21
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin görüş ve önerileri
ÖZET Bu araştırmanın amacı; ilköğretim kurumlarında görev yapmakta olan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin öğrenci başarısını ölçüp değerlendirmede sahip oldukları bilgilerin ve bu alandaki görüşlerinin neler olduğunu, görüşlerinin uygulamalarına nasıl yansıdığım belirlemektir. Araştırma, Eskişehir ili Merkez ve ilçelerindeki MEB'e bağlı ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 63 Sosyal Bilgiler öğretmenine uygulanan anket verilerine dayanmaktadır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statiscal Package For Social Sciences) paket programından yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler, öğrencilere durumları hakkında bilgi vermek ve çalışmaya yönlendirmek, öğretimde hatalı ve eksik yönleri belirleyerek önlem alınmasını sağlamak, rehberlik yapmak, öğrenciyi tanımak ve öğrencileri ödüllendirmek gerekçeleriyle öğrenci başarısını ölçmekte, öğrenci başarısı hakkında karar verirken öğrencinin psikolojik durumunu ölçüt almayı tercih etmektedirler. Öğretmenlerin en sık kullandığı ölçme aracı çoktan seçmeli testlerdir. Öğretmenin uygun yöntem ve tekniği seçememesi, aynı sınıftaki öğrencilerin çoğunluğunun ölçme ve değerlendirme süreci sonunda sürekli başarısız olmasına neden olabilir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak; eğitim fakültelerinde okutulan ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin derslerde uygulamaya ağırlık verilmesi, hizmet içi eğitimlerle öğretmenlerin bu konudaki eksiklerinin giderilmesi ve konu ile ilgili yayınların okullara ulaştırılması önerileri sunulabilir.
İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersi Osmanlı Devleti'nin kuruluşu ünitesi amaçlarının kazanılmışlık düzeyi (alan araştırması-Ankara örneklemi)
ÖZET Araştırmada, ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersi, Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu ünitesi amaçlarının kazanılmışlık düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Öncelikle sosyal bilgiler programları ve sosyal bilgiler dersinin amaçları incelenmiştir. Sonrasında; Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu ünitesi amaçlarının, sosyal bilgiler öğretmenleri ve 6. sınıf öğrencileri tarafından kazanılmışlık düzeyi nedir? Amaçların kazanılmasında ortaya çıkan sorunlar nelerdir? ve amaçların kazanılmışlık düzeyini etkileyen sorunları giderici çözüm önerileri nelerdir? sorularına cevap aranmıştır. Çünkü; ilköğretim okullarında uygulanan sosyal bilgiler dersi, bireylerin toplumsal yaşama ayak uydurmalarında, devletin ve toplumun beklentilerine cevap vermelerinde ve sağlıklı bir yaşam sürmelerinde önemli bir paya sahiptir. Bu amaçla öğrenci başarı testi ve öğretmen anketi olmak üzere iki anket hazırlanmıştır. Tüm amaçların incelenmesi mümkün olmadığı için; İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersi Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu ünitesi amaç ve davranışlar incelenecektir. Öğrenci başarı testleri 15 okulda toplam 440 öğrenciye, öğretmen anketleri ise Ankara ili içerisinde toplam 150 öğretmene uygulanmıştır.Elde edilen veriler SPSS programından yararlanılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonunda ilköğretim okullarında verilmekte olan 6. sınıf sosyal bilgiler dersi Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu ünitesi amaçlarının kazanılmışlık düzeyi istenilen seviyede değildir. Bu nedenle amaçların, yeni anlayış ve yaklaşımlara uygun olarak program geliştirme ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve öğretmenlerin bilgilendirilmesi ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.
İlköğretim okulu 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan haritaların nitelikleri ve kullanılabilirlik düzeylerine ilşkin öğrenci ve öğretmen görüşleri (Kayseri örneği)
Alan araştırması niteliği taşıyan bu çalışma, giriş, ilgili araştırma, yöntem, bulgular ve yorum, sonuç ve öneriler olmak üzere beş ana bölümden oluşmuştur. Bu çalışmanın amacı, ilköğretim okulu sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan haritaların nitelikleri ve kullanılabilirlik durumlarını ortaya koymaktır. Bu çalışmada, bu durumu ortaya koymak amacıyla ilgili yayın ve araştırmalar taranmıştır. Bu araştırmada, biri İlköğretim okullarında sosyal bilgiler dersini okutan sosyal bilgiler, tarih ve coğrafya öğretmenlerine; diğeri de 8. sınıfta eğitim gören öğrencilere 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan haritalarla ilgili soruların bulunduğu iki farklı anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda ders kitaplarında yer alan haritaların, öğrencilerin ilgisini pek çekmediği, hedef davranışlara yeterince uygun olmadığı, haritaların birbirlerini pek tamamlamadığı, yazı, baskı kalitesi, renk uyumu açısından belirlenen ölçülere tam anlamıyla uymadığı, tam olarak kullanılabilir düzeyde olmadığı ve buna benzer sonuçlar ortaya çıkmıştır.
İlköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilerin başarı düzeylerini belirlemede kullanıkları ölçme araçları ve bunları seçmelerinde etkili olan faktörler
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilerin başarı düzeylerini belirlemede kullandıkları ölçme araçları ve bunları seçmelerinde etkili olan faktörleri belirleyebilmektir. Araştırma bu amaçla Ankara ili merkez ilçe milli eğitim müdürlüklerine bağlı ilköğretim okullarında görev yapan 57 sosyal bilgiler öğretmenine anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statiscal Package For Social Sciences) paket programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bazı sonuçlar şöyle sıralanabilir;.. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenleri öğrenci kazammlannı, en çok uyguladıkları, az sorulu uzun cevaplı klasik (yazılı) sınavla ölçmektedirler. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenleri, öğrenci kazammlannı ölçmede eşleştirmeli test, boşluk doldurma testi, karma test ve doğru- yanlış testi türündeki ölçme araçlarından hiç faydalanmamaktadırlar. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin büyük kısmının, güvenilir bir test hazırlamanın uzmanlık gerektirmesi, kopya çekimine elverişli olması ve doğru cevaba şansla ulaşma imkanının olması nedeniyle, test tipi sınav yapmaktan kaçındıkları görülmektedir. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin tamamına yakını öğrenci kazammlannm ölçülmesinde sözlü sınav türü ölçme aracını kullanmaktadır.II. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğunun, her ünite sonunda sınav (Quiz) yapma alışkanlığı yoktur.. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu, öğrencilerine sınav sonrasında, hatalarını görebilmeleri için sınav kağıtlarını dağıtmaktadır.. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin tamamı, kullandıkları ölçme aracı hangi türde olursa olsun, sınav sonuçlarını kısa sürede değerlendirmektedirler. Bu araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin yararlanabilmeleri için okullarda her dersle ilgili soru bankaları oluşturulması ve fakültelerde ölçme ve değerlendirme derslerine daha geniş kapsamlı yer verilmesi gerektiği söylenebilir. Bilim Kodu : Anahtar Kelimeler : Ölçme değerlendirme, sosyal bilgiler, İlköğretim Sayfa Adedi : 79 Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Cengiz DÖNMEZ
Soğuk savaş'ın A.B.D., İngiltere ve Türkiye'de sosyal bilgiler ders kitaplarında kimlik algısına etkisi
Ulus devletlerin dünya sahnesinde rollerini artırmasıyla birlikte eğitime daha fazla önem verilmeye başlanmıştır. Bunda bilgi ve vizyon sahibi nesiller yetiştirme isteğinin yanısıra uluslaşma çabalarının büyük etkisi vardır.Ortak ulusal bir müfredat çerçevesinde ya da müfredat birliği olmasa bile en azından ortak bir kültür birikiminin aktarıldığı bir gençlik yüzünü aynı yöne çevirecek, birlik ve beraberlik sağlanarak ulus devlet varlığını sürdürecektir. Uluslar ortak bir geçmiş anlatısına, ortak bir belleğe ihtiyaç duyarlar, bu bellek ekseninde birleşirler. Basit şekliyle, toprağın ve insanların ortak anılarının şekillendirdiği bellek ağırlıklı olarak sosyal içerikli olduğundan sosyal bilgiler dersleriine ayrı bir gözle bakılır.Milli kimliğe dayalı vatanperver bir tarih söylemiyle milliyetçi duygular harekete geçirilebilir. Derslerin içeriği bu bağlamda, özen gererktirmektedir. Ancak, pek çok ülkede egemen siyasi ideolojinin okullarda okutulan kitapların içeriği üzerinde etkisi olduğu görülmektedir.Batı kapitalizminin yükselen komünizme karşı verdiği tepkilerle gerilen uluslar arası ilişkilerin dönemi olan Soğuk Savaş sırasında komünizmin yayılmasını ve kendi halklarına nüfuz etmesini önlemek amacıyla ulusal değerler ve Batı demokrasisi okullarda tekrar tekrar anlatılmıştır.Anahtar Sözcükler: kimlik, Soğuk Savaş, ilköğretim Sosyal Bilgiler ders kitapları.
İlköğretim sosyal bilgiler öğretiminde internet tabanlı öğretim yönteminin ders başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Türk Tarihinde Yolculuk" ünitesi öğretiminde internet tabanlı öğretim yönteminin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi ve hatırda tutma düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek, öğrencilerin sürece yönelik görüşlerini yansıtmaktır. Bu araştırmada deneysel desenlerden ön test ? son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Yarı deneysel bir araştırma olması sebebiyle evren ve örneklem seçimine gidilmemiştir. Örneklem yerine çalışma grubu alınmıştır. Araştırmada çalışma grubunu 2009-2010 eğitim öğretim yılında İzmir ili Torbalı ilçesi Pancar Muzaffer Hanım İlköğretim Okulu'nda 7. sınıfların 2 şubesinde okuyan 42 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, başarı testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen verilerin çözümlenmesi için SPSS 16.0 paket programı, tekrarlı ölçümler için ANOVA ve TAP (2002) programı kullanılmıştır. Grupları betimlemek için aritmetik ortalama ve standart sapma, gruplar arasında farklılıkları incelemek amacıyla tekrarlı ölçümler için tek yönlü varyans analizi kullanılırken belirlenen farklılıklarda farkın kaynağını belirlemek amacıyla da tukey q analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen bulgular; İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi öğretiminde internet tabanlı öğretim yöntemi ile yapılan öğretimin uygulandığı deney grubu ve yapılandırmacı öğretimin uygulandığı kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark oluştuğu gözlemlenmiştir. İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi öğretiminde internet tabanlı öğretim yöntemi ile yapılan öğretimin uygulandığı deney grubu ile yapılandırmacı öğretimin uygulandığı kontrol grubundaki öğrencilerin hatırlama düzeyleri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark oluştuğu gözlenmiştir. İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi öğretiminde internet tabanlı öğretim yönteminin uygulandığı grupta, öğrencilerin ünite sürecine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu ve uygulanan çalışmanın öğrenme sürecini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmış ve öğrencilerin daha kalıcı ve anlamlı öğrenmeyi sağladığı görülmüştür.
İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi " yeryüzünde yaşam" ünitesindeki kavram yanılgıları
Sosyal Bilimlere ait bazı önemli kavramlar ilk olarak sosyal bilgiler dersinde verilmektedir. Bu dönemde öğrenciye verilebilecek her türlü yanlış veya hatalı bilgi öğrencilerin kavramları yanlış anlamalarına neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, ilköğretim sosyal bilgiler dersindeki ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde, 6. sınıf öğrencilerinin sahip oldukları kavram yanılgılarını tanımlamak ve ortaya çıkarmaktır. Çalışma 2009 yılının bahar döneminde Eskişehir İli'ndeki toplam dört ilköğretim okulundaki 197 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada 30 sorudan oluşan çoktan seçmeli başarı testi kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri t-testi ve varyans analizi kullanılarak test edilmiştir. Verilerin analiz edilmesiyle, öğrencilerin ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesiyle ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğrencilerin sahip olduğu kavram yanılgıları bazı değişkenler açısından incelendiğinde şu sonuçlar ortaya çıkmıştır:1. Sosyal Bilgiler Dersinde Yeryüzünde Yaşam Ünitesinde geçen kavramlardan, öğrenciler en fazla; ?geoit? ve ?küre?, ?paralel? ve ?meridyen?, ?ekvator? ve ?meridyen? , ?özel konum? ve ?matematik konum? , ?kroki? ve ?harita? , ?fiziki harita? ve ?özel harita? , ?milat? ve ?çağ? , ?kronoloji? ve ?arkeoloji? kavramlarını birbirine karıştırmışlardır.2. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler Dersinde ?Yeryüzünde Yaşam? Ünitesinde geçen kavramlarla ilgili yanılgıları soru düzeylerinde tek tek incelendiğinde, bütün değişkenler açısından birkaç soru hariç büyük bir farklılık ortaya çıkmamıştır.Sosyal Bilgiler dersinde kavramların öğretiminde öğrencilere bol örnek verilmeli, görsel materyaller ve uygun öğretim teknikleri kullanılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Kavram, Kavram Yanılgıları
2005-2006 yeni öğretim programında sosyal bilgiler dersi etkinliklerinin uygulanabilirliğinin incelenmesi
YÜKSEK L SANS TEZ ÖZET2005-2006 YEN ÖĞRET M PROGRAMINDA SOSYAL B LG LER DERSETK NL KLER N N UYGULANAB L RL Ğ N N NCELENMESTUĞBA KAMBERSosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim DalıAfyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüMayıs, 2007Danışman: Yrd. Doç. Dr. smail ACUNBu araştırmada Yeni Sosyal Bilgiler programı ve eğer başarıyla uygulanabiliyorsaetkinliklerin programın amaçlara ulaşmadaki başarısının öğretmen görüşleriyledeğerlendirilmesi amaçlanmaktadır.2004-2005 öğretim yılından itibaren geçilen yapılandırmacı uygulama Sosyal Bilgilerdersiyle, öğrencilerin yaşamış oldukları yakın çevreden hareketle fiziksel ve kültürel dünyayıdaha iyi anlayıp etkin bireyler olarak topluma katılımlarında gerekli bilgi, beceri, değer vetutumları kazandırmayı amaçlamaktadır. Yeni Sosyal Bilgiler programı bu bilgi ve becerilerikazandırmanın yolu olarak ?etkinlikleri? belirlemiş ve programın temeline almıştır.Dolayısıyla programın başarısı etkinliklerin başarılı bir şekilde uygulanmasıyla mümkünolacaktır. Bu araştırma öğretmen görüşlerine göre programın yapılandırmacı bir sosyalbilgiler eğitimini hayata geçirmedeki başarısını değerlendirmeye çalışmaktadır.Bu araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak bir anketgeliştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini çalışma evreninin tamamı olan Uşak ili ilköğretimokullarında 4. ve 5. sınıflara ders veren sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Toplanan verilerSPSS paket programı kullanılarak, frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, t testi ve F testianalizlerine tabii tutulmuşlardır. Öğretmenlerin yeni programın felsefesine veuygulanabilirliğine dair görüşleri araştırılmıştır. Öğretmenler hem programın yapısı hem deuygulama konusunda olumlu görüşe sahip oldukları görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler, Yapılandırmacılık, Etkinlikler
Türkiye'de insan hakları düşüncesinin tarihsel gelişimi ve ilköğretim ders kitaplarına yansıması
Bu çalışmada, Türkiye'de insan hakları düşüncesinin tarihsel gelişimi ve ilköğretimders kitaplarına yansıması incelenmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde: İnsan haklarıkavramının gelişim evresi anlatılırken; ikinci bölümde Türklerde insan hakları anlayışıirdelenmiştir. Araştırmanın odak noktasını oluşturan üçüncü bölümde: Türkiye'de insanhaklarının kurumsallaşma sürecinde ?İlköğretim Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi?dersinin kazanımları esas alınarak; Türklerde insan hakları anlayışının bu ders kitaplarında?Nasıl? anlatıldığı incelenmiştir. Sonuç olarak Türkiye Cumhuriyeti'nde insan haklarınınkorunması amacıyla Anayasa ve yasalarda değişiklikler yapılarak; insan hakları alanındakurumsal bir yapılaşma oluşturmuştur. İlköğretim okullarında sadece insan haklarını konualan derslere de yer verilmiştir. Fakat ?İlköğretim Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi? derskitaplarında Türklerde insan hakları düşüncesinin 1839 Tanzimat Fermanıyla başlatılarak,milli tarih anlayışından uzak, Batı anlayışının kabul gördüğü biçimde sunulduğu ortayakonulmuştur. İnsan hakları eğitiminin Türk tarihinin ve kültürünün zengin birikimiyleanlatılması insan haklarının daha kolay içselleştirilmesi ve benimsenmesini sağlayacaktır.Anahtar Kelimeler: İnsan hakları, İlköğretim, ders kitapları.
Adana Ceyhan depreminin (27 haziran 1998) ekonomik ve sosyal sonuçları
Yüksek lisans tezi olarak sunduğumuz bu araştırmanın konusunu Adana-Ceyhan depreminin (27 Haziran 1998) ekonomik ve sosyal sonuçları oluşturmaktadır.Akdeniz bölgesinin Adana bölümünde yer alan araştırma sahası kuzeyde Niğde, doğuda Osmaniye, batıda Silifke arasında kalan, yaklaşık 3000 km2' lik bir sahaya tekabül etmektedir.Çeşitli tarihlerde depremlere maruz kalan araştırma yöresi ve yakın çevresinde 1900-1983 tarihleri arasında, can ve mal kaybı bakımından önem arz eden 75 deprem meydana gelmiştir. Bu depremlerin dışında 27 Haziran 1998 günü saat 16:55 dolaylarında meydana gelen 145 kişinin ölümüne, 1500 civarında kişinin yaralanmasına, 22.396 konut ve işyerinin ağır hasar görmesine neden olan Adana-Ceyhan depremi meydana gelmiştir.Magnitüdü 6.3 civarında bulunan ve yıkım şiddeti oldukça fazla olan bu deprem, önemli sayıda can kaybına ve yöredeki ailelere maddi değeri büyük miktarlara varan mal kayıplarına neden olmuştur. Bu husus göz önünde bulundurularak; araştırmanın konusu olan Adana-Ceyhan Depreminin Ekonomik Ve Sosyal Sonuçları üç bölümde ele alınarak incelenmiştir.Birinci bölüm giriş mahiyetindedir. Bu bölümde; deprem, deprem türleri, depremin oluş nedenleri, depremin parametreleri ve Türkiye'nin genel depremselliği hakkında genel bilgi verilmiştir.İkinci bölümde; deprem ekonomik sonuçları ele alınmıştır. Konu; depremin fiziksel tahribatı, depremin yerleşim alanı tahribatı, hasarın genel dağılımı, deprem sonrası kurtarma, acil yardım hizmetleri, deprem sırasında afet yönetimi, sosyal yardımlar ve depremin ekonomik bilançosu ile deprem sonrası yapılan hasar tespit çalışmaları başlıkları altında incelenmiştir. Bu incelemelerde; deprem sırasında ve sonrasında ailelerin maddi kayıpları, devletin ve bazı kuruluşların ailelere yaptığı yardımlar ile depremin; ailelere ve devletimize getirdiği ekonomik yükler ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırmamızın üçüncü bölümünde ise; depremin sosyal sonuçlarını oluşturan; depremde meydana gelen can kayıpları ile yaralanmalar, depremin sosyolojik boyutu ile depremin psikolojik sonuçları üzerinde durulmuştur. Depremin çıplak gözle görülebilen etkilerinin dışında, sosyal bir varlık olan insanın yaşadıkları, bölgenin sosyal dokusu, nüfus özelliği ve insanların en yıkıcı doğal afetlerden biri olan depreme bakış açısı incelenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra doğal afetlerin insanlarda bıraktığı psikolojik sorunlar, geçici ve kalıcı izler vurgulanmaya çalışılmıştır.Adana-Ceyhan depreminin ekonomik ve sosyal sonuçları her açıdan geniş bir perspektif içerisinde değerlendirilip, daha sonra bu sorunların giderilmesi ve gelecekte olması muhtemel depremler nedeniyle can ve mal kayıplarının azaltılması veya en azından asgari düzeye indirilmesi için alınması gereken çözüm önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Deprem, ekonomik sonuç, sosyal sonuç.
Sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitim açısından değerlendirilmesi
Bu araştırmada sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitim açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, tarama (survey) modelinde betimsel bir araştırma niteliği taşımaktadır. Araştırmada öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini belirlemek için Acat (2005b)'ın geliştirdiği likert türü ?Öğrenci Merkezli Öğrenme Ortamları Ölçeği? kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri ile bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve karşılaştırmalarda ise scheffe testi kullanılmıştır.Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılında sosyo-ekonomik düzeyi üst, orta ve alt olmak üzere toplam 17 okulda öğrenim gören 1715 6. ve 7. sınıf öğrencisi ile bu okullarda görev yapan 29 sosyal bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın sonucunda; öğretmen ve öğrencilerin genel olarak öğrenci merkezli öğrenme ortamları ölçeğinin dört boyutunu oluşturan, psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim, alt yapı ve donanım, mekan (fiziksel), zaman boyutu ile ilgili özellikleri, öğrenci merkezli eğitim açısından sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamları için uygun buldukları sonucuna ulaşılmış ve dört alt boyut arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir.6. ve 7. sınıf öğrencilerinin sınıf mevcuduna göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda her bir boyut için anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Anlamlı farklılığın sınıf mevcudu 15'in altında olan sınıflar ile sınıf mevcudu 31'in üstünde olanlar arasında, sınıf mevcudu az olanlar lehine olduğu görülmüştür. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin sınıf düzeyine göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda mekan, zaman ve altyapı ve donanım boyutunda 6. sınıflar lehine anlamlı farklılık görülmüş; psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim boyutuna ilişkin ise anlamlı farklılığa rastlanmamıştır.6. ve 7. sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda kız ve erkek öğrenciler arasında erkek öğrenciler lehine mekan boyutunda anlamlı farklılık görülmüş, psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim, altyapı ve donanım, zaman boyutlarında ise anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin okulların sosyo-ekonomik düzeyine göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda alt sosyo-ekonomik düzeye sahip okullarla üst sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar arasında alt sosyo-ekonomik düzeye sahip olan okullar lehine; orta sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar ile üst sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar arasında orta sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir.Ayrıca sosyal bilgiler öğretmenlerinin cinsiyetine ve mesleki kıdemlerine göre sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda görüşlerinde anlamlı farklılığa rastlanmamıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğrenci merkezli eğitim modelinin sosyal bilgiler dersinde kullanılmasına yönelik öğrenme ortamlarının daha uygun hale getirilmesi için sınıf mevcutlarının azaltılması, alt-yapı ve donanım boyutuyla ilgili özelliklerin iyileştirilmesi, okullarda sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin kendi bilgilerini oluşturacakları alanlara yer verilmesi, öğrencilerin hedef ve ideallerini gerçekleştirebilecekleri esneklikte programlar yapılması, bunun için mevcut müfredat yoğunluğunun azaltılması ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğrenci merkezli eğitimi gerçekleştirebilmeleri için oluşturmaları gereken öğrenme ortamları ile ilgili hizmet içi eğitim kurslarının düzenlenmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Eğitimi, Öğrenci Merkezli Eğitim, Öğrenme Ortamı, Öğrenci Merkezli Öğrenme Ortamları Ölçeği.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumları
Bu araştırma, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaca ulaşmak için 2010-2011 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kırşehir il ve ilçe ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 78 Sosyal bilgiler öğretmeninin görüşüne başvurulmuştur ve bu öğretmen grubu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada tarama modeli kullanılmış ve veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerini Belirleme Ölçeği? ve ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri Görüşme Formu? ile toplanmıştır. Nicel veri toplama aracı 78, görüşme formu ise 39 öğretmene uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde frekans (f), yüzde (%), ağırlıklı ortalama ( ), standart sapma (SD) dağılımları, Kruskal-Wallis H-Testi, Mann Whitney U-Testi ve Spearman değerleri hesaplanmıştır.Araştırma sonucunda, öğretmenlerin sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden sırasıyla en çok; performans değerlendirme, kavram haritaları, proje, gözlem formu, tutum ölçekleri, görüşme tekniği, portfolyo, araştırma çalışma kâğıtları ve öz değerlendirmeyi kullandıkları, sırasıyla en az; yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç, akran değerlendirme, kontrol listesi ve kelime ilişkilendirme testini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenler kullanmadıkları yöntemlere gerekçe olarak; sınıfların kalabalık oluşunu, öğretmene maddi, manevi ve zaman açısından ek yük getirmesini, yöntem hakkında yeterli bilgiye sahip olmamalarını ve bazı yöntemlerin çok fazla faydasının olmadığına inanmamalarını belirtmişlerdir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma sıklıkları mezun olunan bölüme ve okuttukları sınıfın mevcuduna göre değişmezken kıdeme ve mezun olunan fakülteye göre değişmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerin kullandıkları sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin birbirleri ile kullanılma durumları farklılaşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, ölçme-değerlendirme, sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemleri
Sosyal bilgiler öğretiminde çalışma yaprakları kullanılmasının kavram yanılgılarını gidermeye etkisi
Bu araştırma, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavram yanılgılarını tespit etmek ve bu yanılgıların giderilmesinde çalışma yapraklarının etkililiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 28 soruluk kavram başarı testi kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin analiz edilmesinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri ile t testi ve kovaryans analizi kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini 2010 / 2011 eğitim öğretim yılı Kırşehir merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı devlet okullarında bulunan 6. sınıf öğrencilerioluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2010?2011 eğitim öğretim yılında, Kırşehir il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı 30 Ağustos İlköğretim Okulu'nda öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grubu ataması eşleştirilerek gerçekleştirilmiştir. Deney (n=29) ve kontrol grubu (n=28) olmak üzere toplam 57 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Deney ve kontrol grupları ile yürütülen dersler beş hafta sürmüştür. Deney grubu ile dersler kavram yanılgılarını gidermeye yönelik hazırlanan çalışma yaprakları ile işlenirken, kontrol grubu ile dersler çalışma yaprağı kullanılmaksızın programda öngörüldüğü şekliyle işlenmiştir. Araştırma sonucunda çalışma yaprakları kullanılarak işlenilen derslerin,çalışma yaprağı kullanılmaksızın programda öngörüldüğü şekliyle işlenilen derslere göre kavram yanılgılarını gidermede daha anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Literatür taramalarında ulaşılan kavram yanılgılarına ek olarak ilk kez bu çalışma ile ithalat ve ihracat kavramlarında da öğrencilerde yanılgı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler : Sosyal Bilgiler Eğitimi, Coğrafya Eğitimi, Kavram, Kavram Yanılgıları, Çalışma Yaprakları
İlköğretim 7. ve 8 sınıflarda vatandaşlık bilgisi dersinde demokrasi eğitimi
Bu çalışmanın amacı, lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasininunsurları ile ilgili görüşlerini belirlemektir.Bu araştırma nicel araştırma tekniklerinden genel tarama türlerinden ?tekiltarama? tekniği kullanılarak, Bolu ili Merkez lköğretim Okullarından Gazipaşalköğretim Okulu'nda uygulanmıştır. Bu araştırmada, demokrasinin unsurları ile ilgiliöğrenci görüşlerini tespit etmek amacıyla özgün bir tutum ölçeği geliştirilmiştir.Ölçek hazırlanmadan önce, ilgili literatür taraması yapılarak demokrasinin unsurlarıtespit edilmiştir. Demokrasiye ilişkin belirlenen unsurlar konuyla ilgili uzmanlarlagörüşme yapılarak belirlenmiş ve çeşitli veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler,çözümlenerek maddelere dönüştürülmüştür. Bu bilgiler doğrultusunda, hazırlananölçek taslağı; alan uzmanlarının kapsam, geçerlik, anlaşılabilirlik ve uygulanabilirlikkonularındaki görüşlerine sunulmuş ve eleştirileri dikkate alınıp gerekli düzenlemeleryapılmıştır.Tutum ölçeği araştırmacı tarafından elden uygulanmıştır. Verilen ölçeklerindönüş oranı %100'dür. Araştırmacı tarafından geliştirilen özgün ölçeğin verilerininçözümlenmesinde frekans dağılımları, yüzde, ortalama, standart sapma hesaplamalarıve `t' test analizleri yapılmıştır.Veriler, SPSS 10,0 paket programı kullanılarakçözümlenmiştir.lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurlarına ilişkingörüşlerinden elde edilen sonuçlar söyle özetlenebilir:1. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisinde enfazla ?özgürlük? kavramına ilişkin ifadelere katıldıkları ortaya çıkmıştır.2. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin tutum ölçeği içerisinde en fazlakatıldıkları görüşün ?hoşgörü? kavramına ait ``Bireylerin bir arada huzur içindeyaşamaları için karşılıklı hoşgörü ortamı olmalıdır.'' ifadesi olduğu saptanmıştır.3. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisindekatılımlarının en az olduğu kavramın ?demokrasi eğitimi'' olduğu sonucunaulaşılmıştır.4. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin tutum ölçeği içerinde katılmayanlarınoranının en yüksek olduğu maddenin ``Sadece insan olmak insan haklarına sahipolmak için yeterlidir.'' fadesi olduğu görülmüştür.5. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisinde enfazla kararsız kaldıkları unsurun ?vatandaşlık'' olduğu ortaya çıkmıştır.6. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin Demokrasinin unsurları içersinde enfazla kararsız kaldıkları görüş ise ``Bireyin nasıl vatandaş haline gelebileceğiverilecek demokrasi eğitimi ile mümkündür.'' fadesi olmuştur.7.Demokrasinin unsurlarından ``eşitlik, özgürlük ve hoşgörü'' kavramlarınailişkin lköğretim 7. ve 8.sınıf kız ve erkek öğrencileri arasında anlamlı bir farklılıkolduğu görülmüştür.8.Demokrasinin unsurlarından ``eşitlik ve özgürlük'' kavramlarına ilişkinlköğretim 7.sınıf öğrencileri ile 8.sınıf öğrencileri arasında anlamlı bir farklılıkolduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Vatandaşlık, Demokrasi, Demokrasi Eğitimi
Sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkin görüşler
Araştırmanın genel amacı; Sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkinöğrenci, sosyal bilgiler öğretmenleri, okul yöneticileri ve müfettiş görüşlerinibelirlemektir.Veri toplamak amacıyla yapılan literatür taramasının ardından, uzmangörüş ve önerileri doğrultusunda, yarı yapılandırılmış görüşme sorularıoluşturulmuştur. Hazırlanan sorular, Bolu ve Samsun illerinde belirlenen projeokulları ve normal öğretim ile eğitim veren okullarda uygulanmıştır.Görüşmelerde; öğretmen, idareci ve müfettişlere yöneltilen ortak sorularda,öğretim programının etkililiği ve uygulanabilirliği hakkında bilgiler eldeedilmiştir. Öğrencilere sorulan sorularda ise, daha çok, öğretim programınınniteliği üzerinde durulmuştur. Ulaşılan veriler, içerik analizi yöntemine göre analizedilmiştir.Araştırma sonucunda;İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin tamamına yakın bir kısmı, sosyal bilgilerdersine ve öğretim programına ilişkin olumlu görüş belirtmişlerdir. Öğrenciler,derslerde yöntem-teknik çeşitliliğinin artmasını istediklerini ifade etmişlerdir.Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çoğu, sosyal bilgiler öğretim programındanmemnun olduklarını ama birtakım eksiklikler yüzünden programın verimliliğinindüştüğünü ifade etmişlerdir. Materyal eksikliği, okulun fiziki şartları, öğrenme-öğretme ortamına ilişkin sorunlar, zaman sıkıntısı ve ders kitapları bu eksikliklerinbaşında gelmektedir. Ayrıca öğretmenler, programa yönelik tanıtıcı seminerleriyetersiz bulduklarını ve seminerde görevli müfettişlerin kendilerini, içindebulundukları şartları anlamadıklarını da sözlerine eklemişlerdir.vOkul yöneticilerinin çoğunluğu, öğretim programına karşı olumlu tutumiçindedirler. Program değişikliğini gerekli bulan yöneticiler, okulun kaynak vemateryal sıkıntısı çektiğini, bu durumun programın verimliliğini azalttığınıbelirtmişlerdir.İlköğretim müfettişlerinin tamamı program değişikliğini gereklibulduklarını ifade etmişlerdir. Programa dair olumlu görüşlere sahip olanmüfettişler, öğretmenlerin kendilerini geliştirmek istemediklerini ve programdeğişimini istemeyen öğretmenlerin olduğunu, hizmet içi eğitimin yetersizolduğunu söyleyerek bu durumların verimliliği azaltacağını belirtmişlerdir.Sosyal bilgiler öğretmenleri, okul yöneticileri ve ilköğretim müfettişleriprogram için gerekli olan kaynak, materyal ve diğer olanakların tüm okullara eşitşekilde sağlanması halinde programın verimli bir şeklide uygulanabileceğini ifadeetmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Program Değerlendirme, Öğretmen,Öğrenci, Okul Yöneticisi, Müfettiş
Ortaokul 5. sınıf sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerıne göre değerlendirilmesi (Bolu ili örneği)
Çağın gereklerine ve sürekli olan değişime uyum sağlamak için eğitim programlarının geliştirilmesi, programlarda yenilikler yapılması, kazanımları da bu doğrultuda düzenlemek eğitim kalitesini yükseltmektedir. Türkiye de 2012-2013 eğitim öğretim yılında uygulanmaya başlanan 4+4+4 eğitim sistemi ile daha önceki sistemde ilkokul kademesinde olan 5.sınıflar ortaokul kademesine kaydırılmış ve Sosyal Bilgiler programında bazı değişikliklere gidilmiştir. Bu yeni sistemdeki 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının da öğrenme yaklaşımlarının uygulamadaki etkililiğinin sorgulanması gerekir. Bu programın uygulayıcıları öğretmenlerdir. Bu sistemin bilimsel araştırmalar çerçevesinde uygulanması, etkinliklerini artıracaktır. Ayrıca, yeni sistemde Sosyal Bilgiler dersi programın uygulama aşamasında karşılaşılan sorunları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin kendilerini yeni sistemle ne kadar ilişkilendirdiklerinin ortaya konulması bakımından önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. . Bolu ilindeki 40 Sosyal Bilgiler öğretmeninin görüşleri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenler programı genel olarak yoğun bulmuşlardır. Kazanımların ve içeriğin kapsamlı ve yeterli olduğunu belirtmişlerdir. Ölçme değerlendirme aşamasında ise büyük sıkıntılarla karşılaşmadıklarını söylemişlerdir. Ancak bazı konuların somut işlemlerde olan 5.sınıflar için oldukça ağır ve soyut olduğunun üzerinde durarak öğretmenlerin daha hayata dönük, konuları daha somutlaştırarak anlatmaları gerektiğini belirtmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, Program Değerlendirme, Program Geliştirme
İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde coğrafi bilgi sistemleri kullanımının öğrencilerin akademik başarı ve derse karşı motivasyonlarına etkisi
Bu çalışma, sosyal bilgiler dersinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'nin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarısına ve motivasyona etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ayrıca öğrencilerin CBS becerileri ve CBS ile işlenen derse karşı tepkileri belirlenmiştir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. CBS'nin akademik başarı ve motivasyona etkisinin belirlenmesi amacıyla deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma modeli olarak öntest-sontest kontrol gruplu model uygulanmıştır. Öğrencilerin CBS ile işlenen derse karşı tepkilerinin ve CBS becerilerinin belirlenmesi için de nitel çalışma yapılmıştır. Araştırma 2006-2007 öğretim yılı güz döneminde Ankara İli, Yenimahalle İlçesi Kent-Koop İlköğretim Okulunda uygulamıştır. Tesadüfî örneklem yoluyla oluşturulan gruplarından deney grubu 21 ve kontrol grubu 23 kişiden oluşmaktadır. ?Ülkemizde Nüfus? ünitesi deney grubunda 3 hafta ArcView 9.2 yazılımında hazırlanan materyallerle, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi ile işlenmiştir. Araştırmaya katılan gruplara, başarı ve motivasyon ölçeği deneysel işlem öncesi öntest ve işlem sonrası sontest olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin CBS becerilerini belirlemek amacıyla gözlem yapılmış, derse karşı tepkilerinin belirlenmesi için ise açık uçlu soru sorulmuştur. III Araştırmada elde edilen verilerin analizinde t-testi, yüzde, frekans kullanılmıştır. İstatistiki işlemler SPSS 11.0 programında yapılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda, elde edilen verilere dayanarak sosyal bilgiler öğretiminde CBS'nin uygulandığı deney grubu öğrencileri ile geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin deneysel işlem öncesinde derse karşı motivasyonlarında anlamlı bir farkın olmadığı, deneysel işlem sonrasında öğrencilerin motivasyonlarında ise deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin deneysel işlem öncesi ve sonrası başarı düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına ilişkin olarak belirtilen diğer bir alt problemde ise şu sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre deneysel işlem öncesi uygulamada deney ve kontrol gruplarının başarıları arasında anlamlı bir farkın olmadığı; ancak işlem sonrasında deney ve kontrol gruplarının başarıları arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmektedir. Araştırmada ayrıca deney grubundaki 7. sınıf öğrencilerinin CBS kullanma becerilerinin yüksek olduğu ve öğrencilerin derse karşı olumlu tepki geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanılan, öğrenci ders ve çalışma kitapları ile öğretmen kılavuz kitaplarının öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu arastırmada, ilkögretim 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı, Ögrenci Çalısma Kitabı, Ögretmen Kılavuz Kitabının, ögretmen, ögrenci ve veli görüsleri dogrultusunda genel bir degerlendirmesini yapmak; ilgili kitapların eksik ve hatalı yönleri belirlenerek daha etkin, islevsel ve verimli olabilecek ders kitabı, ögrenci çalısma kitabı, ögretmen kılavuz kitaplarının hazırlanmasına katkıda bulunmak amaçlanmıstır. Arastırmanın çalısma evreni, Ankara ili Keçiören ve Haymana ilçelerindeki ilkögretim okullarında 2005-2006 egitim-ögretim yılında görev yapan 4. ve 5. sınıf ögretmenleri, 4. ve 5. sınıfta ögrenim gören ögrenciler ve bu ögrencilerin velilerinden olusmaktadır. Arastırma sonucunda Sosyal Bilgiler ders kitabı, ögrenci çalıma kitabı ve ögretmen kılavuz kitaplarında: 1) çerik 2) Fiziksel ve görsel özellikler 3) Dil ve anlatım 4) Ölçme ve degerlendirme boyutları ile ilgili olarak eksiklerin bulundugu belirlenmistir. Ayrıca ögretmen, ögrenci ve veli görüslerinin okulun bulundugu yerlesim bölgesine göre degismesi, kitapların çevre ve bireysel farklara uygun hazırlanmadıgı sonucunu beraberinde getirmistir. Bu sonuçlara baglı olarak ders kitabı, ögrenci çalısma kitabı ve ögretmen kılavuz kitabının yeniden gözden geçirilmesi, kitap inceleme komisyonlarına ögrenci ve veli temsilcilerinin de katılımının saglaması, kitapların çevre ve bireysel farklılıklara dikkat edilerek yeniden düzenlenmesi, gibi önerilerde bulunulmustur.
Sosyal bilgiler öğretiminde sözlü tarih etkinliklerinin öğrenci başarı, beceri ve tutumlarına etkisi
Bu çalısma sözlü tarih konusu üzerine egitim alanında Türkiye'de yapılan ilk doktora çalısmalardan birisi olması nedeniyle, öncelikle sözlü tarihin teorisi ve pratigi tanıtılacaktır. kinci olarak, sosyal bilgiler ve tarih derslerinde sözlü tarih yöntemine dayalı tarih ögretimi ile sosyal bilgiler ve tarih derslerinin daha ilginç ve zihinlerde daha kalıcı olabilecegi savunulacaktır. Bunun yanında, hem nicel hem de nitel yöntemin kullanıldıgı bir arastırma planlanmıs ve nicel verilerin analizinde ortalama, standart sapma ve görüsler arasındaki farklılıgı belirtmek için `t' testi kullanılmıs, nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle (Yıldırım ve Simsek, 2005, s.158) irdelenmistir. Arastırma iki ilkögretim 7. sınıfı ve toplam 46 ögrenci üzerinde yürütülmüstür. Arastırma süresince bir gruba sözlü tarih yöntemi kullanılarak ders islenirken diger gruba ise geleneksel yöntemle ders islenmistir. Sonuçta konuyla ilgili 25 soruluk çoktan seçmeli bir sınav yapılarak cevaplar ortalama, standart sapma ve ?t? testi kullanılarak analiz edilmistir. Ayrıca arastırmanın nitel yöntem kullanılan kısmında ise sözlü tarih yöntemi kullanılarak islenen derse katılan ögrencilere sözlü tarih etkinliginin ardından konuyla ilgili yazdırılan kompozisyonlar analiz edilmistir. Basarı testine verilen cevaplara bakıldıgında deney grubu ögrencilerinin kontrol grubu ögrencilerine göre daha basarılı oldukları görülmüstür. Sözlü tarih etkinliklerinin ögrencilere kazandırdıgı beceriler göz önünde tutularak degerlendirilen kompozisyonlarda ise ögrencilerin bilgiyi düzenleme, olguyu düsünceden ayırma, ilgisiz bilgi arasından ilgili bilgiyi bulma ve kendinden önceki kusakları daha iyi anlama ve takdir etme becerilerini gelistirirken, degisim ve sürekliligi algılama becerilerini çok az düzeyde gelistirdikleri belirlenmistir. Bu bulguların ısıgında sonuç olarak, sözlü tarih yöntemiyle islenen derslerde ögrenci basarısının arttıgı ve bununla birlikte bilgiyi düzenleme, olguyu düsünceden ayırma, ilgisiz bilgi arasından ilgili bilgiyi bulma ve kendinden önceki kusakları daha viii iyi anlama ve takdir etme ve degisim ve sürekliligi algılama becerilerini gelistirdikleri belirlenmistir.
Sosyal bilgiler öğretiminde mizah
Mizah, Türk Dil Kurumu sözlüğünde kimi düşünceleri nükte, şaka ve takılmalarla süsleyip anlatan söz ya da yazı çeşidi olarak tanımlanmaktadır. Toplumun her noktasını kaplamış olan ve her durumda kullanılabilen mizah evde, işyerinde ve insanların olduğu her yerde vardır. Mizah sadece insanları güldüren bir vasıta değil aynı zamanda birçok konuda farklı bakış açıları kazandıran, birçok olayın veya konunun birden fazla yönünü gösteren bir araçtır. Yani mizah kullanılırken sadece insanların eğlenmesi, gülmesi hedeflenmez. Aynı zamanda bilgilenmesi, farklı bakış açılarını, farklı boyutları ortaya çıkarmak ve öğretmek için de kullanılır. Sıkıcı ortamların, uzun süreli çalışmaların arasında yapılan bir espri veya herhangi bir mizah unsuru bireylerin neşelenmesini ve verimli çalışmalarını artırdığı gibi mizahı sınıf ortamında kullanmakta dersi daha işlevsel ve daha verimli hale getirir. Mizah sadece yapılan çalışmaları, işlenmekte olan dersleri verimli hale getirmesinin yanında bireyler arası ilişkilerde özellikle öğretmen-öğrenci ilişkisinde olumlu katkı sağlanması açısından da önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmada da Sosyal Bilgiler derslerinde mizah kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve tutumlarına olan etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla öntest-sontest, deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışma yapılmıştır. İlköğretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde işlenen konularda deney grubu öğrencilerine mizah ürünlerine dayalı olarak geliştirilen etkinlikler uygulanmıştır. Araştırma süresi, Yeryüzünde Yaşam ünitesi süresi ile sınırlandırılmış, deney grubunda uygulama süreci bizzat araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Araştırmada verileri toplamak amacıyla akademik başarıyı ölçen bir başarı testi ve öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin tutumlarını ölçmek üzere Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Başarı testi araştırmacı tarafından ilgili ünite kazanımlarını karşılayacak şekilde hazırlanarak geçerlik ve güvenirlikleri test edilmiştir. Araştırma sonunda, deney ve kontrol grubu öğrencileri, akademik başarı ve Sosyal Bilgiler dersi tutumları arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu farkın kaynağını belirlemek üzere yapılan istatistikî işlemlerden sonra kontrol grubuna oranla deney grubu lehine anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Bu farkın mizah içerikli etkinliklerle yapılan öğretimden kaynaklandığı düşünülmektedir. Ayrıca bu araştırmada Sosyal Bilgiler öğretimi ve yapılacak araştırmalar açısından için literatür ve bulgulara dayalı olarak önemli öneriler getirilmiştir.
İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde beyin fırtınası tekniğiyle kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarı düzeylerine etkisi
İnsanların en önemli özelliklerden biri, soyutlama ya¬pabilme yeteneğine sahip oluşlarıdır. İnsan zihni dışarıdan aldığı izlenimleri soyut temsilcilerine; -sembol ve kavramlara dönüştürecek şekilde yapılmıştır.Zihnimiz, çeşitli nesne, olay, fikir ve davranışların ortak yönlerini bula¬rak, onları kategorilere ayırır, sınıflandırır. Kavramlar, ortak özellikleri olan nesne, olay, fikir ve davranışların oluşturduğu bu sınıflamaların soyut temsilci¬leridir.İlköğretim Sosyal Bilgiler derslerinin temel amacı, öğrencilerin yaşadıkları toplumu bir bütün olarak algılamalarını ve benimsemelerini sağlamaktır. Sosyal Bilgiler dersinde kavram öğretimi öğrencilerin sosyal ve akademik gelişimleri için çok önemlidir.Bu çalışmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde yer alan en çok kullanılan kavramlar arasından seçilmiş bazı kavramların akademik başarı düzeyine etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan 40 tane kavram seçilmiştir. Bu kavramlarla ilgili olarak, öğrencilere uygulanmak üzere 40 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır.Hazırlanan başarı testi, Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan Halil Naci Mıhçıoğlu İlköğretim Okulunda, 60 ilköğretim 6. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Başarı testinin değerlendirilmesiyle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Tezde yer alan kavramlar henüz formal bir eğitim ortamında öğretimi yapılmamış olan kavramlardır. Bütün çocukların kavramlara ilişkin bilgileri çevreden edindikleri ve özel ilgilerinden kaynaklanan bir birikimdir. Deney grubu ve kontrol grubunun birbirine göre durumları yapılan analizle benzer bulunmuştur. Öntest sonuçlarına göre deney grubunun aritmetik ortalaması 9.76, kontrol grubununki ise 9.26 olarak tespit edilmiştir. Yani her iki grup hazırbulunuşluk yönünden benzeşiktir.Okulda yapılan öğretim sonucu öğrencilerin kavramları bilme düzeylerinde anlamlı bir artış olmuştur. Beyin Fırtınası Tekniği'nin uygulandığı deney grubunun son testteki puan ortalaması 36.52'ye, Anlatım Yöntemi'nin uygulandığı kontrol grubunun son testteki puan ortalaması 21.27'ye çıkmıştır.Yani okulda gerçekleştirilen formal eğitim öğrencilerin kavramları öğrenmelerine katkıda bulunmuştur. Puan artışlarının miktarı öğretim sürecinde kullanılan teknikten ve yöntemden etkilenmiştir. Buna göre Beyin Fırtınası Tekniği 6. sınıf Sosyal Bilgiler konularında yer alan kavramların öğretiminde Anlatım Yöntemi'nden daha etkili olmuştur.Hazırlanan başarı testi, Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan Halil Naci Mıhçıoğlu İlköğretim Okulunda, 60 ilköğretim 6. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Başarı testinin değerlendirilmesiyle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Tezde yer alan kavramlar henüz formal bir eğitim ortamında öğretimi yapılmamış olan kavramlardır. Bütün çocukların kavramlara ilişkin bilgileri çevreden edindikleri ve özel ilgilerinden kaynaklanan bir birikimdir. Deney grubu ve kontrol grubunun birbirine göre durumları yapılan analizle benzer bulunmuştur. Öntest sonuçlarına göre deney grubunun aritmetik ortalaması 9.76, kontrol grubununki ise 9.26 olarak tespit edilmiştir. Yani her iki grup hazırbulunuşluk yönünden benzeşiktir.Okulda yapılan öğretim sonucu öğrencilerin kavramları bilme düzeylerinde anlamlı bir artış olmuştur. Beyin Fırtınası Tekniği'nin uygulandığı deney grubunun son testteki puan ortalaması 36.52'ye, Anlatım Yöntemi'nin uygulandığı kontrol grubunun son testteki puan ortalaması 21.27'ye çıkmıştır.Yani okulda gerçekleştirilen formal eğitim öğrencilerin kavramları öğrenmelerine katkıda bulunmuştur. Puan artışlarının miktarı öğretim sürecinde kullanılan teknikten ve yöntemden etkilenmiştir. Buna göre Beyin Fırtınası Tekniği 6. sınıf Sosyal Bilgiler konularında yer alan kavramların öğretiminde Anlatım Yöntemi'nden daha etkili olmuştur.ÖZETİnsanların en önemli özelliklerden biri, soyutlama ya¬pabilme yeteneğine sahip oluşlarıdır. İnsan zihni dışarıdan aldığı izlenimleri soyut temsilcilerine; -sembol ve kavramlara dönüştürecek şekilde yapılmıştır.Zihnimiz, çeşitli nesne, olay, fikir ve davranışların ortak yönlerini bula¬rak, onları kategorilere ayırır, sınıflandırır. Kavramlar, ortak özellikleri olan nesne, olay, fikir ve davranışların oluşturduğu bu sınıflamaların soyut temsilci¬leridir.İlköğretim Sosyal Bilgiler derslerinin temel amacı, öğrencilerin yaşadıkları toplumu bir bütün olarak algılamalarını ve benimsemelerini sağlamaktır. Sosyal Bilgiler dersinde kavram öğretimi öğrencilerin sosyal ve akademik gelişimleri için çok önemlidir.Bu çalışmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde yer alan en çok kullanılan kavramlar arasından seçilmiş bazı kavramların akademik başarı düzeyine etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan 40 tane kavram seçilmiştir. Bu kavramlarla ilgili olarak, öğrencilere uygulanmak üzere 40 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır.Hazırlanan başarı testi, Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan Halil Naci Mıhçıoğlu İlköğretim Okulunda, 60 ilköğretim 6. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Başarı testinin değerlendirilmesiyle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Tezde yer alan kavramlar henüz formal bir eğitim ortamında öğretimi yapılmamış olan kavramlardır. Bütün çocukların kavramlara ilişkin bilgileri çevreden edindikleri ve özel ilgilerinden kaynaklanan bir birikimdir. Deney grubu ve kontrol grubunun birbirine göre durumları yapılan analizle benzer bulunmuştur. Öntest sonuçlarına göre deney grubunun aritmetik ortalaması 9.76, kontrol grubununki ise 9.26 olarak tespit edilmiştir. Yani her iki grup hazırbulunuşluk yönünden benzeşiktir.Okulda yapılan öğretim sonucu öğrencilerin kavramları bilme düzeylerinde anlamlı bir artış olmuştur. Beyin Fırtınası Tekniği'nin uygulandığı deney grubunun son testteki puan ortalaması 36.52'ye, Anlatım Yöntemi'nin uygulandığı kontrol grubunun son testteki puan ortalaması 21.27'ye çıkmıştır.Yani okulda gerçekleştirilen formal eğitim öğrencilerin kavramları öğrenmelerine katkıda bulunmuştur. Puan artışlarının miktarı öğretim sürecinde kullanılan teknikten ve yöntemden etkilenmiştir. Buna göre Beyin Fırtınası Tekniği 6. sınıf Sosyal Bilgiler konularında yer alan kavramların öğretiminde Anlatım Yöntemi'nden daha etkili olmuştur.ÖZETİnsanların en önemli özelliklerden biri, soyutlama ya¬pabilme yeteneğine sahip oluşlarıdır. İnsan zihni dışarıdan aldığı izlenimleri soyut temsilcilerine; -sembol ve kavramlara dönüştürecek şekilde yapılmıştır.Zihnimiz, çeşitli nesne, olay, fikir ve davranışların ortak yönlerini bula¬rak, onları kategorilere ayırır, sınıflandırır. Kavramlar, ortak özellikleri olan nesne, olay, fikir ve davranışların oluşturduğu bu sınıflamaların soyut temsilci¬leridir.İlköğretim Sosyal Bilgiler derslerinin temel amacı, öğrencilerin yaşadıkları toplumu bir bütün olarak algılamalarını ve benimsemelerini sağlamaktır. Sosyal Bilgiler dersinde kavram öğretimi öğrencilerin sosyal ve akademik gelişimleri için çok önemlidir.Bu çalışmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde yer alan en çok kullanılan kavramlar arasından seçilmiş bazı kavramların akademik başarı düzeyine etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan 40 tane kavram seçilmiştir. Bu kavramlarla ilgili olarak, öğrencilere uygulanmak üzere 40 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır.Hazırlanan başarı testi, Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan Halil Naci Mıhçıoğlu İlköğretim Okulunda, 60 ilköğretim 6. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Başarı testinin değerlendirilmesiyle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Tezde yer alan kavramlar henüz formal bir eğitim ortamında öğretimi yapılmamış olan kavramlardır. Bütün çocukların kavramlara ilişkin bilgileri çevreden edindikleri ve özel ilgilerinden kaynaklanan bir birikimdir. Deney grubu ve kontrol grubunun birbirine göre durumları yapılan analizle benzer bulunmuştur. Öntest sonuçlarına göre deney grubunun aritmetik ortalaması 9.76, kontrol grubununki ise 9.26 olarak tespit edilmiştir. Yani her iki grup hazırbulunuşluk yönünden benzeşiktir.Okulda yapılan öğretim sonucu öğrencilerin kavramları bilme düzeylerinde anlamlı bir artış olmuştur. Beyin Fırtınası Tekniği'nin uygulandığı deney grubunun son testteki puan ortalaması 36.52'ye, Anlatım Yöntemi'nin uygulandığı kontrol grubunun son testteki puan ortalaması 21.27'ye çıkmıştır.Yani okulda gerçekleştirilen formal eğitim öğrencilerin kavramları öğrenmelerine katkıda bulunmuştur. Puan artışlarının miktarı öğretim sürecinde kullanılan teknikten ve yöntemden etkilenmiştir. Buna göre Beyin Fırtınası Tekniği 6. sınıf Sosyal Bilgiler konularında yer alan kavramların öğretiminde Anlatım Yöntemi'nden daha etkili olmuştur.İnsanların en önemli özelliklerden biri, soyutlama ya¬pabilme yeteneğine sahip oluşlarıdır. İnsan zihni dışarıdan aldığı izlenimleri soyut temsilcilerine; -sembol ve kavramlara dönüştürecek şekilde yapılmıştır.Zihnimiz, çeşitli nesne, olay, fikir ve davranışların ortak yönlerini bula¬rak, onları kategorilere ayırır, sınıflandırır. Kavramlar, ortak özellikleri olan nesne, olay, fikir ve davranışların oluşturduğu bu sınıflamaların soyut temsilci¬leridir.İlköğretim Sosyal Bilgiler derslerinin temel amacı, öğrencilerin yaşadıkları toplumu bir bütün olarak algılamalarını ve benimsemelerini sağlamaktır. Sosyal Bilgiler dersinde kavram öğretimi öğrencilerin sosyal ve akademik gelişimleri için çok önemlidir.Bu çalışmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde yer alan en çok kullanılan kavramlar arasından seçilmiş bazı kavramların akademik başarı düzeyine etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan 40 tane kavram seçilmiştir. Bu kavramlarla ilgili olarak, öğrencilere uygulanmak üzere 40 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır.Hazırlanan başarı testi, Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan Halil Naci Mıhçıoğlu İlköğretim Okulunda, 60 ilköğretim 6. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Başarı testinin değerlendirilmesiyle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Tezde yer alan kavramlar henüz formal bir eğitim ortamında öğretimi yapılmamış olan kavramlardır. Bütün çocukların kavramlara ilişkin bilgileri çevreden edindikleri ve özel ilgilerinden kaynaklanan bir birikimdir. Deney grubu ve kontrol grubunun birbirine göre durumları yapılan analizle benzer bulunmuştur. Öntest sonuçlarına göre deney grubunun aritmetik ortalaması 9.76, kontrol grubununki ise 9.26 olarak tespit edilmiştir. Yani her iki grup hazırbulunuşluk yönünden benzeşiktir.Okulda yapılan öğretim sonucu öğrencilerin kavramları bilme düzeylerinde anlamlı bir artış olmuştur. Beyin Fırtınası Tekniği'nin uygulandığı deney grubunun son testteki puan ortalaması 36.52'ye, Anlatım Yöntemi'nin uygulandığı kontrol grubunun son testteki puan ortalaması 21.27'ye çıkmıştır.Yani okulda gerçekleştirilen formal eğitim öğrencilerin kavramları öğrenmelerine katkıda bulunmuştur. Puan artışlarının miktarı öğretim sürecinde kullanılan teknikten ve yöntemden etkilenmiştir. Buna göre Beyin Fırtınası Tekniği 6. sınıf Sosyal Bilgiler konularında yer alan kavramların öğretiminde Anlatım Yöntemi'nden daha etkili olmuştur.