özellik çıkarma sürecini iyileştirmek ve potansiyel önyargıları azaltmak için ön işleme tabi tutulmuştur. Daha sonra, her model yüz ifadelerini doğru bir şekilde tespit etmek ve sınıflandırmak için performanslarını optimize edecek gerekli yöntemlerle eğitilmiştir. Sonuçlar, her mimarinin doğruluğunu ve zayıf yönlerini açığa çıkararak, gerçek dünya senaryolarındaki uygulanabilirliklerini aydınlatmıştır. Bulgular, belirli kullanım durumları ve hesaplama kısıtlamaları için uygun modellerin seçilmesinin önemini vurgulamaktadır. Gelecekte, bu araştırma, duygu tespiti tekniklerinin daha fazla araştırılmasını ve geliştirilmesini destekleyerek sağlık hizmetleri, insan-bilgisayar etkileşimi ve duygusal bilişim gibi çeşitli alanlarda faydalar sağlayabilir. Verilen modeller arasında en yüksek doğruluk değerine %89 ile YoloV8m-cls modeli erişirken, en kötü performans ve en büyük kayıplar ise %60 doğruluk ile VGG16 modeli gösterdiği için uygun bir yöntem değildir.

Mesut Uysal
Biruni University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

Dataset cartography for compositional generalization

Neural networks have revolutionized language modelling and excelled in various downstream tasks. However, the extent to which these models achieve compositional generalization comparable to human cognitive abilities remains debatable. While existing approaches in the field have mainly focused on novel architectures and alternative learning paradigms, we introduce a pioneering method harnessing the power of dataset cartography [Swayamdipta et al., 2020]. By strategically identifying a subset of compositional generalization data using this approach, we achieve a remarkable improvement in model accuracy, yielding enhancements of up to 10% on CFQ and COGS datasets. Notably, our technique incorporates dataset cartography as a curriculum learning criterion, eliminating the need for hyperparameter tuning while consistently achieving superior performance. Moreover, as the data becomes the bottleneck in the current large language model (LLM) pipeline, covering every possible combination of known words or phrases becomes infeasible. Therefore, we focus on compositional generalization in LLMs to help LLMs process the combinations of unseen language parts faithfully. We expand the previously described setting above to LLMs and propose a new diversity-aware subset selection method named DiCart, a fusion of dataset cartography and determinantal point processes. DiCart results in better or on-par compositional generalization than baselines and even the full training set.

Deep learningLanguage modelsNatural language processing+1
Osman Batur İnce
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

Investigating the effects of representation learning on exploration in on-policy reinforcement learning

Reinforcement Learning (RL) in environments with high-dimensional state spaces is challenging. This is mainly due to the amount and quality of data required to adequately understand the environment, the consequences of actions, and to figure out high-value states/actions. Finding good actions and states, especially if they are sparse and/or there are long-term dependencies, is difficult. An RL agent must explore to find them all the while utilizing what it has learned. Additionally, the complexity of state and action spaces makes it challenging to generalize learned behaviors, requiring sophisticated function approximators and often leading to issues such as overfitting and sample inefficiency. Furthermore, the presence of noise in the data exacerbates these challenges. The effects of noise is more pronounced in high-dimensional spaces because the agent needs to discern meaningful patterns from noisy data, increasing the risk of overfitting to random fluctuations rather than true signals. Proper exploration is crucial for Reinforcement Learning problems as it can increase the sample efficiency and shorten the training time. Unguided exploration is very sample inefficient in high-dimensional settings. This is especially the case for the hard-exploration problems (e.g. Montezuma's Revenge) in which the agents struggle to learn due to the sparsity of the rewards and the complexity of the state and action spaces. There are several approaches for guided exploration, some of which are proposed to deal with the issues of hard-exploration problems. One of these methods is based on using "prediction-errors" as intrinsic rewards. In prediction-error based methods, a prediction (e.g. next state, reward) is compared against the actual observations. If the discrepancy between those two is high, one concludes that further exploration of such states is required to decrease the error. Exploration of these states is encouraged by providing extra rewards (intrinsic rewards) when the agent visits them. Such an approach adopts the optimism in the face of uncertainty principle by guiding the agent to the promising yet under-explored parts of the state space. However, in high-dimensional environments, unimportant observations and noise can lead the agent astray. One promising direction to alleviate these aforementioned issues in high-dimensional and noisy/stochastic environments is learning smaller yet effective and robust state representations. Such an ideal latent representation would be robust to noise and focus on the important aspects of the environment while ignoring the unimportant ones. Utilizing deep neural networks is already a step in this direction. Another potential step is borrowing auxiliary representation learning objectives from self-supervised learning to augment RL. In light of the observation that operating under small-dimensional state spaces is desirable for both the reinforcement learning agents and the exploration methods, we believe that for prediction-error based exploration methods, receiving support from representation learning methods appears as a viable solution. To this end we propose the Modified RND approach to investigate the effect of using an auxiliary self-supervised learning (SSL) loss for the model-predictive exploration methods. Additionally, we also propose the ViT with Explorative Attention method which aims to improve exploration performance by learning exploration and exploitation specific representations with just an architectural change without requiring any method from the self-supervised learning literature. Unfortunately, with our proposed methods we have failed to show justifiable performance gains. Only under certain circumstances we have managed to obtain better early training performance which later converged to the performance of our baseline models. Despite its short comings in empirical performance, we still believe that our work presents noteworthy ideas and serves to further one's understanding of the subject. We believe that our work may be a valuable tool to others who are also interested in the intersection of representation learning and prediction-error based on-policy exploration methods in reinforcement learning.

Can Gözpınar
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

IoT-enabled smart remote monitoring of hydroponic fodder systems

Bu tez çalışmasında, küçükbaş ve büyükbaş hayvanların yıl boyunca taze hasıl ile beslenmesinde kullanılan yapay iklimlendirmeli hasıl sisteminin herhangi bir yer ve zamanda internet üzerinden gerçek zamanlı olarak izlenebilmesi için sensörler içeren devre tasarlanmıştır. Tasarlanan devre ve sensörler sayesinde toplanan gerçek zamanlı çevresel veriler yine açık kaynak işletim sistemi ve uygulamalar kullanılarak hazırlanan sunucuya gönderilmiştir. Bu sistemin merkez birimi olarak çalışan ESP32 geliştirme kartına bağlanan ısı, nem ve ışık sensörleri aracılığıyla toplanan gerçek zamanlı veriler MQTT protokolü kullanılarak üniversitemizin mevcut kablosuz ağı eduroam ya da 4G mobil şebeke üzerinden MQTT aracısı olan Mosquitto uygulamasına şifreli olarak aktarılacak şekilde hazırlanmıştır. Bu uygulamada toplanan veriler aynı sunucu üzerinde çalışan zaman serisi veritabanı olan InfluxDB üzerinde tanımlanan ilgili kovalara iletilmiş ve bu kovalarda toplanan ortam verileri de Node-RED akışları ile hazırlanan arayüz sayesinde yetkilendirilmiş kullanıcılar tarafından gerçek zamanlı ya da belirlenen tarih aralığı için izlenebilmesi sağlanmıştır. Bunun yanı sıra mobil cihazlarla da uyumlu olarak hazırlanan web arayüzünün doğrudan MQTT istemcisi olarak da yapılandırıldığı için gerçek zamanlı şekilde sensor değerlerini görüntüleyebilmesi sağlanmıştır. Ayrıca yetkili kullanıcılar tarafından tanımlanmış eşik değerlerin dışına çıkılması durumunda da yine belirlenen kullanıcılara alarmlar ve bildirimler gönderilmesi için gerekli işlemler yapılmıştır. Toplanan verilerin görselleştirilmesi için de Grafana ile oluşturulan grafikler kullanıcılara sunulmuştur. Çalışma sonucunda; kurulan izleme sistemi sayesinde insan gücü ve etkisi asgari seviyeye indirilmiş ve tahılların sindirilmesini kolaylaştıran nişastanın hidrolizlenmesi sürecini direk olarak etkileyen sıcaklık, nem gibi çevresel etkilerin hassas kontrolü sağlanabilmiştir.

Tarık Kabak
Biruni University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Diyabetik retinopati tanısına yönelik derin öğrenme tabanlı sınıflandırma

Diyabetik Retinopati (DR), diyabetli kişilerde gözün arkasındaki ışığa duyarlı doku tabakası olan retinanın kan damarlarını etkileyen görme kaybına ve körlüğe sebep olabilen bir komplikasyondur. DR hastalığın erken evrelerinde retinadaki kan damarlarının duvarı zayıflar ve çıkıntılar yapar. Bunun sonucunda doku şişer veya kan sızdırır. Bu durum görüntüleme cihazları ve doktor muayenesi ile tespit edilmektedir. Bu tez çalışmasında, DR hastalığının teşhisinde evrişimli sinir ağları (ESA) mimarileri kullanılarak en yüksek doğruluğun elde edilmesi için yaklaşım sunmaktadır. DR hastalığın ESA modelleri ile tespiti için literatürde yaygın kullanılan ve güncel beş sınıflı APTOS 2019 veri seti tercih edilmiştir. Yüksek sınıflandırma doğruluğu elde edebilmek için veri setinin orjinali yanında Grayscale ve Gaussian filtre kullanarak oluşturulan veri setleri ile üç farklı veri kümesine dönüştürülmüştür. Elde edilen üç farklı veri kümesi, görüntü tabanlı ESA mimarilerinden ResNET152V2, ResNet101V2, MobileNet, MobileNetV2, DenseNet169 ve NASNetLarge ile aynı optimum parametreler ile eğitilmiş ve test sonuçları değerlendirilmiştir. Modeller No DR, Mild, Moderate, Severe ve Proliferative DR olmak üzere beş farklı sınıflandırma uygulanmış ve sınıflandırma performansının değerlendirilmesinde doğruluk, kesinlik, duyarlılık ve f1 skoru metrikleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, orijinal APTOS 2019 veri kümesi üzerindeki eğitimlerde NasNetLarge modeli % 98,96, Grayscale filtreli veri kümesinde MobileNet V2 modeli %99,26 ve Gaussian filtreli model de ise MobileNet V2 % 99,54 ile en yüksek doğruluk değerlerine ulaşmıştır. Orjinal veri kümesine uygulanan filtrelerin sınıflandırma doğruluğunun artmasına katkı sağladığı görülmektedir. Sonuç olarak DR hastalığının teşhisi için Gaussian filtreli veri kümesinde MobileNetV2 modelinin kullanımının hastalık teşhisinde çok yüksek doğruluk ile sınıflandırma yaptığı görülmektedir.

Osman Ceylan
Biruni University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Arkeolojik alanlarda yapay zekâ destekli envanter takip yazılımı: ARKHESTOR

Bu tez çalışmasında, arkeolojik buluntuların dijital olarak kayıt altına alınması, sınıflandırılması, analiz edilmesi ve raporlanması için bir yazılım sistemi geliştirilmiştir. Sistem, arkeolojik kazı alanlarında buluntuların kaydedilmesi, depolanması, tasnif edilmesi, raporlanması ve akademik çalışmalar için analiz edilmesi süreçlerini verimli hale getirmeyi amaçlamaktadır. Yazılımın geliştirilmesi sürecinde; ön yüz geliştirme (frontend) için Vuejs, arka yüz (backend) için Laravel, veri tabanı olarak MySQL kullanılmıştır. Ayrıca benzer buluntuların tespiti için Python dili ve OpenCv, TensorFlow gibi kütüphanelerle makine öğrenmesi ve görüntü işleme teknikleri kullanılarak, Cosine Similarity benzerlik fonksiyonu ve EfficientNetB0 modeli seçilmiştir. Bu modelin, buluntuların özelliklerini çıkarma ve veritabanına kaydetme sürecinde yüksek doğruluk sağladığı gözlemlenmiştir. Cosine Similarity yöntemiyle yapılan analizlerde %92 doğruluk oranı elde edilmiştir. Bunun yanında geliştirilen yazılım, QR kod ve barkod teknolojileriyle buluntuların kaydını ve takibini kolaylaştırmaktadır. Sonuç olarak, geliştirilen yazılımın arkeologlara ve araştırmacılara kazı alanında buluntuların kayıt altına alınmasından, tasniflemeye ve raporlamaya kadar birçok alanda zaman kazandıracağı ve bilimsel analizleri hızlandıracağı düşünülmektedir.

Bilgisayar yazılım dilleriBilgisayar yazılımlarıKlasik arkeoloji
Can Yastıoğlu
Biruni University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çizge algoritmaları ve çizge bölmeleme

II ÖZET Yüksek Lisans Tezi Çizge Algoritmaları ve Çizge Bölmeleme Ali KARCI Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 1998, Sayfa : 100 Bu çalışmada paralel ortamlarda yük dengeleme şartlarını sağlayacak olan çizge bölmeleme işlemini ve bazı etkili çizge algoritmaların uygulamasını yapan bir yazılım geliştirilmiştir. Yük dengeleme, paralel ortamlarda her işlemciye mümkünse eşit oranda iş yüklemek ve işlemciler arasındaki iletişimi minimum yapmak olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada ağırlıklı olarak çizge bölmeleme üzerinde durulmuştur. Çizge bölmeleme algoritmaları başlangıçta iki sınıfa ayrılabilir. Eğer çizgenin düğümlerinin koordinatları varsa uygulanan algoritmalar incelenmiştir. Çizgenin düğümlerinin koordinatları yoksa, bu durumda kullanılan algoritmalar incelenmiş ve lineer ve spektral algoritmaların uygulamaları yapılmıştır. İncelenen yöntemler birbirleri ile kıyaslanarak avantajları ve dezavantajları verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER : Spektral çizge bölmeleme, gelişigüzel çizge bölmeleme, basit çizge indirgeme, çok seviyeli çizge bölmeleme, yük dengeleme, ağ bölmeleme, devre bölmeleme.

AlgoritmalarBilgisayar yazılımlarıGrafik bölümleme+1
Ali Karcı
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
1998
00
Master'sOpen AccessTR

Genetik algoritma ve gezgin satıcı probleminin çözümü

ÖZET Yüksek Lisans Tezi GENETİK ALGORİTMA VE GEZGİN SATICI PROBLEMİ Mustafa KAYA Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı 1999, sayfa 85 Bu çalışmada Genetik Algoritma ve Genetik Programlama ele alınıp, operatörleri ve algoritmaya hazırlanışı anlatılmıştır. Genetik programlamaya geçilirken karşılaşılan güçlükler ve bunlardan kurtulmanın yolları üzerinde çalışılmıştır. Gezgin Satıcı Problemi (Travelling Salesman Problem) olarak bilinen konu, tanımlaması ve bağıntıları verilerek ele alınmıştır. Genetik Algoritma kullanılarak Gezgin Satıcı Problemi çözülmüş olmasına rağmen çözümün kalitesi üzerinde oldukça fazla tartışmalar yapılmıştır. Türkiye' deki şehirler arası karayolları göz önüne alınarak, en kısa rota mesafesi yapılan genetik programlama ile hesaplanmaya çalışılmıştır. Bazı yardımcı algoritmalar ve veriyi daha iyi kodlama ile Genetik Aramanın çok iyi sonuçlar vereceği araştırmacılar tarafından savunulmakta ve üzerinde sıkça çalışılmaktadır. Kullanılan iyileştirme algoritmaları verilmiş ve bu algoritmaların, problemi çözmede sağladığı avantajlar ve eksik tarafları vurgulanmıştır. Programın sonuçlan, program kodu ve çıktısı yorumlanarak verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Genetik Algoritma, Gezgin Satıcı Problemi, Genetik Programlama, Rota Problemi.

Genetik algoritmalarGenetik programlamaGezgin satıcı problemi
Mustafa Kaya
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
1999
00
Master'sOpen AccessTR

Sığır akciğerinde pnömonilerin ve tüberküloz hastalığının histopatolojik veriler kullanılarak makine öğrenmesi teknikleriyle tespiti

Sığır tüberkülozu (bTB), önemli ekonomik kayıplarla ilişkilendirilen, zoonotik, bulaşıcı ve kronik bir hastalıktır ve dünya genelinde çeşitli bölgelerde endemik bir sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Histopatolojik incelemeler, özellikle ayırt edici bir belirteç olarak işlev gören Langhans dev hücrelerinin tanımlanmasıyla, kritik bir teşhis yöntemidir. Bu çalışma, öğrenim aktarımını kullanarak tüberkülozun diğer pnömoni türlerinden ayırıcı tanısına odaklanmaktadır. Ayrıca, çalışma, histopatolojik görüntülerde Langhans dev hücrelerini tespit etmek için YOLOv8 algoritmasını kullanarak bTB teşhisini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Lojistik Regresyon (LR), Destek Vektör Makineleri (DVM) ve Rastgele Orman (RO) gibi makine öğrenmesi algoritmaları sınıflandırma görevinde %98.6'lık dikkate değer bir doğruluk gösterirken, YOLOv8 Langhans dev hücrelerini lokalize etmede yüksek hassasiyet sergilemektedir. Bu bulgular, özellikle tüberkülozun diğer akciğer rahatsızlıklarından ayırt edilmesinde, bTB teşhis yeteneklerinin ilerlemesine değerli bir katkı sağlamaktadır.

Ali Çelik
Biruni University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Hız duyargasız vektör kontrol sisteminin hız kontrolünün gerçekleştirilmesi

ÖZET Yüksek Lisans Tezi HIZ DUYARGASIZ VEKTÖR KONTROL SİSTEMİNİN HIZ KONTROLÜNÜN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Ahmet Bedri ÖZER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2000, Sayfa:65 Bu tezde asenkron motorun hızım tahmin eden yeni bir yöntem sunulmuştur. Tahmin edilen hız, tüm hız kontrollerinde ve vektör kontrol için hız geri beslemesi olarak kullanılabilir. Hız duyargasının olmamasının bir çok yönden avantajı vardır: maliyet, sağlamlık ve parametre duyarlılığının azalması. Hız duyargasız alan yönlendirmeli kontrol, rotor kaçak akı sinyalinin herhangi bir hız duyargası olmadan motorun uç büyüklüklerinden elde edilmesi ilkesine dayanır. Rotor hızı, ölçülen stator akımları ve bulunan stator referans akısı yardımıyla tahmin edilen senkron açısal frekansı ve kayma açısal frekansının farkından bulunur. Laboratuar test motorundan alman deneysel sonuçlar, bahsedilen metodun geçerliliğini gösterir.

Asenkron motorlarHız denetimiVektör denetimi
Ahmet Bedri Özer
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2000
00
Master'sOpen AccessEN

Designing intelligent Byzantines: Fall of robust aggregators in federated learning

In federated learning (FL), it is difficult to profile and verify each client, leading to a security threat, where by malicious clients, called Byzantines, may hamper the accuracy of the trained model by conveying poisoned models during training. Hence, the aggregation process at the parameter server should aim to minimize the detrimental effects of malicious clients. The Byzantine problem is typically analyzed from an outlier detection perspective, and is oblivious to the architecture of the neural network (NN) being trained. In this work, we first expose vulnerabilities of the robust aggregators, specifically the CC framework, and introduce novel attack strategies that can circumvent the defences of the state-of-the-art robust aggregators. Later, we argue that by extracting certain side information specific to the NN architecture, one can design even stronger attacks. Hence, inspired by sparse neural networks, we introduce a hybrid sparse Byzantine attack that is composed of two parts each targeting a different type of defence mechanism: one sparse part that attacks only certain NN parameters with higher sensitivity, and the other being more silent but accumulating over time. Then, we propose a new robust and fast defence mechanism that is effective against the proposed and other existing Byzantine attacks. Our code is publicly available here https://github.com/CRYPTO-KU/FL-Byzantine-Library

Ahmet Kerem Özfatura
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Elektrik motorlarında fiziksel büyüklüklerin tahmininde bulanık mantık kullanımı

I ÖZET Yüksek Lisans Tezi ELEKTRİK MOTORLARINDA FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN TAHMİNİNDE BULANIK MANTIK KULLANIMI Mehmet KARAKÖSE Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2001,Sayfa:53 Alternatif akım motorlarına uygulanan vektör kontrolün performansı büyük ölçüde akı vektörünün fazının ve genliğinin doğru olarak tahmin edilmesine bağlıdır. Vektör kontrol için kullanılan gerilim modelinde akı hesabı integrasyon içerdiğinden dolayı problemler oluşmaktadır. Bu çalışmada integratörden kaynaklanan faz ve genlik problemlerini azaltmak için geri besleme yoluna bulanık kontrollü bir düzeltim algoritması geliştirilmiştir. Bu algoritma, değişik güçteki motorlarda farklı yük koşullarında test edilmiş ve geri besleme yolunda PI kontrolör kullanılan bir sistemden daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir. Bir asenkron motorun stator akısını tahmin etmek için kullanılan bu yöntemin MATLAB-SIMULINK programı kullanılarak benzetimi yapılmış ve TMS320C31 sayısal işaret işlemci kullanılarak deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.

Akı tahminiAsenkron motorlarBulanık mantık
Mehmet Karaköse
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2001
00
Master'sOpen AccessTR

Ayrık kosinüs dönüşüm temelli sayısal filigranlama

II ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ AYRIK KOSİNÜS DÖNÜŞÜM TEMELLİ SAYISAL FİLİGRANLAMA Metin ERTÜRKLER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı 2001, Sayfa: 57 Sayısal olarak kodlanmış resimlerin, işlenmesi, saklanması, ağ ortamında iletilmesi işlemleri hızlı ve kolay bir şekilde gerçekleştirilebilir. Ancak sayısal resimler üzerinde, orijinal sahibine ait silinemeyen bir kimlik bilgisi oluşturma işlemi henüz tam olarak gerçekleştirilemediğinden resmin orijinal sahibi bu resim için bir telif hakkı iddia edememektedir. Bu tez çalışmasında, herhangi bir resme bir kimlik bilgisi kazandırma yöntemlerinden biri olan, Ayrık Kosinüs Dönüşümü temeline dayanan bir fıligranlama yöntemi üzerinde inceleme ve uygulamalar yapılmıştır. Resmin geometrik işlemlere ve kötü niyetli saldırılara karşı sağlam olması için, filigran resmin fark edilebilir önemli bileşenleri içerisine yerleştirilmiştir. Fakat bu bileşenlerin değişimi resmin fark edilir kalitesini etkileyebilir. Bu problemi çözmek için filigranın, yayımlı spektrum haberleşmeye benzer teknikler kullanılarak resimlerin alçak frekans bileşenleri içerisine eklenmesi gerekmektedir. Bu ekleme işlemi için N x M boyutunda bir resmin, N x M ayrık kosinüs dönüşümü hesaplanmış ve dönüşümün en yüksek genlikli katsayıları içerisine filigran yerleştirilmiştir. Son olarak, bu tez çalışmasında kullanılan metodun farklı resimler için uygulaması yapılmış ve elde edilen sonuçlar yukarıdaki kriterlere göre yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sayısal Filigranlama, Veri Gizleme, Telif Hakkı Koruma, Yayımlı Spektrum Haberleşme

Sayısal filigranTelif haklarıVeri gizleme
Metin Ertürkler
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2001
00
Master'sOpen AccessTR

Elektrik şebekelerinden sekonder rölelerin bilgisayar ortamında gerçekleştirilmesi

ÖZET Yüksek Lisans Tezi ELEKTRİK ŞEBEKELERİNDEKİ SEKONDER RÖLELERİN BİLGİSAYAR ORTAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLMESİ İlhamı AYGEN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2002, Sayfa.61 Bu tezde, güç sistemlerinde kullanılan sekonder rölelerin bilgisayar ortamında gerçekleştirilmesi ile ilgili bir metot sunulmuştur. Güç sistemlerinde röleler çok önemlidir; bu rölelerin uzaktan kontrolü bu tür uygulamalarda çok kullanışlıdır. Uzaktan kontrol metodunda, akım trafosunun çıkışı sayısal bilgiye dönüştürülerek bu bilgi terminallere gönderilir ve terminaldeki bilgisayar yardımıyla işlenir. Bu aşamadan sonra yapılan bilgisayar programı, bu bilgilerden rölenin açma zamanını hesaplayarak, rölenin açıp açmayacağını veya ne kadar sürede açacağını röleye bildirir. Güç sistemlerinde yapılan deneysel sonuçlar önerilen metodun doğruluğunu tasdik eder. Bu sonuçlar önerilen metodun performansının iyi olduğunu göstermektedir.

Akım koruma rölesiDönüştürücülerUzaktan kumanda+1
İlhami Aygen
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2002
00
Master'sOpen AccessTR

Etmenlerin iç modelini kullanarak çoklu etmenlerde bulanık takviyeli öğrenme

Yüksek Lisans Tezi etmenlerin iç modelini kullanarak çoklu etmenlerde bulanık takviyeli öğrenme Alper KILIÇ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı 2002, Sayfa :49 Çoklu etmenli sistemlerde birlikte hareket etme ve işbirliği davranışlarının öğrenilmesi işleminin gerçekleştirilmesi Yapay Zeka sistemleri için son yıllarda gelişen yeni bir bakış açısı ortaya koymuştur. Özellikle Takviye Öğrenme yöntemleri çoklu etmenli sistemlere ve dinamik ortamlara uygulanabilirliğinden dolayı bir çok çalışmanın odak noktası haline gelmiştir. Takviye öğrenme metotları içerisinde en popüler algoritmalardan olan Q-öğrenme; çoklu etmenli sistemlere uygulandığı durumlarda optimum politikaya yönelme hızı bakımından ve sürekli- tam olarak gözlemlenemeyen ortamlarda ek bazı dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Bu tez çalışmasında çoklu etmenli sistemlerde konu olan dezavantajların giderilmesi amacıyla hem standart Q-öğrenme algoritmasına alternatif bir algoritma sunulmuş (FQ-Öğrenme), hem de diğer etmenlerin iç modelinin çıkarılması için bulanık küme ve bulanık mantık yaklaşımı üzerinde durularak sonuçlar performans bakımından incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çoklu etmenli sistemler, Makine öğrenmesi, Takviye öğrenme, Q-Öğrenme, Bulanık Mantık

Bulanık mantıkTakviyeli öğrenmeÇok ajanlı sistemler+1
Alper Kılıç
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2002
00
Master'sOpen AccessEN

Model-based non-prehensile manipulation on a tabletopunder uncertain dynamics

Data-driven planar pushing methods have recently gained attention as they aim to reduce extensive engineering effort and increase generalization compared to purely analytical approaches. Existing work focus narrowly on specific capabilities (e.g. a subset of side switching, precision, model-free training, single task etc), limiting their applicability in broader manipulation scenarios. In this work, we present a model-based framework for non-prehensile tabletop pushing, motivated by the goal of using a single learned model to handle multiple tasks and objectives without retraining. Our approach is built on a novel recurrent architecture that implicitly captures object–environment interaction dynamics through a GRU-based model, enhanced with additional non-linear layers to improve expressivity and stability. To complement this architecture, we design a unique state–action representation tailored to pushing dynamics, which allows the model to generalize effectively across, uncertain dynamics, push lengths, and task requirements. For control, we employ a sampling-based model predictive controller, specifically Model Predictive Path Integral (MPPI), which leverages the learned dynamics model to generate adaptive, taskoriented actions. The proposed framework enables side-switching during pushes, supports variable push lengths, and incorporates diverse objectives such as precise positioning, trajectory following, and obstacle avoidance. The model is trained from simulation using domain randomization to facilitate sim-to-real transfer. We first conduct extensive studies to evaluate the architectural components, demonstrating that our design decisions lead to improved prediction accuracy and more stable rollouts. We then assess the full system in both simulation and real-world experiments, using a Franka Panda robot with markerless visual tracking. Our results show high success rates for precise positioning under strict position and orientation thresholds, and strong performance in trajectory tracking and obstacle-avoidance tasks. Importantly, the versatility of our framework is demonstrated by solving multiple tasks simply by modifying the objective function of the controller,without requiring any model retraining. One drawback of our approach is that we focus on a single type of object. However, we further improve our framework based on this by training a model capable of handling wider push lengths and by designing a balanced controller that selects the most effective action, thereby reducing the number of steps required to achieve longer-horizon objectives.

Aydın Ahmadı
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessEN

Generative reward models for formal theorem proving: Methods, benchmarks, and tree search integration

Automated theorem proving aims to generate machine-verifiable proofs with minimal human intervention, but effective proof search remains challenging. Tree search algorithms require guidance to navigate exponentially large proof spaces. However, existing approaches suffer from fundamental limitations. Log-probability heuristics conflate generation likelihood with step quality, binary feedback from proof assistants provides no notion of progress, and discriminative reward models compress complex reasoning into opaque scalar values. In addition, implementation fragmentation limits reproducibility, and the absence of evaluation frameworks blocks systematic development of reward models for formal mathematics. This thesis makes three contributions addressing these challenges. First, we develop TreeThink, a modular Python library providing unified implementations of best-first search, beam search, and Monte Carlo tree search for formal theorem proving. The architecture cleanly separates search strategy, environment interaction, and model inference, enabling reproducible experimentation and fair comparison across algorithms. All components support asynchronous execution and batched inference for computational efficiency. Second, we introduce a framework for generative reward models that produce natural language critiques evaluating proof steps. Unlike discriminative models that output scalar scores without explanation, our approach generates structured textual feedback describing correctness, progress toward goals, and strategic value, with embedded numerical scores for integration into tree search. A key design element is conditioning reward generation on environmental feedback from proof assistant execution, grounding evaluations in concrete compiler responses rather than predictions alone. We study both zero-shot deployment using pretrained models and reinforcement learning on proof trajectories to align critique scores with proof outcomes. Third, we introduce FormalRewardBench, the first benchmark for evaluating reward models in formal theorem proving. The benchmark consists of preference pairs where correct Lean 4 proofs are paired with incorrect variants generated through five error injection strategies targeting realistic failure modes, including forced mistakes, minimal variations, complex incorrect proofs, natural language justification, and Python code injection. Quality control ensures errors are semantic rather than trivial, and evaluation protocols support both pointwise and pairwise reward models with position bias mitigation. Together, these contributions advance neural theorem proving by providing modular infrastructure for systematic experimentation, richer guidance signals through interpretable natural language feedback grounded in execution, and evaluation frameworks that enable principled development of reward models for formal mathematics. Our work addresses key limitations in automated theorem proving and establishes foundations for more capable and interpretable proof search systems.

Zeynel Abidin Uluşan
Koç University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Hava harekatında görüş ötesi angajman için genetik algoritma uygulaması

HAVA HAREKATINDA GÖRÜŞ ÖTES ANGAJMAN Ç N GENET KALGOR TMA UYGULAMASI(Yüksek Lisans Tezi)Hamit TOKGÖZGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜOcak 2007ÖZETBu çalışmada, hava harekatında önemli bir yer tutan ve savaş pilotlarınınkabiliyetlerini en üst düzeyde kullanmalarını gerektiren görüş ötesi angajmaniçin alternatif hareket tarzlarının üretilmesi genetik algoritma ilegerçekleştirilmiştir. Yerde ve havada konuşlu radarlar tarafından elde edilenverilerin işlenmesiyle oluşturulan harekat ortamı taktik resmindeki bilgiler,genetik algoritma ile değerlendirilmiştir. Geliştirilen uygulama ile harekatortamı iki boyutlu olarak simule edilmiş ve hedef seçiminde etkileyici faktörolarak değerlendirilen yön açısı, hız, irtifa, füze atma kararı ve hedefe uzaklıkmesafesi parametreleri genetik algoritma ile değerlendirilmiştir. Simülasyonsonuçları, çok sayıda parametrenin bulunduğu ve sürekli değiştiği bu türuygulamalarda genetik algoritmanın başarılı olduğunu göstermiştir.Bilim Kodu : 902.1.056Anahtar Kelimeler : Ağ Merkezli Harp, Optimizasyon Teknikleri, GenetikAlgoritma ,Görüş Ötesi AngajmanSayfa Adedi : 112Tez Yöneticisi : Doç. Dr. M. Ali AKCAYOL

Hamit Tokgöz
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Mobil kablosuz teknoloji kullanarak Web tabanlı SCADA sistem uygulaması

MOB L KABLOSUZ TEKNOLOJ KULLANARAK WEB TABANLISCADA S STEM UYGULAMASI(Yüksek Lisans Tezi)Ali SUCUBAŞIGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜOcak 2007ÖZETBu çalışmada mobil kablosuz teknoloji kullanılarak WEB tabanlı SCADAsistemi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama olarak tek motorlu bir sistemoluşturulmuştur. Uygulamada motor açılıp kapatılmakta, belirlenen aralıklardamotorun elektriksel değerleri ve durum bilgileri SCADA sistemi tarafındanalınmaktadır. Bu değerler WEB ortamında ve mobil sistemlerde SCADAyazılımı aracılığıyla izlenebilmektedir. Sisteme ait değerler WEB yazılımı, mobilcihaz yazılımı veya SCADA yazılımı kullanılarak değiştirilebilmektedir.Geliştirilen sistemde kontrol edilecek donanıma ait anlık değerler sabit yadamobil kullanıcılar tarafından izlenebilmekte ve gerekli müdahaleler en kısasürede yapılabilmektedir. Böylece oluşan arızaların çok kısa sürede belirlenmesive giderilmesi sağlanarak sistemin hizmette kalma süresi artırılmıştır. Ayrıcasistemin mobil cihazlarla kontrol edilmesi sağlanarak ortamdan bağımsızçalışma gerçekleştirilmiş ve sistemin kullanılabilirliği artırılmıştır.Bilim Kodu : 902.1.014Anahtar Kelimeler : SCADA, Mobil, Web tabanlı uygulamalarSayfa Adedi : 104Tez Yöneticisi : Doç.Dr.M.Ali AKCAYOL

Ali Sucubaşı
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

XML veri tabanı için tavlama benzetimi ve genetik algoritma tabanlı sorgulama

Bu çalışmada tavlama benzetimi ve genetik algoritma tabanlı XML sorgu iyileştirmesi gerçekleştirilmiştir. XML sorgulamada, sorgu ağacında yer alan düğümlerin birleştirilmesi sıklıkla yapılmaktadır. Sorgu çalıştırma planı oluşturulurken, düğümlerin birleştirilme sıralaması, sorgu maliyetini belirleyen en önemli etkendir. Bu çalışmada, düğümlerin sıralaması genetik algoritma ve tavlama benzetimi algoritmaları ile yapılarak iki algoritmanın sonuçları karşılaştırılmıştır. Uygulama C# 2.0 dili ile hazırlanmış ve açık kaynak Timber XML Veritabanı Yönetim Sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneysel çalışmaların sonucunda, klasik yöntemlere göre daha basit şekilde uygulanabilen tavlama benzetimi ve genetik algoritma yöntemlerinin XQuery iyileştirmesinde başarılı oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler : XML, XQuery, Sorgu İyileştirme, Birleştirme Sıralaması, Genetik Algoritma, Tavlama Benzetimi, en uygun şekle sokma, Sistem-R, Çalı Ağacı, SQL, Veri Sorgulama, Timber

Sorgu optimizasyonu
Yaşar Gözüdeli
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Kurumsal bilgi güvenliği ve sızma (penetrasyon) testleri

Bu tez çalısmasında bilgi güvenligi genel olarak incelenmis, kurumsal bilgi güvenligi ve standartları degerlendirilmis, bilgi güvenligini zaafa ugratan tehditler gözden geçirilmis, ülkemiz bilisim hukuku incelenmis ve yüksek tehdit altında olan web uygulamaları üzerine odaklanılmıstır. Yapılan incelemelerde web ortamlarında büyük tehdit olusturan SQL enjeksiyonu ve sızma testleri genel olarak gözden geçirilmis ve bu konularda uygulamalar yapılarak, konu detaylı olarak degerlendirilmis ve alınması gereken önlemler sunulmustur. Yüksek seviyede bir bilgi güvenliginin saglanmasında önemli olan insan faktörü-teknoloji-egitim kavramları tekrar gözden geçirilmis ve sızma testlerinin bu faktörler üzerindeki etkisi arastırılmıs, tespit edilen tehditlerin giderilmesine ve mevcut durumun iyilestirilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmustur. v Bu tez çalısmasının ülkemizde kurumsal bilgi güvenligi alanında yapılan kapsamlı ilk çalısma olması, ülkemizde bilgi güvenligine gereken önemin verilmesine katkı saglaması, kurum ve kuruluslar için rehber bir kaynak olması, bilgi güvenligi bilincinin daha yüksek oranda olusturulması ve yapılacak yeni çalısmalara ısık tutması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler :Kurumsal Bilgi Güvenligi, Sızma Testleri, Penetrasyon Testleri, Bilgi Güvenligi Yönetim Sistemleri, Bilgi Güvenligi, Web Uygulama Güvenligi, Sosyal Mühendislik

Bilgi güvenliği
Yılmaz Vural
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessEN

Mobility management protocol for AD-HOC networks

In this thesis, routing and mobility management for ad-hoc networks have been investigated and a mobility management protocol has been developed for mobile wireless networks. Developed protocol has been activated whenever it needs and thus, it prevents disconnection due to mobility of nodes. Network simulator 2 (ns-2) has been used as simulation tool. Proposed protocol has been developed using C++ programming language and compared with Ad-hoc on Demand Distance Vector (AODV) and Destination Sequenced Distance Vector (DSDV) routing protocols. The experimental results have shown that the developed protocol has been successfully applied to mobility management for ad-hoc networks. Key Words : Ad-hoc networks, Mobility, Routing, Protocol

MobilityWireless networksProtocols+1
İbrahim Alper Doğru
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Steganografik yaklaşımların incelenmesi, tasarımı ve geliştirilmesi

Bu çalısmada steganografik yaklasımlar incelenmis, ses dosyaları içerisine ses, resim, düz metin saklamak için bir yazılım gelistirilmistir. Steganografik yazılımların günlük hayatımızda kisisel bilgi güvenliğinin sağlanmasında kullanılması için ise ayrıca bir klasör gizleme yazılımı da gelistirilmistir. Steganografik yazılımların steganalize karsı sağlamlığını arttırmak için yazılımlar üzerinde analiz çalısmaları yapılmıstır. Haberlesme güvenliğinin sağlanmasının yanında bilgi güvenliğinin de sağlanması için AES, DES, 3DES gibi sifreleme seçenekleri de gelistirilen yazılım içerisinde sunulmustur. Gelistirilen yazılımda bir anahtar yardımıyla belirlenen WAV dosyası seti içerisine LSB modifikasyonu yöntemiyle rastgele saklama gerçeklestirmektedir. Belirli bir anahtara göre saklama islemi ile güvenliği algoritmanın bilinmesinden bağımsız hale getirmis, rastgele saklama yapmasıyla ise istatistiksel steganaliz ataklarına karsı dayanıklılık sağlamıstır. Birden fazla WAV dosyası içerisine saklama yapabilmesiyle de rastgele saklamanın getirdiği saklama kapasitesi sorununa dolaylı bir çözüm sunmustur. Bu tez çalısmasında gelistirilen yazılım ile hem iletisim hem de veri gizliliği sağlanabilmistir. v Bu çalısmanın, ülkemizde bilgi güvenliğinin yüksek seviyede sağlanmasına, bu konuda yapılacak yeni çalısmalara ve güvenlik bilincinin yaygınlastırılmasına büyük katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler : Ses, Steganografi, Veri Saklama, Veri Güvenliği, LSB, AES, DES, 3DES.

Mehmet Ali Atıcı
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

WAP trafiğinde tıkanıklık denetimi ve ulaşım katmanı protokolleri

Kablolu ve kablosuz ağlarda bazı HTML sayfalarına gelen aşırı talep durumlarında, ağda tıkanıklık oluşmakta ve sayfayı görüntülemek isteyen kullanıcı ya çok fazla beklemek zorunda kalmakta veya sayfaya erişememektedir. Bu tezde WAP hizmeti veren ağlardaki tıkanıklık problemini çözmek için bir protokol geliştirilmiştir. Geliştirilen protokol ns-2 benzetim aracı kullanılarak test edilmiştir. Benzetimde değişik kuyruk tiplerinin farklı yük yoğunluğundaki ağlarda çalışması incelenmiş ve elde edilen sonuçlar diğer ulaşım katmanı protokolleriyle karşılaştırılmıştır. Deneysel sonuçlar geliştirilen protokolün WAP trafiğindeki tıkanıklığı önlemede başarılı olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler : WAP, Kuyruk Yönetimi, Tıkanıklık, Protokol

Kablosuz uygulama protokolüProtokoller
Sinan Toklu
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

AD-HOC ağlarda enerji etkin yönlendirme protokolü

Bu tezde, ad-hoc ağlarda yönlendirme ve enerji yönetimi ele alınmış ve enerji etkin bir yönlendirme protokolü geliştirilmiştir. Geliştirilen protokol düğümlerin enerji seviyeleri kritik düzeye indiği zaman aktif hale gelerek yönlendirme için yeni yol oluşturmaktadır. Benzetim aracı olarak Network Simulator 2 (ns-2) kullanılmıştır. Önerilen protokol, C++ programlama dili kullanılarak geliştirilmiştir. Ad-hoc on Demand Distance Vector (AODV) yönlendirme protokolüyle karşılaştırılarak benzetim sonuçları elde edilmiştir. Deneysel sonuçlar geliştirilen protokolün ad-hoc ağlarda enerji yönetiminde daha başarılı olduğunu göstermiştir.

Kablosuz ağlar
İlker Bay
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00