
20
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Design, fabrication and control of a novel shape memory alloy (SMA)-wire-based flexible composite actuator
Soft actuators are frequently seen in many design areas. They can adapt to the desired motion and do not harm the material they touch. These features give many ideas to designers. In this thesis, such a soft composite actuator, a spiral, has been designed. It is a novel design with its geometry, functionality and actuation stroke; providing automatic movement in its gripper-type implementation. In the process leading to the design, first of all, the phenomena about material behavior of the shape memory alloy (SMA), which is the main component and provides the actuation, are discussed. In this study, the SMA wire is used as an actuator. SMA materials exhibit thermomechanical properties. In other words, the mechanical actuation is provided by the heating of the wire. The phase transitions of the SMA material follow different curves during heating (from the martensite phase to the austenite phase) and cooling (from the austenite phase to the martensite phase) due to hysteresis behaviour. Therefore, the model is separately constructed for both states. Transition start and finish temperatures are needed to model the phase changes. Another feature of SMA materials is that the phase transition temperatures also change according to the load hanging from the wire. Therefore, in the study, the characterization of the wire is carried out. A thermal model is the first for the constitutive equations modeling the thermomechanical property of SMAs. In this study, it is shown that the specific heat coefficient, latent heat coefficient and convection coefficient of the heat conduction model can be estimated by the recursive least squares (RLS) method. It is particularly important that convection coefficient is predictable and considers relatively complex mathematics in its determination, since the convection coefficient varies with the environment. Additionally, the specific heat and the latent heat coefficient are not always available from the material supplier. In the study, the functionality of the method is shown for two different wires. It is also understood that by adding the latent heat term to the heat transfer equation, there can be a 28\% improvement of the model for one wire and a 35\% improvement in the model for the other. The control of SMA wire under axial loading is studied. Reference tracking is provided with the PI controller. The performance of the controller is separately tested for the regions where phase transition exists or does not exist and with regard to increasing reference frequency. In addition, it is shown that the controller exhibits a robust performance under varying load. In this study, the material used while creating the soft composite structure is thermoplastic polyurethane (TPU). The main structure, the spiral's geometry is obtained with a 3D printer. If compared to harder equivalent composite production methods such as curing and molding, this method makes the production much easier. The spiral exhibits an elastic effect because of its circumvoluted structure. With the adding of the flexibility of the TPU, the composite can be achieved to return to its initial position after the actuation. In other words, a two-way actuator is obtained by means of the novel geometry. The spiral has curvilinear motion. Moreover, it can be predicted that the composite structure will produce a highly non-linear response when TPU flexibility and SMA hysteresis are combined. However, the control of the free end of the spiral is provided by PID controller. The feedback here is displacement data taken from the one direction in the plane. A load-bearing gripper is presented as an implementation in which two spirals are used. In similar designs, the actuator system that grasps the load is moved upwards by the user. After the grip, a 6.5gr load can be automatically lifted up by 6.5mm with the double spiral application. Accordingly, the heat transfer equation for the spiral takes the natural convection as the only energy loss. The equation gives results that match the measured temperatures, thanks to the parameters estimated by RLS. Therefore, firstly, it is inferred from the comparison of the model results with the measurements that the model is suitable for the spiral. Secondly, it is shown that the RLS method is effective when estimated parameters are taken into account.
Karbon emisyonu açısından kömür yakıtlı termik santraller ile PV güneş enerji santralinin karşılaştırılması
Bu tezde, kömür yakıtlı termik santraller ile fotovoltaik (PV) güneş enerji santrallerinin emisyon oranları ve çevresel etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, enerji üretiminde kullanılan iki farklı teknolojinin sera gazı salımları üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve sürdürülebilir enerji politikaları açısından değerlendirmektir. Analizlerde temel yıl olarak 2024 dönemi seçilmiş ve kömür santrali için işletme aşamasına, PV santrali için ise kurulum aşamasına ait veriler dikkate alınmıştır. Metodoloji kapsamında hesaplamalar IPCC (2006) kılavuzları, GHG Protocol ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı MRV Yönetmeliği esas alınarak yapılmıştır. Emisyon faktörleri ise DEFRA (2023), ETKB-EVÇED (2024) ve Ecoinvent (2022) verilerine dayandırılmıştır. Çalışmada sera gazı emisyonları, doğrudan (Kategori 1) ve dolaylı (Kategori 2, 3 ve 5) kaynaklar altında değerlendirilmiştir. Sonuçlar, kömür santrallerinin toplam emisyon miktarının 1.221,5 tCO₂-eq, PV santralinin ise 167,67 tCO₂-eq olduğunu göstermektedir. Bu fark, kömürün yüksek karbon içeriği ve doğrudan yanma sürecinin baskınlığı nedeniyle ortaya çıkmıştır. PV sistemleri ise kurulum aşamasında sınırlı emisyon üretmekte, işletme sürecinde neredeyse sıfır doğrudan salım ile karbon nötr hedeflerine katkı sunmaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye'nin yüksek güneşlenme potansiyeli göz önüne alındığında, PV yatırımlarının karbon azaltımı ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Hidrojenle zenginleştirilmiş yakma sistemleri ve seramik sektörü uygulaması
Pek çok inşaat malzemeleri alt sektörü enerji yoğun proseslere sahiptir. Türkiye'nin enerjide dışa bağımlı olması (petrolün %90'a yakın bir kısmı, doğalgazın %97'si ve kullanılan kömürün %20'si) ve enerji ? yatları açısından dünyadaki en pahalı enerjiyi kullanan ülkeler arasında yer alması, sektörün maliyetlerini oldukça artırmaktadır.Bu alt sektörlerden seramik sektörü, üretim prosesi içindeki pişirme ve kurutma işlemlerinden dolayı, oldukça yoğun enerji tüketen bir sektördür. Seramik sektörünün üretim maliyetleri içinde enerjinin payı diğer sektörlere oranla oldukça yüksektir. Katma değeri en yüksek sektörlerden biri olan seramik kaplama malzemeleri sektöründe enerji için genel maliyet içinde %30 gibi bir oran söz konusudur ki seramik sektöründe enerji fiyatları büyük bir önem taşımaktadır. Temel girdi maliyetleri ana kalem olan sektörde; Türkiye'deki sanayi doğalgaz kullanımının %20'sini, sanayi elektrik kullanımının ise %10'unu oluşturmaktadır.Bu çalışmada, doğalgazla çalışan bir seramik fırınının yakıt sistemine elektrolizle elde edilmiş hidrojenin farklı seramik üretimleri için farklı oranlarda, çok noktadan (her yanma hücresine-brulöre ayrı ayrı) ve tek noktadan (ana doğalgaz hattına doğrudan) ilavesinin verime ve doğalgaz tüketimine etkisinin deneysel sonuçları ile değerlendirilmesi, termodinamik ve ekonomik analizinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmada, Uşak ilinde faaliyet gösteren bir seramik fabrikasında bulunan 102 brülör içeren seramik fırınında hidrojenle zenginleştirilmiş doğalgaz yanma deneyleri gerçekleştirilmiş, birinci ve ikinci yasayı kapsayan enerji ve ekserji analizi ortaya konmuş, ?Net Bugünkü Değer? yöntemi izlenerek sistem ekonomik açıdan değerlendirilmiştir.40x40 yer karosu pişirme prosesinde minimum doğalgaz tüketiminin gerçekleştiği optimum hidrojen debisi; çoklu nokta enjeksiyonu için 1,0752 kg/h, tek noktadan enjeksiyon içinse 1,1592 kg/h olup, enerji ve ekserji verimliliği sırasıyla çoklu nokta enjeksiyonu için %63,13 ve %43,12, tek nokta içinse %62,63 ve %42,74'tür.25x40 yer karosu pişirme prosesinde minimum doğalgaz tüketiminin gerçekleştiği optimum hidrojen debisi ise ; çoklu nokta enjeksiyonu için 0,756 kg/h, tek noktadan enjeksiyon içinse 0,9576 kg/h olup, enerji ve ekserji verimliliği sırasıyla çoklu nokta enjeksiyonu için %65,08 ve %41,72, tek nokta içinse %63,53 ve %40,55'tir.Çalışma sonucunda hidrojenle zenginleştirme sisteminin ortalama 3. aydan itibaren yatırım maliyetini geri ödeyen verimli bir sistem olduğu sonucuna varılmıştır.
Katı atıklardan enerji üretimi: Hakkari il örneği
Dünyada ve ülkemizde artan nüfus ve gelişen sanayi ile beraber atık miktarında da artış söz konusudur. Dünyada çevresel krize neden olan ve ekosistem için tehdit oluşturan atıklar, insanlığın temel ihtiyaçlarından olan enerji üretimini karşılamak amacıyla değerlendirilmeye başlanılmıştır. Küreselde atıkları sorun olmaktan çıkararak bir fırsat hammaddesi olarak enerji dönüşümünde değerlendirme çalışmaları yaygın şekilde devam etmektedir. Dünyada enerji taleplerinin karşılanmasında yenilenemeyen enerji kaynaklarının yetersiz kalması nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim hızlı bir trende girmiştir. Bu çalışmada katı atıklar incelenerek dünyada ve ülkemizde atık yönetimi ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Katı atıkların değerlendirilme aşamalarında öne çıkan yöntemlerden biri enerji geri kazanımıdır. Küreselde ve ülkemizde enerji hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Hakkâri ilinde yapım aşamasında olan düzenli atık depolama sahası ile bütünleşik enerji üretimi teknik açıdan değerlendirilmiştir. Hakkâri ili sınırları içinde ortaya çıkan katı atık miktarı, düzenli depolama sahasında çıkabilen depo gazı ve enerji üretimine geri kazanılması için öngörülen gaz miktarı hesaplanmıştır. Öncelikle Hakkâri'nin gelecekteki nüfusu iller bankası yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Hakkâri'nin kişi başı günlük ortalama katı atık miktarından yola çıkarak yıllık toplam atık miktarı bulunmuştur. Atık miktarı verisi kullanılarak ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından geliştirilen LandGEM matematik modeli ile de gaz miktarı tahmin edilmiştir. Tahmin sonucu geri kazanımı sağlanan gazın içten yanmalı motorlarda yakıldığında elektrik üretim potansiyeli hesaplanmıştır. Ayrıca enerji üretim tesisi maliyet kalemlerine de yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hakkâri, depo gazı, yenilenebilir enerji, katı atık
Yan rüzgar etkisi altındaki ağır ticari bir araçta aerodinamik direnç katsayısının had ile analizi
Bu çalışmada, bir çekici-treyler araç modeli üzerinde hesaplamalı akışkanlar dinamiği (HAD) yöntemiyle çeşitli yan rüzgar hızları etkisi altında aerodinamik direnç katsayısındaki değişim araştırılmıştır. Geliştirme çalışmaları esnasında Fluent programı vasıtasıyla türbülans analizleri için realizable k-epsilon, Spalart Allmaras ve SST k-omega DES ve RANS çözüm modelleri incelenmiş ve en ekonomik ve mümkün olan en yüksek doğrulukta sonuç veren optimum modelin DES realizable k-epsilon olduğu görülmüştür. Ayrıca boyut kutularının genişletilerek rüzgaraltı yönünde ağ yoğunluğunun artırılmasının sapma açısının sıfırdan farklı olduğu durumlar için önemli olduğu gözlemlenmiştir. Sınır tabaka, zaman basamağı, ayrıklaştırma metodu, rahatlama faktörü ve Cdes sabiti üzerinde araştırmalar yapılarak yaratılan metodun kalibrasyonu yapılmıştır. TKD aerodinamik yol testi sonucu aracın sürüklenme direnci belirlenmiş ve burada bulunan sonuçlar ile uyumlu bir analiz metodolojisi yaratılmıştır.
Küçük hidroelektrik santrallerde türbin tasarımı
Küçük Hidroelektrik Santraller, Birleşmiş Milletler Sanayi ve Kalkınma Organizasyonu(UNIDO) sınıflamasına göre 1MW ile 10MW arası kurulu güçlere sahip santrallerikapsamaktadır. 1MW'dan daha küçük kapasiteli HES'lere Mini HES, 10MW'dan büyükkapasiteli HES'lere ise Orta Büyükle HES denilmektedir.şletme tarzlarına, yapılış şekillerine, hidrolik düşüye ve akımın rotordaki yönüne görehidrolik türbinleri çeşitli sınıflandırmalara tabi tutmak mümkündür. Ancak genellikle hidroliktürbinler `aksiyon türbinleri' ve `reaksiyon türbinleri' olmak üzeri iki ana gruba ayrılırlar.Bu çalışmada hidrolik türbin tasarımları incelenmiş ve 1996 yılından beri Alarko tarafındanişletilmekte olan Berdan HES'in mevcut Francis tipi türbinleri ve alternatif olarakseçilebilecek Kaplan tipi türbinlerin hesapları yapılmış. E E 2005 yıllık çalışma raporundakidüşü ve debi değerleri göz önüne alınarak aynı şartlarda Kaplan tipi bir türbin seçilmesihalinde üretilebilecek enerji hesaplanmıştır.Sonuç olarak mevcut Francis tipi türbinler yerine kısmi yüklerde daha yüksek verimler verenKaplan tipi bir türbin seçilmiş olsaydı 2005 yılı içinde 5974954 kWh daha fazla bir elektriküretimi gerçekleştirilmiş olacağı ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Küçük HES, türbin seçimi, türbin tasarımıJÜR1. Doç. Dr. Özgen Ümit ÇOLAK (Danışman) Kabul tarihi: 22.06.20062. Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Sayfa Sayısı: 1233. Y. Doç. Dr. Nur BEK ROĞLU
İstanbul'da örnek bir binanın dış cephe kaplamasının ekonomikliğinin araştırılması
` stanbul'da yüksek katlı bir binanın dış cephe kaplamasının ekonomikliğinin araştırılması'adlı yüksek lisans bitirme tezimde stanbul'da mevcut bir binada 1985 yılında yürürlükteolan TS 825 Binalarda Isı Kaybı Yönetmeliğine göre ısı kaybı hesabı ile 1999 yılındayürürlüğe giren yönetmeliğe göre ısı kayıpları bulunarak aradaki kayıp farkından her birizolasyon kalınlığına göre toplam maliyetler bulunarak en ekonomik izolasyon kalınlığıtespit edilmiştir.
Düzlemde tek serbestlik derecesine sahip mekanizmaların kinematik sentezi
-X- ÖZ Bilinmeyen tasarım parametre sayısı beşin üzerinde olan mekanizmaların sentezinde karşılaşılan güçlüklerden en önemlisi, tasarım sürecinde ortaya çıkan ve kapalı olarak çözülemeyen doğrusal olmayan denklem kümelerinin varlığıdır. Çözümlerde genellikle ardışık tekrar gerektiren metodlar kullanıldığından herzaman çözüm bulma garantisi olmadığı gibi ardışık tekrarı başlatacak ilk tahmin değerlerinin de uygun seçilmesine gerek vardır. Bu çalışmada modüler yaklaşım adı verilen yeni bir metod yapılarında kayar eleman da bulunan mekanizmaların kinematik sentezine uygulanmıştır.Bu yaklaşımda, bilinmeyen parametre sayışım azaltmak için mekanizma modül adı verilen basit bileşenlere ayrıştırılmıştır. Modüllerde bilinmeyen kinematik boyut sayısı fazla olmadığından Kesin nokta, Altbölge ve Galerkin metodları modül tasarımlarına uygulanarak kapalı çözümler elde edilmiştir. Elde edilen modüller fonksiyon, yörünge ve hareket üretimi yapan çok uzuvlu mekanizmalar olarak birleştirilmiştir. Ayrıca modüler yaklaşımla oluşturulan 4-çubuk, 6-çubuk, 4-kol mekanizmalarının yapısal hataları en küçük kareler metodu kullanılarak minimize edilmiştir. Bu minimizasyon sürecinde ardışık tekrar kullanıldığından, ardışık tekrarı başlatacak ilk tahmin değerleri, mekanizmayı oluşturan modüllerin boyutları olarak seçildiğinden yakınsama her zaman mümkün olmuştur.
Basınçlı dökümde kaliteyi etkileyen faktörlerin araştırılması
Basınçlı döküm sistemlerinde ürün kalitesini etkileyen faktörler incelenmiştir. Basınçlı dökümde kullanılacak alaşıma göre makine seçimlerinin yapılması gerektiği belirtilmiş ve basınçlı döküm makineleri anlatılmıştır. Basınçlı döküm kalıplarındaki yolluk ve havalandırma sistemlerinin formül ve nomogramlar ile hesaplama yöntemleri açıklanmıştır. Isı transferinden yararlanılarak soğutma kanalları ve gerekli olan soğutma suyu hesaplanmıştır. Basınçlı döküm koşullarına karşı koyabilecek kalıp çeliğinin sahip olması gereken özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Basınçlı dökümde ortaya çıkan hatalar irdelenerek giderilmesi için çalışmalar yürütülmüştür. Kalıbı oluşturan yolluk, havalandırma, soğutma sistemleri ve kalıp çeliğinin kaliteye etkileri ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Basınçlı döküm, kalıp, yolluk, havalandırma, soğutma sistemi, basınçlı dökümün kalitesi
Ondüleli boru hidrodinamiğinin deneysel incelenmesi
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, ondüleli dairesel kesitli borularda su akışının hidrodinamiği deneysel olarak incelenmiştir. Çalışmanın ana amacı, farklı debi ve boru çaplarında yük kayıplarını maksimum yapan parametreleri belirlemektir.Tez çalışması beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmaya başlama nedenleri ve ulaşılmak istenen sonuçlar genel olarak açıklanarak konuya giriş yapılmıştır. İkinci bölümde tez konusu kapsamındaki temel kavramlara değinilerek kullanılan analiz yöntemi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde konu ile ilgili daha önce yapılmış araştırmacıların yayınları değerlendirilmiştir.Dördüncü bölümde Y.T.Ü. Makine Fakültesi Yıldız kampüsü laboratuarında gerçekleştirilmiş deneysel çalışmalar açıklanmıştır. Deneysel çalışmalar, iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda, üç farklı çaptaki ondüleli borular boru akımında (cazibesiz akış) incelenmiş, boru giriş ve çıkış kesitleri arasında oluşan basınç kaybı ve Darcy sürtünme katsayısı farklı hacımsal debilerde bulunmuştur. İkinci kısımda, üç farklı çaptaki ondüleli borular açık kanal akımında (cazibeli akış) incelenmiş, boru boyunca aralarında eksenel uzaklık yeterince büyük olan üç ayrı istasyondan elde edilen su seviye yükseklikleri ile Darcy sürtünme katsayıları farklı hacımsal debilerde ve farklı kanal eğim açılarında bulunmuştur.Deneysel veriler ışığında, hem boru akımı (cazibesiz akış) hem de açık kanal akımı (cazibeli akış) için Reynolds sayısı ?Re? nin Darcy sürtünme katsayısı ?f ? ile olan ilişkisi grafiksel olarak gösterilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre sürtünmeden dolayı oluşan yük kayıpları incelenmiş ve sonuçların literatür ile uyumlu olduğu görülmüştür. Boru akımında (cazibesiz akış) basınç kaybı ve hacımsal debi önemli parametrelerken, açık kanal akımında (cazibeli akış) hacımsal debiyle birlikte su seviye yükseklikleri ve kanal eğimi önemli parametrelerdir.Beşinci bölümde sonuçlar değerlendirilerek öneriler sunulmuştur.
Kayan kipli kontrol tekniklerinin teorik ve deneysel olarak incelenmesi
Kayan kipli kontrol, dış bozucular ve sistem modelindeki belirsizliklere rağmen istenilen dinamik davranışı sağlayabilen gürbüz bir kontrol yöntemidir. Son yıllarda, kayan kipli kontrol yöntemi uygulama basitliği ve gürbüzlüğünden dolayı gözde hale gelmiş, çok sayıda kayan kipli kontrol tekniği geliştirilmiştir. Ancak, bu kontrol tekniklerinin çeşitli gerçek sistemler üzerinde aynı anda uygulandığı kapsamlı bir çalışma bulunmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, dünyada en çok kullanılan kayan kipli kontrol teknikleri çeşitli gerçek sistemler üzerinde teorik ve deneysel olarak incelenmiştir. Bu amaçla, tek giriş tek çıkışlı doğru akım motoru tahrikli doğrusal bilyalı kızak sistemi, doğrusal olmayan basit ters sarkaç, tek giriş çok çıkışlı dolaylı tahrikli doğrusal olmayan arabalı ters sarkaç sistemi olmak üzere üç farklı gerçek sistem kullanılmıştır. Bu sistemlerin kontrolleri, hem teorik hem de deneysel olarak tatmin edici düzeyde gerçekleştirilmiş, elde edilen çok sayıda simülasyon ve deney sonuçları değerlendirilerek karşılaştırmalar yapılmış, çeşitli sonuçlar çıkarılmış, ileriye dönük çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Eksenel hareketli esnek kirişlerin sürekli ortam titreşimleri
Bu çalısmada, eksenel hareketli esnek kiris problemi ele alınmıstır. Hamilton Prensibikullanılarak hareket denklemleri ve sınır sartları çıkarılmıstır. Bu denklemler ve sınır sartlarıboyutsuzlastırılmıstır. Böylece denklemlerin geometrik yapıya ve malzeme özelliklerine olanbağımlılıkları ortadan kaldırılmıstır. Elde edilen kiris denklemlerinde kirisin enine direngenliğiküçük kabul edilerek esnek kiris problemi için uygun hale getirilmistir. Bir perturbasyon tekniğiolan çok ölçekli metot ile dıs açılım çözümü elde edilmistir. Bu çözümün basit mesnettemoment, ankastre mesnette eğim sınır sartlarını tam olarak sağlamadığı görülmüstür. Buproblemi ortadan kaldırmak için mesnete yakın kısımda farklı bir kabulle iç açılım yapılmıstır.Elde edilen dıs açılım ve iç açılım çözümleri birlestirilerek bütün sınır sartlarını tatmin edici birsekilde sağlayan kompozit çözüm elde edilmistir. Önce iki mesnetli sistemler ele alınmıs, basitbasitve ankastre-ankastre sınır sartları için çözümler elde edilmistir. Daha sonra üç mesnetlidurum incelenmis, basit-basit-basit ve ankastre-basit-ankastre mesnet durumları için çözümlerüretilmistir. Her bir durum için kiris katsayısının ve kiris hızının kirisin ilk iki tabii frekansınaetkileri incelenmistir.
Farklı seramik kesici takımlar için takım ömrü modellerinde üstel değerlerin deneysel olarak belirlenmesi
Talaş kaldırma esnasında ortaya çıkan en büyük problemlerden bir tanesi takım aşınmasıdır. Talaş kaldırma işlemi esnasında tüm takımlar aşınır ve bu aşınma takım ömrünü tamamlayıncaya kadar devam eder. Takım aşınmasına etki eden (kesme hızı, ilerleme, kesme derinliği, kesme sıvısı) faktörler kesme işlemine bağlı olan parametrelerdir. Kesme parametresi-takım ömrü ilişkisine dayalı modellerden yola çıkılarak takım ömrü belirlenmektedir. Takım ömrünü tayin etmede en yaygın kullanılan modeller Taylor, Gilbert, Krononberg modelleridir. Günümüzdeki takım malzemeleri için literatürde, takım ömrünü belirleyen modellerde kullanılan `?n?? üstel değeri ile ilgili yapılan çalışmaların yetersiz olduğu gözlenmiştir. Bu sebeple, bu araştırmada günümüzde kullanım alanı giderek yaygınlaşan Seramik takımlar için `?n?? üstel değerinin deneysel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Taylor?un ömür modelinde (V.Tn=C) n üstel değeri, kesici takım malzemesi ve işleme biçimine bağlı olarak belirlenir. Gelişen kesici takım teknolojisine paralel olarak, farklı kesici takımlar için takım ömrü deneylerinin yapılmasına kılavuzluk eden TS 10329 (ISO 3685) baz alınarak işleme deneyleri yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular literatüre kazandırılmıştır. Grafik yöntemi ve regresyon analizi ile hesaplanan ?n? üstel değerleri literatürde belirtilen aralıkta tespit edilmiştir. Her iki yöntemde de aynı ?n? üstel değeri bulunmuştur.
Zincir mekanizmalarının bilgisayar destekli tasarımı
Bu çalışmada, kullanıcıdan alınan girdiler doğrultusunda makaralı, burçlu, gall, fleyer ve çelik pernolu zincirlerin tasarımı ve çizimi gerçekleştiren bir program yazılmıştır. Programlamada AutoCAD ortamında VBA (Visual Basic For Application) ve Autolisp programlama dili kullanılmıştır. Tasarım için grafik değerleri ve çizelgeler Excel sayfalarına veya VBA code pencerelerine aktarılmıştır. Zincirin taşıdığı güç, giriş devri, iletim oranı ve çalışma şartlarına bağlı olarak minumum dis sayılı tasarım otomatik olarak yapılmıştır. Programda alternatif diş sayılı veya çok sıralı tasarımlarda manuel olarak mümkün olabilmektedir. Seçilen zincir mekanizmasını tek tuş yardımı ile otomatik olarak VBA ve Autolisp yardımıyla, 2B olarak Autocad sayfasında çizimi sağlanmıştır.
100Cr6 çeliğinin teğetsel tornalama-frezeleme yöntemi ile işlenmesinde kesme parametrelerinin deneysel araştırılması
Son zamanlarda hızlı bir gelişme gösteren Tornalama-Frezeleme yöntemi, silindirik ve eksantrik iş parçaların işlenmesine imkan sağlayan frezeleme ve tornalama yöntemlerinin birleşmesinden oluşan bir talaş kaldırma yöntemidir. Tornalama-Frezeleme yönteminde kesici takım ve iş parçasının eş zamanlı olarak kendi ekseni etrafında dönmesine imkân tanımaktadır.Yapılan bu çalışmada özellikle tezgâh motoru ve pompaları, ölçüm aletleri, kalıp parçaları, miller, kollu kılavuz ve birçok makine parçası yapımında kullanılan 100Cr6 rulman çeliği teğetsel Tornalama-Frezeleme yöntemi ile işlenmiştir.Tam faktöriyel deneysel tasarım yöntemi kullanılarak deneysel çalışmalar yapılmıştır. Deneysel çalışmalarda, iş parçası devri, kesici takım devri, eksenel ilerleme ve talaş derinliği gibi kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkisi araştırılmıştır.Kesme parametrelerinden kesici takım devri ve iş parçası devrinin belirli bir değere kadar artırılması ile yüzey pürüzlülüğünün iyileştiği bu değerden sonraki değerlerde tekrar arttığı belirlenmiştir. Kesme derinliğinin ve eksenel ilerleme hızının artması ile yüzey pürüzlülüğünün arttığı tespit edilmiştir.Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda 100Cr6 rulman çeliğinin teğetsel Tornalama-Frezeleme yöntemi ile işlenmesinde kesme parametrelerinin etkili olduğu elde edilen yüzey kalitesinin taşlamaya yakın olduğu belirlenmiştir.
Genelleştirilmiş diferansiyel quadrature metodunun titreşim problemlerine uygulanması
ÖZET Bu çalışmada, ilk önce yapısal analizde kullanılan bazı metodlar tanıtılmıştır. Daha sonra Genelleştirilmiş Diferansiyel Quadrature Metodunu kirişlerin sehimi, çubukların burkulmaları ve serbest titreşim problemlerine uygulanmıştır. Değişik yükleme ve sınır şartlan için elde edilen sonuçlar, sistemin analitik ve/veya Rayleigh, Sonlu Elemanlar Metodu gibi diğer sayısal metodlardan elde edilen gerçek sayısal çözümlerle karşılaştırılmıştır. Bu çeşit problemlerde Genelleştirilmiş Diferansiyel Quadrature Metodununun uygulanması bize, çok kısa bir zamanda ve çok kısa bir çabayla, gerçek değere çok yakın sonuçlar bulunabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Genelleştirilmiş Diferansiyel Quadrature, Doğal Titreşim, Sehim, Burkulma
Zımba boyutlarının, sabit ve değişken baskı plakası kuvvetlerinde derin çekilebilirliğe olan etkisinin belirlenmesi
Zımbadaki mekanik hareket sayesinde sac metale kalıp şeklinin verilmesini sağlayan plastik deformasyon işlemi derin çekme olarak ifade edilmektedir. İşlem sayesinde düzlemsel geometriye sahip iki boyutlu iş parçasının çekme kalıbı olarak nitelendirilen elemanları ile preste çökertilme işleminin gerçekleşmesiyle birlikte derinliği ve profili olan üç boyutlu parçalar elde edilmektedir. Çekme işleminin rutin olarak yapılabilmesi çekme işlemini etkisi altına alan parametrelerin doğru ve uygun seçimi ile paralellik göstermektedir. Bu noktada önemli olan husus, malzemenin plastik şekil bozukluğu ardından kalıp şeklini alacak şekilde akmasının doğru bir şekilde kontrol edilmesinin sağlanması ile yakından ilişkilidir. Bu çalışma kapsamında maliyeti oldukça yüksek olan derin çekme kalıplarının tasarımında, bilgisayarlar yardımıyla yapılan sayısal simülasyon işlemlerini kullanarak optimum zımba eğrilik yarıçapının elde edilmesi ve belirlenen yarıçapta, sabit ve değişken olarak uygulanan baskı plakası kuvvetinin etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda eksplisit sonlu elemanlar yaklaşımı ile bilgisayar ortamında simülasyonlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlarının tutarlılığı teyit edilmiştir. Tasarıma girdi oluşturacak parametreler belirlenerek üretim aşamasında ortaya çıkabilecek problemlerin giderilmesi için bir öngörü oluşturulması amaçlanmıştır.
Damlalcık temelli mikroakışkan sistemde manyetik özellikli anizotropik janus parçacıkların sentezi
In the past decade Janus particles have been extensively utilized by the scientific community for potential uses such as cell encapsulation and assembly, DNA assays, biological multiplexing , targeted drug delivery, noninvasive imaging, theranostics , microlenses, reflection-mode displays, removal of organic and metal pollutants and water decontamination. Due to their multi functional characteristics, stemming from their anisotropy, they are superior to conventional monophase particles. Even though there are several established synthesis methods for Janus particles, microfluidics-based methods are by far the most convenient and reliable due to low reagent consumption, monodispersity of the resultant particles and efficient control over reaction conditions. Droplet-based microfluidics is the most popular technique for the reliable synthesis of Janus particles and even though it has been extensively explored there are many aspects of the conventional droplet-based microfluidics techniques that either result in poor anisotropy of the synthesized particles or involve off-chip processing. In this work a simple and novel droplet-based microfluidic technique is utilized to synthesize magnetically anisotropic Janus particles. Using this method magnetically anisotropic Janus particles are synthesized by using droplets as templates. The droplets contain magnetic nanoparticles and are exposed to ultraviolet radiation while passing through a magnetic field. The magnetic field renders the droplet anisotropic by attracting the magnetic nanoparticles to one hemisphere while at the same time the ultrviolet exposure initiates polymerization of the prepolymer phase. The microfluidic device was optimized by using numerical simulations and experimental observations. The magnetic flux density was optimized by using a magnetic flux density map. The synthesized particles were imaged under an optical microscope to observe their size distribution and scanning electron microscope to confirm complete polymerization and the magnetic anisotropy was confirmed by observing the motion of the particle in the presence of an external magnetic field. The synthesized particles were observed to be monodisperse and exhibited rotation about their own axis which is characteristic of magnetically anisotropic particles. Further another design was developed to merge droplets from two dispersed phase streams in a Janus orientation by optimizing the angle of merging. With this device the merged droplet was observed to contain the constituents of its two hemispheres distinct from each other. Using this device TiO2-Fe3O4 and SiO2-Fe3O4 magnetically anisotropic Janus particles were synthesized. The synthesized Janus particles were observed under the optical microscope and the scanning electron microscope. Moreover the magnetic response of the Janus particles was also observed using a permanent magnet. These types of Janus particles could be potentially used as micromotors for microcargo transport because of their magnetic properties or for DNA assay applications.
Metal levha takviyeli polimer kompozitlerin mekanik özelliklerinin araştırılması
Teknolojinin gelişmesiyle değişen ihtiyaçlar daha fonksiyonel ve farklı özelliklere sahip malzemelere ihtiyaç duyulmasına sebep olmuştur. Mukavemet, tokluk ve hafiflik gibi özelliklerde rekabet edilen uzay havacılık, otomotiv, savunma, rüzgar enerjisi, tekstil ve inşaat gibi birçok sektörde çok önemli bir yere sahip olan kompozit malzemelerin farklı hibrit dizilimlere sahip istenilen özellikte metal takviyeli polimer kompozit çalışmaları da gün geçtikçe artmaktadır. Bu bağlamda kompozit malzemelerin gelişen özellik ve performansları, talepte hızlı bir artış meydana getirmiştir. Bu çalışmada; AZ91/karbon elyaf, AZ91/cam elyaf, Al1050/karbon elyaf ve Al1050/cam elyaf takviye elemanı ve Hexion MGS LR 635 reçine/MGH LH 635 sertleştici (ağırlıkça 70:30) kullanılarak VARTM tezgahında metal takviyeli polimer kompozit üretimi yapılmıştır. Çekme ve üç nokta eğme testleriyle metal takviye elemanlarının kompozitlerin mekanik özelliklerine etkisi mukayese edilmiştir. Sonuç olarak AZ91 takviyeli karbon elyaf kompozitlerin cam elyaf kompozitlere kıyasla %28,8 daha yüksek ortalama çekme mukavemetine sahip olduğu, benzer şekilde Al1050 takviyeli karbon elyaf kompozitlerin cam elyaf kompozitlere kıyasla %17,2 daha yüksek ortalama çekme mukavemeti performası gösterdiği gözlenmiştir. Eğilme testi sonuçlarına bakıldığında ise AZ91 takviyesinin her iki elyaf için de daha yüksek ortalama eğilme mukavemetine sahip kompozitler meydana getirdiği anlaşılmıştır. AZ91 takviyeli kompozitlerde, cam elyaf kompozitlerine kıyasla, karbon takviyeli kompozitlerin % 32,6 daha yüksek ortalama eğilme mukavemetine sahip olduğu anlaşılmıştır. Al1050 takviyeli kompozitlerde tam tersi bir trend gözlenmiş ve cam elyaf kompozitlerinin karbon elyaf kompozitlerinden % 19,02 daha yüksek ortalama eğilme mukavemeti performası gösterdiği gözlenmiştir.
Fe-Si-B alaşımına ilave edilen Ni-Co-cr elementlerinin mekanik ve mikro yapı özelliklerine etkisinin araştırılması
Fe-Si-B Amorf alaşımlar, cama benzeyen şekilde alaşım oluşturmasından dolayı ticari ismi metalik cam olarak tanımlanır. Toz metalurjusi yöntemiyle, bor, silisyum elementleri ile demir tozları belirli oranlarda alaşımlandırılarak Fe-Si-B Alaşımlı Amorf Metalik Camlar üretilmekte ve çeşitli alaşım tozları katkılarıyla endüstride kullanım yeri bulmaktadır. Malzemenin üretim tekniği ve malzemenin bileşenleri, iç yapıyı ve özelliklerini etkilediği ortaya konulmuştur. Bunun sonucunda daha üstün özelliklere sahip malzeme üretmek için farklı üretim teknikleri ve farklı elementlerin değişik oranlarda kullanılması üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Mühendislikte komponentler inşa etmek için, metalik cam şeritler kumaş olarak dokunabilmekte, boru yapımında örülebilmekte, silindir yapımında sarılabilmekte ve levha yapımında yaprak yaprak biçimlendirilebilmektedir. Yapısal uygulamalar yüksek dayanıklılıkta kontrol kablolarını, elektrik ve optik kabloların blandajlarını, basınçlı kapları, roket gövdelerini, magnetik zırhlama malzemelerini kapsamaktadır. Krom esaslı camlar, korozyona karşı dayanıklı olmaları sebebiyle, denizcilik ve biyotıp alanlarındaki kullanımları bakımından caziptirler. Askeri sistemlerdeki cihazların kabloları, kimyasal filtreler ve reaksiyon kapları, elektrodlar, jiletler, bistüriler ve daha pek çoğu sayılabilir. Yapılan bu çalışmada, Fe-Si-B amorf metalik cam alaşımına Ni-Co-Cr alaşımları toz metalurjusi yöntemiyle belirli oranda ilave edilerek vakumlu art melting yöntemiyle imal edilen 8 adet numunenin (4 adeti ısıl işlemli ve 4 adeti normal) mikro sertliğinin alınması, aşınma deneyi, XRD, SEM ve EDS analizlerinin yapılması ve mikro yapı özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda mekanik özelliklerinde ve yapısal özelliklerindeki farklılıklar kıyaslanarak kullanılan alaşım elementinin malzemenin temel özelliklerini çok farklı seviyelerde değiştirdiği tespit edilmiştir. Daha farklı alaşım elementleri kullanılarak veya kullanıla nalaşım element oranları değiştirilerek yapılacak çalışmaların Fe-Si-B amorf metalik camlarının karakteristiklerini belirlemekte ışık tutacağı düşünülmektedir.