
2,798
Archived Theses
8
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kaplamalı ve kaplamasız perlit agregasıyla üretilen harçların fiziksel ve mekanik özelliklerinin karşılaştırılması
Perlit ülkemizde rezerv olarak yer alan en önemli yeraltı kaynaklarımızdandır. Isı ile genleştirildiğinde ilk hacminin 20 katına kadar genleşebilen bir kayaçtır. Genleştirilmiş perlit inşaat sektörü, tarım sektörü, gıda sektörü, tıbbı ilaç ve kimya sektörü gibi sanayi sektörlerinde kullanılmaktadır. Genleştirilmiş perlit yüksek ısı ve ses yalıtımı özellikleri nedeni ile düşük yoğunluklu yapı malzemesi olarak en fazla inşaat sektöründe kullanılmaktadır. Hafif olmasından dolayı binanın ölü yükünün azalmasını sağlamakta bu nedenle yapının depreme karşı performansını arttırmaktadır. Ancak yüksek su emme kapasitesi nedeniyle genleştirilmiş perlit betonun fiziksel ve mekanik özeliklerini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle genleştirilmiş perlit agregalar polimerle kaplanarak su emmesinin azaltılmasına dönük çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada; genleştirilmiş perlit kaplamalı ve kaplamasız olmak üzere sırasıyla %0, %20, %40, %60, %80 oranlarında rilem kumu ile yer değiştirilerek harç üretimleri gerçekleştirilmiştir. Üretilen tüm harç numunelerinin etkin su/çimento oranı 0,6 olarak belirlenmiştir. Kaplamalı ve kaplamasız genleştirilmiş perlit agregalı harç serilerinde; kuru birim hacim ağırlık, basınç dayanımı, eğilmede çekme dayanımı, kılcal su emme katsayısı, ultrases geçiş hızı, su emme oranı ve ısıl iletkenlik hesap değeri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar genleştirilmiş perlitin artış oranına bağlı olarak harç numunelerin birim ağırlığının düştüğünü bununla beraber fiziksel ve mekanik özeliklerinin de değiştiğini göstermiştir. Isıl iletkenlik değerinin düşmesi ile birlikte daha iyi ısı yalıtım özelliğine sahip harç numuneler elde edilmiştir. Genleştirilmiş perlitin polimer kaplanması fiziksel ve mekanik özellikleri iyileştirmiştir.
Türkiye hâkim rüzgâr ve ortalama rüzgâr vektörel haritası ile Türkiye rüzgâr enerji potansiyelinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada, topoğrafik harita üzerinde vektörel olarak Türkiye'nin en detaylı hâkim rüzgâr ve ortalama rüzgâr hızı haritası hazırlanacaktır. Böylece rüzgâr potansiyeli olan alanlar daha detaylı incelenebilecek ve daha önce üzerinde çalışılmamış/gözden kaçan rüzgâr alanlarının rüzgâr enerji potansiyeli belirlenecektir. Rüzgâr enerjisi son yıllarda yenilenebilir enerji kaynakları içinde yüksek hızlı bir büyüme grafiği çizmiştir ve rüzgâr enerjisi ile ilgili çalışmalar meteorolojik gözlemlere dayandırılmalıdır ve bu yüzden mümkün olduğunca fazla gözlem istasyonu kullanılarak en detaylı ve doğru sonuçlar elde edilmelidir. OMGİ 'nin MGM tarafından kullanımı 2012 yılından sonra hızlı bir artış göstermiştir. Türkiye genelinde OMGİ 'lerin artışı ile birlikte 2012 yılından itibaren toplam 1983 adet istasyonun ortalama rüzgâr ve 1934 istasyonun hâkim rüzgâr yönü ve şiddeti ölçümleri bulunmaktadır. Bu çalışma ile OMGİ'ler sayesinde artan meteorolojik gözlem sayısı değerlendirilmek istenmiş en güncel ve doğru haritalar sayesinde Türkiye rüzgâr enerji potansiyelinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca topoğrafik harita üzerinde kompozit (birleşik) olarak hazırlanmış hâkim rüzgâr hızı (vektörel) ve ortalama rüzgâr hızı (skaler) haritaları daha önce Türkiye için hazırlanmamıştır. Vektörel ve topoğrafik kompozit haritalar, MGM'den alınacak 2012-2017 yılları arası ölçülmüş 1207 adet istasyona ait ortalama rüzgâr hızı (m/s) ile 1198 istasyona ait hâkim rüzgâr hızı (m/s) ve yönü verisi kullanılarak Ncar Command Language (NCL) programı ile hazırlanacaktır. Sonuç olarak, İç Batı Anadolu özellikle kuzey sektöre yıl boyunca açık yüksek ve düz yaylalar üzerindedir. Dolayısıyla hem sürtünmenin etkisinin az olması hem de yıl boyunca uygun bölgesel gradyan koşulları nedeniyle bu alanlarda güçlü gradyan rüzgârları görülmektedir. Marmara denizin güneyinde görülen güçlü rüzgârların, Marmara denizinin Karadeniz'den gelen görece daha soğuk suların etkisiyle soğuması ve kara ile olan sıcaklık farkının artması sonucu oluştuğu öngörülebilir. Karalar ve denizler arasındaki sıcaklık farklarının ilkbahar ve sonbahar aylarında azalmasından dolayı Türkiye genelinde ortalama rüzgâr hızının en düşük olduğu mevsim sonbahar mevsimidir.
Killi zeminler üzerinde atık lastik ve gazbetonun etkilerinin değerlendirilmesi
Nüfusumuzun ve tüketim artması nedeni ile doğal kaynaklarımız her geçen gün azalmaktadır. Bu durum son yıllarda geri dönüşümü ehemmiyet verilen konulardan birisi haline getirmiştir. Dünyada atık olarak değerlendirilen maddelerin büyük bir kısmı geri kazanılabilen malzemelerdir. İnşaat endüstrisinde kullanılan geri dönüşüm malzemesi miktarı çok azdır. Bu malzemelerin yeniden kullanılarak geri dönüşüme kazandırılması hem ekonomiye faydalıdır hem de çevreye olan zararlı etkileri en aza indirmektedir. Zeminlerin katkı maddeleri ile iyileştirilmesi bazı durumlarda diğer zemin iyileştirme yöntemlerine göre daha ekonomiktir. Son zamanlarda endüstriyel atık maddelerin bu amaç için kullanımı ön plana çıkmıştır. Bu tez çalışmasında, kil zeminin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesinde atık lastikler ve gaz beton atıklarının katkı malzemesi olarak kullanıldığında nasıl sonuçlar verdiği araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında yöntem olarak, killi zemine değişik oranlarda toz lastik atık ve öğütülmüş gaz beton katılarak, serbest basınç deneyleri ve CBR deneyleri uygulanmıştır. Bu tez çalışmasının sonucunda, toz atık lastik katkısının ve öğütülmüş gazbeton katkısının killi zeminlerde kullanılması ile killi zeminlerin mukavemet özelliklerinde artış sağladığı belirlenmiştir.
İnşaat ve yıkıntı atıklarının plent-miks temel tabakasında kullanılabilirliğinin deneysel olarak araştırılması
Son yıllarda nüfus artışına ve ekonomik gelişmeye paralel olarak inşaat sektöründe büyüme gerçekleşmiştir. Bu büyüme sonucunda doğal agregaya olan talepte ciddi artış yaşanmıştır. Doğal agregaya olan bu talebin sonucunda birçok etki ortaya çıkmıştır. Bu etkilerin azaltılması için doğal agregaya alternatif bir malzeme arayışına başlanmıştır. Bu malzemelerin başında inşaat ve yıkım faaliyetleri sonucunda oluşan inşaat ve yıkıntı atıkları yer almaktadır. Dünya üzerinde çok çeşitli inşaat ve yıkıntı atıkları oluşmaktadır ancak bu atıklar genel olarak beton, tuğla, çelik vb. malzemelerden meydana gelmektedir. Oluşan bu atıklar çok miktarda üretildiği için depolanması ciddi çevresel ve ekonomik problemlere neden olmaktadır. Bu nedenle inşaat ve yıkıntı atıklarının geri dönüşümü ve yeniden kullanımı hem çevresel hem de doğal kaynakların tüketiminin azaltılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında depolama alanında inşaat ve yıkıntı atığı olarak depolanan atık parke taşı (APT) ve atık tuğlanın (AT), doğal agrega (DA) yerine karayolu temel tabakasında kullanılabilirliği incelenmiştir. Çalışmada temel tabakası olarak Karayolu Teknik Şartnamesi 2013'de (KTŞ 2013) belirtilen plent-miks temel Tip-1'e göre malzemelerin granülometri eğrisi belirlenmiş ve temel tasarımı bu gradasyon limitleri içerisinde kalınacak şekilde yapılmıştır. Tasarımı yapılan plent-miks temel tabakasında doğal agregaya alternatif olarak kullanılacak olan APT ve AT malzemeleri ve bu malzemelerin belirli oranlarda DA ile karıştırılması sonucunda elde edilen karışım numuneleri üzerinde fiziksel özelliklerinin belirlenebilmesi için geleneksel laboratuvar deneyleri ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi için modifiye Proktor, Kaliforniya taşıma gücü oranı (CBR) ve esneklik modülü deneyleri gerçekleştirilmiştir. Deney sonuçları şartname limitleri ile karşılaştırılarak malzemelerin karayolu plent-miks temel tabakası için uygun olup olmadığı araştırılmıştır. Deney sonuçları incelendiğinde AT malzemesinin plent-miks temel tabakası için KTŞ 2013'e göre tek başına yetersiz kaldığı belirlenmiştir. APT malzemesinin ise KTŞ 2013'e göre su emme değeri dışında diğer özellikleri bakımından yeterli olduğu ve karayolu plent-miks temel tabakası için doğal agregaya alternatif bir malzeme olabileceği belirlenmiştir.
Elektromanyetik kalkanlama özellikli nano malzeme katkılı yapı malzemelerinin üretimi
Ülkemizde yapı sektöründe temel malzeme olan betonun endüstriyel üretimi son zamanlarda hızlı bir gelişim ve yaygınlaşma sürecine girmiştir. Beton; agrega, çimento, su ve gerektiğinde bazı katkı maddelerinin karıştırılmasıyla elde edilen bir yapı malzemesidir. Teknolojideki gelişmeler, bilim insanlarına malzemeleri en küçük boyutlarda inceleme, irdeleme ve üretme imkânı vermiştir. Yakın geçmişteki teknolojik gelişmelerin sunduğu makro ve mikro inceleme teknikleri sayesinde daha mümkün olmuştur. Dolayısıyla, nano bilimdeki gelişmeler yapı malzemesi alanında önemli etkiler yaratmıştır. Bunlardan biri de nano malzemelerin beton teknolojisi üzerindeki etkileridir. Nano teknolojiden faydalanılarak üretilen bazı nano malzemeler de beton teknolojisinin gelişmesindeki etkin rol oynamıştır. Nano teknoloji, çok amaçlı akıllı malzemelerin üretilmesi için bize yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada yapılarda kullandığımız malzemelerin, çok amaçlı özelliklere sahip yeni tip malzemeleri geliştirmek hedeflenmiştir. Nano malzemenin katkı oranlarını belirlemek ve harç üzerine etkisinin araştırılması önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın sonucunda karbon nano tüp katkı oranı yüzdesi arttıkça elektromanyetik kalkanlamanın oluştuğu elektromanyetik kirliliğin ise kısmen engellendiği sonucuna varılmıştır.
Çelik lif katkılı betonlarda lif dağılımını etkileyen değişkenlerin etki düzeylerinin belirlenmesi
Günlük ihtiyaçların değişimi ve sürdürülebilir üretim istenilen beton özelliklerini etkilemektedir. Beton endüstrisi bu amaçla kendini sürekli geliştirmektedir. Lifli beton son yıllarda inşaat sektöründe yoğun olarak kullanılan beton türüdür. Bu nedenle lifli beton özelliklerinin tahmin edilebilirliği oldukça önem kazanmaktadır. Bu çalışmada lifli betonlarda lif dağılımını etkileyen etki değişkenlerinin lif dağılımı üzerindeki etki düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışma kapsamında lif hacim oranı (%1, %2 ve %3), karıştırma süresi (5 dk., 8.5 dk. ve 12 dk.) ve lif uzunluğu (35 mm, 50 mm ve 60 mm) etki değişkeni, lif dağılımı ise tepki değişkeni olarak seçilmiştir. Lif dağılımının belirlenmesi için 15 deneme noktasında toplam 45 adet 150150600 mm boyutlarında kare prizma kiriş numuneleri üretilmiştir (beton sınıfı C30/37 seçilmiştir). Her bir numune üç ara kesite bölünmüştür. Kesitlerdeki lif dağılımları, göz ve dijital görüntü işleme yöntemi ile belirlenen lif adedinin numunedeki toplam lif adedine bölünmesiyle hesaplanmıştır. Seçilen etki değişkenlerinin lif dağılımı üzerindeki etki düzeyleri ANOVA ile belirlenmiştir. Ayrıca lif dağılımı ile ultrasonik atımlı dalga hızı ve eğilme dayanımı arasındaki etkileşim incelenmiştir. Bunlara ek olarak kalıplara beton döküm yönünün (mala yüzeyi alt bölgesi) kesitteki lif dağılımına etkisi de belirlenmiştir. En yüksek mala yüzeyi alt bölgesi lif dağılımı üçüncü ara kesitte %61.12,birinci ara kesitte ise 55.92'dir. Bu nedenle çalışma kapsamında üretilen beton için genel olarak beton döküm yönünün kesitteki lif dağılımının homojenliğini etkilemediği söylenebilir. Lif dağılımları üzerinde sadece lif uzunluğu değişkeni anlamlı etkiye (p –değeri < 0.0001) sahiptir. Birinci ve üçüncü kesit yüzeyi lif dağılımı için elde edilen modellerin R2 değerleri sırasıyla 0.9055 ve 0.9604 olarak elde edilmiştir. R2'lerin yüksek olması modellerin tahmin doğruluğunun yüksek olduğunu göstermektedir. Göz ile sayım sonucu elde edilen lif dağılım oranları ile dijital görüntü işleme yöntemi ile belirlenen lif dağılım oranlarının farkı maksimum 0.58'dir. Anahtar Kelimeler: Lifli Beton, Lif Dağılımı, Dijital Görüntü İşleme, Ultrasonik Atımlı Dalga Hızı, Eğilme Dayanımı
Sodyum karbonat ile aktive edilmiş cüruf esaslı sistemlere dolomit etkisinin araştırılması
Betonun en önemli bileşenlerinden Portland çimentosunun (OPC) açığa çıkardığı yüksek miktardaki CO2 emisyonu nedeniyle, günümüz çalışmaları alternatif bağlayıcı malzemelerin araştırılmasına odaklanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte betonun ana bağlayıcısı olan çimento yerine çevre dostu yeni malzemelerin önerilmesi önem kazanmıştır. Son zamanlarda alkalilerle aktive edilmiş malzemeler (AAM) bu amaca ulaşmak için birçok araştırmacının odak noktası olmuştur. Geri dönüştürülemeyen ve doğada depolanması uzun vadede zararlı olan atık malzemelerin katkı malzemesi olarak tekrar kullanılması mümkündür. Bir başka seçenek ise cüruf, uçucu kül (UK) gibi malzemelerin ana bağlayıcı olarak kullanılması ve alkaliler ile aktive edilmesidir. Bu doğrultuda en geçerlilik kazanan uygulamalar uçucu küllerin ve yüksek fırın cürufunun (YFC) alkalilerle aktivasyonudur. Bu tez çalışmasıyla tek bileşenli, alkali solüsyonu hazırlamadan bağlayıcı ve aktivatörün kuru karıştırılması ve sonra su ilave edilmesi şeklinde hazırlanan, sodyum karbonatla (NC) aktive edilmiş kalsine dolomit (CD) ve yüksek fırın cürufu esaslı sistemlerin üretilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca alkali ile aktive edilmiş cüruf/kalsine dolomit sistemlerine nano- silika (NS) ilave edilerek basınç dayanım gelişimleri ve içyapı özellikleri incelenmiştir. Yüksek fırın cürufu %5-20 oranında kalsine dolomit ile ikame edilerek priz süresi, yayılma, basınç dayanımı, rötre ve içyapı analizleri yapılmış olup bu oranlar karşılaştırılarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Alkaliler ile aktive edilmiş malzemeler, Basınç dayanımı, Kalsine dolomit, Nano silika, İçyapı.
İnce daneli zeminlerin jet grout tekniği ile zemin iyileştirmesinin yapılabilirliğinin optimizasyonu
Gelişen nüfus ve artan yapılaşma ihtiyacı sebebi ile sağlam, yeterli taşıma kapasitesinde ve uygun mekanik özelliklerde zemin bulabilmek İnşaat Mühendisliği'nin en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Bu sebeple inşaat yapılacak zeminlerin iyileştirmesi gereksinimi ortaya çıkmıştır. İnşaat Mühendisleri oluşan bu gereksinim sonucunda çeşitli zemin iyileştirme metotları geliştirilmişlerdir. Jet grout zemin iyileştirme metodu hem ülkemizde hem de dünyada yaygın olarak kullanılan bir derin zemin iyileştirme metodudur. Bu metot kısaca; jet grout delgi makinesinin tijler yardımı ile zemini delerek, tijlerde bulunan nozuller vasıtası ile zemin içerisine grout harcı enjekte etmesi ve grout harcı ile birleşen zeminin özelliklerinin iyileşmesidir. Bu çalışma kapsamında jet grout imalatı, kullanım alanları, jet grout türleri ve jet grout zemin iyileştirme metoduyla ilgili literatür araştırmalarının yanı sıra uygulanabilirliği, üretim sürecinin maliyet ve adam x saat verileri ortaya konulmuştur. Bu tez çalışmasına ilişkin çalışmalarım 2 aşamadan oluşmaktadır. İlk olarak Afyonkarahisar ilinde yapılan konut projesine ait zemin ıslahı ile imalat öncesi ve sonrası zemin değerlerinin karşılaştırılması ve maliyet analizinin yapılması.İkinci aşamadaise Afyonkarahisar ilinde yapılmış olan jet grout projesinin kazık taşıma kapasitesi sabit bırakılarak, kazık çapı, kazık boyu ve uygulanan jet grout yöntemi değiştirilerekyapılacak olan jet kolon imalatının optimum değerleri hesaplanmıştır.
Kompozit döşeme sistemlerin jaya algoritması kullanılarak optimizasyonu
Bu tez, metasezgisel bir optimizasyon yaklaşımı olan Jaya algoritmasını kullanarak, çelik-beton kompozit döşemeler üzerinde bir optimizasyon çalışması sunmaktadır. Çalışmada, başlıklı çelik ankrajlar ile birlikte çalışması sağlanmış, çelik I profili ve beton döşemeden oluşan tek açıklıklı (basit mesnetli) kompozit döşemeler incelenmektedir. Çelik-beton kompozit döşemelerin yapısal tasarımı için Çelik Yapıların Tasarım Hesap ve Yapım Esasları (2016) yönetmeliği esas alınmıştır. Bu yönetmeliğe bağlı olarak, optimizasyon probleminin sınırlayıcıları olarak, yapım aşamasında kompozit olmayan döşemenin dayanımı, kompozit döşemenin dayanımı, sistemde meydana gelen bütün sehimlerin değerlendirilmesinin yanı sıra çelik ankrajların dayanım ve yerleşimine ilişkin kriterler dikkate alınmaktadır. Amaç fonksiyonu, kompozit döşemenin maliyeti olarak hesaplanmış olup, bu fonksiyon beton döşeme, çelik kiriş ve çelik ankrajların maliyetini içermektedir. Optimum çözüme ulaşmak için çalışmada tasarım değişkenleri olarak beton dayanımı, beton kalınlığı, çelik kiriş profil kesiti, çelik kiriş ara mesafeleri, çelik ankraj çapı ve bir kirişteki çelik ankraj sayısı olmak üzere altı farklı değişken alınmıştır. Optimizasyon için, Jaya algoritmasını kullanan ve yapısal boyutlandırma aşamalarını içeren bir yazılım kodlanmıştır. Hazırlanan yazılım ile gerçek kompozit döşeme uygulama projelerinden ve akademik literatürden alınan örneklerin optimizasyonu gerçekleştirilerek, elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaların tam uyum içinde olabilmesi için karşılaştırma yapılan probleme bağlı olarak hazırlanan yazılımdaki sınırlayıcılarda ilgili problemdekilere benzer şekilde uyarlanmıştır. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda Jaya algoritması kullanılarak çelik-beton kompozit döşemelerin başarılı bir şekilde optimize edilebildiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kompozit Döşeme, Optimizasyon, Metasezgisel Algoritmalar, Jaya Algoritması, Çelik Yapılar
Rüzgâr yükü nedeniyle çevre yapıların konumuna bağlı olarak oluşacak burulma etkisinin yüksek binalar için incelenmesi
Bu tez çalışmasının amacı çevre yapıların oluşturduğu rüzgâr etkileşimlerinin burulmaya etkisini ve rüzgâr geliş açısına göre burulmada oluşan değişimleri incelemektir. Bu tez çalışmasında 100 m yüksekliğinde 20x20 m ebadında kare kesitli çelik bina referans teşkil etmesi için tasarlanmıştır. Rüzgâr esiş yönü referans binanın ön cephesine dik olacak şekilde belirlenmiştir. İkinci aşamada, rüzgâr yönü ön cepheye dik olarak etki ettirilen beton prizmatik katı model ve çelik bina tasarımı kullanılmıştır. Beton prizmatik katı model bina tasarımlarına engel bina olarak yer verilmiştir. Beton prizmatik katı model bina, analiz süresinin kısa olması ve analizler sonucunda elde edilen rüzgâr yüklerinin çelik bina ile aynı olmasından dolayı tercih edilmiştir. Üçüncü aşamada tekli çelik bina, rüzgâr geliş yönüne göre döndürülerek maksimum burulma momentini veren açı tespit edilmiştir. Son aşama da ise burulma momentinin en yüksek olduğu açıyı bulmak için ikili bina kombinasyonları kullanılmıştır. Bina modelleri tasarlanırken RFEM yapısal analiz programından yararlanılmıştır. İhtiyaç duyulan rüzgâr yükü değerleri, RFEM programı ile uyumlu çalışan RWIND dijital rüzgâr tüneli simülasyonu programı ile hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda hesaplanan burulma momenti değerleri referans binaya göre karşılaştırılmıştır ve referans tasarıma göre diğer kombinasyonlardan elde edilen burulma momenti değerlerinde önemli artışların olduğu tespit edilmiştir.
Tekirdağ Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi zeminlerinin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada Tekirdağ ili Ergene ilçesi Vakıflar OSB mahallesinde yer alan Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi zeminlerinin sıvılaşması açısından durumu değerlendirilmektedir. Toplam da 49 parsel için yapılmış olan standart penetrasyon deneylerinden elde edilen zemin verileri kullanılarak https://tdth.afad.gov.tr adresinden alınan maksimum yatay yer ivmesinde, 6, 7 ve 8 deprem magnitüdü için Prosıvı v2 sıvılaşma analiz programıyla Idriss & Boulanger (2014) ve 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yöntemleriyle sıvılaşma riski analiz edilmiştir. Emniyet faktörünün (EF) 1,1'den küçük olması durumunda sıvılaşma olacağı öngörülmüştür. Yapılan analizlerde, 6 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 233 ada 1 parselde 1-1,1 aralığında olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. 7 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 237 ada 16 parselde 1, 233 ada 1 parselde 0,8-0,85 aralığında olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. 8 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 237 ada 16 parselde 0,78-1,1, 233 ada 1 parselde 0,64-0,7 aralığında bulunmuş olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. Ayrıca 6, 7 ve 8 deprem magnitüdünde 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yönteminde yapılan analizlerde ise yalnızca 8 deprem büyüklüğünde emniyet faktörü 0,79-1,07 aralığında olan 237 ada 16 parselde sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. Yapılan analiz sonuçları ve inceleme alanında daha önce yapılmış olan zemin etütlerinden elde edilen yeraltı su seviyeleri verileri ArcGIS programına aktarılarak deterministik bir yöntem olan Ters Mesafe Ağırlıklı enterpolasyonu ile Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi sıvılaşma haritası ve yeraltı su tablası haritası oluşturulmuştur. Sıvılaşma bölgesinin dere yatağında olduğu ve yeraltı su seviyelerinin 4,5-5 metre civarında olduğu belirlenmiştir.
Sonlu farklar yöntemi kullanılarak zemin tabakalarında kirlilik taşınımının incelenmesi
Bu çalışma, üç tabakalı bir zemin yapısında kirletici taşınımının 3 boyutlu analizini sunmaktadır. Analiz, Kartezyen koordinatlarda ve sonlu farklar yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kirletici kaynağından yayılan kirleticilerin yeraltı suyunun durgun ve hareketli olduğu zemin ortamlarında yayılma ve taşınma analizi incelenmiştir. Çalışmada belirli zaman aralıklarında (T) ve sabit bir kirletici kaynağı süresi (tp = 10 yıl) boyunca kirletici konsantrasyonlarının değişimi analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, kirletici konsantrasyonlarının zamanla nasıl değiştiğini ve konumlarının nasıl etkilendiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kirleticilerin farklı zemin tabakalarına ve doğrultulara göre farklılık gösterdiğini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın, çevresel koruma stratejilerinin ve yeraltı suyu kirliliği yönetiminin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeraltı Suyu Kirliliği, Kirletici Taşınımı, Üç Boyutlu Analiz, Sonlu Farklar Yöntemi, Advetif Difüzyon Denklemi, Kirletici Yayılımı
Öngerme halatlı kompozit kirişlerin yapısal davranışının incelenmesi
Son yıllarda yüksek katlı binalarda ve köprü türü yapılarda ekonomik olmasından dolayı çelik-beton kompozit kirişlerin kullanılması artış göstermiştir. Tasarımcılar tarafından beton basınç dayanımı yüksek çekme dayanımı düşük bir malzeme olarak kabul edilmektedir. Yapısal çeliğin ise çekme ve basınç etkisi altında benzer davranış göstereceği düşünülmektedir. Ancak, basınç etkisi altındaki çelik kirişlerde yerel burkulma problemleri görülebilmektedir. Bu nedenler, tasarımcıları beton ve çelik malzemenin birlikte tasarlandığı kompozit kesitli kirişlere yönlendirmektedir. Kompozit kesitli kirişler, betonarme döşemenin basınç etkisinde yapısal çelik kirişin ise çekme etkisinde çalıştırılması ile betonarme yapılara göre daha hafif yapı tasarımına imkân sağlamaktadırlar. Bu hafiflik sayesinde, daha geniş açıklıklar daha az kiriş yüksekliği ile geçilebilmektedir. Ancak, beton ve çelik gibi iki farklı malzeme kullanılarak oluşturulan kompozit kesitin verimli çalışabilmesi için beton tabliye ve çelik kiriş arasındaki yük aktarımının sağlanması gereklidir. Kompozit kirişlerde beton tabliye ile çelik kiriş arasındaki yük aktarımı kayma çivileri ile sağlanmaktadır. Kiriş boyunca kullanılacak kayma çivisi sayısı kompozit kirişin kesme bağlantı derecesini ve buna bağlı olarak yapısal davranışını değiştirmektedir. Kompozit kirişlerde beton ezilmesi, boyuna kesme, kayma çivisi kopması gibi farklı göçme durumları oluşabilmektedir. Bu göçme durumları tasarım aşamalarında eleman boyutlarının ve malzeme özelliklerinin seçimine göre değişkenlik göstermektedir. Çelik-beton kompozit kirişler farklı malzemelerin bir arada çalıştırılarak ekonomik kesitler elde edilebilmesine olanak sağlamaktadır. Bu ekonomik kesitlere öngerme halatı eklenerek daha verimli kesitler elde edilebilmektedir. Ancak, zaten birçok elemanın bir araya getirilmesinden dolayı farklı göçme durumlarına sahip olan çelik-beton kompozit kirişlere öngerme halatı eklendiğinde kompozit kirişlerin göçme durumlarında da değişiklikler meydana gelmektedir. Öngerme halatlı çelik-beton kompozit kirişlerin geleneksel çelik-beton kompozit kirişlere kıyasla yapısal davranışındaki bu değişiklikleri belirleyebilmek amacıyla bu tez çalışmasında sonlu eleman analizlerine dayanan detaylı bir çalışma yürütülmüştür. Sonlu eleman modelleri oluşturulurken malzeme hasar parametreleri dikkate alınmıştır ve doğrusal olmayan statik analizler gerçekleştirilmiştir. Sonlu eleman modellerinin oluşturulmasında kullanılan modelleme tekniği, literatürde kabul görmüş 2 adet deneysel çalışma ile doğrulanmıştır. Doğrulanan modelleme tekniği ile öngerme halatlı kompozit kirişlerin yapısal davranışını ve kapasitesini etkileyebilecek etkin boyutsal parametreleri (halat yerleşimi, enine donatı yerleşimi, bağlantı derecesi, ardgerme oranı) belirleyebilmek için sonlu eleman modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan sonlu eleman modelleri 4 noktalı eğilme için analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında, enine donatılar kayma çivilerinin arkasında konumlandırılırsa boyuna kesme davraşının iyileştirilebileceği bulunmuştur. Açıklık ortasında çekme bölgesine yerleştirilen öngerme halatının beton tabliyede sıkıştırma etkisi oluşturarak beton ezilme hasarını daha erken oluşturduğu tespit edilmiştir. Öngerme halatlı kompozit kirişler için etkin halat yerleşimi, donatı yerleşimi ve bağlantı derecesi belirlenmiştir. Etkin boyutlar belirlendikten sonra parametrik çalışma için 600 adet sonlu eleman modeli analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında, malzeme hasar parametreleri detaylı incelenerek göçme durumlarına ait veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak öngerme halatlı kompozit kirişlerin kapasitesini 3 boyutlu modellemeye ihtiyaç duymadan hesaplanabilmesine olanak sağlayan denklem önerisinde bulunulmuştur.
Türkiye'de demiryolu yük taşımacılığında lojistik merkezler ve iltisak hatları
Bu tez çalışmasında, demiryolu yük taşımacılığı sektöründe stratejik rollere sahip olan lojistik merkezler ve iltisak hatları incelenmiştir. Türkiye'deki lojistik merkezlerinin altyapı, kapasite ve verimlilikleri literatür taraması, resmi veri analizi ve fizibilite raporlarıyla detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye'deki lojistik merkezlerinin ve iltisak hatlarının giderek artan bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu merkezler, demiryolu yük taşımacılığının rekabetçiliğini artırarak, karayolu ve deniz taşımacılığına alternatif seçenekler sunmaktadır. Dolayısıyla, lojistik merkezler Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığının gelişiminde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, sektördeki durumu ve potansiyel iyileştirmeleri vurgulayarak, demiryolu taşımacılığının daha rekabetçi ve sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığının gelecekteki gelişimine ışık tutmayı hedeflemektedir. Bu amaçlar doğrultusunda yapılan araştırmalar, Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığındaki lojistik merkezlerinin ve iltisak hatlarının son yıllarda önemli gelişmeler kaydettiğini göstermektedir. Bu gelişmeler, demiryolu taşımacılığının payının artırılması ve lojistik sektörünün verimliliğinin ve rekabet gücünün artırılması açısından olumlu adımlardır. Ancak, bu gelişmelerin sürdürülebilirliği için, demiryolu altyapısına yapılan yatırımların artırılması, lojistik sektörünün daha da geliştirilmesi ve demiryolu taşımacılığının rekabet gücünü artırmaya yönelik politikaların etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Demiryolu yük taşımacılığı, lojistik merkez, iltisak hattı
Atık kırmızı çamurun geoteknik özellikleri ve polisülfon esaslı farklı kompozit malzemelerin hazırlanarak geosentetik bariyer olarak kullanımının araştırılması
Bu çalışmada, Seydişehir Eti Alüminyum üretim tesislerinde boksit cevherinden Bayer prosesi ile alüminyum üretimi sonucu çıkan kırmızı çamur atığının fiziksel, kimyasal, mineralojik ve mekanik özellikleri deney çalışmaları ile araştırılmış olup sonuçları farklı ülkelerdeki kırmızı çamurların özellikleri ile karşılaştırılmış ve atığın inşaat alanında dolgu malzemesi olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Kırmızı çamurun inşaat malzemesi olarak potansiyel kullanımı, çevresel kaygılar nedeniyle birçok soru işaretini beraberinde getirmektedir. Dolgu malzemesi olarak kullanımında, yağmur sonucu oluşacak yüksek pH'lı sızıntı suyu ile yeraltı sularını kirletebilme potansiyeli ve pH değerinin fauna ve flora için uygun olmaması gibi çeşitli sorunlar ilk akla gelenlerdir. Bu sorunlar, sadece kırmızı çamurun yeniden değerlendirilmesi değil aynı zamanda atık barajlarında depolanmasında da ortaya çıkmaktadır. Geçmişte kırmızı çamur atık barajlarında yaşanan kazalar da bunu doğrulamaktadır. Yıkılan dolgu seddesinden dağılan kırmızı çamur çok ciddi çevre problemlerine neden olmuştur. Bu nedenle kırmızı çamurun pH değerinin kabul edilebilir seviyelere düşürülerek depolanması veya yeniden kullanılması, potansiyel sorunların çözümü olabilir. Ancak, depolanan atığın miktarı oldukça fazladır ve inşaatlarda atığın potansiyel kullanımında büyük miktarlarda malzeme gerekecektir. Bu nedenle pH'ın düşürülmesi için ucuz ve pratik yöntemlerin tercih edilmesi gerekir. Bu tez çalışmasında ayrıca bu sorunlara da cevaplar aranmıştır. Bu amaçla ucuz ve pratik bir yöntem olduğu için, kırmızı çamuru damıtılmış su ile süzerek pH değeri düşürülmüştür. pH değişiminin kırmızı çamurun özelliklerine olası etkisini belirlemek üzere, pH değeri düşürülen kırmızı çamur numuneleri ile deneyler tekrarlanmış ve elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Çalışmaların sonraki bölümünde taşıyıcı matris polimeri olarak polisülfon (PSF) ve katkı malzemeleri olarak kırmızı çamur, bentonit, eşen kili ve pomza kullanılarak geosentetik bariyer amaçlı çeşitli kompozitler hazırlanmıştır. Hazırlanan bu polimer kompozitler hem organik polimerin hem de inorganik katkı malzemelerin avantajlarını bir arada sunabilmektedir. Polimer kompozitler, organik malzemeler gibi hafif, esnek ve iyi kalıplanabilir olmanın yanı sıra, inorganik malzemeler gibi yüksek mukavemet ve termal stabilite gibi özelliklere de sahip olabilmekle birlikte kullanılan katkının atık malzemeler olması nedeniyle atıkların değerlendirilebilmesine de imkan tanımaktadır. Bu amaçla faz inversiyon yöntemi kullanılarak hazırlanan kompozitlerin mekanik, yapısal ve su geçirgenliği özellikleri araştırılmış ve baraj, göl, katı atık depolama alanlarında kullanılabilirliği değerlendirilmiştir.
Van ili içerisindeki bazı mahallelerin geoteknik özellikleri
Bu tez kapsamında Van ili ve yakın çevresinin geoteknik özellikleri incelenmiştir. Bölgede genellikle düşük enerjili akarsu ve göl çökellerinden oluşmuş yer altı su seviyesi yüksek, çakıllı, siltli, killi kum birimlerden oluştuğu gözlemlenmiştir. Ayrıca bölge, birinci derecede deprem kuşağında yer aldığı ve geçtiğimiz yıllarda yıkıcı depremlerin can ve mal kaybına yol açtığı bilinmektedir. Bu bağlamda bölgenin geoteknik incelenmesi tercih edilmiştir. Bölgede faaliyet gösteren bir geoteknik şirketi tarafından yapılan jeolojik ve geoteknik amaçlı 30 adet sondaj çalışmalarından yararlanılmıştır. Bu 30 çalışmadan 6 tanesi detaylı bir şekilde incelenip; yer altı su seviyesi, laboratuvar sonuçlarından elde edilen bilgiler ışığında bölgenin yerel zemin sınıfı, taşıma gücü ve oturma hesapları yapılmıştır. Aynı zamanda bahsedilen 6 bölge; kuzey-güney, doğu- batı ve merkezde 2 tane olacak şekilde Van ve yakın çevresini kapsamaktadır. Diğer 24 çalışma, aynı bölge veya en yakın bölgelerden 4 er tane olup sadece sonuç olarak sunulmuştur. Buradaki maksat araştırılan bölgelere emsal teşkil etmesi ve daha güvenilir karşılaştırma yapmaktır. Bu çalışma kapsamında araştırılan 6 bölgedeki sınır taşıma güçleri belirlenmiş, en güvenli bölge ve diğer bölgelere göre daha az güvenli bölge belirlenmiştir. Burada yapılacak yapılar için sınır taşıma gücüne göre gerekli önlemler sunulmuştur. Deprem etkisi ile zeminde oluşan gerilmelerden dolayı, kumlu zeminlerde oturmaların meydana geleceği bilinmektedir. Yapılan deneylerin sonucuna göre araştırılan bölgelerin oturma değerlerine değinilmiş gerekli önlemlerden bahsedilmiştir. Birinci derece deprem kuşağında yer alan Van ili için sıvılaşma oldukça riskli bir durumdur. Yapılan araştırmalar neticesinde bölgelerin yer altı su seviyeleri çıkarılmış, riskli ve daha az riskli bölgeler belirlenmiştir. Deprem etkisi altında sıvılaşmanın önüne geçebilmek için inşaat üreticilerin ve yerel yönetimlerin bu bölgelere dikkat etmesi gerektiği vurgulanıp gerekli önlemler sunulmuştur.
Enine sarılmış kolonların eksenel yük altındaki davranışı
Betonarme binaların güçlendirilmesi ile ilgili yeni yöntemlerin araştırılması dikkat çeken bir konudur. Özellikle, son yıllarda yapılan çalışmalarda FRP (Fiber Takviyeli Polimer) ile güçlendirmeye alternatif olarak TRM (Tekstil ile Güçlendirilen Harç) gibi malzemelerin güçlendirmede etkinliğinin araştırılması üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı, betonarme kolonların yenilikçi malzemelerle eksenel yük kapasitesinin artırılması ve güçlendirme detaylarının deneysel olarak davranış üzerindeki etkinliğinin ortaya konulmasıdır. Betonarme (BA) kolonlar, binanın en önemli yapı elemanlarıdır. Bu nedenle gerekli görüldüğü durumlarda güçlendirilmesi son derece önemlidir. Tez çalışması kapsamında, kısa kare kolon elemanların hem FRP hem de yenilikçi bir malzeme olan TRM kullanılarak güçlendirilmesinin eksenel yük taşıma kapasitesi üzerindeki etkinliği araştırılmıştır. Çalışmanın içeriği iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda (Çalışma 1) piyasada çokça uygulanan bir teknik olan FRP ile güçlendirmede kullanılan detayların davranış üzerindeki etkinliği incelenmiş ve en etkin uygulama detayları belirlenmiştir. İkinci kısımda (Çalışma 2) ise hem Çalışma 1 ile detayları belirlenen FRP hem de teknik şartnamesindeki gibi uygulanan TRM ile güçlendirmenin sonuçlar üzerindeki etkinliği karşılaştırılmıştır. Her iki kısımdaki incelemeler için kesit boyutları 150 mm ve yüksekliği 300 mm olan otuz üç adet kare betonarme kolon eleman üretilmiş ve güçlendirilmiştir. Tüm numuneler eksenel yük altında deneye tabi tutulmuştur. Deneylerin sonucunda numunelere ait eksenel yük ve eksenel kısalma grafikleri elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Anahtar Kelimeler: Eksenel yük, FRP, güçlendirme, kolon, TRM, yanal sargı
Sürdürülebilir asfalt kaplamalar için atık yağların bitüm modifikasyonunda kullanımı
Sürdürülebilir ulaşım hedeflerinin ön plana çıktığı günümüzde, yol yapımında kullanılan malzemelerin çevresel etkilerini azaltmak ve kaynak kullanımını daha verimli hâle getirmek büyük önem arz etmektedir. Özellikle bitümlü bağlayıcıların üretimi ve kullanımı sırasında karşılaşılan çevresel sorunlar, alternatif malzeme çözümlerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu kapsamda, atık malzemelerin yeniden kullanımı ve mevcut malzemelerin hizmet ömrünün uzatılması üzerine çalışmalar yoğunlaşmaktadır. Atık yağların bitümlü bağlayıcılarda gençleştirici olarak değerlendirilmesi ise hem çevre dostu bir yaklaşım sunmakta hem de yaşlanma kaynaklı performans düşüşlerini gidermede etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında, atık yağlarla modifiye edilen yaşlanmış bitümlü bağlayıcıların yeniden işlevselleştirilmesi hedeflenerek hem sürdürülebilirlik hem de performans odaklı bir çözüm önerisi geliştirilmektedir. Çalışmada, kısa ve uzun dönem yaşlanmış bitümlü bağlayıcıların atık yemeklik, endüstriyel ve motor yağlarla gençleştirilmesi ele alınmıştır. Laboratuvar ortamında yaşlandırılmış bağlayıcı temininde mevcut yöntemlerin yetersiz kalması göz önüne alınarak, yeterli miktarda ve homojen şekilde yaşlanmış bağlayıcı elde edebilmek amacıyla yeni bir laboratuvar yöntemi olarak hava sirkülasyonlu etüv sistemi geliştirilmiştir. Tez çalışmasında referans değer olan saf bitümlü bağlayıcı ve geliştirilen yöntem ile laboratuvar ortamında yaşlandırılan kısa ve uzun dönem yaşlandırılmış bitümlü bağlayıcılara ek olarak her bir atık yağ türü için üç farklı modifikasyon oranında (%1, %3 ve %5) hazırlanan numuneler dahil olmak üzere toplam 21 bağlayıcı numunesi değerlendirmeye alınmıştır. Bitümlü bağlayıcıların fiziksel özellikleri standart bağlayıcı deneyleri ile analiz edilmiştir. Bitüm ve atık yağ örneklerinin fizikokimyasal ve yapısal özellikleri; FTIR Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) ile fonksiyonel grup analizi, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile yüzey morfolojisi, Enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi (EDS) ile elementel bileşim ve X-ışını Difraktometresi (XRD) ile kristal yapı belirleme yöntemleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Reolojik performansın değerlendirilmesi amacıyla Superpave sistemine uygun olarak Dinamik Kesme Reometresi (DSR) ve Eğilen Kiriş Reometresi (BBR) testleri gerçekleştirilmiş; bu sayede yüksek sıcaklık deformasyon direnci ve düşük sıcaklık çatlama eğilimi analiz edilmiştir. Karışım düzeyinde ise Superpave karışım tasarımı doğrultusunda agrega gradasyonları belirlenmiş, optimum bağlayıcı içerikleri tespit edilmiştir. Hazırlanan karışımların nem etkisi altındaki dayanımları, İndirekt Çekme Dayanımı (ITS) ve Çekme Dayanımı Oranı (TSR) testleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca Hamburg Tekerlek İzi (HWT) testi uygulanarak karışımların tekerlek izi direnci ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Elde edilen deneysel bulgular, farklı atık yağ türlerinin ve modifikasyon oranlarının bitümlü bağlayıcılar üzerindeki etkilerinin yaşlandırma koşullarına bağlı olarak önemli ölçüde değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Gençleştirme performansı açısından atık yemeklik yağ, özellikle fiziksel ve kimyasal özellikler bakımından öne çıkarken; karışım performansında ise atık motor yağı, dayanım, nem hassasiyeti direnci ve tekerlek izi dayanımı gibi kritik parametrelerde üstün sonuçlar vermiştir. Kısa dönem yaşlandırmada en yüksek TSR değerleri atık yemeklik yağ ile elde edilirken, uzun dönem yaşlandırmada %1 atık motor yağı ile %110.5'lik en yüksek TSR değeri kaydedilmiştir. Ayrıca, tekerlek izi performansı bakımından da en düşük derinlik değeri olan 1.71 mm yine %1 atık motor yağı ile elde edilmiş, bu da söz konusu modifikasyonun uzun vadeli performans açısından öne çıktığını göstermiştir.
Bitümlü karışımların sıcaklık ve nem hassasiyetlerinin incelenmesi ve iyileştirilmesi
Esnek üstyapılarda gözlemlenen bozulmaların meydana gelmesinde, birer çevresel faktör olan sıcaklık ve nemin önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Bu tez çalışması kapsamında, öncelikle esnek üstyapıların inşasında kullanımı en çok tercih edilen bitümlü karışım türlerinden olan sıcak ve ılık asfalt karışımlarının, sıcaklık ve nem hassasiyetlerine karşı dirençleri incelenmiştir. Daha sonra, her iki karışım türünün de bu çevresel faktörler karşısında yetersiz görülen mühendislik özelliklerinin, çeşitli yöntemler vasıtasıyla iyileştirilmesi hedeflenmiştir. İlk aşamada, 50/70 ve 70/100 penetrasyon dereceli bitümlü bağlayıcılarla üretilen sıcak asfalt karışımlarının düşük ve yüksek sıcaklık ile nem etkisi altındaki davranışları belirlenmiştir. Daha sonra, karışımların bu faktörlere karşı direncini artırmak amacıyla, nano genişletilmiş vermikülit iki farklı metot (ıslak ve kuru) kullanılarak sıcak asfalt karışımlarına dahil edilmiştir. Islak metotta, her iki referans bitümlü bağlayıcı, ağırlığınca belirli oranlarda (%1, 2 ve 3) nano genişletilmiş vermikülit ile modifiye edilmiştir. Kuru metotta her iki referans bitüm sınıfı için hazırlanan sıcak asfalt karışımlarının agrega gradasyonlarındaki filler, belirli oranlarda (‰0.5, 1 ve 1.5) nano genişletilmiş vermikülit ile ikame edilmiştir. İkinci aşamada ise ılık asfalt karışımlarının üretilebilmesi amacıyla, öncelikle 50/70 ve 70/100 penetrasyon dereceli bitümlü bağlayıcılar, sırasıyla kimyasal (ılık karışım katkısı – ‰2, 3 ve 4) ve organik (süzülmüş atık yağ – %1, 3 ve 5) katkı malzemeleriyle modifiye edilmiştir. Daha sonra, söz konusu modifiye bitümlü bağlayıcılarla hazırlanan numuneler üzerinden ılık asfalt karışımlarının sıcaklık ve nem hassasiyetleri belirlenmiştir. Ilık asfalt karışımlarının da bu faktörler karşısındaki eksikliklerini giderebilmek için, her iki ılık asfalt karışımının agrega gradasyonlarındaki filler, ‰0.5, 1 ve 1.5 oranlarında nano genişletilmiş vermikülit ile ikame edilmiştir. Tüm sıcak ve ılık asfalt karışımları için, sıcaklık ve nem hassasiyetlerinin değerlendirilmesine yönelik deneysel yöntemler ortaktır. Kullanılan referans ve modifiye bitümlü bağlayıcıların özellikleri, kimyasal karakterizasyon yöntemleri ve geleneksel bitüm deneyleri yardımıyla belirlenmiştir. Ayrıca bu bağlayıcılar ve agregalar kullanılarak hazırlanan gevşek karışımların sıcaklık ve nem maruziyeti altındaki davranışları soyulma deneyleri ile incelenmiştir. Bu faktörlerin asıl etkileri ise malzemenin sahada kullanıldığı esas hali olan sıkıştırılmış karışımlar üzerine uygulanan çeşitli deneylerle tespit edilmiştir. Ancak çalışmada birden fazla malzeme ve/veya yöntem aynı anda kullanıldığı için karışım kombinasyonlarının sayısı oldukça fazladır. Bu nedenle, numunelerin hazırlanması esnasında meydana gelen malzeme ve zaman kaybını en aza indirmek için, bazı değerlendirmeler yalnızca belirli karışım kombinasyonları üzerinden yapılmıştır. Hem numune sayısını azaltmak hem de deneylerden elde edilen sonuçlar ile değişkenler arasındaki ilişkileri, türetilen matematiksel denklemler vasıtasıyla modellemek için istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Üretilen karışımları ekonomik açıdan değerlendirmek amacıyla basit bir fayda – maliyet analizi yapılmıştır. Tüm değerlendirmelerden sonra, sıcak ve ılık asfalt karışımlarının sıcaklık ve nem hassasiyetlerine karşı dirençlerinin nano genişletilmiş vermikülit kullanımı ile iyileştirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu tez çalışması, katkı malzemelerinin kullanım şekilleri ve amaçları, uygulamaların gerçekleştirildiği karışım tasarım yöntemi ve elde edilen sonuçlar açısından mevcut literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. Ayrıca, sıcaklık ve nemin iki farklı bitümlü karışım türü üzerindeki etkilerini incelemek ve mühendislik özelliklerini iyileştirmek amacıyla atılan adımlar, ülkemizde ve dünyada sıcaklık ve nem etkilerine karşı daha dayanıklı, uygun maliyetli ve sürdürülebilir üstyapıların inşasını kolaylaştıracaktır.
Barit içerikli atık malzemelerin geopolimer harçlar üzerindeki etkisinin araştırılması
Bu tez çalışmasının temel amacı, Portland çimentosuna alternatif olarak kullanılabilecek, küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olan karbon salınımını azaltmaya yönelik, çevre dostu geopolimer malzemelerin geliştirilmesidir. Geleneksel Portland çimento üretimi, dünya genelinde büyük miktarda karbondioksit (CO₂) salınımına neden olmakta ve çevreye ciddi zararlar vermektedir. Bu durum, alternatif ve daha sürdürülebilir bağlayıcı malzemelerin aranmasını zorunlu kılmaktadır. Geopolimerler, silisyum ve alüminyum oksit içeren puzolanik malzemelerin alkali aktivatörler ile reaksiyona sokulmasıyla elde edilen malzemelerdir. Bu çalışmada, geopolimer harç üretiminde, çimento yerine kullanılabilecek atık malzemenin değerlendirilmesi hedeflenecektir: Yüksek Fırın Cürufu (YFC). Bu atık malzemenin kullanılmasıyla hem çevresel atıkların bertaraf edilmesi hem de çimento üretiminden kaynaklanan karbon salınımının azaltılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı, Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesinde yer alan Başer Madencilik tesislerinden elde edilen, barit zenginleştirme işlemi sonrası oluşan kil oranı yüksek atık baritin geopolimer üretiminde kullanım potansiyelini araştırmaktır. Barit zenginleştirme işlemi sonucunda yıllık yaklaşık 30.000 ton atık oluşmakta olup, bu atıkların depolanması çevresel bir sorun teşkil etmektedir. Atık baritin, Yüksek Fırın Cürufu ile birleştirilerek geopolimer harç üretiminde kullanılabilirliği ve bu harçların fiziksel ve mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi çalışmanın ana araştırma konusu olarak belirlenecektir. Çalışmanın kapsamında, sodyum hidroksit (NaOH) ve sodyum silikat (Na₂SiO₃) çözeltileri kullanılarak hazırlanan karışıma yüksek fırın cürufu ve atık barit kullanarak geopolimer harçlar üretilecektir. Geopolimer harç numuneleri 80°C sıcaklıkta etüvde kürlenecek ve 28 gün boyunca laboratuvar ortamında muhafaza edilecektir. Üretilen numuneler üzerinde: Basınç dayanımı, Eğilme dayanımı, Yayılma tablası, Birim hacim ağırlık, Görünür yoğunluk, Görünen porozite, Su emme kapasitesi, Radyasyon soğurma, Ultrases geçiş hızı ve Yüksek sıcaklık dayanımı gibi çeşitli fiziksel ve mekanik testler yapılacaktır. Bu tez, atık malzemelerin inşaat sektöründe yeniden kullanım potansiyelini inceleyerek, atık barit ve Yüksek Fırın Cürufu ile sürdürülebilir geopolimer beton üretim süreçlerini optimize etmeyi amaçlamaktadır. Böylelikle, çevresel atıkların yeniden değerlendirilmesi ve karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik yenilikçi bir katkı sağlanması hedeflenecektir.
Isparta bölgesi ve çevresindeki bazı derelerde aylık akımların tahmini
Ülkemizdeki su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması insan hayatı için çok önemli bir faktördür. Su kaynaklarının doğru bir biçimde kullanılması için bu çalışmada Isparta ve çevresinde yer alan Akarçay Çayında, Çandır Çayında, Dalaman Çayında ve Yalvaç Çayında Devlet Su İşlerinden alınan veriler ışığında geçmiş yıllardan bu yana izlenen ve raporlanan aylık akımlar kullanılarak bir sonraki aya ait aylık akım tahmini yapılacaktır. Akım tahmini basit regresyon yöntemini ve yine bu çalışmada geliştirilmiş olan yeni bir basit regresyon denklemini ele almaktadır. Belirtilen bu yöntemlerle aylık akarsu akımlarının tahmini bize mevcut su kaynaklarını inceleme fırsatı verecek olup, su kaynaklarını etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Ayrıca ileride olması muhtemel taşkın durumlarında gerekli önlemlerin alınması hususunda etkili bir çalışma olup, olası can ve mal kaybını en aza indirecektir. Ülkemizin su politikalarını belirleyen Devlet Su İşleri yukarıda belirtilen Çaylarda AGİ (Akım Gözlem İstasyonu) bulundurmakta ve geçen akımları günlük olarak tespit ederek raporlamaktadır. Devlet Su İşlerinden alınan aylık ortalama akımlar yardımı ile oluşturmuş olduğumuz regresyon denklemi yardımıyla önceki veriler ışığında ileride gelecek aylık akımlar tahmin edilmiştir.
Erzincan ili merkez ilçesi zemin sıvılaşma potansiyelinin yapay sinir ağıları ile tahmin edilmesi
Zeminlerin kendine özgü fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri, farklı mühendislik davranışları sergilemelerine neden olmaktadır. Bu tür zeminlerde deprem gibi dinamik yükler altında sıvılaşma davranışı sıkça gözlemlenebilir. Sıvılaşma potansiyeli, zeminlerin güvenliğini ve yapıların stabilitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir durumdur. Zeminlerin sıvılaşma davranışlarının doğru tahmin edilememesi durumunda yıkıcı hasarlar meydana gelebilmektedir. Bu nedenle sıvılaşmanın ön görülebilmesi geoteknik mühendisliği alanın da dikkat çeken bir araştırma konusu olmuştur. Zeminlerin sıvılaşma potansiyellerinin incelenmesi için laboratuvar ve arazi deneyleri kullanılmaktadır. Geleneksel hesaplama yöntemlerinde yaşanabilecek olan insan kaynaklı hatalardan dolayı bu yöntemler yetersiz kalabilir. Bu sebepten ötürü Yapay Sinir Ağı (YSA) modellerinin, veri odaklı modern yaklaşımların kullanımı giderek önem kazanmaktadır. YSA modellerinin büyük veri kümelerinden öğrenerek yüksek doğrulukla tahmin etme kapasitesinden faydalanmak amaçlanmıştır. Erzincan ili şehir merkezinin birinci dereceden deprem bölgesi olması ve gerek bölgenin gerekse çevre bölgelerin ciddi depremlere maruz kalması yapılan çalışma için hedef bölge olarak seçilmesine sebep olmuştur. Bu çalışmada, zemin sıvılaşma potansiyelini tahmin etmek amacıyla üç farklı veri kümesi kullanılmıştır. Modellerin eğitimi için Genel Gözlem Veri Kümesi (GGVK) kullanılmış, geliştirilen modelin başarımını değerlendirmek amacıyla ise test aşamasında hem GGVK hem de Sentetik Veri Kümesi (SVK) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Erzincan şehir merkezine ait Hedef Alan Veri Küme (HAVK) üzerinde bölgesel sıvılaşma tahminleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sıvılaşma tahmini amacıyla Yapay Sinir Ağı (YSA) ve Polinomal Regresyon yöntemleri kullanılmış, Python ve MATLAB ortamlarında oluşturulan YSA modelleri karşılaştırılmıştır. Girdi değişkenlerinin modele etkisi permütasyon önem skoru yöntemiyle analiz edilmiştir. Regresyon temelli formül, hem SVK hem de GGVK üzerinde test edilerek doğruluk ve genellenebilirlik düzeyi değerlendirilmiştir. Son aşamada formül HAVK ait veriler üzerinde uygulanarak bölgesel sıvılaşma tahminleri yapılmış ve sıvılaşma riski taşıyan alanlar belirlenmiştir. Modelin başarısı F1-score ve Doğruluk Oranı (Accuracy) gibi metriklerle değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar, geliştirilen modellerin sıvılaşma potansiyelini tahmin etmede etkili ve güvenilir araçlar sunduğunu ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda, özellikle farklı veri setlerine uygulanabilirliği test edilen modellerin, mühendislik karar süreçlerinde kullanılabilecek derecede güçlü ve genellenebilir yapılar sunduğu anlaşılmıştır.
Elastik ortamda ankastre mesnetli fonksiyonel derecelendirilmiş silindirik kabukların yanal basınç etkisi altında stabilitesinin incelenmesi
Fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeler (FDM), malzemenin yapısal özelliklerinin konuma göre sürekli veya kademeli olarak değiştiği gelişmiş malzeme türleridir. Günümüzde, yapı mühendisliğinin hemen hemen tüm alanlarında kulanılabilmekle birlikte, ağır ve hafif sanayide de sıklıkla tercih edilen bir malzeme formudur. Tez çalışmasında, elastik bir ortamda Fonksiyonel derecelendirilmiş (FD) melzemelerden oluşan silindirik kabukların yanal dış basınç etkisi altında stabilite analizi geometrik doğrusal Donnell tipi teori çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. FDM'ler ve dış basınç yükü matematiksel olarak modellendikten sonra silindirik kabuk yapısal şekline ait temel bağıntılar geometrik doğrusal durum için oluşturulmuştur. Ardından, Pasternak temeli üzerinde bulunan FD silindirik kabukların stabilite ve deformasyon uygunluk denklemleri Kirchhoff-Love teorisine (KLT) dayalı olarak çıkarılmıştır. Ankastre sınır koşulları için yaklaşım fonksiyonları belirlendikten sonra temel kısmi türevli diferansiyel denklemlerin çözümü için Galerkin prosedürü uygulanmıştır. İntegralleme sonrası elde edilen cebirsel denklemlerden, Pasternak-Winkler temeli üzerinde bulunan FD silindirik kabukların kenetlenmiş sınır koşullarında kritik yanal dış basınç yükü (KYDBY) için analitik ifade elde edilmiştir. Elastik ortam etkisi dikkate alınmadığında, FD silindirik kabukların KYDBY'ü için analitik ifade özel hal olarak elde edilmektedir. Söz konusu ifadeler, burkulma moduna göre minimize edilerek KYDBY'nin elastik ve in-elastik olmayan ortamda minimum değerleri analitik olarak elde edilmiştir. Değişik hacim kesir fraksiyonları, Pasternak-Winkler elastik temel katsayısı ve silindirik kabuğun geometrik karakteristikleri dikkate alınarak KYDBY'nin minimum değerleri için kapsamlı analitik çözümler yapılıp FDM'lerin yapısal davranışı incelenmiştir.
Katmanları nanokompozilerden oluşan sandviç dikdörtgen plakların tek ve çift eksenli basınç yükleri etkisi altında stabilite davranışlarının araştırılması
Yapı mühendisliğinde, malzeme karakteristikleri açısından yüksek dayanım, hafiflik, korozyon direnci ve yalıtım gibi özelliklere sahip olan nanokompozit sandviç diktörtgen plakların dış etkiler altındaki yapısal davranışının belirlenmesi yapı güvenliği açısından oldukça önem taşımaktadır. Tez çalışmasında, tek ve çift eksenli basınç yüklerine maruz, katmanları üniform ve heterojen (HT) olarak değişken karbon nanotüp takviyeli polimer bazlı sandviç dikdörtgen plakların burkulma davranışları klasik plak teorisi çerçevesinde araştırılmıştır. İlk olarak, karbon nanotüp katmanlı ve polimer bazlı nanokompozitlerin özellikleri, avantajları ve uygulama alanları tanımlanmıştır. Temel bilgileri takiben katmanları polimer nanokompozitlerden oluşan sandviç dikdörtgen plakların her tabakasının mekanik özellikleri genişletilmiş karışım kuralına göre modellenmiştir. Polimer bazlı nanokompozit katmanlardan oluşan sandviç plakların temel bağıntıları inşa edildikten sonra stabilite ve şekil değiştirme uyumluluk denklemleri klasik plak teorisinin varsayımlarına dayanarak türetilmiştir. Basit mesnetli sınır koşulları altındaki polimer bazlı nanokompozit katmanlara sahip sandviç plakların stabilite ve şekil değiştirme uyumluluk denklemler sistemi birlikte analiz edilerek çift eksenli kritik basınç yükü için analitik ifade bulunmuştur. Elde edilen kapalı çözüm dikkate alınarak polimer nanokompozit katmanlardan oluşan sandviç plakların çift eksenli basınç burkulma yükünün en küçük değeri dalga sayılarına bağlı sayısal olarak bulunmuştur. Ayrıca tek eksenli kritik basınç yükü terimi çift eksenli kritik basınç yükünün analitik ifadesinden özel olarak elde edilmiştir. Katmanlarda değişik hacim kesir oranları, katmanlardaki beş farklı karbon nanotüp deseni, tabaka dizilimi ve çeşitli plak boyutları için tek ve çift eksenli kritik basınç yüklerinin en küçük değerleri detaylı analitik hesaplar yapılarak yorumlanmıştır.
Doğu Anadolu Bölgesindeki iklim değişikliklerinin yağış, sıcaklık ve buharlaşma verileri üzerindeki etkilerinin trend analizi yöntemleriyle incelenmesi
Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha belirgin hale geldiği günümüzde, hidro-meteorolojik parametrelerdeki (yağış, sıcaklık, buharlaşma vb.) eğilimlerin belirlenmesi; su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, planlaması ve mühendislik projelerinin tasarımı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, eğilim analizine yönelik çeşitli yöntemler geliştirilmiş ve iklim verileri üzerinde uygulanarak iklimsel değişimlerin bölgesel düzeyde ortaya konulmasına yönelik çalışmalar artmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'nin doğusunda yer alan Doğu Anadolu Bölgesi araştırma alanı olarak seçilmiş olup, bölgeye ait 13 ilin merkezlerinde bulunan Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) istasyonlarından temin edilen 1977–2023 su yıllarını kapsayan aylık toplam yağış, sıcaklık ve buharlaşma verileri analiz edilmiştir. Trend analizlerinde; Mann-Kendall (MK) testi, Wilcoxon Kombinasyon Testi (WKT) ve Yenilikçi Eğilim Analizi (YEÇ) yöntemleri kullanılmıştır. Sıcaklık verilerinde, çoğu istasyonda %95 güven düzeyinde anlamlı pozitif trend tespit edilmiştir. Yağış verilerinde ise eğilimler daha zayıf ve mekânsal olarak değişken bulunmuş, sadece Ardahan istasyonunda tutarlı bir pozitif eğilim saptanmıştır. Buharlaşma verilerindeki eksiklikler nedeniyle bu parametreye yönelik analiz yapılamamıştır. Genel olarak bölgedeki sıcaklık artışı belirginleşmiş, yağış trendleri ise daha karmaşık bir yapıya sahiptir. MK, WKT ve YEÇ yöntemleri sıcaklık verilerinde birbirini büyük ölçüde desteklemiş; yağış verilerinde ise sadece bazı istasyonlar için tutarlı sonuçlar üretmiştir. Özellikle Ardahan istasyonu tüm yöntemlerde tutarlı pozitif eğilim göstermesi bakımından öne çıkmaktadır. Elde edilen bulgular, Doğu Anadolu Bölgesi'nde iklim değişikliğinin sıcaklık parametresi üzerinde belirgin etkiler yarattığını göstermekte olup, gelecekteki iklim modellemeleri ve bölgesel su yönetimi politikaları için önemli bir veri kaynağı sunmaktadır.
Sezgisel optimizasyon yöntemleri tarafından yönetilen yapay zeka algoritmaları ile eksik akım verilerinin tamamlanmas
Bu tez çalışmasında, eksik akım verilerinin tamamlanması amacıyla sezgisel optimizasyon algoritmaları ile yönetilen Yapay Sinir Ağları (YSA) modelleri geliştirilmiştir. Türkiye'nin Yeşilırmak Havzası'nda yer alan sekiz akım gözlem istasyonuna (1401, 1412, 1413, 1414, 1424, 1428, 1409 ve hedef istasyon 1402) ait veriler kullanılarak, eksik verilerin tahmini yapılmıştır. Temel model olarak YSA kullanılmış, modelin öğrenme ve genelleme performansını artırmak amacıyla üç farklı sezgisel optimizasyon algoritması entegre edilmiştir: Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO), Gri Kurt Optimizasyonu (GKO) ve Karınca Kolonisi Optimizasyonu (KKO). Her hibrit model, farklı parçacık ve iterasyon sayıları (5–10, 10–50, 50–100) ile 30 tekrarlı çalıştırmalar sonucu optimize edilmiştir. Modellerin performansı MAE, RMSE ve R² ölçütleriyle değerlendirilmiş; ayrıca tahmin kararlılığını görsel olarak ortaya koymak amacıyla Taylor diyagramları ve debi gidiş eğrileri kullanılmıştır. Sonuçlar, klasik YSA modeline kıyasla hibrit yapıların genel olarak daha düşük hata değerleri ve daha yüksek korelasyon katsayıları ürettiğini göstermiştir. Özellikle PSO-YSA ve GKO-YSA modelleri, doğruluk-kararlılık dengesi açısından öne çıkarken; KKO-YSA modeli test aşamasında en yüksek R² ve en düşük RMSE değerlerini sağlayarak genelleme başarısı açısından en güçlü performansı sergilemiştir. İstasyon bazlı analizlerde, 1413, 1424 ve 1428 numaralı istasyonların model doğruluğuna en yüksek katkıyı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca, 5 ve üzeri giriş değişkeni kullanan modellerin hata seviyelerini önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir. Bulgular, optimizasyon algoritmalarının model hiperparametrelerinin belirlenmesinde etkin olduğunu ve farklı sezgisel yapıların model başarısını anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir. Bu çalışma, hidrolojik modelleme alanında eksik akım verilerinin tamamlanmasında sezgisel optimizasyon ile çalıştırılan YSA etkinliğini ortaya koymaktadır.
Testing and evaluation of the deformation effects developed by landslides in the laboratory with image processing techniques
Landslides are one of the most frequently encountered natural disasters in Türkiye and the world, which can cause significant loss of life and property. Nowadays, various methods such as inclinometers, tiltmeters, extensometers, fiber optic methods, and ground-based surface measurement systems (i.e., LIDAR, electro-optics, total station) are used to monitor sliding mass with potential stability risks. In recent years, image processing techniques have become popular; however, their use in landslide investigations has not yet expanded to the desired level. With the development of image processing techniques, image recordings are used in many sectors for analysis during or after the studies. By this way, real-time data collection and rapid response capabilities can be increased to manage possible disaster situations effectively. This thesis uses image processing methods to detect the deformation movement on the sliding surface caused by any triggering mechanism (i.e., excessive rainfall, earthquake, human factors, sudden snowmelt), regardless of lithological unit and failure types. For this purpose, the deformation movement on an artificial landslide simulator created on a shaking table operating as a triggering mechanism in the laboratory environment was analyzed. The tilt sensor was integrated into the landslide simulator in the vertical direction, and laser measurements were performed to evaluate the accuracy of the results obtained by image processing. This study is a prototype that analyses mass movements from different perspectives in a laboratory environment. It offers new perspectives for monitoring landslides and, accordingly, for natural disaster management and risk reduction strategies. Keywords: Monitoring of Mass Movements, Image Processing, Landslide Simulator, Shaking Table, Tilt Sensor, Slope Stability
Bond strength and anisotropic performance of construction and demolition waste-based geopolymer and cementitious composites for 3d additive manufacturing
The construction industry has immense economic, technological and environmental influence worldwide. Within this sector, conventional concrete relies heavily on Portland cement (PC) as its primary binder, leading to a surge in global PC consumption. Heightened awareness of the carbon footprint linked to cement usage has spurred substantial research into alternative binding systems like geopolymers. The recent growth in the construction sector has generated a substantial upsurge in construction and demolition waste (CDW), imposing a notable environmental burden. Besides technology and material-oriented research, operational advancements are also emerging. Notably, three-dimensional additive manufacturing (3D-AM) offers various advantages, including reduced labor costs, mold-free production and the ability to create non-standard geometric products. This thesis centers on assessing operational and material-related factors, aiming to integrate innovative, environmentally friendly construction materials derived from CDW into 3D-AM for sustainable construction. In this context, this study is planned to address a literature gap concerning anisotropy, printing time intervals, material aging and manufacturing methodologies' influence on 3D-printed structures' mechanical performance. It simultaneously conducts several tests to comprehensively evaluate the mechanical performance of printed cementitious systems under diverse conditions. Initially, the study evaluates anisotropy in samples produced at different time intervals using two different mixtures through compression tests conducted from various directions. Subsequently, it assesses bond strength changes via triplet shear and direct tensile tests on samples produced at different time intervals. Lastly, the study observes the effect of varying material ages on strength using diagonal tension and triplet shear tests. The study's findings are anticipated to make a substantial contribution to current technology by offering comprehensive insights into the impact of operational and material-related parameters on the mechanical performance of printed structures.
Development of low alkalinity activated construction and demolition waste based geopolymer binder systems for 3D printing application
The extent of environmental damage caused by construction activities executed to address the increasing population's housing and infrastructure needs and to construct a more livable world has been more clearly observed in recent years, especially as the magnitude of encountered natural phenomena is witnessed. The rises in greenhouse gas emissions, escalating soil and water pollution, the excavation use of clean and arable lands, significant depletion of natural resources, and various other factors can be detected as aspects missed by the construction sector in its pursuit of building a more livable world. Concrete stands out as the dominant material in the construction sector, with an annual global consumption of approximately 30 billion tons, making it the most commonly utilized material in the world after water. This widespread use contributes significantly to the consumption of Portland cement, the primary binder in traditional concrete production, which is energy-intensive and has high carbon emissions. To slow down this negative trend and lower the environmental burdens associated with the construction sector, various steps have been taken. At this point, some studies are being conducted on decreasing the clinker ratio in cement production, changing fuels and raw materials in cement production, substituting industrial by-products for cement, utilizing waste in cementitious systems, and developing alternative binding systems to cement. As a result of these studies, it has been discovered that a new generation binding system, synthesized through the alkali activation of precursor materials called geopolymers, which reduces the environmental impact of cementitious systems, can be used as an alternative to cementitious systems in the construction sector. Its ability to utilize industrial waste as precursor materials in synthesis has led to rapid progress in its use as a construction material, providing both environmental and economic benefits. While the precursors used in traditional geopolymer synthesis are industrial by-products, their elevated demand by the cement/concrete industry, as they can serve as substitutes, has diminished the ready availability of these materials and climbed their costs. Increasing costs and supply-related issues have induced researchers to explore the incorporation of innovative aluminosilicate precursors in geopolymer synthesis. The objective is to use easily accessible and affordable materials while dealing with the challenge of currently unvalorized wastes. These dual objectives endeavor to design more economical and environmentally friendly materials while simultaneously addressing issues coupled with generated wastes. In this context, considering that construction and demolition wastes (CDW) are predominantly composed of aluminum, silicon, and calcium sources, coupled with the global prevalence of CDW generation where it is mostly either disposed of in appointed landfill areas or used for low-tech applications, the incorporation of CDW-based materials in geopolymer production emerges as a promising avenue for effective and innovative material development, along with the high-quality valorization of wastes. In addition to material-sourced issues in the construction sector, despite holding a considerable market share among industrial sectors, the construction industry has fallen behind in keeping pace with emerging technology in the past few decades and has been indecisive in taking required steps in traditional production processes to improve productivity compared to the other sectors. The growing demand for housing because of ongoing population growth, disasters, and wars, has resulted in the recognition in recent years by academics and companies that manufacturing processes in the construction sector required to be more efficient, cheap, and fast. Given this context, three-dimensional additive manufacturing (3D-AM), whose usage is rapidly gaining popularity due to the numerous advantages it offers in other sectors, has started to be employed in the construction industry. 3D-AM systematically constructs tailored structures through the successive deposition of layers following the digital models, offering a high degree of design freedom. With the adaptation of 3D-AM in the construction industry, digitalization, automation and individualization in built environments can be acquired. The key benefits provided by the 3D-AM technique involve the reduction of production-related errors, shortened production time, decreased occupational safety risks, reduced need for skilled workforce, increased customization, and lowered costs. Furthermore, 3D-AM which provides moldless production and the reduced generation of waste materials during the operation process, contributes significantly to mitigating the high environmental burdens caused by the construction sector. Considering all these circumstances, within the scope of this thesis, studies have been conducted to (i) evaluate the effects of incorporation of the industrial wastes into CDW-based geopolymer mixtures, (ii) to provide comprehensive insights and knowledge about tailoring the fresh and hardened properties of the CDW-based geopolymer mixtures considering environmental burdens, (iii) to develop more environmentally friendly, economical, sustainable, and value-added 3D-AM-compatible geopolymer binder systems using CDW, (iv) to minimize the use of alkaline activators and maximize waste materials, (v) to investigate the effects of various additives on the engineering properties of geopolymer mortars, (vi) to mitigate shrinkage-related crack formation in 3D-printed filaments and efflorescence issues in CDW-based geopolymer mixtures, (vii) to investigate reinforcing strategies for 3D-printed structures and possibility of modular system in 3D-printed construction. The study utilized a comprehensive testing approach, encompassing a range of assessments such as flow table, setting time, flow curve, three-interval thixotropy, ram extruder, LCA, compressive and flexural strength, direct tensile, water absorption, sorptivity, efflorescence, drying shrinkage, wet-dry and freeze-thaw cycling tests. This comprehensive methodology facilitated a thorough exploration of the properties and performance of the geopolymer mixtures, effectively fulfilling the research objectives.
Development of lightweight foam concrete panels with high amount of construction and demolition waste
The construction sector faces significant sustainability challenges due to its high resource consumption, CO2 emissions, and the environmental impact of building insulation practices. Portland cement, a key industry component, is a major contributor to CO2 emissions, necessitating greener practices to align with global sustainability goals. Lightweight foamed concretes, known for their low thermal conductivity and density, are gaining importance in insulation applications, but their reliance on Portland cement and aggregates raises sustainability concerns. To address this, the use of construction and demolition waste (CDW) as substitutes or binders in building materials is being explored. CDW can reduce the carbon footprint of cement production and improve building energy efficiency, promoting a circular economy in the construction sector. This study focuses on developing non-structural, lightweight building insulation materials using a significant amount of CDW. An eco-hybrid cement was created as the binder phase, and fine recycled concrete aggregate (FRCA) was used as the aggregate phase. The physical, mechanical, and thermal properties of the mixtures were evaluated by varying the content of eco-hybrid cement, FRCA, foaming agent, silica-aerogel, and the water-binder ratio. The research successfully developed an ultra-lightweight green foam concrete with low dry density and thermal conductivity, making it suitable for insulation applications. The incorporation of CDW in these materials enhances sustainability and reduces the environmental footprint, aligning with global sustainability objectives.
Optimizing carbonation conditions for low-quality recycled concrete aggregates and sustainable valorization in cement-based systems
This study aims to examine the parameters affecting the accelerated carbonation performance of low-quality recycled concrete aggregates (RCA), obtained from end-of-life buildings, with low mechanical and chemical properties, and to determine the effects of the accelerated carbonation process on the engineering performance of cement-based systems through a series of performance tests performed on mortar samples produced with carbonated RCA (CRCA), uncarbonated RCA and natural aggregate (NA) under the optimum parameters determined in the first section. The accelerated carbonation process was implemented using a newly designed laboratory-scale carbonation reactor that provides a dynamic carbonation process. Relative humidity (50-70-90%), ambient pressure (1-2-3 bar) and ambient temperature (50-90oC) were determined as the main parameters for the accelerated carbonation process. Carbonation treatments were applied to low-quality RCAs with five different particle size ranges: <0.85, 0.85-2.00, 2.00-4.75, 4.75-9.50 and 9.50-14.00 mm. The effects of carbonation durations (2-4-6-12-24-48-72-96-120 hours) on the carbonation performance of RCAs were also investigated. Thermogravimetric analysis (TG/DTA) was applied to measure the CO2 uptake rate of low-quality RCAs, and the water absorption capacities of CRCAs and RCAs were measured to obtain information about precipitated calcium carbonate. As a result of examining all parameters, the optimum carbonation condition was determined as 70% relative humidity, 1 bar ambient pressure, 50oC ambient temperature, 48 hours carbonation duration. The highest CO2 uptake rate occurred in the particle size range of 2.00-4.75 mm. In the continuation of this study, flowability, mechanical strength, water absorption capacity, capillary water absorption (sorptivity), freezing-thawing and chloride permeability properties of mortar samples produced with fine (0.85-4.75 mm) RCA, CRCA and NA were determined. The results showed that the losses in engineering properties observed in mortars when using RCA can be significantly eliminated by the accelerated carbonation method. The main reason underlying the gains brought by the use of CRCA is the improved chemical and mechanical properties of the high-void, high-permeable, low-density mortar residue and the interfacial transition zone (ITZ) on the RCA surface. Results showed that CRCA, rather than remaining only as a low-quality construction and demolition waste (CDW), can be actively used in cement-based systems to reduce their negative environmental impacts. In this way, the sustainability of cement-based systems produced with CRCA can be contributed.
Development of mathematical models for predicting the capacity of waste-based sustainable green structural elements for new-generation rapid construction techniques
The escalation of natural disasters globally is evidenced by a significant increase in frequency and severity over recent years. Earthquakes worldwide, spanning 20 years from 1998 to 2017, resulted in approximately 750,000 fatalities and impacted over 125 million people. Turkey is located in a critical seismic belt with over 500 active faults; 92% of the population resides close to active faults. Unfortunately, due to this critical location, the 7.8 magnitude earthquake in Kahramanmaraş, Turkey, in 2023 caused significant damage to thousands of buildings and spurred urgent demolition and reconstruction efforts by government authorities. These catastrophes leave millions displaced, lacking necessities, and suffering significant economic setbacks. Alongside disasters, political instability in many regions further exacerbates housing challenges, necessitating rapid, safe, and sustainable urbanization efforts to accommodate the growing population. To overcome these challenges, it is necessary to develop structural systems that are adaptable, cost-effective, and can be quickly transported to desired locations. Circular economy principles, essential for waste reduction, extend beyond material usage to encompass production practices. Sustainable construction necessitates reducing environmental impacts across the building's lifecycle and value chain, aligning with circular economy principles. At this point, Design for Manufacture and Assembly (DfMA) and Design for Deconstruction (DfD) play a crucial role in simplifying processes to minimize disadvantages while maximizing the benefits of modular construction. Addressing these challenges motivates the present thesis, which focuses on designing a building system that integrates circular economy principles, maximizes waste recycling, and allows for the reuse of elements. It includes an in-depth analysis of Construction and Demolition Waste (CDW) based geopolymers to develop mathematical models for predicting the capacity of building elements. By encompassing a broad parameter range, the study seeks to develop a new stress-strain model applicable to various types of geopolymers, facilitating sustainable construction practices. To this end, a stress-strain model was initially developed on compressive behavior, followed by the formulation of geopolymer's flexural behavior based on experimental findings. In estimating the ultimate moment capacities, the proposed stress-strain model was validated by 36 bending tests from the literature, demonstrating minor deviations and enhanced accuracy compared to ACI318. A soft database of 50 beam specimens with varying mechanical properties and reinforcement patterns was also established, generating numerical models for all possible parameter combinations to determine load capacities. The performance of the proposed method, stress-strain models from the literature and the ACI318 procedure were investigated and provided promising results with an absolute mean percentage error of 5.13% regardless of the failure mode. Continuing the mathematical modeling of geopolymer concrete, a comprehensive material model was developed to predict the flexural capacities of geopolymer columns, inspired by Kent and Park's confinement model. The proposed stress-strain model, validated with 41 test results, accurately estimated moment capacity. Comparison with moment-curvature curves from six recent experiments confirmed the model's accuracy for performance-based design calculations. Additionally, comparisons with four international codes (ACI318, BS8110-97, TS500, and AASHTO) revealed significant deviations in flexural capacity calculations; however, highlighting the proposed model's strong correlation with the experimental data, ensuring accurate predictions for geopolymer columns.
Investigation of seismic isolated structures with additional energy dissipation devices at isolation level
In this thesis study, the changes in the behavior of buildings designed with seismic isolation by adding additional energy dissipation devices used in the seismic isolation floor to the system were examined. Eleven ground motions were selected for each structure and nonlinear analyzes were performed in the two-dimensional time domain; vertical components of ground motions did not included. The main motivation for using additional dampers is to reduce the displacement demands of the isolators and observe the changes in the superstructure. It was aimed to control the isolator demands at different points and to ensure similar demands as much as possible, and the hysteretic behavior of the isolators was shown. In the superstructure, comparisons were made considering story accelerations, interstorey drifts and total shear force. The number of dampers was increased according to the center of mass and center of rigidity of the structure, and each analysis result was compared with the initial state of the structure. According to the results obtained, adding additional dampers in certain quantities and at appropriate positions based on centers of the structure to the isolators structure did not negatively affect the superstructure behavior. Interstorey drifts and story accelerations were kept within certain limits, and the total shear force remained at reasonable levels. Isolator displacement demands for structures subject to torsional behavior due to the center of rigidity and center of mass not overlapping are brought closer together and a more uniform behavior was achieved.
Effect of the pile properties and soil parameters on the dynamic behavior of piled foundations
The rapid urbanization in today's world has resulted in decrease of suitable lands for new constructions, forcing people to construct new buildings on challenging soils with bearing capacity and settlement issues. To overcome these challenges, various methods are implemented in the past few decades. Piled foundations are one of the most frequently used solutions for the structures built on problematic soils. The proper design of piled foundation system is an important aspect from engineering point of view. In the design of structures, it is crucial to consider the interactions between the structure, foundation system and soil under seismic effects. For instance, a building with identical foundation systems on the same soil layer may exhibit varying behavior during different earthquake scenarios. Moreover, numerous variables impact the seismic behavior of piled foundations, such as soil parameters and structural properties. To ensure the structural integrity and safety of a structure against seismic effects, thorough analysis of the earthquake-soil-structure interaction is significantly important. In this study, the behavior of piled foundations under the effect of seismic forces was investigated using Plaxis 2D finite element software. A parametric study was conducted involving kinematic interaction analysis of piles of different diameters, spacing, and lengths in layered soil profiles consisting of loose sand, dense sand, and rock units using earthquake records with different peak ground accelerations. Analysis results, including the accelerations in the soil and the internal forces of piles (bending moments and shear forces), were compared and the influence of different variables on the analysis results were discussed.
Effects of top-soil properties on seismic deformations of underground structures
Underground structures have become an indispensable part of modern urban life, such as tunnels, metro stations and pipelines. As the design and construction of these structures evolve, their behavior during earthquakes has become an increasingly significant consideration. Contrary to above-ground structures, the earthquake response of underground structures is not controlled by the internal forces of the structure but by the ground with whom it is in interaction. In addition, the response of the structure is influenced by the structural parameters and the expected earthquake characteristics. In particular, the depth of burial is one of the main parameters affecting the seismic response of the structure. Experience shows that the behavior during an earthquake is relatively better with increasing depth. However, the effect of surface soil characteristics, defined as soil along the burial depth, on underground structure behavior has been relatively understudied. The purpose of this study is to investigate the effect of changes in the strength and plasticity of the surface soil on the behavior of underground structures under earthquake excitation. For this purpose, one-dimensional soil response analyses were performed with different surface soil scenarios to determine the free field deformations, and the soil structure interaction response behavior in these scenarios was investigated by two dimensional pseudo-static analyses. In addition, to determine the dominant effects of surface soil properties on the behavior, the changes in shear wave velocity, shear strength and plasticity index, which are important parameters of the complex structures of cohesive soils, were focused on. The results of the investigations are a description of the variation of the racking coefficient, which is defined as the ratio of the differential deformation of the soil in free field conditions to the differential deformation experienced by the structure along its height, with different surface soil properties and the soil property that plays the dominant role in this variation.
Implementation of construction and demolition wastes into circular economy model
The construction industry faces significant challenges as its dependence on traditional materials and practices continues to exacerbate environmental and economic pressures. Ordinary Portland cement (OPC), a cornerstone of modern construction, is a particularly problematic material due to its resource-intensive production process and substantial carbon emissions. Simultaneously, the sector generates enormous amounts of construction and demolition waste (CDW), much of which is landfilled without recovery, contributing to environmental degradation and resource depletion. Addressing these interlinked issues requires a strategic paradigm shift towards a circular economy model that prioritizes waste reduction, material recovery, and the development of sustainable alternatives to traditional construction materials. By transforming CDW into high-value materials and reducing reliance on OPC through innovative materials and processes, the construction industry can achieve significant environmental benefits, mitigate resource depletion, and align with global sustainability goals. In response to aforementioned challenges, this thesis focuses on the transformation of CDWs into high-value secondary building materials, offering a detailed exploration of their structural performance, environmental impacts, cost-effectiveness, and practical application through case studies. The study begins by characterizing CDW-based materials sourced from various regions, considering the heterogeneity of these materials in terms of composition and properties. This in-depth analysis serves as the foundation for the development of new-generation Eco-hybrid cement concretes, which incorporate up to 87.5% CDW by mass. These novel materials were subjected to rigorous testing to evaluate their physical, mechanical, durability, and microstructural properties. The environmental impacts of these materials were then assessed through comprehensive life cycle assessment (LCA), comparing with CDW-based geopolymer concretes and conventional Portland cement concrete. The LCA results revealed significant reductions in global warming potential, acidification, and other environmental indicators for CDW-based concretes, highlighting their potential as a more sustainable alternative to traditional concrete. The research then progresses to a higher technological readiness level, moving from laboratory experiments to real-time applications. It evaluates different CDW management strategies, comparing them with conventional demolition and construction methods from both environmental and economic perspectives. The integration of digital tools such as Building Information Modeling plays a crucial role in improving the efficiency of CDW sorting and waste flow during demolition. The final stage of this research culminates in the real-time construction of a single-story residential building using Eco-hybrid cement concrete, which serves as a demonstration of the large-scale, practical application of CDW-based materials. This real-world application bridges the gap between theoretical research and industry implementation, showcasing the feasibility of utilizing CDW in construction. Overall, this thesis offers a valuable roadmap for integrating circular economy principles into the construction sector, demonstrating how CDW-based materials can contribute to achieving sustainability goals. By addressing key issues related to waste management, material recovery, and the environmental impact of traditional building materials, the research provides practical insights and strategies for promoting circularity and sustainability in the built environment. The success of this work not only advances academic knowledge but also offers concrete solutions for industry stakeholders, making a significant contribution to the global efforts toward a more sustainable construction sector.
Development of cementitious composites with electrostatic discharge capability
In daily life, electrostatic charges occur due to natural physical events and accumulate as static charges when people come into contact with objects and devices. If these charges cannot properly transfer from the floor to the ground, these can cause financial losses by damaging electronic devices and endanger life safety due to sparks. This problem is critical, especially in structures such as hospitals, the electronics industry, the petrochemical industry, production facilities, and military defense structures. The fact that 60% of the malfunctions in the electronics industry occur due to electrostatic discharge is of great importance in removing the static electric charge from the environment, especially on the floors of critical structures. In this context, the coating composite with superior performance, which meets the current requirements of the construction industry, is expected to be both economical and sustainable. This thesis study aims to (i) develop an early age high strength matrix mixture and (ii) obtain electrostatic discharge capability by incorporating single, double, and triple conductive materials into the developed cementitious composite. As a result of the thesis study, the main matrix was developed, the flow diameter of the mixture was measured as 41.5 cm, and the flow ii time was measured as 3.75 seconds. The matrix's two-hour compressive strength was determined to be 32.73 MPa, its one-day compressive strength to be 36.90 MPa, and its ninety-day compressive strength to be 86.10 MPa. The one-day electrical resistance value of the matrix mixture without conductor addition was 15.40 MΩ and showed insulating properties. Among conductor-based samples, the lowest electrical resistance value was measured from the B6(2) sample as 200.5Ω after 180 days. The dispersion of the conductors significantly affected the short- and long-term electrical conductivity performance. Carbon fiber was the most effective conductor in single, double, and triple conductor additions. The BAC1022 (1) sample best preserved the mechanical and electrical performance among the mixtures exposed to different environmental conditions and harmful solutions. The composite developed in this thesis study offers a cost-effective solution compared to currently used systems. Thanks to its high mechanical performance, it can be applied directly on the ground without disrupting production. Furthermore, its high mechanical performance under various harsh conditions ensures long-term maintenance of electrical conductivity. Comprising a single layer, it is suitable for field applications, presenting a significant opportunity. In this way, the electrostatic discharge problem likely to occur in critically essential structures can be prevented with cementitious-based composites, thus preventing loss of life and property.
Development of optimized section-geometries for 3D printed structures using axial reactions
This thesis presents the details of finite element (FE) modelling of three-dimensional printed concrete (3DPC) walls, parametric FE analysis of 3DPC walls, and various machine learning (ML) models to predict the ultimate axial load (fmax) and the displacement corresponding to the ultimate axial load (u-fmax) of 3DPC walls. Six different ML algorithms, namely random forest regressor (RFR), extra trees regressor (ETR), gradient boosting regressor (GBR), hist gradient boosting (HGB), light gradient boosting machine (LightGBM), and extreme gradient boosting (XGBoost), were used. After that, the average prediction (AvPred) value was used to obtain the accuracy rate of the arithmetic mean of the predicted outputs. Furthermore, a comprehensive database of 3DPC walls was compiled by selecting a set of physical and mechanical properties from the literature. Then, FE models were created using the results of these tests and fmax and u-fmax values were found for these walls using explicit dynamic analysis in ABAQUS. Thus, FE models were validated using the results of experimental tests and 61800 3DPC walls with various geometries, and five distinct cross-sections were evaluated. After this process, the obtained data was trained, and an ML tool was created to automatically calculate fmax and u-fmax values according to the concrete class, dimensions and cross-sectional area models of the wall in order to be helpful to the users. In addition, two different 3DPC buildings were designed by considering these five different wall models, and fmax and u-fmax values were calculated using the proposed ML tool. Eventually, the environmental, structural and economic effects of 3DPC buildings were examined. It was noted that among the developed wall models, the most suitable model for high wall thickness varies according to the structural framing plan, but the most suitable model for low wall thickness is the carved model.
DETERMINING THE CORRELATION BETWEEN UNIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH, MODULUS OF ELASTICITY AND POINT LOAD STRENGTH INDEX OF ROCKS
In order to classify rocks according to their strengths, point load strength index, uniaxial compressive strength and modulus of elasticity are the most commonly used parameters. They are used in geotechnical calculations very often and affect many calculations in the field of geotechnical engineering. Rock strength parameters are required for many important geotechnical calculations such as rock socket piles, rock stability analyses, tunnel analyses etc. It is possible to determine these parameters with the tests performed on the samples obtained from the boreholes. However, the lack of sufficient samples, the condition of the rock structure, the quality of the machinery and equipment used do not make it possible to obtain these parameters directly in some cases. In this case, it is necessary to use correlations and make conversions between parameters. Within the scope of these thesis, it is aimed to determine the correlation coefficients of the rocks belonging to certain formations in our country and to compare these values with the literature. There are significant numerical differences among the correlations in the literature. Within the scope of these thesis, the acceptable ranges for the specified parameters are presented graphically. Suggestions are given in the content of the thesis about the points to be considered in the use of correlations. It will be beneficial for geotechnical engineers to consider these suggestions for safer and more realistic designs.
An updated strong-motion database of Türkiye with an automatic data processing algorithm
The earthquake strong-motion database of Türkiye (SMD-TR) is the updated version of the dataset that is initially compiled by Akkar et al. (2010). The updated dataset is composed of 9244 earthquakes of magnitudes 3.0 ≤ M ≤ 7.8 that occurred between 1976 and 2023. It includes 95890 three-component waveforms recorded at 1,022 stations (55375 records are processed). The database includes event metadata compiled from national and international seismological agencies as well as literature. Events were classified according to their tectonic environments (i.e., active crustal and subduction) and the aftershocks were flagged. The station information provided by AFAD was used to compute the main site parameters, including time-based average of shear-wave velocity of uppermost 30 m (VS30) and depth-to-rock horizon at which the shear wave-velocity (VS) attains 1 km/s (Z1). Necessary finite-fault distance metrics were calculated and records with hanging wall effects were flagged, as well as pulse-like records. An automatic processing scheme was developed to determine the waveform quality, apply appropriate filters to remove low- and high-frequency noise, and compute ground motion parameters. The automatic processing was applied to small magnitude (M<5.5) events whereas manual processing scheme is preferred for waveforms recorded from larger events (M≥5.5). The peak ground motion values, spectral ordinates, and ground-motion duration are provided along with the key data processing parameters in the flatfile.
Assessment of dynamic effects of soils with in-situ tests and numerical methods on Adapazari-Karasu state road
Earthquakes are natural events that cannot be prevented. However, with the measures taken, the loss of life and property in earthquakes can be reduced. To take this importance, it is necessary to understand the relationship of the earthquake with both the ground and the structure. Considering the ground relations of the earthquake, liquefaction and related settlement and lateral deformations have an important place. Türkiye is located in fault zones that can cause major earthquakes and is in a problematic area as a result. For this reason, it is necessary to carefully examine the behavior of the ground during an earthquake. Sakarya province, which is close to the North Anatolian Fault Zone route, is located on the Sinanoğlu-Limandere route of Adapazarı-Karasu State Road. This area is one of the most dangerous areas in terms of earthquakes. 1999 Kocaeli and Düzce Earthquakes confirm this situation. The entire study area consists of gravel, sand, and clay deposits in flat areas that have been developed in older depressions in stream beds located in the flooded alluvial plain of the Sakarya River. It consists of floodplain sediments that have not undergone little or no consolidation. In general, these units containing silt, clay, and sandy character are also rich in organic matter content. The plain elevation is very close to the water level of the Sakarya River and it is seen that the groundwater level is at the surface for a significant part of the year. In cities such as Sakarya that contain alluvium and have high precipitation, the probability of ground damage due to earthquakes is high. The liquefaction potential of the soil can be examined by in situ geotechnical experiments and laboratory experiments in the field. Since it is difficult to take undisturbed samples for cohesionless soils in the field, field tests are used extensively in the literature to determine liquefaction potentials. Over the years, many studies and related case studies have been conducted to determine the liquefaction potential of SPT and CPT. In the thesis, the soils that are thought to have liquefaction potential and which are located at the Adapazarı-Karasu State Road Sinanoğlu-Limandere transition in Sakarya province will be investigated. Alternatives have been considered instead of the road crossing to prevent the settlements that will occur and will occur at the road crossing. The bridge alternative, which is seen as the most economical solution, has been studied. While studying the bridge alternative, earthquake records specific to the region were selected. One-dimensional free-field analyses were carried out. The related bridge alternative has been modeled in three dimensions with the finite element program. By using the obtained free field displacements, the effect on bridge piles under dynamic displacements has been investigated. The analytical and numerical analysis results were then compared and suitable remedial measures have been proposed.
Machine learning-adapted rapid visual screening method for prioritizing seismic risk states of masonry structures
The majority of earthquake-related losses are associated with fully collapsed buildings. So, the determination of the seismic risk of buildings is essential for building occupants located in active earthquake zones. Unfortunately, the existing techniques employed to assess the risk status of extensive building inventories lack the requisite speed and precision for dependable decision-making. Furthermore, post-catastrophe risk categorizations of structures heavily rely on the expertise of engineering teams. Consequently, the decision on risk distributions of building stocks before and after hazards requires more sustainable and precise methodologies that include other means of technological advancement. In this study, using a database consisting of 4,356 masonry buildings provided by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change (general directorate of geographical information systems), Engineering Firms and Gazi University, the building properties were determined, and detailed static analyzes were made. Then, for the first time in the literature, a new, fast and accurate seismic evaluation method has been proposed, which is associated with detailed evaluation results of structures with the help of machine learning algorithms. Within the scope of the study, the data set was subjected to data preprocessing methods (Synthetic Minority Oversampling Technique (SMOTE), Backward Feature Elimination and Forward Feature Selection, Feature Importance, and Feature Correlation methods). First, fifteen parameters obtained from detailed seismic analysis results, building drawings and building photographs were selected by applying data preprocessing and reduced to six parameters with the highest success impact. To achieve this, size reduction methods were used and considering some selected parameters from the street walking. In addition, the minority data classes were reproduced synthetically with the Synthetic Minority Oversampling Technique Method (SMOTE) during the training phase, and the success rate for test data was maximized. In this study, nine machine learning algorithms, namely; Logistic Regression, Decision Tree, Random Forest, Multivariate Adaptive Regression Spline, Support Vector Machine, K-Nearest Neighbor, Gradient Boosting Algorithm, Extreme Gradient Boosting Algorithm, LightGBM Algorithm and where all these algorithms work together with Voting Classifier Method are used. The risk layers of the buildings were estimated by creating risk classes according to the ratio of the floor shear force of the risky walls to the total floor shear force (Ve/Vr = RVS) or the damage detection level.. At the end of the study, this vulnerability assessment method that creates the risk layers of existing buildings in the literature and can determine the most dangerous or non-risk buildings class has been proposed. This is important for deciding the starting point of urban transformation and assessing the seismic vulnerability of buildings in different regions. As a result of the analysis of the algorithms in the study, the correct prediction rates of the three-tier risk class (RVS values) for the learning database (i.e., 3,484 buildings) and the test database (i.e., 872 buildings) of the proposed method were determined as approximately 99.19% and 86.58%, respectively. High success rates were also obtained in the estimation of RVS values with two and four layers. The parameter selections of the proposed method in the study were determined in a way that can be obtained from the photographs of the buildings with the Convolutional Neural Network structures. Therefore, without the need for technical personnel and without entering the building, with the automation methods of the structures, after the parameter selection, the estimations of the RVS values using machine learning methods can be made with high accuracy. This process is employed to identify, catalog, and prioritize the buildings at highest risk of sustaining damage in designated regions during an upcoming earthquake.. For this reason, this method is of great importance in order to determine and strengthen Turkey's weak structures and minimize the loss of life and property.
Üniversite yerleşkesinin şekillendirilmesinde karar verme süreci : AHP uygulaması
Bu çalışmada Üniversite Yerleşkesinin Şekillendirilmesinde karar mekanizmalarının belirlenmesine 2 aşamalı olarak AHP yöntemi ile ulaşılmaya çalışılmıştır. 1. Aşamada Bu karar mekanizmalarında Mütevelli Heyet Başkanlığı'ndan, Rektörlük'ten, Genel Sekreterlik'ten ve Öğrenci Temsilciliği'nden kişiler bulunmaktadır. Bu karar mekanizmalarına ait karar vericilerden "Mütevelli Heyet Başkanlığı, Rektörlük, Genel Sekreterlik ve Öğrenci Temsilciliği", alınan kararlardaki etkilerine ait göreceli olarak etkinlik değeri verilmesi istenmiştir. Daha sonra yine karar vericilerden üniversitenin özniteliklerinin göreceli olarak önem sıralaması için değer verilmesi istenmiştir. Öznitelikler olarak Eğitim-Öğretim, Araştırma, Yaşam Alanı ve Destek Hizmetleri başlıkları altında toplanmıştır. Daha sonra bu öznitelikleri Maliyet, Aciliyet ve Süre ölçütlerine göre önemlilik esaslı olarak değerlendirmeleri istenmiştir. Tüm bu toplanan verilen, AHP kullanılarak işlenmiş ve tüm bakış açıları, öznitelikler ve ölçütler için karar verme sürecindeki göreceli ağırlıkları hesaplanmıştır. 2. Aşamada ise üniversiteye ait öznitelikleri ve ölçütleri içeren seçenekler sunulmuştur. Bu aşamada belirtilen ve birbirinden farklı öznitelik ve ölçüt kombinasyonlarından oluşan seçeneklere göreceli olarak önem sıralaması yapılması için değerlendirme yapılması istenmiştir. 1. Aşamada çıkan göreceli değerlendirme sonucu ile 2. Aşamada çıkan göreceli değerlendirme sunucu arasında tutarlılık oranı belirlemeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler 1. Analitik Hiyerarşi Prosesi 2. Bakış Açısı 3. Öznitelik 4. Ölçüt 5. Tutarlılık Oranı
Biyolojik arıtma tesisi projeleri proje yönetim metodolojisi
Su, insan yaşamının ve doğal dengenin devam edip korunabilmesi için en önemli unsurlardan biridir. Suyun sürekli olarak değişik şekillerde kullanılması ve tüketilmesi, dünya üzerindeki su kaynaklarının kirlenmesine ve kullanım olanaklarının azalmasına neden olmakta, dünyamız üzerindeki mevcut temiz su kaynakları da günden güne azalmaktadır. Bu durum, kullanılan suların tekrar temizlenerek doğaya bırakılma gereksinimini çok önemli hale getirmektedir. Su arıtma tesisleri, suyun canlıların sağlığını etkilemeyecek şekilde dezenfekte edilmesini ve atık halde bulunan suların tekrar kullanılmasını sağlar. Bu çalışmanın ilk bölümünde, atık su arıtma tesislerinin fonksiyonları ve inşaat metodlarından bahsedilmiş olup, daha sonra tipik bir ikinci dereceden biyolojik atık su arıtma tesisi yapım projesi, Proje Yönetim Metodları kullanılarak analiz edilmiş ve işin yapımındaki önemli aşamaların ve iş kalemlerinin maliyet ve süreye etkileri gösterilmiştir. Bu çalışmada öncelikle, ele alınan örnek iş yerindeki gerçek performans değerleri, günlük kayıt altına alınmak sureti ile elde edilmiştir. Projenin İş Kırılım Yapısı(IKY) oluşturulmuştur. Bu IKY altındaki kaynakların da maliyet ve performansları daha önce saha kayıtları ile elde edilen gerçek değerler ile eşleştirilmiştir. Bu sayede bir atık su arıtma tesisinin,aktiviteleri, her aktivitenin süresi, ve gerekli olan kaynakları, iş programı oluşturulmuştur. Böylece kullanılan her kaynağın toplam süreleri, miktarları, maliyetleri ve bunların herbirinin işin toplamındaki önem dereceleri vurgulanmaya çalışılarak, bundan sonra yapılacak olan arıtma tesisi inşaatlarının yapımına ve bunu yapacak olan profosyonellere bir nebze de olsa ışık tutulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisleri, Proje Yönetim Metodolojisi, Atıksu Arıtma Tesisi Projeleri, İstanbul Avrupa Yakası 1. Kısım Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı, Proje İş Kırılım Yapısı
Proje yönetimi yaklaşımı ile yol yapımında kum oranını artırarak verimliliğin sağlanması
Her yıl ülkenin bütçe ve mali kaynaklarının büyük bir kısmı yol yapımı gibi projelerin gelişimine yönelik yatırımlara sarf edilmektedir. Yol yapımında meydana gelen zaman, maliyet ve kalite, yönetim stratejilerinin önemi, güvenirlilik gibi sayısız sorunların varlığı, gelişmekte olan çağımız bilimine olan ihtiyacı artırmaktadır. İlaveten devlet ve milli projelerdeki mühendislik yönetim sistemi kullanımında doğan hukuki gereklilikler, bu projelerin uzmanlarının ve bilirkişilerinin ihtiyacı olan kapsamlı çözümler, evrensel ve uygulamaların yardımının eksikliğini göstermektedir. Bahsedilenlerin önemi özellikle yönetim ve programlama kurumu gibi devlet kuruluşlarını kanunları düzenleme ve düzenlenmiş uygulamalara başvurmaya itmiştir. Ancak buna rağmen şartları düzeltmek için üretilen çözümler amacıyla yapılan araştırmalar devlet projelerindeki sorunların ölçümü zaman, maliyet ve kalite açısından ülke mühendisliğinde mevcut bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu araştırmada atılacak ilk adımın düzgün ve bütün etkenleri kapsamayı güdecek şekilde atılması gayretini taşımakta ve projenin doğuracağı sonuçların özellikle kanunların düzenlenmesine ve uygulamalara yoğunlaşan bölümlerin bilimsel ve akademik çalışma merkezlerinde yararlanılması umut edilmektedir. Bu projede proje yönetiminin değerini değerlendirme mühendisliğinin kullanımı ile yol yapımı ve çalışma prosedürü alanında yenilikler odak noktaya oturtulmuştur. Projelerin yüksek maliyeti, uygulamalardaki zorluklar ve geniş zaman ihtiyacının (zaman eksikliği) proje yönetiminin değerini değerlendirme mühendisliğinin yol yapımında kullanılmasının önemini vurgulayan faktörler olması sebebiyle aynı zamanda proje yönetim mühendisliğinin yol yapımında neden kullanıldığının önemini de gösteren projelerdeki yüksek maliyet, uygulamalardaki zorluklar ve uzun zaman süreci gibi faktörlerden dolayı yenilikçi bir senaryo en temel yaklaşım olarak çalışma prosedüründe kullanılacaktır. Dağ taşlarını kullanarak alt temelin eldesi ve uygulanması için kum eşdeğerinin artırılması yenilikçi bir çalışma olmuştur ve sonuç olarak teknik usullere dayanarak kalitenin artması, maliyetin ve zamanın azalması, makine ve aletlerde randımanın artmasına yeni bir bakış açısı getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Yol Yapım Projeleri, Proje Yönetiminin Değerini Değerlendirme Mühendisliği, Kum Eşdeğeri
Kentsel dönüşümün deneysel verileri ışığında doğrusal olmayan analiz yöntemleri ile riskli yapıların yeniden kullanılabilirliği ve yararları
Bu tez çalışması dahilinde, kentsel dönüşüm kanunu kapsamında yıkılıp yeniden yapılacak olan birçok bina arasından yapılmış olan saha çalışmalarından ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen gerçek verilerden yararlanılmıştır. Bu yapılar arasından 20 adet bina seçilmiş olup 10 tane en kritik olan binanın altısına Sta4Cad programı kullanılarak Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, 2007 (DBYBHY2007)'ye göre güçlendirilip denetlenmiştir. Kentsel dönüşüm kanununa göre yapılan çalışmalardan elde edilen veriler bütün binaya genellenerek hızlı bir çalışma olması amacı ile bu binaların ilk olarak mevcut performans seviyeleri bulunmuştur. Konut tipi olan bu yapılarda DBYBHY2007' ye göre can güvenliği performans seviyesinin sağlanması hedeflenmiştir. Seçilmiş olan yapılardan bir kısmına perde duvarlar eklenerek, bir kısmına kolonlarda mantolama uygulanarak, bazılarında ise karma olarak hem perde duvar hem de kolonlara mantolama uygulanarak can güvenliği performans seviyesine ulaşılmıştır. Bu güçlendirme teknikleri modellemeler üzerinde uygulanmış olup doğrusal olmayan hesap yöntemlerinden Artımsal Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi (AEDYY) ve Artımsal Mod Birleştirme Yöntemi (AMBY) kullanılmıştır. Analizler gerçekleştirilmeden programa mevcut malzeme dayanımları, donatı ile ilgili koşullar ve zemin özellikleri ile ilgili değerler gerçekte yapılmış ve kullanılmış olan zemin parametrelerinden yararlanılarak programa aktarılmıştır. Kentsel dönüşüm kapsamında bütün binaların hemen hemen rapor alınarak yıkılmasının gerekli olup olmadığı bu tez kapsamında araştırılmış olup güçlendirilemeyecek kadar kötü durumda olan yapılar dışında seçilen binalar arasında güçlendirme yöntemleri kullanılarak gerekli performans seviyelerinin elde edildiği görülmüştür. Her binanın yıkılmasına gerek olmadan, güçlendirilerek sağlam yapılarda oturulabileceği ve estetik açıdan da binaların dış cephesinde yenilemeler yapılarak hem çevre hem de insan sağlığı açısından yararlar sağlayabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Farklı yükler altında yarı rijit bağlantıların davranışının ve kırılganlık eğrisinin incelenmesi
Bu çalışmada, yapı güvenliği sorununu, mantıksal şekilde, olasılık yöntemleri ile inceleyip, yapının servis süresince performansı için uygun bir platform oluşturmaya çaba göstereceğiz. Eklenen parametrelerin bazıları sabittir ve olası değerlerin bir örneği olabilirler. Bu nedenle, bu bağlantıların laboratuvar kurulumu (yapı çerçevesinde uygun davranış gösteren bağlantı bölgesi ve ona bağlı olan kolon ve kirişin yarısı) ABAQUS yazılımında modellenmiştir. Çerçevede her katın ivme kayıtları, belirli kayıtlar kümesine maruz bırakılır. Ortalama yükseklikte bir özel çerçeveli yapıda bağlantı incelenmiştir. Öncelikle bağlantı için performans seviyesi, bağlantı yıkımı baz alınarak, uygun önlemler ile belirlenir. Sonra belirlenmiş performans seviyelerine göre, kırılganlık eğrileri çizilir ve doğrusal olmayan statik analiz, artımsal itme yükleme ile yapılmış bağlantı modelleri ve döngüsel yükleme moment-dönme eğrisi ile karşılaştırılır. Bağlantıda artımsal itme yük ve döngüsel yükleme eğrileri, bağlantının performans seviyelerini tespit etmek için, bağlantının yıkımı baz alınarak belirtilecektir. Anahtar Kelimeler: Yarı rijit bağlantı, Bağlantının kırılganlık eğrisi, Bağlantıların sismik davranışı, Bağlantının IDA eğrisi, Artımsal itme yük eğri, Döngüsel yük eğri.
Betonarme binaların performans düzeylerinin farklı yazılımlar kullanılarak incelenmesi
Bilgisayar teknolojisinde her öten gün oluşan yenilikler analiz programları açısından da ilerlemelere sebep oluyor. Tüm bu ilerlemeler yapı mühendisliğinde de büyük gelişmelerin yaranmasında önemli katkılara sahiptir. Bu gelişmeler yanı sıra malzeme bilimine de yenilikler getirmektedir ve bundan dolayıdırki mühendsiler deprem haraketini ve deprem sonrası yapılarda oluşan etkileri daha realize bir şekilde analiz ederek aslına uygun olarak belirlerler. Bu türlü gelişmeler hem de yapının deprem olduğu sürede sistematik davranışlarının daha yakından görülmesine ve farklı performanslar gereğince göçme güvenliklerinin daha realize analiz olunmasına imkan yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında önemli olan esas konu alternatif analiz yöntemlerini farklı program yazılımları ile uygulayarak ve aralarındaki farklılıkları gözönüne alarak öncelikle DBYBHY-07'ye göre 1 katlı, düzenli aks sistemi olan, taşıyıcı sistemi kolon ve kirişlerden oluşan yeni bir bina tasarlanıp mevcut bir bina olarak kabul edilmiştir. Binadan DBYBHY-07'de tanımlanmış olan "Kapsamlı Bilgi Düzeyi"-de bilgi toplandığı varsayılmıştır. Yapının ''Doğrusal Elastik Performans Analizi'' (DEPA) yapılmış ve yönetmelikte bildirilmiş olan tanımlar esasında farklı yazılımlarla genel olarak ve bina düzeyinde performans analizi gerçekleştirilmiştir. Bu ve diğer örneklerle performans değerlendirme kriterlerinin analiz programlarına göre uyumluluğu kontrol edilmiştir. İkinci örnek olarak, taşıyıcı sistemi yine de kolon ve kirişlerden oluşan, farklı aks sistemi olan, 3 katlı betonarme yapı ele alınmış olup performans analizleri doğrusal elastik analiz yöntemleri ile yapılarak sonuçlar her üç programla karşılaştırılmıştır. Deprem sonrası kullanım gözönüne alınarak hesap yöntemleri bina önem katsayısı I=1.5 kabul edilmiş şekilde hesaplamalar oluşturulmuştur. Üçüncü örnek olarak ise ikinci örnekte yapmış olduğumuz binanın konut olduğunu varsayarak bina önem katsayısını I=1 şeklinde kabul edip hesaplamalar yapılmıştır. r - etki/kapasite oranları ve performans düzeyleri farklı yazılımlarla karşılaştırılmıştır. Dördüncü örnek olarak ise 5 katlı, taşıyıcı sistemi kolon ve kirişlerden oluşan, düzgün aksa sahip bina tasarlanmıştır. Her üç programda performans analizleri yapıldıktan sonra karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak bu tez çalışmasında temel konu tasarlanmış veya yapılmış olan bir binanın farklı yazılımlı programlarla hesaplanması ve sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Esas hesap usullerinin aynı olmasına rağmen bazı sonuçların farklı ve ya tam aynı olmasına rastlıyoruz. Tezde yapılmış olan örneklerdeki performans analizlerinin karşılaştırılmasında esas maksatlardan biri de aynı sonuçların ve ya farklılıkların gözönüne alınmasıdır. Programların hesap sonuçlarının benzerlik oranlarını görmek için etki/kapasite oranlarının (r) hesaplar yapılmış programlara göre oransal çizelgeleri oluşturulmuştur. Bunun için SAP2000 programından alınmış olan sonuçları 100% oran kabul ederek diğer iki programda karşılaştırma yapılmıştır. Elde etmiş olduğumuz sonuçlara esasen belli olan benzer ve farklı ayrıntılar örneklere göre sırasıyla şekiller ve çizelgeler halinde gözönüne alınmıştır. Yukarıda sözü edilen analizler ideCAD, STA4CAD ve geçerliliği uluslararası kabul görmüş SAP2000 bilgisayar yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Performans analizi, Farklı analiz programları, Betonarme binalar
Ulaştırma sisteminin ekonomik ve teknolojik açılardan değerlendirilmesi, yeni eğilimler
Tezin amacı ulaştırma sisteminde geçmişten günümüze kaydedilen gelişmeleri ekonomik, teknik, sosyal ve politik yönleriyle ortaya koymaya çalışarak, farklı disiplinlerle olan ilişkisini açıklamaya çalışmaktır. Bu kapsamda; son on yıllık periyotlar halinde bilişim ve teknolojide kat edilen mesafenin de etkisi ile ulaştırmanın ne tür gelişme eğilimleri göstermekte olduğu günümüz ihtiyaçları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çerçevede ulaştırmanın kentleşmeyle karşılıklı ve entegre ilişkisi olduğu bilinmekte olup tarihsel süreçten günümüze de ulaştırmanın insanlığın ortak medeniyet seviyesinin itici gücü olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda; bütün bu sözü edilen gelişmeler ve eğilimler karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu ulaştırma türleri için belirli bir kapsamda değerlendirilmeye çalışılmıştır. Özellikle Avrupa Birliği müktesebatının Beyaz Kitap ve TİNA Raporları başta olmak üzere sürdürülebilir kalkınma ekseninde, sürdürülebilir bir ulaştırmanın argümanı olarak demiryolu yatırımlarının öncelenmesi vurgusunu ortaya koyduğu bilinmektedir. Ülkemizde de Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet' in ilk yıllarında demiryollarına verilen ağırlığın ardından yarım asırdan fazla bir süredir sadece karayolu ulaştırma türüne yatırım yapılmış olması hem yük ve hem de yolcu taşımacılığında, kentiçi ve kentler arası ulaştırmada bu türün %90' ların üzerinde bir türel paya ulaştığı bir vakıadır. Ancak son on yıllık süreçte hem ihtiyaca paralel olarak ve hem de Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde, demiryollarına ciddi anlamda yatırımlar yapılmaya başlanmıştır. Çünkü karayollarının yüksek oranda bir ağırlığa sahip olmuş olması hem genel olarak ulaştırma sisteminin ve hem de bu ulaştırma türünün aleyhine bir durumdur. Sonuç olarak gelinen noktada karayollarının bu ağırlığı nispeten kırılmış olmakla beraber hem niteliksel ve hem de niceliksel olarak halen yapılması gereken birçok çalışma bulunmaktadır. Ülkemizde, demiryolu yatırımlarında ana ekseni son birkaç yıl içerisinde ilk defa girilmiş olunan yüksek hızlı demiryolu sektörü oluşturmaktadır. Bu çerçevede; ulaştırma sistemlerinin ekonomik ve teknolojik bağlamdaki gelişme eğilimleri çerçevesinde ortaya konulan gelecek perspektifinin bir parçası olarak yüksek hızlı demiryolları, gelişim süreci ve yapılmakta olan yatırımlar da detaylı olarak değerlendirilmiştir.
Açık deniz jacket yapılarda ve rayserlerde yeni materyallerinin kullanımının değerlendirilmesi
Deniz yapıları, karadaki yapılara kıyasla daha ağır çevresel şartlara maruz kalmaktadır. Buna bağlı olarak, deniz yapılarının analizi ve tasarımı zorlu olabilmektedir. Açık deniz jacketler, açık deniz petrol ve doğal gaz endüstrisinde ve açık deniz rüzgar endüstrisinde yaygın olarak kullanılan temel altyapılardandır. Ayrıca, rayserler açık deniz faaliyetlerinde jacketlerin önemli bileşenleridir. Açık deniz jacket yapıları ve rayserleri imal etmek için genellikle konvansiyonel çelik kullanılmaktadır. Konvansiyonel çeliğe elverişli bir alternatif bulma konusunda bir değerlendirme yapılması, yapının inşaat prosedürlerini basitleştirmek ve yorulma ömrünü ve buna bağlı olarak hizmet ömrünü arttırma noktasında önemli olabilmektedir. Bu amaçla, jacket yapısı imalatı için yeni bir malzeme olan yüksek özgül mukavemetli çelik kullanılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca, termoplastik kompozit borular, çelik rayserlere önemli bir alternatif olarak görülmektedir. ANSYS programı kullanılarak üç ayaklı ve dört ayaklı jacket modelinin zaman tanım alanında dinamik analizi yapılmış ve bu yapılar sırasıyla açık deniz platformu ve açık deniz rüzgar türbini için altyapı olarak kullanılmıştır. Jacketlerin Basra Körfezi bölgesinde olduğu varsayılmıştır. Modellenen jacketlerin konvansiyonel çelik ve yüksek özgül mukavemetli çelik ile yapıldığı farz edilmiştir. Analiz için ender dalga yükü ve gemi çarpışma yükünün etkileri dahil edilmiştir. Ayrıca, konvansiyonel çelik ile yapılan bir doğal gaz çıkarma rayseri, petrol çıkarma rayseri ve yeni termoplastik kompozit materyal ile yapılan termoplastik kompozit boru üzerinde de bu analizler gerçekleştirilmiştir. Rayserlerin Kuzey Denizi'nde bulunan bir jacket tipi açık deniz platformunda yer aldığı varsayılmıştır. Bahsedilen rayserlere ender dalga yükü etki ettirilmiştir. Rayserlerin analizi için iki bilinen dalga teorisi, 1. ve 5. mertebe dalga teorileri, kullanılmıştır. Üç ayaklı ve dört ayaklı jacket yapılar için, eksenel gerilmeler, maksimum deplasmanlar, maksimum tepki kuvvetleri ve maksimum yanal momentleri karşılaştırılarak, yüksek özgül mukavemetli çelik jacketlerin yapısal performansları konvansiyonel çelik jacketlere göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Deplasmanların ve tepki kuvvetlerinin karşılaştırılması sonucunda, doğal gaz çıkarma rayseri ve petrol çıkarma rayseri için 5. mertebe dalgasının, 1. mertebe dalgasına kıyasla deniz platformunda daha az reaksiyon kuvvetine sebep olduğu gözlenmiştir. Ek olarak, termoplastik kompozit borularda ender dalgadan oluşan tepki kuvvetlerinin doğal gaz çıkarma ve petrol çıkarma rayserlerinde oluşan tepki kuvvetlerine kıyasen daha düşük olduğu gözlemlenmiştir.