128
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
5E Öğrenme Modeline göre hazırlanmış STEM eğitimi etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki kavramsal anlamalarına etkisi
Bu araştırmanın amacı; 5E öğrenme modeline göre hazırlanmış STEM eğitimi etkinliklerinin 7. Sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki kavramsal anlamalarına etkisini incelemektir. Araştırmada eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. 2019-2020 eğitim-öğretim yılında gerçekleşen uygulama, Adana ili Yüreğir ilçesinde bir devlet okulunda 7. sınıfta öğrenim gören 43 öğrenci (22 deney, 21 kontrol) ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından geliştirilen Kuvvet ve Enerji Ünitesi Kavramsal Anlama Testi (KEKAT) ile Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ile toplanmıştır. Uygulama sonunda ise deney grubu öğrencilerinden gönüllü olan 16 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. KEKAT' dan elde edilen nicel verilerin (KEKAT testin geneli ve alt boyutlarından elde edilen B1-B2-B3-KY3 puan türleri) normal dağılıma sahip olup olmadığı shapiro Wilk testi ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma sahip olmayan verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli-Sıralar Testi ve Mann Whitney U-testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde ise betimsel istatistiklerden, ANCOVA'dan ve bağımlı gruplar t-testinden yararlanılmıştır. Uygulama sonrası deney grubu öğrencileri ile gerçekleşen yarı yapılandırılmış görüşmeden elde edilen nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiş, kodlar ve temalar oluşturularak bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, deney grubu öğrencilerinin KEKAT ön test ve son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında testin genelinden ve iş ile kuvvet-enerji alt boyutlarından elde edilen B1,B2 ve B3 başarı puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ise testin genelinden elde edilen B2 ve B3 başarı puanları; 'Kütle'' alt boyutunda B1, B2, B3 başarı puanları; '' Kuvvet ve Enerji'' alt boyutunda ise sadece B3 başarı puanı öntest sontest sonuçları arasında son test lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Kavram yanılgısı puanlarında (KY3) ; deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında testin genelinden ve alt boyutlarından elde edilen KY3 puan ortalamaları arasında sontest puanı lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ise testin genelinden ve alt boyutlarından elde edilen KY3 puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. KEKAT ön test ve son test kavram yanılgıları verilerinden elde edilen frekans ve yüzdelik dağılımları incelendiğinde deney grubu öğrencilerinin genelinin mevcut kavram yanılgılarını giderdikleri tespit edilmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinde ise mevcut kavram yanılgılarını düşük düzeyde giderdikleri, mevcut kavram yanılgılarını devam ettirdikleri ya da sonradan kavram yanılgısı oluşturdukları tespit edilmiştir. Kelime İlişkilendirme Testi (KİT)'nden elde edilen İlişkililik Katsayısı İndeksi (İKİ) incelendiğinde deney grubu öğrencilerinde süreç içerisinde anahtar kavramlar arası ilişkinin arttığı, son testte kavramlar arası ilişkilerin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ise anahtar kavramlar arasında yüksek düzeyde ilişki kurulamadığı, bazı anahtar kavramlar arasında önceki duruma göre daha düşük bir ilişki kurulduğu ya da ilişkinin kurulamadığı tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grupları sontest puanları karşılaştırıldığında ise testin genelinden elde edilen B1 başarı puanında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Testin genelinden elde edilen KY3 puanlarında da deney grubu lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: STEM Eğitimi, Fen Eğitimi, Kavramsal Anlama, Kuvvet ve Enerji
Fen bilgisi eğitiminde pratik ve teknolojik öğretim materyallerinin kullanımı
ÖZET Fen Bilgisi Dersleri Laboratuarsız düşünülemez. Çünkü laboratuar, dersi öğretmede %80 daha etkilidir, öğrenci laboratuar ortamına girdiğinde gördüğü malzemelerden etkilenerek öğrenmeye hazır hale getirir. Deneyler daha görsel ve etkili olduğundan öğrenmeyi en iyi gerçekleştirir. Fakat Türkiye'de ekonomik şartlardan dolayı her yere laboratuar kurma imkanı şu anda yoktur, özellikle birleştirilmiş sınıflı köy okullarında bu imkanlar kısıtlıdır. Türkiye'nin her karesinde yaşayan çocuklarımızı geleceğin bir bilim adamı, mühendisi, doktoru ve buna benzer nitelikli kişisi olarak ülkemize kazandırmak için var olan, maliyeti ucuz olan imkanları onlara sunmalıyız. Onlara sunmadan önce bunların başarı oranlarının da tabi ki araştırılması gerekir. Yaptığımız araştırmada kullandığımız pratik ve teknolojik malzemeler; Almanya'da üretilen bir Minilabor Kimya Deney Seti, VCD eğitim CD'si, power-point fotoğraflı deney sunuşudur. Eğitim CD'si fakültemizin imkanlarını kullanarak kimya laboratuarlarında deney çekimi yapılarak hazırlandı. Çekimin montajları İzmir'de özel bir stüdyoda hazırlandı. Power point sunusu için fotoğraflar aynı şekilde fakültemizin laboratuarlarında hazırlandı. Çalışmamız M.E.B'nın hazırladığı programa uygun olarak ve sadece ilköğretimin II. Kademesi 3. sınıf öğrencilerinin Fen Bilgisi dersinin içeriği olan asit ve bazlar konusu dikkate alınarak yapılmıştır. Uygulama yapılmadan önce öğrenciler 45 dakikadan oluşan sınava tabi tutuldu ve uygulama yapıldı. Uygulamadan sonra aynı sınav sorulan aynı süre ile tekrar öğrencilere sunuldu, örneklem olarak Manisa Merkezde 1, Manisa Muradiye'de 2, Manisa Demirci'de 6, İzmir Menemen'de 2 ilköğretim okulu seçilmiştir. Bu okullarda toplam ilköğretimin II. Kademesinin 700 (3. sınıf) öğrencisi seçildi. Okullar ve yöntemler arasındaki farklar ANCOVA istatistik yöntemi ile saptanmaya çalışıldı. Öğrencilerin sosyal durumları, okullarda bulunan kayıt dosyalarından saptanarak yöntemi etkileyen faktörler araştın İdi. Göze çarpan sonuçlara göre, Bilgisayarı olan öğrenciler sunu programına ilgi gösterirken, bilgisaya rı olmayan öğrenciler eğitim CD'sine ilgi gösterdiler. XIX
İlköğretim 7. sınıf, maddenin iç yapısına yolculuk ünitesindeki atomun yapısı ve periyodik çizelge konusunun eğitsel oyunlarla bilgisayar ortamında öğretimi ve buna yönelik bir model geliştirme
Bu çalışmada, ilköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersi ?Maddenin ç Yapısına Yolculuk?ünitesindeki Atomun Yapısı ve Periyodik Cetvel konusunun öğretiminde bilgisayar ortamındatasarlanan eğitsel oyunlar vasıtasıyla, bilgisayarların öğrencilere bireysel olarak kullanılmalarıyoluyla yapılan öğretimin ve geleneksel öğretimin öğrenci başarısına etkileri incelenmiştir.Araştırmada deney grubunda kullanılmak üzere işlenecek konunun özelliklerine uygun,bilgisayar ortamında yeni bir oyun yazılımı hazırlanmıştır.Deney ve kontrol gruplarına uygulama öncesi ön test uygulandıktan sonra, gruplarındenkliğini sınamak amacıyla ön test verilerine ANOVA uygulanmıştır. ANOVA sonucuna göre debilgisayar ortamında tasarlanan eğitsel oyunlar vasıtasıyla, yapılan öğretimin ve gelenekselöğretimin uygulanacağı deney ve kontrol gruplarının giriş düzeyleri arasında anlamlı farkın olmadığıtespit edilmiştir.Her iki gruba da konu farklı yöntemlerle işlendikten sonra son-test yapılmış, elde edilensonuçlara t-testi uygulanmıştır. t-testi sonuçları incelendiğinde, bilgisayar ortamında tasarlananeğitsel oyunlar vasıtasıyla yapılan öğretimin ve geleneksel öğretimin uygulanacağı deney ve kontrolgruplarının testten almış oldukları puanlar arasında anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir.Yapılan bu işlemler sonucunda, bilgisayar ortamında tasarlanan eğitsel oyunlarvasıtasıyla yapılan öğretimin, geleneksel yönteme oranla daha başarılı olduğu görülmüştür.Bilgisayar ortamında eğitsel oyunla öğretimi uygulamasında öğrencilerin öğrenmedüzeyleri ile cinsiyetleri arasında bir ilişki olup olmadığı t-testi ile incelenmiş, bilgisayar ortamındaeğitsel oyunla öğretiminde erkek öğrencilerin daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir.Ayrıca bilgisayar ortamında eğitsel oyunla öğretimi uygulamasında öğrencilerin evlerindebilgisayar olup olmamasının, öğrenme düzeyine etkisi yine ilişkisiz t-testi ile sınanmış ve anlamlı birfark bulunamamıştır.
Yapısalcı yaklaşımın fen bilgisi eğitimine etkisi ve ilköğretim 2. kademe öğrencilerinin yapısalcı zekaya göre fen algıları
Yapısalcı Yaklaşımın Fen Bilgisi Eğitimine Etkisi ve lköğretim 2. Kademe ÖğrencilerininYapısalcı Zekaya Göre Fen AlgılarıKadriye ErfidanÖZETBu çalışmada "Yapısalcı Öğrenme Modeli"nin ilköğretim 2. kademe öğrencilerinin Fenöğrenmelerine ve tutumlarına etkisi incelenmiştir.Araştırmanın evrenini, Manisa li Köprübaşı lçesi Şehit Şenol Uçtu lköğretim Okulu 6.sınıfında okuyan 24 öğrenci, 7. sınıfında okuyan 53 öğrenci, 8. sınıfında okuyan 34 öğrenci veYavuz Selim lköğretim Okulu 6. sınıfında okuyan 24 öğrenci, 7. sınıfında okuyan 19 öğrencioluşturmaktadır. Araştırmaya toplam 154 öğrenci katılmıştır.Bu çalışmada, her sınıfta öğrenciler rasgele belirlenen iki grupta incelenmiştir. Her sınıfdüzeyinde gruplardan biri kontrol grubu diğeri deney grubu olarak belirlenmiştir.Uygulamadan önce bütün gruplara işlenecek ünite ile ilgili birer hazırbulunuşluk testi ve"Fen Tutum Anketi" uygulanmıştır.Bu çalışma yapılırken uygulama ünitesi olarak 6. sınıflarda "Canlının ç YapısınaYolculuk"; 7. sınıflarda "Maddenin ç Yapısına Yolculuk" ve "Ya Basınç Olmasaydı?"; 8.sınıflarda ise "Maddedeki Değişim ve Enerji" üniteleri kullanılmıştır.Bütün kontrol gruplarına uygulama süresince ünite, geleneksel yaklaşıma göre; deneygruplarına ise yapısalcı yaklaşıma göre anlatılmıştır.Uygulamadan sonra ise her sınıfa uygulama yapılan ünite ile ilgili sorulardan oluşan sontest ve Fen tutumlarında oluşan değişiklikleri saptamak için ise önce uygulanan "Fen TutumAnketi"nin aynısı uygulanmıştır.Uygulanan testlerin sonuçları, Microsoft SSPS 10.00 programında istatistiksel olarakdeğerlendirilmiştir. statistik teknikleri olarak ilişkisiz gruplar için t-testi ve ANCOVA kullanılmıştır.Sonuç olarak; "Yapısalcı Öğrenme Yaklaşımı"nın, geleneksel yönteme göre öğrencilerinbaşarısı ve Fen'e karşı tutum ve algılarını daha olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
İlköğretim 7. sınıf fen bilgisi dersi öğretiminde kullanılan aktif öğretim modellerine uygun ölçme değerlendirme tekniklerinin belirlenmesi
LKÖĞRET M 7. SINIF FEN B LG S DERS ÖĞRET M NDE KULLANILAN AKT F ÖĞRET MMODELLER NE UYGUN ÖLÇME-DEĞERLEND RME TEKN KLER N N BEL RLENMESSerap POYRAZCelal Bayar Üniversitesi, Eğitim FakültesiÖZETBu çalışmada; lköğretim 7. Sınıf Fen Bilgisi dersi öğretiminde kullanılan aktiföğretim modellerinden şbirlikli Öğrenme Yöntemine uygun ölçme-değerlendirme tekniklerininbelirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini, Manisa ili Turgutlu ilçesi Cumhuriyet lköğretimOkulu ve Arif Canpoyraz lköğretim Okulu öğrencilerinden oluşan 910 öğrenci; örneklemini isebu ilköğretim okullarının 8.sınıfındaki toplam 209 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma, Ocak-2004 /Aralık-2004 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada son-test gruplu model uygulanmış veçalışma deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, yalnızca deney grubuolmak üzere bir gruba ayrılmıştır. Deney grubuna, aktif öğretim modellerinden şbirlikli ÖğrenmeYöntemi ile Fen Bilgisi dersi öğretiminin ardından, farklı ölçme değerlendirme teknikleriuygulanmıştır.Araştırmada verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde; Bağımlı Gruplar çin?t? Testi, Bağımsız Gruplar çin ?t? Testi, Fisher' in Dönüşüm Testi (?z? Testi), Basit TekrarlıÖlçümler çin ANOVA ve Kuder Richardsonn-20 (KR20) Güvenilirlik Katsayısı kullanılmıştır.Araştırmada, kullanılan farklı ölçme-değerlendirme tekniklerinin sonuçları, şbirlikliÖğrenme Yöntemi kullanılarak işlenen Fen Bilgisi dersi hedef-davranışları ile karşılaştırılmış ve;Çoktan Seçmeli Test puanları ile Doğru-Yanlış Soru Cümleleriyle Yapılandırılmış Test puanlarıarasında anlamlı bir farklılık olmadığı, Kısa Cevaplı Test puanları ile Çoktan Seçmeli Testpuanları arasında ise anlamlı bir farklılık olduğu, benzer şekilde Kısa Cevaplı Test puanları ileDoğru-Yanlış Soru Cümleleriyle Yapılandırılmış Test puanları arasında da anlamlı bir farklılıkolduğu yönünde bir takım bulgular elde edilmiştir. Bu durum, Fen Bilgisi dersi öğretiminde,şbirlikli Öğrenme sonucu başarıyı ölçmede Çoktan Seçmeli Testler ile Doğru-Yanlış SoruCümleleriyle Yapılandırılmış Testlerin aynı oranda etkili olduğunu, Kısa Cevaplı Testlerin isediğer iki test tekniğine göre daha az başarı kaydettiğini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: lköğretim, Fen Bilgisi, Aktif Öğrenme , şbirlikli ÖğrenmeYöntemi, Ölçme, Değerlendirme.
Üniversite öğrencilerinin küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde gösterdiği davranışlar
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde yaşadığı kavramsal öğrenmelerin yanında, öğrenmenin duygusal anlamda meydana getirdiği değişiklikler, kaygı düzeylerindeki değişimler ve küresel sorunları öğrenme sürecinin beraberinde getirdiği duygusal tepkiler araştırılmıştır.Araştırma kapsamında Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesinde yapılan açık davet sonucunda tamamı gönüllü ve 10 kişiden oluşan ?Küresel Sorunları Araştırma Grubu? oluşturulmuş; bu grupta küresel çevre sorunları 8 ana başlık altında incelenmiş ve tartışılmıştır. Bu başlıklar; ozon tabakası, asit yağmurları, nükleer enerji, yağmur ormanları, çölleşme, genetiği değiştirilmiş organizmalar, iklim değişikliği, sera etkisi ve küresel ısınma şeklinde seçilmiştir. Araştırmada İngiltere Bath Spa Üniversitesi'nde daha önce uygulanan ve çalışmada diğer ülkelerde de uygulanması tavsiye edilen ?Roger's Kavramsal Modeli (Roger's Conceptual Model) ? uygulanmıştır.Araştırma ile ilgili nicel veriler Spielberger ve arkadaşlarınca geliştirilen ve Öner ve Le Compte tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Sürekli Kaygı Envanteri? ile ?Durumluk Kaygı Envanteri? ve araştırmacı tarafından hazırlanıp geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılan ?Küresel Sorunlar Algı Envanteri? ile toplanmıştır. Nitel veriler ise öğrenciler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı tarafından her başlık için ayrı olarak hazırlanan günlükler ve öğrencilere tutturulan kendi duygu ve düşüncelerini yansıttıkları günlüklerden elde edilmiştir.Küresel sorunları öğrenme sürecinde öğrencilerin kaygı düzeylerindeki değişimleri tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Küresel Sorunlar Algı Envanteri? nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları için faktör analizi, kaygı envanteri verilerinin çözümlenmesinde ise Friedman testi ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise SPSS 14 istatistik paket programı kullanılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde öğrencilerin sürekli ve durumluk kaygı düzeylerinde artış gözlenmektedir. 2. Küresel çevre sorunları öğrenme süreci sadece kavramsal olarak değil tüm boyutları ile ele alındığında bireyde daha etkili bir öğrenme ve daha hızlı ve olumlu davranış değişikliği gerçekleşmektedir. 3. Küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde öğrencilerde farklı, karamsar ve karmaşık duygusal tepkiler gözlenmiş ve öğrencilerin duygusal olarak bazı sarsıntılar yaşadıkları görülmüştür. 4. Küresel çevre sorunlarının öğretiminde kavramsal boyutun yanı sıra duygusal ve pedagojik boyutlarının da ele alındığı Rogers Kavramsal Modelinin Türk Eğitim Sisteminde kullanılabilirliği ve olumlu etkileri gözlenmiştir. 5. İnsanlığı ciddi anlamda tehdit eder hale gelen küresel çevre sorunlarının çözümü için birinci derecede öneme sahip olan unsurun çevre eğitimi olduğu göz önüne alındığında; çevre eğitiminin geleneksel öğretim yöntemlerinden kurtularak farklı boyutlarda ve farklı yöntemler ile geliştirilmesinin son derece önemli olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Küresel Çevre Sorunları, Rogers Kavramsal Modeli, Durumluk Kaygı Envanteri, Sürekli Kaygı Envanteri, Çevre Eğitimi
İşbirlikli grupların cinsiyet kompozisyonunun öğrencilerin başarı, motivasyon ve sosyal becerilerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, işbirlikli öğrenmede çoğunlukla kız, çoğunlukla erkek ve eşit oranlı cinsiyet grup kompozisyonlarının 6. sınıf öğrencilerinin Elektriğin İletimi/Fiziksel Olaylar ünitesindeki akademik başarılarına, sosyal becerilerine yönelik algılarına ve motivasyonlarına etkisini incelemektir. Çalışma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Adana'da bir ortaokulda eğitim gören 6.sınıf düzeyinde 78 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kontrol grubu bulunmayıp üç tane deney grubu vardır. Üç deney grubuna da Elektriğin İletimi ünitesi, işbirlikli öğrenme yöntemine uygun olacak şekilde uygulanmış ve öğrenciler verilen deney föyleri doğrultusunda deneylerini yaparak föyleri doldurmuşlardır. Çalışmaya ait veriler, Elektriğin İletimi/Fiziksel Olaylar Ünitesi Başarı Testi (EİBT), Öğrenmede Güdüsüsel Stratejiler Anketi (ÖGSÖ) ve Sosyal Beceri Ölçeği (SBÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Bu ölçeklerin hepsi 3 deney grubuna da uygulamadan önce ön test, uygulamadan sonra son test olacak şekilde uygulanmıştır. Toplanan verilerin analizinde ANOVA kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, cinsiyet grup kompozisyonlarının (çoğunlukla kız, çoğunlukla erkek ve eşit oranlı) akademik başarı, motivasyon ve sosyal beceri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulunmuştur
Kastamonu'da bazı ilköğretim okullarındaki öğrencilerin beslenme alışkanlıklarının sağlıkları ve başarıları üzerine etkisinin araştırılması
Hatalı beslenme alışkanlıkları, okul çağı dönemindeki çocuklarda çeşitli bozukluklara sebep olabilir. Bu çalışmada, Kastamonu'da bazı ilköğretim okullarındaki öğrencilerin sahip oldukları beslenme alışkanlıklarının, onların sağlığına ve başarı düzeyine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmaya konu olan İlköğretim Okulları, bulundukları mahallelerdeki ailelerin gelir ve eğitim seviyeleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Araştırma sırasında Şerife Bacı, Kırkçeşme, Ali Fuat Darende ve Kuzeykent İlköğretim Okullarındaki öğrencilerin günlük beslenme düzen ve alışkanlıkları anket yolu ile belirlenmiştir. Öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ile sağlık seyri ve problemleri arasında bir bağ olup olmadığı yine anket sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin başarı durumları ile beslenme alışkanlığı ve sağlık durumu arasında ilişki hem öğrenciler üzerindeki anket ve hem de öğretmen ve idarecilerden alınacak bilgi ile belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, istatistiki olarak analiz edilmiştir (SPSS).Yapmış olduğumuz araştırmada öğrencilerin beslenme alışkanlıklarının, öğrencilerin sosyodemografik ve sosyoekonomik yapılarından etkilendiği; öğrencilerin sahip olduğu beslenme alışkanlıklarının da, öğrencilerin sağlıklarını ve okul başarı durumlarını etkilediği sonucuna varılmıştır.Ulaşılan sonuçlar ışığında, beslenme eğitiminin gerekliliği ve doğru beslenme alışkanlıkları hakkında tavsiyelerde bulunulmuştur.
Normal zamanlı ve yatılı bölge okullarında okuyan ortaokul öğrencilerinin problem çözme becerileri ile günlük hayat problemi çözme becerilerinin incelenmesi
Günümüzde bilgiye ulaşmanın kolaylaşması, bireylerin bilgiyi anlamlandırma, değerlendirme ve problem çözme kapasitelerine daha fazla ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Özellikle ortaokul çağındaki öğrenciler, gelişimsel olarak soyut düşünme becerilerinin geliştiği, sosyal ilişkilerin çeşitlendiği ve akademik başarı baskısının arttığı bir dönemden geçmektedirler. Bu dönemde öğrencilerin problem çözme becerileri sadece akademik alanlarla sınırlı kalmayıp, günlük yaşamın içinde karşılaştıkları sorunlarla da yakından ilişkilidir. Problem çözme becerisi, bireyin karşılaştığı bir sorunu tanımlayabilmesi, çözüm yolları üretebilmesi, alternatifleri değerlendirebilmesi ve etkili bir çözüm yolu belirleyerek uygulamaya koyabilmesi sürecini içerir. Problem çözme becerisi, bu beceriler arasında oldukça kritik bir yer tutmakta, bireyin hem okul ortamında hem de okul dışı yaşantısında karşılaştığı sorunlara karşı daha etkili stratejiler üretmesini sağlamaktadır. Bu araştırmada normal zamanlı ve yatılı bölge okullarında okuyan ortaokul 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri ile günlük hayat problemi çözme becerilerinin demografik özellikler ve sınıf düzeyi açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını rasgele örnekleme yöntemi ile aynı ilçede bulunan bir normal zamanlı okulda ve bir yatılı bölge okulunda öğrenim gören 355 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler araştırmaya gönüllü olarak dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 18 sorudan meydana gelen "Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri Testi" ve 21 sorudan meydana gelen "Mantıksal Düşünme Grup Testi" kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS24 veri analiz programının deneme sürümü ile analiz edilmiş ve verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle istatistiksel karşılaştırmalarda parametrik istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Bu testler cinsiyet ve öğrenim türüne göre yapılan karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda ANOVA testi, değişkenler arası ilişki ve etkinin belirlenmesinde ise Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi şeklindedir. Araştırma sonucunda öğrencilerin Mantıksal Düşünme ve Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki meydana geldiği belirlenmiştir (p<,05). Erkek öğrencilerin, kız öğrencilere kıyasla hem mantıksal düşünme hem de günlük hayat problemi çözme becerileri bakımından daha yüksek düzeyde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yatılı bölge okullarında öğrenim gören öğrencilerin, normal zamanlı okullardaki öğrencilerden mantıksal düşünme ve günlük hayat problemi çözme becerilerinde daha yüksek düzeye sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf düzeyi yükseldikçe, öğrencilerin hem mantıksal düşünme hem de günlük hayat problemi çözme beceri düzeylerinde anlamlı bir artış meydana geldiği belirlenmiştir. Mantıksal düşünme becerileri testine göre öğrencilerin mantıksal düşünme düzeylerinin somut düzeyde olduğu, yatılı bölge okullarındaki öğrencilerde geçiş düzeyine ulaşan öğrencilerin normal zamanlı okullara göre daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kavramsal değişim metinlerinin etkililiği: Meta analiz çalışması
Bu çalışmada meta analiz yöntemi kullanarak kavramsal değişim metinlerinin akademik başarı üzerindeki etkililiği ve çeşitli çalışma karakteristiklerinin etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada, 42 yayınlanmış ve yayınlamanmış çalışmanın etki büyüklüğü analiz edilmiştir. Kavramsal değişim metinlerine ait genel etki büyüklüğü 1.18 olarak hesaplanmıştır. Bu değer Cohen kriterlerine göre oldukça büyük bir etki büyüklüğüdür.Kavramsal değişim metinlerinin, geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte elde edilen bulgular analize dahil edilen çalışmalar arasında bir yayın yanlılığı olmadığını göstermektedir. Çalışmaların uygulandığı konu alanına göre en büyük etki kimya alanında ve üniversite düzeyinde bulunmuştur. Uygulayıcı etkisi ise çalışmada öğrenci başarısına etki ederek tek anlamlı farklılığı oluşturan etken olarak tespit edilmiştir.
Harmanlanmış öğrenme ortamının fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğası ve bilimsel araştırmayı anlamaları üzerine etkisi
Bu çalışmada, yüz yüze öğrenme ortamına kıyasla sosyal yapılandırmacılığa dayalı oluşturulan harmanlanmış öğrenme ortamının, Fen Bilgisi (FB) öğretmen adaylarının bilimin doğası ve bilimsel araştırmayı anlamaları üzerine etkisini araştırılmıştır. Ön test ? son test kontrol grup desenli bu çalışmaya, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim gören 3.sınıf I. ve II. öğretim öğretmen adayları katılmıştır. Öğretmen adayları seçkisiz atama yapılarak deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. I. öğretim öğretmen adayları kontrol grubu (11 erkek, 31 kız), II. öğretim öğretmen adayları da deney grubu (12 erkek, 26 kız) olarak belirlenmiştir.Bu çalışma, 2010-2011 eğitim öğretim yılının 14 haftalık ders dönemi sürecinde, ?Bilimsel Araştırma Yöntemleri? ve ?Fen Öğretimi Laboratuvar Uygulamaları-I? dersleri kapsamında gerçekleştirilmiştir. ?Bilimsel Araştırma Yöntemleri? ve ?Fen Öğretimi Laboratuvar Uygulamaları-I? dersleri kapsamındaki uygulamalar, deney grubu için sosyal yapılandırmacı bakış açısına dayalı oluşturulan harmanlanmış öğrenme ortamına göre, kontrol grubu için ise yüz yüze öğrenme ortamına göre tasarlanmıştır. Deney grubu için tasarlanan ?Harmanlanmış Öğrenme Ortamı?, yüz yüze ve çevrimiçi öğrenme ortamlarının güçlü yönleri dikkate alınarak bütünleştirilmiş ve web destekli araştırma projesi uygulamaları ile desteklenerek dinamik bir öğrenme ve öğretme süreci oluşturulmuştur. Kontrol grubu için ise yüz yüze öğrenme ortamı, araştırma projesi uygulamaları ile desteklenerek yürütülmüştür.Araştırmada yüz yüze öğrenme ortamına kıyasla harmanlanmış öğrenme ortamının öğretmen adaylarının bilimin doğası ve bilimsel araştırmalara ilişkin görüşleri üzerine etkisi, ?Bilimin Doğası İle İlgili Görüş Anketi (BDİGA)? ile ?Bilimsel Araştırma İle İlgili Görüş Anketi (BAİGA)? çalışmanın başında ve sonunda uygulanarak belirlenmiştir. Anketlerin ön ve son uygulamalarından hemen sonra daha derinlemesine veri elde etmek, özellikle son uygulamalardan sonra öğrencilerin bilimin doğası ve bilimsel araştırmalara ilişkin görüşlerindeki değişim ve değişimin nedenlerini ayrıntılı bir şekilde belirlemek amacıyla deney ve kontrol grubundaki tüm öğretmen adaylarıyla bireysel yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Mülakatlar anketlerdeki sorularla paralel bir şekilde yürütülmüştür. Verilerin analizinde, nitel ve nicel yaklaşımlar birlikte kullanılmıştır. Nitel veriler daha önce yapılan çalışmalarda kullanılan bir yaklaşımla nicel veri haline dönüştürülmüştür (Kaya, 2009; Vazquez-Alonso ve Manassero-Mas, 1999). Bu sayede anketler ile mülakatlardan elde edilen veriler bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmiştir.Çalışmada, harmanlanmış öğrenme ortamının yüz yüze öğrenme ortamına kıyasla öğretmen adaylarının bilimin doğası ve bilimsel araştırma ile ilgili kavramları anlamaları üzerine etkisini araştırmak için çalışma sonucunda elde edilen verilere çok değişkenli kovaryans (MANCOVA) analizi uygulanmıştır. Araştırmada ayrıca, deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin bilimin doğası ve bilimsel araştırmalar ile ilgili görüş anketlerindeki her soruya verdikleri cevaplar arasındaki muhtemel farklılıkları detaylarıyla incelenmek için, Kay-Kare Testi (Crosstabs) uygulanmıştır.Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, deney grubu öğretmen adaylarının bilimin doğası ve bilimsel araştırmalara ilişkin görüşlerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak daha anlamlı bir farklılık meydana geldiği belirlenmiştir (p<0,001). BDİGA ve BAİGA ön testlerine uygulanan Kay-Kare testi sonucunda, sadece BDİGA 1. ve 5. soruları dışında deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. BDİGA ve BAİGA son testlerine uygulanan Kay-Kare testi sonucunda ise, BDİGA 3., 5. ve 7. sorular ile BAİGA 2. ve 3(b). soruları dışındaki diğer tüm sorularda deney grubu lehine anlamlı farklılıklar çıkmıştır (p<0,05). Buna ilaveten, BDİGA 3., 5. ve 7. ile BAİGA 2. ve 3(b). sorularında deney ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Elde edilen sonuçların deney grubu lehine çıkması, yapılan son mülakatlarda nedenleri ile birlikte açığa çıkarılmıştır. Deney grubu öğretmen adayları, son mülakatlarda bilimin doğası ve bilimsel araştırmalara ilişkin görüşlerindeki değişimin gerekçesi olarak genellikle çevrimiçi uygulamaların etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca harmanlanmış öğrenme ortamının öğrenmeyi daha anlamlı ve kalıcı yaptığını ve akranlar ile öğretim üyesi arasındaki iletişimi ve etkileşimi olumlu bir şekilde arttırdığını ifade etmişlerdir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel boyuttaki çevresel sorunlara ilişkin teknolojik pedagojik alan bilgisi ve sınıf içi uygulamalarının araştırılması
Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi (FB) öğretmen adaylarının küresel boyuttaki çevresel sorunlar (KBÇS) (küresel ısınma, asit yağmurları, ozon tabakasının seyrelmesi) kapsamındaki Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ve sınıf içi uygulamalarını araştırmaktır. Tarama metodunun kullanıldığı bu çalışma, 2010-2011 eğitim öğretim yılının bahar döneminde, Fırat Üniversitesi, Fen bilgisi öğretmenliği programı, 4. sınıfta öğrenim gören rastgele seçilmiş 54 (29 Kız ve 25 Erkek) öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Bu çalışmada FB öğretmen adaylarının TPAB`ı; konu alan bilgisi, pedagojik bilgi ve teknolojik bilgi olmak üzere üç farklı bilginin bileşimi olarak ele alınmıştır. FB öğretmen adaylarının konu alan bilgisi; kavramsal bilgi, bilimin doğası ve bilimsel araştırma bileşenlerinden; fen'e özgü pedagojik alan bilgisi (FPAB); FT program bilgisi, ilköğretim öğrencilerinin öğrenme güçlükleri ile ilgili bilgi, öğretim strateji ve yöntem bilgisi ve değerlendirme bilgisi bileşenlerinden; teknolojik bilgi ise genel ve fen öğretimi için olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır. Çalışmada, öğretmen adaylarının TPAB`ı ve sınıf içi uygulamaları nitel ve nicel veri toplama araçlarının birlikte kullanıldığı üçgenleme yaklaşımı ile araştırılmıştır. FB öğretmen adaylarının konu alan bilgisini belirlemek için KBÇS kavram testleri, bilimin doğasına ilişkin görüş anketi (BDİGA), bilimsel araştırmaya ilişkin görüş anketi (BAİGA); fen'e özgü pedagojik alan bilgisi (FPAB) ve teknolojik bilgilerini belirlemek için bireysel yarı-yapılandırılmış mülakatlar; pedagojik alan bilgisi (PAB), teknolojik alana bilgisi (TAB), teknolojik pedagojik bilgi (TPK) ve TPAB bilgisini belirlemek için vignetteye dayalı mülakatlar ile ders planı hazırlama metodu kullanılmıştır. FB öğretmen adaylarının, ilköğretim fen sınıflarındaki uygulamalarının değerlendirilmesinde ise veri toplama aracı olarak, gözlem notları, ders video kayıtları ve Likert yapıdaki Geliştirilmiş Öğretim Gözlem Ölçeği kullanılmıştır.Verilerin analizinde, nitel ve nicel yaklaşımlar birlikte kullanılmıştır. Nitel veriler daha önce yapılan çalışmalarda kullanılan bir yaklaşımla nicel veri haline dönüştürülmüştür. (Kaya, 2009; Vazquez-Alonso ve Manassero-Mas, 1999). Elde edilen verilerin analizi, öğretmen adaylarının KBÇS konularındaki sahip oldukları kavramsal bilgi, bilimin doğası ve bilimsel araştırmayla ilgili görüşlerinin kısmen bilimsel olarak yeterli düzeyde olduğunu, ayrıca konu alan bilgisi kapsamında genel kavram yanılgılarına sahip olduklarını göstermiştir. FB öğretmen adaylarının FPAB ve teknolojik bilgi seviyelerinin yeterli düzeyde olduğu, fakat özellikle PAB'ın alt bileşenlerinden ilköğretim öğrencilerinin konuya özgü öğrenme güçlükleri bilgilerinin, TAB ve TPB seviyelerinin de oldukça yetersiz düzeyde olduğu belirlenmiştir. TPAB'ın beş bileşeninde ise öğretmen adaylarının, KBÇS'ye ilişkin konuların öğretiminde kullanılan teknoloji destekli strateji ve yöntem bilgisi bileşeninde yeterli düzeyde olduklarını diğer dört bileşende yetersiz oldukları tespit edilmiştir. FB öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamalarını yaptıkları okullarda KBÇS konularını işledikleri derslerden elde edilen sınıf içi uygulama verileri, küresel ısınma konusunda; ders tasarımı ve uygulaması için %62,04, kavramsal bilgi %63,80, işlemsel bilgi %61,85, etkileşimsel iletişim %62,96 ve öğretmen öğrenci ilişkisi %73,80 oranında başarılı olduklarını göstermiştir. Asit yağmurları konusunda; ders tasarımı ve uygulaması için %63,98, kavramsal bilgi %61,67, işlemsel bilgi %62,13, etkileşimsel iletişim %61,02 ve öğretmen öğrenci ilişkisi %75,93 oranında başarılı olduklarını göstermiştir. Ozon tabakasının seyrelmesi konusunda ise; ders tasarımı ve uygulaması için %59,44, kavramsal bilgi %56,20, işlemsel bilgi %55,65, etkileşimsel iletişim %52,13 ve öğretmen öğrenci ilişkisi %74,63 oranında başarılı olduklarını göstermiştir.Araştırma sonuçlarının istatistiksel analizleri, FB öğretmen adaylarının küresel ısınma konusunda; konu alan bilgisinin, PAB ve sınıf içi uygulamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğunu (p<0,01); ancak alan bilgisi ve TPAB arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığını göstermiştir (p>0,05). Asit yağmurları konusunda; alan bilgisi ile PAB (p<0,01) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğunu; fakat alan bilgisinin TPAB ve sınıf içi uygulamalar arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Ozon tabakasının seyrelmesi konusunda ise; alan bilgisinin, PAB ve TPAB arasında anlamlı bir ilişkinin (p<0,01) olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın alan bilgisi ve sınıf içi uygulama arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı belirlenmiştir (p>0,05).
İlköğretimde fen ve teknoloji dersini yürüten öğretmenlerin öğretim sürecinde yaşadıkları sorunlar: Elazığ ili örneği
Bu araştırma Elazığ ilindeki İlköğretim fen ve teknoloji dersini yürüten öğretmenlerin öğretim sürecince yaşadıkları sorunları belirlemek amacıyla yapılmış bir çalışmadır.Araştırmanın çalışma evrenini, Elazığ iline bağlı ilköğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma evrenini temsil etmek üzere, Elazığ il merkezi ve ilçe merkezlerinden random yöntemiyle seçilen ilköğretim okullarındaki fen bilgisi dersini yürüten 50 öğretmen örneklem olarak belirlenmiştir. Seçilen bu okulların ilköğretim birinci kademe 4 ve 5.sınıflarını okutmakta olan sınıf öğretmenleri ile ilköğretim ikinci kademe fen bilgisi derslerini yürüten fen bilgisi öğretmenlerine ulaşılmıştır. Sınıf Öğretmenliği ile Fen ve Teknoloji öğretmenliği branşından 50 öğretmene hazırlanan anket uygulanmıştır.Toplanan verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Kişisel bilgilerde ise yüzde ve frekans tekniği uygulanmıştır. Öğretmenlerin Fen ve Teknoloji dersi öğretim süreci öncesinde, öğretim sürecinde, ölçme değerlendirme sürecinde, Fen ve Teknoloji dersinde, Fen ve Teknoloji dersi öğretim programında yaşadıkları sorunların güçlük düzeylerinin branşa (Fen ve Teknoloji öğretmeni - Sınıf öğretmeni), cinsiyete (Kadın ? Erkek), yüksek lisans yapıp yapmama durumuna göre, öğretmenlerin görev yerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olup olmadığını test etmek için t-testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin Fen ve Teknoloji dersi öğretim süreci öncesinde, öğretim sürecinde, ölçme değerlendirme sürecinde, Fen ve Teknoloji dersinde, Fen ve Teknoloji dersi öğretim programında yaşadıkları sorunların güçlük düzeylerinin mesleki kıdem (0-5 yıl, 6-10 yıl, 11-15 yıl, 16 yıl ve üzeri) ve eğitim durumuna göre istatistiki olarak değişip değişmediğini test etmek için ANOVA kullanılmıştır.Süreç öncesinde, süreçte, ölçme değerlendirmede, fen ve teknoloji dersinde ve öğretim programında branş, eğitim durumu ve görev yeri açısından anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Fakat analiz sonucunda süreç öncesi ve ölçme değerlendirme aşamalarında fen ve teknoloji öğretmenlerinin sınıf öğretmenlerine oranla daha fazla güçlük yaşadığı, süreçte ise sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji öğretmenlerine oranla daha fazla güçlük yaşadığı görülmektedir. Öğretim programı ile ilgili sorunlarda cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık görülmektedir. Fakat genel olarak bakıldığında Fen ve Teknoloji dersini yürüten öğretmenlerinin uygulamada karşılaştıkları sorunlarda (Süreç öncesi hazırlıkta karşılaşılan sorunlar, Süreçte karşılaşılan sorunlar, Ölçme değerlendirme etkinliklerinde karşılaşılan sorunlar), Fen ve Teknoloji dersi ile ilgili karşılaşılan sorunlarda ve Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programıyla ilgili sorunlarda cinsiyet açısından kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla daha fazla sorun yaşadığı görülmektedir. Kıdem açısından Tukey testinden elde edilen verilere göre 0-5 yıl ile 16 yıl ve üzeri arasında 0-5 yıl lehine ayrıca Yüksek lisans eğitimi açısından da yüksek lisans yapan öğretmenler lehine anlamlı farklılık görülmektedir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim, Fen Eğitimi, Ölçme Değerlendirme, SPSS, Öğretim Programı
İlköğretim okullarında (devlet?özel) ve dershanelerde görev yapan fen ve teknoloji öğretmenlerinin kullandıkları öğretim yöntem ve teknikleri ile ilgili öğrenci görüşleri
Günümüz bilgi çağında, bir alanla ilgili çok fazla bilgi bulunmaktadır. Dolayısıyla bu kadar fazla bilgiyi öğrencilere öğretmek çoğu kez mümkün olmamaktadır. Okul ve sınıf ortamı, kullanılan materyaller, kullanma şekilleri, öğretme yöntemleri, öğrenci, öğretmen arasındaki ilişkiler, öğretmenin özellikleri, öğrencilerinin özellikleri gibi birçok şey öğrenme ve öğretmeyi etkilemektedir.Müfredatın genişliği dolayısıyla, kısıtlı ders saatleri çok verimli kullanılmalıdır. Ancak bu şekilde öğrenciler amaçlanan bilgi düzeyine ulaştırılabilirler. Fakat genellikle öğretmenlerin hangi öğretim yöntemlerini hangi konuda kullanacaklarını ,hangi çeşit malzeme ve yardımcı kaynaklardan yararlanacaklarını bilmediklerinden ötürü müfredat bitimi sonunda öğrencilerin beklenen bilgi düzeyine ulaştırılamadığı görülmektedir.Bu çalışmada Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinde bulunması gereken nitelikler ve Fen Eğitiminin amaçları ile önemi belirtilmiştir. Fen Biliminin öğretimi sırasında hangi öğretim yöntemlerinin kullanılabileceği, yöntemlerin avantajları ve dezavantajları açıklanmıştır. Ayrıca araç gereçlerin hangi özelliklere sahip olduğu ve nasıl kullanılacağı da belirtilmiştir.Sonuç olarak bu çalışmada kolej ve devlet ilköğretim okulları ile dershanelerde kullanılan öğretim yöntemleri, öğretmen özellikleri, sınıf ortamı, kullanılan ders kaynakları, araç ve gereçler karşılaştırılmıştır.Her üç kurumda da farklı ya da benzer eğitim ve öğretim durumuna rastlanmıştır. Araştırma öğrencilerin kolej ya da dershanelere paralı da olsa devam etmelerinin nedenlerine de ışık tutmaktadır.Dünyada meydana gelen değişmeler tüm kesimleri etkilediği gibi eğitimle ilgili unsurlarında hızlı bir değişim göstermesine neden olmaktadır. Toplumda değişim sürecini başlatma sorumluluğu bulunan eğitim kurumlarının kendi yapısal özelliklerine, içinde bulunduğu çevrenin öğretmen, öğrenci ve velilerinin beklentilerine uygun değişim uygulamaları yapması zorunla hale gelmektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoetik eğitimiyle ilgili uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının, fen ve teknoloji dersinde biyoetik konularının öğretiminin gerekli olup olmadığına, biyoetik konularının ele alındığı derslerde karşılaşılabilecek sorunlara ve bu sorunların çözümüne yönelik uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmada tek grup öntest-sontest araştırma modeli kullanılmıştır. Bunun için Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören üçüncü sınıflardan toplam 80 öğretmen adayı ile uygulama yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sırasında biyoetik öğretimi konusunda öğretmen adaylarının aktif katılımını gerektiren öğrenci merkezli öğretim etkinlikleri düzenlenmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Biyoetik Görüşme Formları? ve ?Biyoetik Eğitimi Değerlendirme Anketi? kullanılmış, ayrıca öğretmen adaylarından bazıları ile görüşme yapılmıştır. Veri toplama araçları ile hem öğretmen adaylarının biyoetik öğretimine hem de uygulamalar sırasında karşılaşılabilecek sorunlar ile bu sorunların çözümüne yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler için nitel ve nicel analiz birlikte yapılmıştır. Nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. Nicel verilerin analizi için de verilerin yüzde frekans değerleri alınmıştır.Yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar şunlardır:?Öğretmen adaylarının ahlâk, etik ve biyoetik konularındaki bilgileri artmıştır.?Öğretmen adayları etiğin öğretilebilir olduğunu düşünmektedir.?Öğretmen adayları biyoetik eğitiminin gerekli olduğuna inanmaktadır.?Öğretmen adayları biyoetik konularına farklı açılardan bakmanın önemini kavramışlardır.?Öğretmen adayları biyoetik konularının derslerde ele alınması sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar bakımından daha bilinçli hale gelmişlerdir.?Öğretmen adayları derslerde hem işleyiş hem de değerlendirme sırasında bireysel farklılıkların önemini kavramışlardır.Araştırma sonunda biyoetik konularının fen ve teknoloji derslerinde ele alınması, bunun sadece ilköğretimle değil ortaöğretim biyoloji derslerinde de dikkate alınması ve biyoetik öğretimi konusunda öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi gibi çeşitli öneriler yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: etik, ahlâk, biyoetik, fen ve teknoloji öğretimi
Web destekli probleme dayalı öğrenme ortamlarının bilişsel ve duyuşsal öğrenme ürünlerine etkisi: Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Fakültesi örneği
Bu araştırmanın amacı, web destekli probleme dayalı öğrenme ortamı kullanımının öğrencilerin "Isı ve Sıcaklık" konusundaki akademik başarılarına, problem çözme becerilerine ve internet kullanımına yönelik tutumlarına etkisini belirlemektir. Araştırmanın deneysel uygulaması 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği 3. sınıf B-C şubelerinde öğrenim gören 68 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 30, kontrol grubunda 38 öğrenci yer almıştır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın verileri "Isı ve Sıcaklık" konusu akademik başarı testi, problem çözme becerisi tutum ölçeği ve internet kullanımına yönelik tutum ölçeği ile toplanmıştır.Akademik başarı testi ve tutum ölçeklerinden elde edilen veriler SPSS 15.0 programında korelasyon, bağımsız gruplar için t testi, tek faktörlü varyans analizi ve tekrarlı ölçümler için iki faktörlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir.Araştırmanın nicel bölümünün sonuçlarına göre, "Isı ve Sıcaklık" konusunda web destekli probleme dayalı öğrenme ortamı kullanımı öğrencilerin akademik başarılarında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluşturmuştur [F(1-119) = 145.48, p<0,05)]. Web destekli probleme dayalı öğrenme ortamı problem çözme beceri düzeyi üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın oluşmasına neden olmuştur [F(1-119) = 19.55, p<0,05)]. Web destekli probleme dayalı öğrenme ortamı kullanımı, öğrencilerin internet kullanımına yönelik tutumları üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluşturmuştur [F(1-119) = 38.31, p<0,05)].Araştırmada öğrencilerin akademik başarı, problem çözme beceri düzeyi ve internet kullanımına yönelik tutumları cinsiyet ve mezun olunan lise türü değişkenine göre de incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Web Destekli Probleme Dayalı Öğrenme Ortamının öğrencilerin akademik başarı, problem çözme beceri düzeyi ve internet kullanımına yönelik tutumlarında artışın meydana geldiği görülmüştür.
Fen ve teknoloji ile sınıf öğretmen adaylarının teknolojinin doğasına yönelik görüşleri
Bu çalışmada fen ve teknoloji ile sınıf öğretmenliği adaylarının teknolojinin doğası hakkında teknoloji, teknolojinin sosyal yapısı, teknoloji ile bilim arasındaki ilişki ve teknoloji ile toplum arasındaki ilişki konularında görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde okuyan fen bilgisi ve sınıf öğretmen adayları katılmıştır. Teknolojinin doğası hakkındaki görüşleri belirlemek için Aikenhead, Fleming ve Ryan (1989) tarafından geliştirilen ?Teknolojinin Doğası Hakkında Görüşler? (VOSTS) anketi kullanılmıştır. Teknoloji (2 soru), teknoloji ile bilim arasındaki ilişki (4 soru), teknoloji ile toplum arasındaki ilişki (8 soru) ve teknolojinin sosyal yapısı (3 soru) konularını içeren 17 soru bu araştırma için seçilerek Türkçeye adapte edilmiştir. Öğretmen adaylarının teknolojinin doğası hakkındaki görüşlerini daha detaylı incelemek için 12 fen bilgisi, 8 sınıf öğretmen adaylarııyla görüşmeler yapılmıştır.Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının teknolojinin doğası konusunda kavram yanılgılarına sahip oldukları bulunmuştur. Öğretmen adayları teknolojinin tanımı konusunda kabul edilebilir görüşe sahip iken, toplumun teknoloji üzerine etkisi konusunda gerçekçi görüşe sahip oldukları görülmektedir. Öğretmen adayları bilim ile teknoloji arasındaki ilişki konusunda bazı özellikler bakımından yetersiz bakış açısına sahip oldukları, teknolojinin bilimden bağımsız olarak ilerleyebildiğini bilmedikleri görülmüştür.Öğretmen adaylarının teknolojinin sosyal yapısında yetersiz görüşe sahip oldukları görülmekteyken fakat 4.sınıf öğretmen adaylarının daha gerçekçi görüş bildirdiği görülmüştür.Öğretmen adaylarının bölümlerine göre verdikleri cevapların ki-kare analizinde 4.sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının teknoloji, teknoloji ile bilim arasındaki ilişki, teknolojinin toplum üzerine etkisi konularında diğer fen bilgisi öğretmen adaylarına göre daha gerçekçi bakış açısına sahip oldukları görülmektedir. 4.sınıf sınıf öğretmen adayları teknoloji ile bilim arasındaki ilişki ve teknolojinin toplum üzerine etkisi konularında 3.sınıf sınıf öğretmen adaylarına göre daha gerçekçi görüşteyken, 3.sınıf sınıf öğretmen adayları ARGE için teknolojinin önemi konusunda daha gerçekçi görüşte oldukları görülmektedir. 3.sınıf fen bilgisi öğretmen adayları teknoloji tanımı ve teknolojinin toplum üzerindeki etkisi konularında 3.sınıf sınıf öğretmen adaylarına göre daha gerçekçi görüşteyken, 3.sınıf sınıf öğretmen adayları ARGE için teknolojinin önemi, toplumun teknoloji üzerine etkisi ve teknolojinin sosyal yapısı konularında 3.sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarına göre daha gerçekçi görüşte oldukları görülmektedir. 4.sınıf fen bilgisi öğretmen adayları teknolojinin tanımı ve teknolojinin sosyal yapısı konularında 4.sınıf sınıf öğretmen adaylarına göre daha gerçekçi görüşte oldukları görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Teknolojinin doğası hakkında görüşler, Fen ve Teknoloji Öğretmen Adayları, Sınıf Öğretmen Adayları, Kavram Yanılgıları, Bilim, Teknoloji, Toplum
İlköğretim 6.sınıf öğrencilerinin maddenin tanecikli yapısı ünitesindeki başarılarına, tutum ve algılamalarına çoklu zeka kuramının etkisi
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin maddenin tanecikli yapısı ünitesindeki başarılarına, tutum ve algılamalarına geleneksel öğretim yöntemine kıyasla Çoklu Zeka Kuramı' nın etkisini araştırmak ve Çoklu Zeka Kuramı' nın ilköğretim 6. sınıf fen ve teknoloji müfredatı açısından uygulanabilirliğini göstermektir.Ön test-son test kontrol grup tasarımının kullanıldığı bu çalışma, 2007-2008 eğitim-öğretim yılının ilk döneminde Van ili Merkez ilçesi İsmail Hakkı Tonguç İlköğretim Okulu'ndaki 6/A (N=25) ve 6/B (N=25) sınıflarında öğrenim gören toplam 50 öğrenci ile haftada 4 ders saati olmak koşuluyla yaklaşık olarak 7 hafta boyunca yürütülmüştür. İlk hafta boyunca ön testler ve son haftada ise son testler uygulanmıştır. İki sınıfta rasgele seçilen kontrol grubundaki öğrencilerle geleneksel öğretim yöntemine göre, deney grubundaki öğrencilerle ise Çoklu Zeka Kuramına göre hazırlanmış öğretim etkinlikleri ile dersler işlenmiştir.Her iki gruptaki dersler araştırmacı tarafından yürütülmüş olup, kontrol grubunun eğitim çalışmaları 4 ders saatinde tamamlanabilmiştir. Deney grubuna ise uygulamaya başlamadan önce 1 ders saati ayrılmış ve Çoklu Zeka Kuramı anlatılmıştır. Deney grubunun eğitim çalışmaları 5 ders saatinde tamamlanabilmiştir.Çalışmanın başlangıcında her iki gruptaki öğrencilerin hazır bulunuşluklarını ölçmek için ön bilgi testi uygulanmıştır. İki farklı yöntemin (geleneksel öğretim yöntemi ve Çoklu Zeka Kuramı) öğrencilerin başarıları, tutum ve algılamaları üzerine etkisini tespit etmek için başarı testi ile tutum ve algılama anketi tüm öğrencilere son test olarak uygulanmıştır.Çalışma sonucunda elde edilen veriler SPSS 16.0 yazılımı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hipotezlerin değerlendirilmesinde bağımlı (eşleştirilmiş) ve bağımsız gruplarda t-testi kullanılmıştır. Çalışmadaki veriler hakkında tanımlayıcı bilgiler sağlamak için ayrıca frekans dağılımı ve yüzdelerle birlikte test tablolarının yanında, tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma vb.) tablosu da verilmiştir. Ortalamalara ilişkin karşılaştırmaları görsel olarak vermek için ortalama grafiği (mean pluts) elde edilmiş ve bağımlı gruplar için değişkenler arasında korelasyon katsayıları verilerek yorumlanmıştır.Elde edilen verilere göre; gruplar arası karşılaştırmalarda hem ön bilgi testi, hem de başarı testi bakımından kontrol ve deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Diğer ikili karşılaştırmalar da ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemektedir.Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, Çoklu Zeka Kuramına dayalı öğretim etkinliklerinin öğrencilerin maddenin tanecikli yapısı ünitesindeki başarılarına, fene olan tutum ve algılamalarına anlamlı bir katkı sağladığı görülmüştür.
Fen ve teknoloji dersi öğretmenlerinin eğitim ve öğretime yönelik ihtiyaçlarının belirlenmesi (Ankara ili örneği)
Fen eğitimi bir ülkenin gelişmesinde, bilimsel ve teknolojik açıdan ilerlemesinde önemli bir yere sahiptir. Gelişme ve ilerlemeyi sürdürecek olan bireylerin yetişmesinin temel koşulu ise kaliteli bir fen eğitimi almalarından geçer.Günümüzde eğitimin kalitesini arttırmak için öğretim programları güncelleştirilmekte ve geliştirilmektedir. Bu gereksinimin yanı sıra dikkate alınması gereken önemli bir husus ta, öğretmenlerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu ihtiyaçların giderilerek, eğitimin kalitesinin arttırılmasını sağlamaktır. Geleceğimizi teslim ettiğimiz öğretmenlerin, öğrencileri ile etkili iletişim kurabilen, öğrencilerine zengin öğrenme ortamları hazırlayabilen, alanında yetkin, öğretim teknolojilerini kullanabilen, üretken, takım çalışmasına yatkın, çevresindekilere model olan, alanındaki ulusal ve uluslar arası gelişmeleri izleyebilen, kaynaklardan yararlanabilen, eğitimin kalitesinin arttırılmasına öncülük eden, Cumhuriyetin temel ilkelerini koruyan bireyler olması beklenmektedir.Bu bireylerin sayesinde, ülkemizde fen ve teknoloji okur-yazarı, bilimsel düşünebilen, sorgulayan, araştıran insan sayısı artacak, ülkemiz bilimsel ve teknolojik açıdan ilerleme kaydedecek, hızla gelişen ve değişen dünyada rakipleriyle daha çok mücadele eden bir konuma gelecektir. Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin önemi burada ortaya çıkmaktadır. Etkili ve ihtiyaçları tam olarak karşılanmış bir öğretmen, zamanının büyük bir kısmını hedeflere ulaşmak için harcayacaktır. En güzel yatırım insana ve eğitime yapılandır.Bu araştırma İlköğretim Fen ve Teknoloji dersine giren öğretmenlerin eğitim ve öğretime yönelik ihtiyaçlarını belirlemek amacı ile 2006-2007 eğitim-öğretim yılı, bahar döneminde Ankara ili merkez ilçelerinde (Çankaya, Elmadağ, Etimesgut, Yenimahalle, Sincan), Fen ve Teknoloji dersine giren 89 öğretmen ile yapılmıştır. Araştırmada bilgi toplama aracı olarak likert tipi 88 soruluk ihtiyaç belirleme anketi kullanılmıştır.Anket sonuçlarına göre;?Anket çalışmasına katılan öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu ankette yer alan görüşler hakkında ? Çok ihtiyaç hissettiklerini? ifade etmişlerdir.?Anket çalışmasına katılan bayan öğretmenlerin ihtiyaçları ile bay öğretmenlerin ihtiyaçları arasında anlamlı bir fark yoktur.?Anket çalışmasına katılan öğretmenler, mesleki deneyim yılına göre kategorize edildiğinde ihtiyaçları bakımından anlamlı bir fark yoktur.?Anket çalışmasına katılan öğretmenler, mezun oldukları bölümlere göre kategorize edildiğinde ihtiyaçları bakımından anlamlı bir fark yoktur.
İlköğretim 8. sınıflarda mitoz ve mayoz hücre bölünmeleri konusunun öğretiminde bilgisayar destekli öğretim yönteminin öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmada, ilköğretim 8. sınıflarda mitoz ve mayoz hücre bölünmeleri konusunun öğretiminde bilgisayar destekli öğretim yönteminin öğrenci başarısına etkisi, geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak araştırılmıştır.Bu çalışma, 2006?2007 öğretim yılında Van ili Ferit Melen İlköğretim Okulunda öğrenim gören iki farklı sınıftan 60 öğrenci ile yapılmıştır. Okullarda eğitim-öğretim yönetmeliğinin yeni gruplar oluşturulmasına olanak vermemesi nedeniyle yarı deneysel ön test-son test kontrol grup deseninin uygulandığı çalışmada sınıflardan biri rastgele olarak deney grubu diğeri ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Derslerin işlenişi aynı öğretmen tarafından kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle, deney grubunda bilgisayar destekli öğretim yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.Uygulamanın başında her iki gruba da geçerliliği uzman kişilerce yüksek bulunan ön bilgi testi uygulanmış, bu test uygulama sonunda tekrar öğrencilere yaptırılmıştır.Çalışmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Science) bilgisayar programında t-testi analiziyle değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda bilgisayar destekli öğretim yönteminin mitoz ve mayoz hücre bölünmeleri konusunun öğretilmesinde geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili bir yöntem olduğu görülmüştür.
Fen bilgisi dersinde bilimsel tartışma odaklı öğretimin etkililiğinin incelenmesi
Bu araştırma, 2006-2007 öğretim yılında Amasya Fatih İlköğretim Okulu 7.- 8. sınıf öğrencilerine ve 2007-2008 öğretim yılında aynı okulda önceki sene 7. sınıfta kendileriyle çalışılan ve 8. sınıfa geçen öğrencilerle yapılmıştır. Çalışmada öğrencilerin seçilen fen konularındaki başarıları, fene karşı tutumları, bilimin doğasıyla ilgili kavramları anlamaları ve tartışmaya katılma istekliliklerinin bilimsel tartışma odaklı fen öğretimi ile değişimi incelenmiştir. Uygulama süresi iki yıldır. İlk yılda 7. sınıf öğrencileri ile seçilen fen konularının öğretimi bilimsel tartışma odaklı fen etkinlikleri ile yapılmış ve öğrencilerin yönteme alışması sağlanmıştır. 7. sınıflara ait bulgular, her iki yıla ait 8. sınıfların bulgularıyla birlikte değerlendirilmiştir. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel tasarıma göre uygulanan araştırmada, öğrencilerden fen bilgisi ve bilimin doğasıyla ilgili olarak yapılan mülakatlarla da bilgi toplanmıştır.Bilimsel tartışma odaklı fen öğretimi ile geleneksel yöntemin uygulandığı sınıflardaki öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı fark gözlenmiştir. İki yıl süresince bilimsel tartışma odaklı fen öğretimi yapılan sınıfın akademik başarı puanlarının, bir yıl süreyle aynı yöntemin uygulandığı sınıftan daha yüksek olduğu; aralarında anlamlı bir fark oluşmadığı tespit edilmiştir. Bilimsel tartışma odaklı fen öğretimi ve geleneksel yöntemin uygulandığı sınıflar arasında, öğrencilerin fene karşı tutumlarında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Bilimin doğasıyla ilgili kavramları anlamalarında, bilimsel tartışma odaklı fen öğretiminin yapıldığı sınıflarda geleneksel yöntemin uygulandığı sınıflara göre daha yüksek başarı ve sınıflar arasında anlamlı farklılık elde edilmiştir. Bilimsel tartışma odaklı fen öğretiminin uygulandığı sınıflarda uygulama öncesi ve sonrasında öğrencilerin tartışma becerilerinde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir.Öğrencilerin başarıları, tutumları, bilimin doğası ile ilgili kavramları anlamaları ve tartışma becerileri cinsiyete göre incelendiğinde, kız ve erkek öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir.
Fen ve teknoloji dersinde kavram haritası kullanımının öğrenci tutumu, başarısı ve bilgi kalıcılığına etkisi
Yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren fen öğretimi konusunda yapılan birçok araştırmada öğrencilerin çoğunlukla fizik konularında, özellikle de elektrik ile ilgili konularda çok fazla zorlandığı görülmüştür. Fen eğitimi üzerindeki en olumsuz etkinin, öğrencilerin sahip olduğu kavram yanılgıları olduğunun farkında olan fen eğitimcileri, elektrik ile ilgili ünitelerin nasıl öğretilmesi gerektiğini, anlamlı ve kalıcı öğrenmeyi sağlamak ve kavram yanılgılarını bertaraf etmek için en etkili öğretim yöntem ve tekniğini belirlemek zorundadır. Bilgilerin birbiriyle ilişkilendirilerek yapılandırılmasına, böylece anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesine olanak sağlayan tekniklerden birisi de kavram haritalarına dayalı öğretim tekniğidir.Bu araştırmanın amacı; ilköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersinde Yaşamımızdaki Elektrik ünitesinin öğretiminde, kavram haritası tekniğinin öğrencilerin başarısına, öğrenmelerin kalıcılığına ve fene karşı tutumlarına etkisini ortaya çıkarmaktır.Araştırmada öntest- sontest- kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubunda kavram haritası tekniği, kontrol grubunda ise anlatım yöntemi kullanılarak Fen ve Teknoloji Öğretim Programı çerçevesinde uygulamalar yapılmıştır.Bu çalışmanın örneklemini, Ankara ili, Nallıhan ilçesi, Sarıyar İlköğretim Okulu'nun 7. sınıfta öğrenim gören 34 öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma 2007-2008 eğitim- öğretim yılı ikinci döneminde yapılmıştır.Öntest- sontest- kontrol gruplu deneysel desen modeline göre Başarı Testi ve Fene Tutum Ölçeği uygulamanın başlangıcında ve bitiminde olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Son testin uygulanmasından 3 hafta kadar bir süre sonra kalıcılık testi uygulanmıştır. Sonuçlar SPSS programında analiz edilmiştir.İstatistiksel olarak değerlendirilen sonuçlar, ?Yaşamımızdaki Elektrik? ünitesinde kavram haritası ile yapılan öğretimin olumlu sonuçlarını ortaya çıkarmıştır. Kavram haritalarının öğrencilerin akademik başarısını ve bilgilerin kalıcılığını arttırdığı ve fene karşı tutumlarını olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, kavram haritaları, elektrik, ilköğretim, tutum
Fen ve teknoloji dersinde periyodik çizelgenin öğretiminde 5e modelinin öğrenci tutum ve başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı. ? Fen ve Teknoloji Dersinde Periyodik Çizelgenin Öğretiminde 5E Modelinin Öğrenci Tutum ve Başarısına Etkisi?ni araştırmaktır.Çalışmanın örneklemini, M.E.B. 30 Eylül Yatılı İlköğretim Bölge Okulu'nda öğrenim gören 45 tane ilköğretim yedinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma 2007-2008 öğretim yılının birinci döneminde yapılmıştır. Çalışmada öntest- sontest kontrol grubu dizaynı kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi için rasgele iki sınıf seçilmiştir. Kontrol grubuna geleneksel öğretim metoduyla, deney grubuna ise yapılandırıcı öğretime dayalı 5E Metodu ile eğitim verilmiştir. Her iki grupta da periyodik cetvel ile ilgili benzer aktiviteler yapılmıştır.Çalışmanın hipotezlerini test etmek için t-testi ve ANCOVA analizi yapılmıştır. Analiz, sonuçlarında, 5E modeliyle eğitim verilen öğrencilerin, başarıları ile geleneksel metotla eğitim verilen öğrencilerin başarıları arasında 5E metodu lehine anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. Ayrıca 5E modeliyle eğitim verilen öğrencilerin fen bilgisine karşı tutumları ile geleneksel metotla eğitim verilen öğrencilerin tutumlarında da geleneksel metot lehine anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.Bu çalışmanın bulgularına dayanarak, fen ve teknoloji eğitiminde öğrencilerin bilişsel alanın üst düzey davranışlarının kazanılmasında 5E modelinin daha etkili olduğu sonucuna varılabilir.Anahtar Kelimeler: Fen ve Teknoloji Eğitimi, Periyodik Çizelge, Yapısalcılık, 5E Metodu.
İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinde atom kavramı hakkında imaj oluşturmada rol oynama yönteminin etkisi
Bu çalışmada, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin atom kavramı hakkında imaj oluşturmalarında rol oynama yönteminin etkisi, geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak araştırılmıştır. Bu çalışma, 2005?2006 öğretim yılında Aksaray ili Güzelyurt ilçesi Gaziemir-Yakacık İlköğretim Okulunda öğrenim gören iki farklı sınıftan 46 öğrenci ile yapılmıştır. Okullarda eğitim-öğretim yönetmeliğinin yeni gruplar oluşturulmasına olanak vermemesi nedeniyle yarı deneysel ön test-son test kontrol grup deseninin uygulandığı çalışmada sınıflardan biri rastgele olarak deney grubu diğeri ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Aynı öğretmen tarafından dersler, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle, deney grubunda rol oynama yöntemiyle işlenmiştir. Uygulamaya başlamadan önce her iki gruba da geçerliliği uzman kişilerce yüksek bulunan ön bilgi testi ve atom hakkında imaj belirleme testi uygulanmış, bu testlerden imaj belirleme testi uygulama sonrasında tekrar öğrencilere yaptırılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Science) bilgisayar programında t-testi ve ANCOVA analiziyle değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda rol oynama yönteminin atom kavramının öğretilmesinde geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili bir yöntem olduğu görülmüştür.
İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin fen bilgisi dersindeki başarılarına ev ödevi çalışmalarının etkisi
ÖZETLKÖĞRET M K NC KADEME ÖĞRENC LER N N FEN B LG SDERS NDEK BAŞARILARINA EV ÖDEV ÇALIŞMALARININ ETK SBurcu GÜNDOĞAN ÖZBENBilim, insanların yaşamını daha rahat ve güvenilir kılmak için yapılançalışmalar sonucu oluşan bulgular ve deneyimler birikimi olduğuna göre güngeçtikçe gelişmesi doğaldır. Bilimsel gelişmeye bağlı olarak da teknolojide hızlı birbiçimde gelişip değişecektir. Bilim ve teknolojinin gelişmesinde fen bilimlerinin yerive önemi büyük olduğundan fen bilimleri eğitiminin önemi de çok büyüktür. FenBilgisi başarısını doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen birçok değişkenbulunmaktadır. Dolaylı olarak etkileyenlerden biri de ev ödevidir, ev ödevleriöğretim değerlerini yanında eğitim değeri olan bir etkinliktir.Bu araştırmada ilköğretim Fen Bilgisi öğretiminde ev ödevlerinin öğrencibaşarısı üzerine etkisi ele alınmıştır. Okullarımızda ev ödevlerinin hazırlanması,verilmesi ve değerlendirilmesi sürecini en doğru şekilde işletmek ve konun öneminivurgulamak amacıyla da bu araştırma yapılmıştır.lk olarak ev ödevlerinin öğrenmedeki rolü, işlevleri, ev ödevi verirken dikkatedilmesi gereken noktalar, ev ödevinin değerlendirilmesi, Türk Milli Eğitim sistemiiçerisindeki ev ödevinin yeri konularında bilgi verilmiştir.Araştırma 2005-2006 öğretim yılında Ankara ili, Kazan lçesi, Kayılköğretim Okulundaki 7. sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Hazırlanıpuygulanan öntest ve sontest sonucunda elde edilen bulgular SPSS paket programınagirilmiş ve veriler % ,f ve t-testi sonuçlarına göre yorumlanmıştır. Son olaraksonuçlar ve öneriler ortaya konmuştur.
Kalkonoid benzeri maddelerin sentezi ve 4π fotosiklizasyon reaksiyonları
Bu çalışmanın birinci bölümünde kalkonoid benzeri 10 adet madde (1-10); (2E,4E)- l,5-difenilpenta-2,4-dien-l-on (1), (2£,4£)-l-(2-nitro)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on (2), (2£:,4£)-l-(3-nitro)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on (3), (2£,4^-l-(4-nitro)fenil-5- fenilpenta-2,4-dien-l-on (4), (2£'54JE)-l-(2-metoksi)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on (5), (2£,4£)-l-(3-metoksi)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on (6), (2£,4£)-l-(4-metoksi)fenil-5- fenilpenta-2,4-dien-l-on (7), (2£,4£)-l-(2-metil)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on, 8, (2£,4JE)-l-(3-metil)fenil-5-fenilpenta-2,4-dien-l-on (9), (2£,4^)-l-(4-metil)fenil-5- fenilpenta-2,4-dien-l-on (10), Claisen-Schmidt reaksiyonuna göre sentezlendi. Yapılan literatür araştırması sonucuna göre 2, 8 ve 9 nolu maddelerin yeni ve 1, 3, 4, 5, 6, 7 ve 10 nolu maddelerin ise bilinen maddeler olduğu tespit edildi. Çalışmanın ikinci bölümünde sentezlenen Kalkon benzeri (2E,4E)-l,5~diaril-2,4- pentadien-1-on bileşiği ve türevlerinden fotokimyasal elektrosiklik reaksiyonları sonucu kiral siklobüten yapısında yeni 10 adet madde (11-20) sentezlendi. Bu maddeler; rel-cis- 3-benzoil-4-fenil-l-siklobüten (11), rel-cis-3-(2-nitro)benzoil-4-fenil-l -siklobüten (12), rel-cis-3-(3-nitro)benzoil-4-fenil- 1 -siklobüten (13), rel-cis-3-(4-nitro)benzoil-4-fenil- 1 - siklobüten (14), rel-cis-3-(2-metoksi)benzoil-4-fenil-l -siklobüten (15), rel-cis-3-(3- metoksi)benzoil-4-fenil- 1 -siklobüten (16), rel-cis-3-(4-metoksi)benzoil-4-fenil- 1 - siklobüten (17), rel-cis-3-(2-metil)benzoil-4-fenil-l -siklobüten (18), rel-cis-3-(3-metil) benzoil-4-fenil-l -siklobüten (19), rel-cis-3-(4-metil)benzoil-4-fenil-l -siklobüten (20), olarak adlandırıldı. Sentezlenen maddelerin yapılan spektroskopik olarak NMR, FT-IR, UV ve LC-MS/MS teknikleri kullanılarak aydmlatıldı. Anahtar Kelimeler: Kalkonoidler, Dihidrokalkon, Kiral, Siklobüten, NMR, LC-MS/MS. IV
Bütünleştirici öğrenme kuramına uygun bilgisayar destekli dijital deney araçları ile fen laboratuar deneyleri tasarlama ve uygulama
ÖZET Fen laboratuarlarında kullanılan geleneksel deney araçların öğrencileri sınırlı bir alanda çalışmak zorunda bırakması ve teknolojiye kolay adapte olabilecek bireyler yetiştirme zorunluluğu, fen laboratuarlarını bilgisayar destekli modern araçlarla donatmayı zorunlu hale getirmiştir. Bu amaçla fen laboratuarlarında kullanılabilecek bilgisayar destekli dijital deney araçlarından biri Data Logger' dır. Data Logger, sensörleri aracılığıyla gerçek ortamdan aldığı verileri, sanal ortamda grafik ve tablolarla işleyen bir deney aracıdır. Bu çalışma, geleneksel deney araçları yerine Data Logger ile yapılan deneylerin, öğrenci başarısı üzerindeki etkisini araştırmak ve öğrencilerin Data Logger ile yapılan deneyler hakkındaki görüşlerini ortaya koymak amacıyla düzenlenmiştir. Çalışma 2004-2005 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öğrenci başarısını test etmek amacıyla deneysel yöntem; öğrencilerin uygulamalar ve Data Logger hakkındaki görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla özel durum yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi, fen bilgisi öğretmenliği programı, birinci sınıfta, 2004-2005 öğretim yılı, bahar yarıyılında öğrenim gören ve Temel Fizik-2 dersi kapsamında yürütülen laboratuar uygulamalarına katılan 100 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Deney grubunu örneklemdeki bir şube oluştururken, (N=50) kontrol grubunu da, başka bir şube (N=50) oluşturmuştur. Şubelerden hangisinin deney, hangisinin kontrol grubu olacağı şans yoluyla tayin edilmiştir. Çalışmada veri toplamak amacıyla 22 sorudan oluşan çoktan seçmeli bir test, yan yapılandırılmış mülakat ve yapılandırılmamış gözlem kullanılmıştır. Uygulamada, deney grubuna bütünleştirici laboratuar yaklaşımı doğrultusunda Data Logger ile yürütülen deneyler yaptırılırken, kontrol grubuna aynı yaklaşıma uygun geleneksel deney araçlarıyla yürütülen deneyler yaptırılmıştır. Araştırma sonunda, deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundakilere göre daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca, mülakat ve gözlemlerden Data Logger ile yapılan deneylerin öğrencilerin ilgisini çektiği, anlamlı öğrenme için fırsatlar sağladığı da tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Data Logger, Bilgi ve İletişi Teknolojileri, Bütünleştirici Laboratuar Yaklaşımı, Fizik Laboratuarı V
İşbirlikli öğrenme yoluyla kavramsal anlamaya yönelik öğretimin öğrencilerin çevre kavramlarını anlamalarına ve çevre farkındalıklarına etkisi:7. sınıf ?insan ve çevre? ünitesi örneği
İşbirlikli Öğrenme Yoluyla Kavramsal Anlamaya Yönelik Öğretimin Öğrencilerin Çevre Kavramlarını Anlamalarına ve Çevre Farkındalıklarına Etkisi: 7. Sınıf ?İnsan ve Çevre? Ünitesi ÖrneğiBu çalışmanın amacı, kavramsal anlamaya dayalı işbirlikli öğrenme yönteminin; öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, çevre farkındalıklarına, kavramsal anlama ve çevreye yönelik tutumlarıyla ilgili kalıcılıklarına etkisini araştırmaktır.Uygulama, 2008- 2009 yılı bahar döneminde, İzmir ili Buca İlçesi Mehmet Emin Yurdakul İlköğretim Okulu, 7. sınıfında deney grubu olarak 29 öğrencinin bulunduğu 7/B ve kontrol grubu olarak 30 öğrencinin bulunduğu 7/C sınıflarında yürütülmüştür. Yaklaşık, 4 hafta boyunca, deney sınıfında fen ve teknoloji dersi işbirlikli öğrenme yoluyla kavramsal anlamaya dayalı olarak işlenirken, kontrol sınıfında ise Fen ve Teknoloji programına uygun olarak işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini belirlemek için kavramsal anlama düzeyi belirleme testi, çevre farkındalıklarını ölçmek için çevre tutum ölçeği ve çevre farkındalığı görüşme formu, deney grubu öğrencilerinin denel işlem boyunca sürdürülen yöntem hakkındaki görüşlerini tespit etmek için; kavramsal anlamaya dayalı işbirlikli öğrenme görüşme formu kullanılmıştır. Uygulanan veri toplama araçlarından, kavramsal anlama düzeyi belirleme testi, çevre farkındalığı görüşme formu ve kavramsal anlamaya dayalı işbirlikli öğrenme görüşme formu araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında her iki sınıfa da kavramsal anlama düzeyi belirleme testi, çevre tutum ölçeği uygulanmıştır. Her iki sınıftan 5'er öğrenci ile uygulama öncesinde ve sonrasında araştırmacı tarafından geliştirilen çevre farkındalığı görüşme formu kullanılarak çevre farkındalığı konusunda ve ayrıca uygulama sonunda deney grubunda yer alan 5 öğrenci ile kavramsal anlamaya dayalı işbirlikli öğrenme görüşme formu kullanılarak denel işlem boyunca sürdürülen yöntem konusunda yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Denel işlem sona erdikten 4,5 ay sonra kavramsal anlama düzeyi belirleme testi ve çevre tutum ölçeği her iki gruba kalıcılık testi olarak tekrar uygulanmıştır.Araştırmada, deney ve kontrol sınıfı öğrencileri arasında kavramsal anlama düzeyi açısından deney grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Öğrencilerin çevre farkındalıkları konusunda iki grup arasında nicel olarak deney grubu lehine anlamlı fark görülürken aynı zamanda nitel olarak da deney grubu lehine gelişme izlenmiştir. Araştırma sonucunda işbirlikli öğrenme yoluyla kavramsal anlamaya dayalı öğretimin yürürlükte olan fen ve teknoloji programına göre kavramsal anlama ve çevreye yönelik tutumlarla ilgili kalıcılığı sağlamada daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin işbirlikli öğrenme ile ilgili olumlu düşünceler taşıdığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İşbirlikli öğrenme, kavramsal anlama, fen eğitimi, çevre farkındalığı, çevreye yönelik tutum, kalıcılık
Fen ve teknoloji öğretiminde kavramsal değişim stratejilerine dayalı olarak maddenin yapısı ve özellikleri konusunun öğretimi
Bu çalışmanın amacı, kavramsal değişim stratejilerine dayalı etkinliklerle yürütülen Fen ve Teknoloji dersi 7. Sınıf Maddenin Yapısı ve Özellikleri ünitesinin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, başarı güdülerine, problem çözme becerilerine ve fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır.Uygulama 2008 yılı bahar döneminde İzmir İli Balçova Ertuğrulgazi İlköğretim Okulu, 7. sınıfında deney grubu olarak 24 öğrencinin bulunduğu 7/B ve kontrol grubu olarak da 24 öğrencinin bulunduğu 7/A sınıfları ile gerçekleştirilmiştir. Yaklaşık 10 hafta boyunca, deney grubunda fen ve teknoloji dersi kavramsal değişime dayalı olarak işlenirken, kontrol grubunda Fen ve Teknoloji öğretim programına uygun olarak işlenmiştir. Kavramsal değişim amacıyla kullanılan materyaller, Yapılandırmacı Öğretim kuramının 5E modelini temel almakta olup, çalışma yaprağı, kavramsal değişim metinleri ve analojilerdir. Uygulama öncesinde ve sonrasında her iki sınıfa da kavram testi, başarı güdüsü ölçeği, problem çözme becerileri ölçeği, fen ve teknolojiye yönelik tutum ölçeği, ayrıca deney grubuna kavramsal değişim stratejileri tutum ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencilerinin kavram yanılgılarını ve kavramsal değişimlerini belirlemek amacıyla öğrencilerin kavram testine verdikleri cevaplar incelenmiş ve her iki gruptan 6'şar öğrenci ile uygulama sonrasında yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır.Araştırmada deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında kavramsal anlama düzeyleri ve başarı güdüsü açısından deney grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Başarı güdüsü, problem çözme becerileri ve fen ve teknolojiye yönelik tutumları açısından her iki grup öğrencileri ve ön ve son testler arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
Fen eğitiminde sanal gerçeklik programları üzerine bir çalışma: "Güneş sistemi ve ötesi: Uzay bilmecesi" ünitesi örneği
Araştırmada sanal gerçeklik programlarının sunmuş olduğu üç boyutlu görsel malzemelerin, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersindeki astronomi konusundaki başarılarına ve kalıcılıklarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilköğretim 7. Sınıf öğrencilerinin zihinlerinde astronomi konularını daha iyi yapılandırabilmek amacıyla sanal gerçeklik programlarına uygun etkinlik yaprakları geliştirilmiştir. Hazırlanan etkinlik yaprakları sanal gerçeklik programları kullanılarak Aydın ilindeki alt sosyoekonomik düzeyde seçilen bir İlköğretim okulundaki yedinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmanın modeli; öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu modeldir Araştırmanın çalışma grubunu deney grubunda 30, kontrol grubunda 30 öğrenci olmak üzere toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubuna güvenirlik katsayısı .73 olan 20 maddeden oluşan astronomi başarı testi uygulama öncesi ön test, uygulama sonrası son test ve uygulamadan üç ay sonra kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol grupları arasında uygulanan yönteme göre anlamlı farklılığın olup olmadığını belirlemek üzere ?karışık ölçümler için iki faktörlü anova? analizi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında Sanal gerçeklik programları destekli yapılan uygulama ile ders işleme sürecine hiçbir etki yapılmadan yapılan öğretimin öğrencilerin başarılarındaki kalıcılığa etkisini belirlemek amacı ile ilişkili örneklemler için tek faktörlü anova analizi yapılmıştır. Uygulama sonucuna göre sanal gerçeklik programları kullanılarak yapılan öğretim sonucunda deney grubunun akademik başarısının kontrol grubuna göre daha fazla arttığı görülmüştür.Anahtar sözcükler: Astronomi öğretimi, fen öğretimi, sanal gerçeklik
Fen ve teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri, akademik başarıları ve tutumları üzerindeki etkisi
Teknolojik ilerlemeler ve bilimsel buluşlar ülkelerin bu alanlarda kendilerini geliştirebilmeleri için toplumu oluşturan bireylerin eğitimleri üzerine yoğunlaşmalarına yol açmıştır. Özellikle fen öğretiminde bireylerin sorgulayabilen, eleştirel düşünebilen, karşılaştıkları sorunlara değişik çözüm yolları üretebilen ve teknolojiyi kullanarak bilgiye ulaşabilen niteliklerde yetişmelerini sağlayabilecek öğrenme yaklaşımlarının Fen ve Teknoloji öğretiminde kullanılması büyük bir önem kazanmıştır. Bu amaçla fen öğretim programlarının gözden geçirilmesi ve yenilenmesi yoluna gidilmiş, öğrenci merkezli ve bilginin öğrenenler tarafından yapılandırılmasını esas alan yaklaşım ve stratejilerin kullanılması üzerinde durulmaya başlanmıştır. Bu sebeple, temelleri yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olan sorgulayıcı öğrenme önem kazanmıştır. Fen öğretimindeki yeni yaklaşımlar sorgulamayı ve öğrencilerin kendi kendilerine öğrenmelerinde sorgulayıcı öğrenmeyi temel almıştır.Araştırmanın amacı, Sorgulayıcı öğrenme stratejilerine dayalı olarak yürütülen Fen ve Teknoloji ders uygulamalarının öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri, akademik başarıları ve Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bu araştırmanın problemini: ?Fen Bilgisi Dersi ?YA BASINÇ OLMASAYDI ?? Ünitesinin Öğretiminde Sorgulayıcı Öğrenme Stratejilerinin Öğrencilerin Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri, Akademik Başarıları ve Tutumları Üzerindeki Etkileri Nelerdir?? sorusu oluşturmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri ve Fen ve Teknoloji Dersine yönelik tutumlarıdır. Bağımsız değişkeni ise öğrenme stratejileridir.Fen ve Teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin etkililiğini sınamaya yönelik bu çalışmada ?ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen? kullanılmıştır. Araştırmada deneysel bir çalışam olduğundan evren ve örneklem seçimine gidilmemiş, çalışma grubu alınmıştır. Çalışma grubunu İzmir ili Bayındır ilçesindeki Canlı 60. Yıl İlköğretim okulundaki 7. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada 7. sınıf öğrencilerinin bir önceki yıldaki akademik başarı ortalamaları ve ön test denkliğine bakılarak biri deney (7-A sınıfı) diğeri kontrol grubu (7-B) olarak atanmıştır. Deney grubu (n= 18) ve kontrol grubu (n=18) öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada yedinci sınıf Fen öğretim programıdaki ?Ya Basınç Olmasaydı?? ünitesiyle ve yedi hafta (21 ders saati) sürdürülmüştür. Deney grubundaki öğrencilere 5E öğrenme modeli temel alınarak sorgulayıcı öğrenme stratejilerine uygun olarak hazırlanan deney ve uygulama etkinlikleriyle öğretim yapılmıştır. Etkinlikler öğrencilerin sorgulama becerilerini geliştirmeyi amaçlayacak şekilde soru sorma, sorunun çözümüne yönelik denence kurma, çözümüne yönelik deney tasarlama ve uygulamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere ise 5E öğrenme modeline uygun olarak ders planları hazırlanmış, kontrol grubundaki öğrencilerin etkinlikleri, Fen Bilgisi öğretim programına uygun ders kitaplarındaki deneyleri ve uygulamaları kapsayacak şekilde hazırlanıp uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak ?Akademik Başarı Testi?, ?Fen'e Yönelik Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği?, ?Fen Bilgisi Tutum Ölçeği? ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Açık uçlu sorular her iki gruptaki öğrencilere son test olarak uygulanırken hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla deney grubundaki 9 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen verilere göre uygulama öncesi her iki gruptaki öğrencilerin başarı testleri, sorulayıcı öğrenme becerileri algıları ve fene yönelik tutum puanları arasında herhangi anlamlı bir fark bulunmamıştır. Uygulama sonunda ise başarı testi, sorgulama becerileri algıları ve açık uçlu soruların sonuçlarına göre deney grubu öğrencilerin lehine anlamlı fark bulunmuştır. Ancak Fen'e yenlik tutumlarında ise her iki grupta anlamlı bir fark bulunamamıştır. Deney grubundaki öğrencilerle uygulamanın etkililiğine yönelik yapılan görüşme sonuçları da sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin etkililiğini desteklemektedir.Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin yeni öğrenme yaklaşımları ve stratejileri ile ilgili hizmet içi eğitim seminerlerine alınmaları, öğrencilerin gruplar halinde fen laboratuvarını kullanmaları, laboratuvar araç-gereçlerinin yeterli sayıda olması ve öğrencilerin laboratuvarda bulunmayan ancak evlerinden ya da dışarıdan kolayca sağlayabilecekleri malzemeleri derse zamanında ve tam olarak getirmesi konusunda ikna edilmesi, 2005 Fen ve Teknoloji Öğretim Programı'nada sorgulayıcı öğrenmeye dayalı etkinlikler konularak Fen ders kitaplarında da bu etkinliklere yer verilmesi, Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin derslerinde günlük yaşamdan örneklere yer vermesi önerilmektedir. Ayrıca bu araştırma İlköğretim 7. sınıf ?Ya Basınç Olmasaydı?? ünitesinde uygulanarak öğrencilerin akademik başarıları, sorgulama becerileri algıları ve Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları incelenmiştir. İleride bu yaklaşım fen derslerinde farklı ünitelerde ya da farklı derslerde (Türkçe, İngilizce, Tarih, Coğrafya, Matematik vb.) uygulanarak etkilliği araştırılabilir. Bunun yanısıra sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin problem çözme becerileri, eleştirel düşünme becerileri ya da fen yaratıcılıkları üzerine etkisi ve bunların öğrencilerin sorgulama becerileri arasındaki ilişkisine bakılabilir.Anahtar Kelimeler: Yapılandırmacı Yaklaşım, Sorgulayıcı Öğrenme Stratejisi, Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri, Akademik Başarı, Fen'e Yönelik Tutum.
5E modelinin kullanıldığı kavramsal değişime dayalı öğretimde üst bilişin etkileri: 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik bir uygulama
Bu araştırmanın amacı 5E modelinin kullanıldığı kavramsal değişime dayalı öğretimin, 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamalarına, öğrenme yaklaşımlarına, üst bilişlerine ve üst bilişe yönelimli sınıf çevresine yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır.Araştırmada, hem nicel hem de nitel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Deney grubunda 5E öğrenme modeline dayalı bir öğretim yapılmıştır. Bu modele dayalı olarak, kavramsal değişim modelinin dört koşulu (hoşnutsuzluk, anlaşılırlık, mantıklılık ve işe yararlık) öne çıkarılmış, öğrencilerin üst bilişlerinin bu koşullar aracılığıyla gelişmesi amaçlanmıştır. Kontrol grubunda Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına göre sınıf içinde önerilen ve ders öğretmeninin kullandığı öğretim yapılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilere, Kuvvet ve Hareket Kavram Testi (KHKT), Üst Biliş Dokümanı (ÜBD), Derinlemesine Öğrenme Yaklaşımı Ölçeği (DÖYÖ), Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımı Ölçeği (YÖYÖ), Üst Bilişe Yönelimli Sınıf Çevresi Ölçeği-Fen (ÜBYSÇÖ-F) ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İzmir ili Buca ilçesinde bir ilköğretim okulunda öğrenim gören 52 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubu 25 ve kontrol grubu ise 27 öğrenciden oluşmaktadır.Araştırmanın nitel bölümünde deney grubundaki öğrencilerin kavramsal anlamalarındaki üst bilişlerindeki ve öğrenme yaklaşımlarındaki değişimin daha yakından izlenmesi için deney grubundan amaçlı örnekleme yoluyla 3 adet hedef öğrenci seçilmiştir. Hedef öğrencilerin seçiminde, deney grubundaki öğrencilerin ön testlerden aldıkları puanlar hesaplanmış ve bu puanlar yüksek, orta ve düşük grup olmak üzere gruplandırılmıştır. Daha sonra her bir gruptan 3 öğrenci seçilmiştir. Hedef öğrencilerin yer aldığı iki grubun çalışmaları sırasında karşılıklı konuşmalarının kaydedilmesi için, birer ses kayıt cihazı ile ses kaydı gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın nicel bölümünden elde edilen verilerin analizinde t testi ve MANOVA kullanılmıştır. Karşılaştırmalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Hedef öğrencilerin kavramsal anlamalarındaki, üst bilişlerindeki ve öğrenme yaklaşımlarındaki değişimin incelenmesi amacıyla içerik analizi yapılmış ve kodlama kategorileri geliştirilmiştir.Uygulama sonrasında deney grubu öğrencilerinin KHKT'den aldıkları puanlar kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı düzeyde azalmıştır. ÜBD'nın Bilişin Bilgisi faktöründen aldıkları puanlar karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür. ÜBD'nin Bilişin Düzenlenmesi faktörü için son testte anlamlı bir fark yoktur. DÖYÖ'den son testte aldıkları puanlar karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı bir fark varken YÖYÖ için anlamlı bir fark yoktur. ÜBYSÇÖ-F'den alınan puanlara göre, Paylaşılan Kontrol faktörü dışındaki Duygusal Destek, Öğrenci-Öğrenci Etkileşimi, Öğrencinin Sesi ve Üst Bilişsel Talepler faktörlerinde deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında anlamlı farklar gözlenmiştir.Hedef öğrencilerle yapılan ön görüşmeler, öğrencilerin bilimsel gerçeklerden farklı anlayışlara sahip olduklarını ortaya çıkarmıştır. Son görüşmede kuvvet ve hareketle ilgili konularda olumlu yönde değişmeler gözlenmiştir. Araştırmada etkinliklerden sonra yapılan görüşmeler aracılığıyla öğrencilerin sahip olduğu üst bilişsel kategoriler ortaya çıkarılmıştır. Öğrencilerde gözlenen bu kategoriler, nitelik açısından farklılaşmaktadır. Ayrıca kategorilerin öğrencideki değişim süreci de farklıdır. Benzer şekilde ön ve son görüşmelere göre öğrenme yaklaşımlarındaki değişim farklı şekilde gerçekleşmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında, kavramsal değişim modelini etkileyen unsurlar dikkate alınarak eğitimcilere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Fen ve teknoloji dersinde kullanılan farklı deney tekniklerinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine, bilimin doğasına yönelik görüşlerine, laboratuvara yönelik tutumlarına ve öğrenme yaklaşımlarına etkileri
Bu çalışmanın amacı, fen ve teknoloji dersinde kullanılan araştırmaya dayalı ve açık uçlu deney tekniklerinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine, bilimin doğasına yönelik görüşlerine, laboratuvara yönelik tutumlarına ve öğrenme yaklaşımlarına etkilerini incelemektir.Çalışmaya, İzmir ili Buca ilçesi Vali Rahmi Bey İlköğretim Okulunda açık uçlu deney tekniğinin uygulandığı 30 kişilik deney?1 grubu, araştırmaya dayalı deney tekniğinin kullanıldığı 31 kişilik deney?2 grubu ve fen ve teknoloji öğretim programının uygulandığı 30 kişilik kontrol grubu öğrencileri katılmıştır. Uygulama, yaklaşık 8 hafta boyunca ?Kuvvet ve Hareket? ve ?Yaşamımızdaki Elektrik? ünitelerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma öncesinde ve sonrasında, Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği, Bilimsel Bilgi Ölçeği, Fen Laboratuvarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Fen'i Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği üç çalışma grubuna da uygulanmıştır. Ayrıca, deney?1 ve deney?2 gruplarından 5'er öğrenci ile uygulama sonrasında bilimsel bilgi ve feni öğrenme yaklaşımları konularında görüşme yapılmıştır. Bunlara ilaveten, deney?1 ve deney?2 gruplarında yer alan öğrenciler, uygulama boyunca bilimsel süreç becerilerini kullanma düzeylerini belirlemek için gözlem formu (BSB-GF) aracılığıyla tek tek gözlenmiştirÇalışma sonuçları, deney?1, deney?2 ve kontrol sınıfları arasında bilimsel süreç becerileri ve fen'i öğrenme yaklaşımları açısından deney?1 ve deney?2 grubu lehine anlamlı farklılıkların olduğunu, deney?1 ve deney?2 grupları arasında anlamlı farklılıkların olmadığını göstermiştir. Ayrıca, deney?1 grubu öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin kullanımına yönelik gözlem formundan elde ettikleri puanlar ile bilimsel süreç becerileri ölçeğinden elde ettikleri puanlar arasında orta düzey bir ilişki (r=0.556) olduğu, deney?2 grubu öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin kullanımına yönelik gözlem formundan elde ettikleri puanlar ile bilimsel süreç becerileri ölçeğinden elde ettikleri puanlar arasında orta düzey bir ilişki (r=0.656) olduğu görülmüştür. Bunlara ilaveten görüşmeye katılan deney?1 ve deney?2 grubu öğrencilerin görüşme sonuçlarıyla, uygulama sonunda elde ettikleri ölçek puanlarının genel olarak bir paralellik içinde olduğu görülmüştür.
STEM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarına, problem çözme becerilerine, bilimsel yaratıcılıklarına, motivasyonlarına ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, STEM (Science-Technology-Engineering-Mathematics) temelli Lego etkinliklerinin ortaokul 6.sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılıklarına, problem çözme becerilerine, STEM tutumlarına, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına ve akademik başarılarına olan etkisini tespit etmektir. Araştırmada deneysel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Alanya'da bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yapıldığı okulda öğrencilere Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği (BYÖ), Problem Çözme Envanteri (PÇE), STEM Tutum Ölçeği (STÖ), Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği (FÖYMÖ) ve Akademik Başarı testleri uygulanmıştır. Çalışmaya toplamda 85 öğrenci katılmıştır. Çalışma grubunda; 29 öğrenci kontrol grubu, 28 öğrenci deney grubu-I, 28 öğrenci deney grubu-II olarak araştırmacı tarafından belirlenmiştir. Uygulama 7 haftalık bir süreci kapsamıştır. Senaryo dahilinde STEM temelli Lego etkinlikleri yapılmıştır. Çalışmada, literatürde yer alan Kuvvet ve Hareket Akademik Başarı Testi (KHABT), Maddenin Özellikleri Akademik Başarı Testi (MÖABT), Hayvanlar Akademik Başarı Testi (HABT) ve Ses Akademik Başarı Testi (SABT) kullanılmıştır. Gruplara ilişkin ön test son test farkının normal dağılım gösterip göstermediğine Kolmogorov-Smirnov testi ile bakılmıştır. Normallik varsayımını sağlamayan ölçeklerde ve testlerde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi; normallik varsayımının sağlandığı ölçek ve testlerde İlişkili Örneklemler İçin t-Testi yapılmıştır. Kontrol grubu ve ön test gruplu deney grubunun ön testlerinin karşılaştırılmasında İlişkisiz Örneklemler İçin t-Testi yapılmıştır. Grupların son testlerinin karşılaştırılmasında Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Son olarak kullanılan ölçeklerin akademik başarıyı yordayıp yordamadığına ilişkin analizlerde regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda BYÖ'ye ait orijinallik boyutunda deney grubu-I lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. STÖ ölçeğine ait sonuçlarda anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Grupların FÖYMÖ'ye ait son test sonuçlarında araştırma yapmaya ve performansa yönelik motivasyon boyutlarında deney grupları lehine; grupların PÇE'ye ait öz denetim boyutunun son test sonuçlarında ise deney grubu-I lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Akademik başarı testleri analizinde sadece MÖABT'e ilişkin son test puanlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. KHABT, HABT ve SABT'a ait son test sonuçlarında deney grubu-I lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca, grupların HABT'a ait son test puanlarının karşılaştırıldığı analizde deney grupları lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; STEM temelli Lego etkinliklerinin yapıldığı deney gruplarında öğrencilerin STEM tutumlarında bir değişim gözlenmezken; bilimsel yaratıcılıklarının geliştiği, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının arttığı, problem çözme becerilerini geliştirdikleri ve akademik başarılarını arttırdıkları tespit edilmiştir.
Ortaokul 6. sınıflarda uygulamalı çevre eğitimi: Halkalama çalışması değerlendirilmesi örneği
Yapılan bu araştırmada, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi, duygusal yaklaşım ve davranış eğilimlerinin uygulamalı çevre eğitimi yoluyla incelenmesi ve uygulamalı eğitimlerin bunlar üzerinde olumlu bir etkide bulunup bulunmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim – öğretim yılında Antalya ilinde öğrenim görmekte olan ortaokul 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem ise Antalya ilinin Serik ilçesinde bulunan toplam 7 ortaokulda öğrenim gören 350 öğrenciden meydana gelmiştir. Örneklem içerisinde yer alan öğrencilerin seçiminde "basit rastgele örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Avan (2011) tarafından geliştirilen "Çevre Eğitimine Yönelik Bilgi, Duygu ve Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Çevre Eğitimine Yönelik Bilgi, Duygu ve Davranış Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Uygulamaya başlamadan önce deney ve kontrol grubundaki öğrencilere ölçekler ön test olarak uygulanmıştır. Ardından deney grubu öğrencilerine 4 saatlik teorik ve yine 4 saatlik uygulamalı çevre eğitimi verilmiştir. Uygulamalı çevre eğitimi bittikten yaklaşık bir hafta sonra ilgili okulun deney ve kontrol grubu öğrencilerine ölçekler son test uygulanarak veri toplama aşaması tamamlanmıştır. Toplanan veriler nicel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında ilişkisiz örneklemler t-testi, ön test ve son test puanlarının karşılaştırılmasında ilişkili örneklemler t-testi, cinsiyete göre karşılaştırmada ilişkisiz örneklemler t-testi, korelasyon analizlerinde ise Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Uygulamalı çevre eğitimi öncesinde ön test uygulanan kontrol ve deney grubunun bilgi, duygu ve davranış eğilimlerinin birbirine eşdeğer olduğu yani anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Uygulamalı çevre eğitimi sonrası ise öğrencilerin çevreye yönelik bilgi, olumlu duygusal yaklaşım ve davranış eğilimlerine anlamlı bir katkı sağlamıştır. Deney grubundaki öğrencilerin eğitim öncesindeki ortalama puanları eğitim sonrasında anlamlı bir artış gösterirken kontrol grubunda anlamlı bir artış görülmemiştir. Ayrıca deney ve kontrol grubunda yer alan erkek ve kız öğrenciler arasında yani cinsiyete göre anlamlı bir fark tespit edilmemiştir.
Fizik-eğitim-öğretimine bilgisayar destekli yaklaşım
ÖZET Bu çalışmada, bilgisayarın eğitimde, özellikle fizik eğitiminde kullanılması hakkında literatür taraması yapılarak ayrıntılı bilgi verilmiştir. Öğretmenlerin bilgisayar destekli fizik derslerinde hazırlayacakları öğretim materyallerine örnek olabilecek düzlemsel hareketler konusu ile ilgili bir materyal hazırlanmıştır. Ülkemizde bazı Müfredat Laboratuar Okullarında çalışan fizik öğretmenleri için geliştirilen bir anket yardımı ile, bilgisayar destekli fizik öğretiminde karşılaşılan problemler belirlendi ve örneklemdeki öğretmenlerin daha etkin bir bilgisayar destekli öğretim için düşünceleri ve önerileri alındı. Öğretmenlerin cinsiyetleri, bilgisayara karşı özel meraklan, bilgisayar başına düşen öğrenci sayısı, bilgisayarların öğrenmede etkili birer teknolojik araç oldukları hakkındaki görüşleri, bilgisayar destekli fizik öğretiminde karşılaştıkları problemlerde kendilerine yardım edebilecek kurum veya kişilerin varlığı, öğretmenlerin lisans döneminde aldıkları dersler ve hizmetiçi kursları ile fizik dersini bilgisayar destekli uygulamaları arasındaki ilişki %2 tekniği ile incelendi. Her bir tablo için, değişkenler arasındaki ilişkinin derecesi C (Contingency Confident) sabiti ile tespit edildi. Bu çalışmada elde edilen en ilginç sonuç, öğretmenlerin hizmet öncesi eğitim ve hizmetiçi eğitimleri döneminde aldıkları bilgisayarla ilgili ders veya kurslar ile öğretmenlerin sınıf içi uygulamaları arasında istatistiksel olarak bir anlamlılığın çıkmamasıdır. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Eğitim, Fizik, Örnek Öğretmen Rehberi, Öğretmen Yetiştirme
Fen eğitiminde kavramsal ve işlemsel öğrenme üzerine akademisyen görüşleri
Öğretim elemanlarının kavramsal ve işlemsel öğrenmenin dengelenmesinin önemi üzerine görüşleri ve bu görüşler doğrultusunda fizik problemlerinin çözümünde işlem basamaklarının oluşturulması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklem gurubunu, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi Fen ve Fizik eğitimi alanlarında görev yapan 8 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Bu araştırmada kavramsal ve işlemsel öğrenme tanımlarının ve basamaklarının belirlenmesi amacıyla hazırlanan 12 adet görüşme sorusu yorumlayıcı bir yaklaşım olan fenomenografik yaklaşıma göre gruplandırılmıştır. Gruplandırma sonucunda 4 farklı kategori (A, B, C ve D) ortaya çıkmıştır. A grubunda kavramsal bilgi ile işlemsel bilginin arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, B grubunda fen eğitiminde kavramsal bilgi ve işlemsel bilginin öneminin belirlenmesi, C grubunda kavramsal ve işlemsel öğrenmenin anlamlı olması kalıcılık konusunda birbirleri üzerine etkilerinin sorgulaması, D grubunda ise fizik öğrenme ve matematik öğrenmenin birbirleri üzerine etkisini sorgulanması amaçlanmıştır. Görüşmeler sonunda elde edilen verilere göre fen eğitiminde kavramsal öğrenme ve işlemsel öğrenmenin çok önemli olduğu, işlemsel bilginin kavramsal bilgiyi, kavramsal bilginin de işlemsel bilgiyi içerisinde barındırdığı, kavramsal bilginin kazanılmış olmasının işlemsel bilginin kazanılmasına etki edeceği ancak işlemsel bilginin kazanılmış olmasının kavramsal bilgi edinmeye etki etmeyebileceği, kavramsal öğrenme ve işlemsel öğrenmenin dengelenmesi gerektiği, dengenin olduğu öğrenmelerde öğrencilerin anlamlı ve kalıcı öğrenmeleri ile pozitif bir ilişki kurulabileceği, öğrencilerin fizik problemlerini çözerken matematik kullanmada zorluk yaşamalarının nedeni olarak da eğitim sistemi, öğretmen ve öğrenciden kaynaklanan çeşitli faktörlerin etkili olduğu belirtilmiştir. Fen ve matematik eğitiminde kavramsal ve işlemsel bilginin dengeli kullanılması sonucunda öğrenme daha sağlıklı, kalıcı ve anlamlı olacaktır.
Stem temelli etkinliklerin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri öz yeterlilikleri ve fen öğrenmeye yönelik sorumlulukları üzerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, STEM temelli etkinliklerin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin Fen bilimleri öz yeterlilik ve Fen öğrenmeye yönelik sorumlulukları üzerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın yöntemi nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntemdir. Araştırmanın deseni iç içe gömülü karma desen olarak belirlenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden kontrol gruplu ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmanın nitel kısmı doküman incelemesi şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 öğretim yılı döneminde Kocaeli ilinin Körfez ilçesindeki bir devlet ortaokulunda 5. sınıfta okuyan 38 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında 5. Sınıf öğrencilerine ön test ve son test olarak Fen Bilimleri Öz Yeterlilik Ölçeği ve Fen Öğrenmeye Yönelik Sorumluluk Ölçeği ve yapılandırılmış görüş formları veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Uygulama 5 hafta sürmüştür. Süreç içerisinde deney grubu olan öğrencilerle 3 tane STEM etkinliği uygulanmıştır. Yapılan STEM etkinliklerinin sonunda da öğrencilerin görüş formlarını doldurmaları istenmiştir. Nicel verilerin temel istatistiksel analizleri SPSS 24 programı ile gerçekleştirilerek 'Karışık Ölçümler İçin İki Faktörlü ANOVA' analiz tekniğiyle elde edilen puanların istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark yaratıp yaratmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Nitel verilerin analizlerinde yapılandırılmış görüş formlarında öğrenci cevapları içerik analizi ile incelenerek kodlar oluşturulmuş ve kodlar uygun temalar içerisinde konumlandırılmıştır. Nitel veri analizinin güvenirliği için öğrenci yanıtlarının bir bölümü bir başka araştırmacı tarafından da kodlanarak yüksek tutarlılıkla temalar oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda STEM temelli etkinliklerin 5. Sınıf öğrencilerinin Fen bilimleri öz yeterlilikleri ve Fen öğrenmeye yönelik sorumlulukları üzerine yapılan çalışmada uygulama öncesi ve sonrası arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Yapılandırılmış görüş formlarından elde edilen verilere göre yapılan çalışmalar sırasında öğrenciler pek çok zorlukla karşılaşmalarına rağmen olumlu davranışlar kazandıklarını belirtmişlerdir. Çalışma sonucunda STEM uygulamalarının farklı sınıf düzeylerinde yaygınlaştırılarak disiplinlerarası çalışmalarla kavramların öğretiminin gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Bunun yanında çalışma sonucunda önerilen başka bir durum Fen öğrenmeye yönelik sorumluluk ve Fen bilimleri öz yeterliliklerinin olumlu olarak gelişiminde daha uzun bir zaman diliminin gerekliliğidir.
İşbirlikli öğrenme yönteminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin karışımlar konusunu anlamalarına etkisi
Bu çalışma işbirlikli öğrenme yönteminin 7. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersi karışımlar konusu başarısına, fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına ve motivasyonlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın örneklemi, Sakarya ili Karasu ilçesinde bir ilköğretim okulunda bulunan 61 yedinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Bu ilköğretim okulunda bulunan sınıflarından biri deney, biri de kontrol grubuna rastgele atanmıştır.Araştırma, 2007?2008 öğretim yılının 2. döneminde, ilköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersi ?Karışımlar? konusu üzerinde yapılmıştır. Deneysel uygulamalar başlamadan önce her iki gruba da karışımlar konusu başarı testi, fen ve teknoloji dersine yönelik tutum ölçeği ve öğrenci motivasyon ölçeği uygulanmıştır. Kontrol grubunda dersler programda belirtilen mevcut öğretimle; deney grubunda ise işbirlikli öğrenme yönteminin birlikte öğrenme tekniğiyle işlenmiştir. Uygulama sonunda, yapılan etkinliklerin; öğrencilerin fen ve teknoloji dersi karışımlar konusu başarısına, fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına ve motivasyonlarına etkisini değerlendirmek amacıyla her iki grupta da başarı, tutum ve motivasyon testleri son test olarak tekrar uygulanmıştır.Çalışmada hipotezlerin test edilmesine yönelik olarak, gruplar arasındaki farklılıkların anlamlı olup olmadığını saptamak için ilişkisiz t-testi, Mann-Whitney U testi, varyans analizi (ANOVA) ve kovaryans analizi ( ANCOVA) yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, işbirlikli öğrenme yönteminin programdaki mevcut öğretime göre öğrencilerin fen ve teknoloji dersi karışımlar konusunu anlamalarında ve fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyonlarının artmasında daha etkili olduğunu göstermiştir. Fakat deney ve kontrol grubu öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarında anlamlı bir fark görülmemiştir.
TGA stratejisinin Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bitkilerde büyüme-gelişme konusunu anlamalarına etkisi
Bu çalışmanın amacı Tahmin-Gözlem-Açıklama (TGA) stratejisine dayalı hazırlanan etkinliklerin, fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, hatırda tutmalarına, bilimsel süreç becerilerine ve fene yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır. Araştırma 2010?2011 öğretim yılının güz döneminde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Adıyaman Üniversitesi 2. sınıfta öğrenim gören ?80? fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma deseni olarak öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Normal öğretim öğrencileri deney grubu (40), ikinci öğretim öğrencileri ise kontrol grubu (40) olarak belirlenmiştir. Deney grubundaki öğrencilere ?Tahmin-Gözlem-Açıklama? (TGA) stratejisine dayalı hazırlanan etkinlikler, kontrol grubundaki öğrencilere ise geleneksel öğretim uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak ?kavram başarı testi? (KBT), ?bilimsel süreç beceri testi? (BSBT) ve ?fene yönelik tutum ölçeği? (FYTÖ) kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için nicel verilerin analizinde bağımsız t testi kullanılmıştır. Analiz sonuçları; TGA stratejisine dayalı hazırlanan etkinliklerin, fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, hatırda tutmalarına, bilimsel süreç becerilerine etkisinin anlamlı olduğunu; fene yönelik tutumları üzerine ise anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Ayrıca fen bilgisi öğretmen adayları TGA stratejisinin daha önce kullanılan yöntemlere göre daha etkili ve öğrenci merkezli olduğunu, yorum yapmaya ve düşünmeye sevk ettiğini, kalıcı öğrenmeyi sağladığını, fen derslerinde uygulanmasının yararlı olacağını ve öğretmen olduklarında bu yöntemi kullanmak istediklerini ifade etmişlerdir. (94 sayfa, 2011).Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, TGA Stratejisi, Kavramsal Başarı, Hatırda Tutma, Bilimsel Süreç Becerileri, Fene Yönelik Tutum.
Fen bilgisi öğretiminde programlı öğretimin öğrenci başarısı ve tutumu üzerindeki etkisi
Fen eğitimi bireyin gelecekteki yaşamını yönlendirme açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu eğitim sürecinde bireyler kendi yaşamlarında kullanacakları bilimsel bilgi ve becerileri kazanmaya başlarlar. Ancak bu süreçte öğrenciler okulda öğretilen bazı kavramları günlük yaşamda karşılaştıkları durumlarla ilişkilendirememektedirler. Bu konulardan biri de kuvvet ve harekettir. Bu araştırmanın amacı fen öğretiminde programlı öğretim yönteminin öğrenci başarısı ve tutumu üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma ön test-son test deney kontrol gruplu deneysel desende yürütülmüştür. Çalışma grubunu ilköğretim altıncı sınıfta okuyan 58 öğrenci oluşturmaktadır. Beş hafta süren deneysel işlemler sırasında deney grubunda fen ve teknoloji dersinin işlenmesinde geleneksel işlenen dersle birlikte programlı öğretim yöntemi kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise düz anlatım, soru-cevap ve alıştırma uygulama yöntemleriyle ders işlenilmiştir. Verilerin toplanmasında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış kuvvet ve hareket konusu başarı testi ve fen ve teknoloji tutum ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler t testi, ANCOVA ve ilişkili örneklemler t-testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları dersle birlikte kullanılan programlı öğretim basılı materyalinin kontrol grubuna göre öğrenci başarısını ve tutumunu anlamlı olarak artırdığını göstermektedir. Fen öğretiminde kuvvet ve hareket ve benzeri konularda öğrencilerin zamandan ve sınıf/okul ortamından bağımsız olarak kullanabilecekleri programlı öğretim materyallerinin geliştirilmesi ve kullanılması önerilmektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının kan bağışına yönelik tutumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmenliği bölümü öğrencilerinin kan bağışına yönelik tutumlarını araştırmak ve öğrencilerin tutum puanları üzerinde çeşitli değişkenlerin etkisini incelemektir. Araştırma, 2018–2019 eğitim-öğretim yılında Anadolu'nun sosyokültürel ve ekonomik olarak orta gelişmişlik düzeyine sahip iki ilindeki üniversitelerde (Aksaray Üniversitesi ve Afyon Kocatepe Üniversitesi) 1, 2, 3 ve 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören 283 fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla "Kan Bağışına Yönelik Tutum Anketi" kullanılmıştır. Bu anket; "Kişisel Bilgi Formu'' ve 5'li likert tipi 24 sorudan oluşan Çelik ve Güven (2015) tarafından geliştirilen "Kan Bağışı Tutum Ölçeği''ni içermektedir. Verilerin analizi için SPSS 22.0 istatistik programı kullanılmıştır. Analizlerde; betimsel istatistik, Mann Whitney U-Testi ile Kruskal Wallis H-Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının kan bağışına yönelik tutum seviyelerinin yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Cinsiyet, sürekli ve düzenli olarak kan bağışında bulunma durumu ve öğretmen adaylarının öğrenim gördüğü sınıf seviyelerine göre kan bağışına yönelik tutum düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Kadın öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarına göre, 1.ve 3.sınıf öğretmen adaylarının 4.sınıf öğretmen adaylarına göre, sürekli ve düzenli olarak kan bağışında bulunan öğretmen adaylarının bulunmayanlara göre tutum puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Daha önce kan bağışında bulunma durumu, ailesinde sürekli ve düzenli olarak kan bağışına ihtiyaç duyan birey bulunma durumu, anne ve baba eğitim durumları, aile gelir durumu ile kan bağışına yönelik tutum düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Çalışmada ayrıca, kan bağışına yönelik tutumun alt boyutları olan ''toplumsal ve sosyal sorumluluk'' , ''endişe''ve ''toplumsal görüş ve anlayış'' boyutlarına ait bazı istatistik sonuçları da sunulmuştur. Çalışmanın sonunda öğretmen adaylarının kan bağışına yönelik tutum düzeyleri ve kan bağışı konusunda fen eğitimi alanına katkı sağlayabileceği düşünülen bazı öneriler sunulmuştur.
Teknoloji ile zenginleştirilmiş astronomi dersinin öğrencilerin kavramsal anlamalarına, ilgi ve tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı, lisans düzeyinde, Astronomi dersi kapsamında teknoloji ile zenginleştirilmiş etkinlikler ile ders yürütmenin fen bilgisi öğretmenliği 4. sınıf öğrencilerinin Astronomi kavramlarını anlama düzeyine ve Astronomiye yönelik ilgi ve tutumlarına etkisini araştırmaktır. Teknoloji ile zenginleştirilmiş etkinlikler mobil planetaryum, stellarium, animasyonlar, videolar, simülasyonlar, sky view free, sky map ve space 4D mobil uygulaması ve QR kod çalışmalarını içermektedir. Eğitimin her alanında olduğu gibi Astronomi öğretiminde de dersi uygulamaya yönelik yürütmenin öğrencilerin dersteki kavramları anlamalarını etkileyeceği düşünülmektedir. Astronomi dersi öğretim programında yer alan kavramlar genellikle soyut kavramlardır. Dersin teknoloji ile zenginleştirilmiş etkinlikler ile yürütülmesinin dersteki soyut kavramların somutlaştırılarak daha anlaşılır hale gelmesine yardımcı olacağı düşünülmüştür. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, etkinliklerin öğrencilerin kavramsal anlamaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, gerçekleştirilen etkinliklerin öğrencilerin astronomiye yönelik ilgi ve tutumları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerindeki değişimi belirlemek için ön ve son uygulama olarak kelime ilişkilendirme testi ve anlam çözümleme tablosu kullanılmıştır. Verileri desteklemek için öğrencilerle uygulama sonunda yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte yer aldığı karma araştırma yöntemlerinden iç içe gömülü desen kullanılmıştır. Nicel kısmında öğrencilerin astronomiye yönelik ilgilerinin değişimini belirlemek amacıyla "Astronomiye Yönelik İlgi Ölçeği" ve tutumlarındaki değişimi belirlemek amacıyla "Astronomi Tutum Ölçeği" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Nitel kısmında öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda, teknoloji ile zenginleştirilmiş etkinliklerle Astronomi dersinin yürütülmesinin, öğrencilerin Astronomi kavramlarını anlamalarını ve Astronomi'ye yönelik ilgi ile tutumlarını olumlu yönde değiştirdiği söylenebilir.
REACT temelli etkinliklerin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilinci gelişimleri ile antroposentrik-ekosentrik yaklaşımları üzerine etkisinin incelenmesi ve görüşlerinin değerlendirilmesi
Günümüzde çevre sorunlarının artışı, bireylerin çevresel farkındalığını ve bilinç düzeyini önemli bir hale getirmiştir. Özellikle eğitim, bireylerin çevre bilincini geliştirme ve çevresel sorunlara daha bilinçli yaklaşımlar kazandırma açısından kritik bir rol oynamaktadır. Fen bilgisi öğretmen adayları, gelecekte çevre bilinci oluşturma sürecinde önemli bir köprü vazifesi görmektedir ve bu sebeple bireylerin çevresel yaklaşımlarını şekillendiren eğitim metodolojileri ile şimdiden tanıştırılmaları gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda, fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilinci gelişimlerini desteklemek için farklı yaklaşımlar denenmektedir. Antroposentrik ve ekosentrik yaklaşımlar, bireylerin çevreye bakış açılarını anlamada ve bu bakış açılarını eğitim aracılığıyla dönüştürmede önemli bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışma, REACT modeli kullanılarak hazırlanan çevre etkinliklerinin, fen bilgisi öğretmen adayları üzerindeki etkilerini araştırarak, çevre bilinci gelişimleri ve çevresel yaklaşımlarındaki değişimleri incelemeyi ve adayların görüşlerini almayı amaçlamaktadır. Araştırma, yarı deneysel desen çerçevesinde, nicel ve nitel veri toplama teknikleri bir arada kullanılarak karma yöntem çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma 2024-2025 güz yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan, 35 kişilik fen bilgisi öğretmenliği son sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Katılımcılara ön test ve son test olarak uygulanan "Çevre Bilinci Ölçeği" ve "Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği" kullanılarak veriler toplanırken, aynı zamanda derinlemesine görüşmeler yapılarak bireysel görüşleri de çalışmanın bulgularına dâhil edilmiştir. REACT temelli etkinliklerin uygulama süreci tamamlandıktan sonra, veriler dijital ortamda arşivlenmiştir. Bu etkinlikler, katılımcıların çevre bilincini destekleyen ve bu bilinci güçlendiren farklı çevresel durum senaryoları üzerine kurulmuştur. Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevreye yönelik algılarını değiştirme potansiyeline sahip olup olmadığı yönünde bilgiler vermesi beklenen bu etkinlikler, bireylerin düşünme süreçlerini şekillendirmeye yönelik etkileşimli uygulamalar içermektedir. Araştırma bulguları, REACT temelli etkinliklerin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilinci üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. "Çevre Bilinci Ölçeği" ve "Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği" kullanılarak elde edilen verilere yapılan nicel analizler, etkinliklerin öncesine kıyasla, sonrasında çevresel duyarlılık ve bilinç seviyelerinde belirgin bir artış olduğunu göstermiştir. Uygulama sürecinin sonlanmasının ardından yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel bulgular ise, fen bilgisi öğretmen adaylarının REACT modeli kullanılarak hazırlanmış olan çevre etkinlikleri sayesinde, çevre sorunlarını daha genç yaşlardan öğretmeye istekli hale geldiklerini, toplumsal bilinçlenmeye önem verdiklerini ve çevre sorunları konusunda yüksek farkındalık sahibi olduklarını ifade ettiklerini ortaya koymuştur. Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevresel konulardaki görüşlerinde antroposentrik yaklaşımlardan ekosentrik yaklaşımlara doğru bir kayma olduğu, çalışmanın dikkat çeken bir diğer bulgusudur. Sonuç olarak, REACT modeli ile gerçekleştirilen çevre etkinlikleri, fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilincini arttırma potansiyeline sahip etkili bir araç olarak değerlendirilmiştir. Bu etkinlikler, sadece bireysel bilinç seviyesini arttırmakla kalmamış, aynı zamanda öğretmen adaylarının çevresel yaklaşımlarını özellikle ekosentrik perspektiften dönüştürmeyi de başarıyla gerçekleştirmiştir. Araştırma sonuçları, gelecekte eğitim politikalarında yenilikçi yaklaşımlara daha fazla yer verilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır ve farklı branşlarda ve daha geniş örneklem gruplarıyla çalışmaların yapılması tavsiye edilmektedir.
STEM eğitiminin ortaokul öğrencilerinin STEM mesleklerine yönelik ilgilerine, bilimsel yaratıcılıklarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisinin araştırılması
Bu araştırmanın amacı; ortaokul sekizinci sınıf öğrencileriyle Bilim Uygulamaları dersi kapsamında yapılan STEM uygulamalarının öğrencilerin STEM mesleklerine yönelik ilgisine, bilimsel yaratıcılıklarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda, öğrencilerin STEM etkinliklerine ve uygulama sürecine yönelik görüşleri de incelenmiştir. Araştırma nicel ve nitel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel bölümünde durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, bir devlet ortaokulunda son sınıfta öğrenim gören, toplam 98 sekizinci sınıf öğrencisi oluşmaktadır. Araştırmaya altı sınıf dâhil edilmiş olup, bu sınıflardan üç deney grubu ve üç kontrol grubu seçkisiz olarak atanmış ve araştırma süreci, bilim uygulamaları dersinde on iki haftada gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna STEM etkinlikleriyle öğretim uygulanırken, kontrol grubuna bilim uygulamaları dersi öğretim programı içeriği uygulanmıştır. Gruplar birbirinden etkilenmeyerek, tüm gruplarda ders süreleri eşit şekilde işlenmiştir. Uygulama süreci 2018-2019 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde yapılmıştır. Araştırma kapsamında etkinlikler "Uzay Araştırmaları, İnsan ve Çevre İlişkisi, Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm, Madde ve Isı, Canlıları Tanıyalım, Ampullerin Bağlanma Şekilleri, Elektrik Devreleri ve Enerji Dönüşümleri" konuları ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; "Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik Mesleklerine Yönelik İlgi Ölçeği"nden, "Bilimsel Yaratıcılık Testi"nden ve "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği"nden elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri ise; "Etkinlik Görüş Formu"ndan, "Etkinlik Değerlendirme Formu"ndan ve öğrencilerle yapılan "Odak Grup Görüşmesi"nden elde edilmiştir. Deney ve kontrol grupları arasında STEM mesleklerine yönelik ilgi, bilimsel yaratıcılık ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını test etmek amacıyla, elde edilen veriler bağımsız gruplar için t-testi ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının kendi içinde ön-test ve son-test puanları arasındaki farklılığı test etmek için de bağımlı gruplar için t-testi kullanılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen nitel veriler, nitel veri analiz tekniği olan betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde; deney grubunun STEM mesleklerine yönelik ilgi, bilimsel yaratıcılık ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde bir artış olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre çalışmada gerçekleştirilen STEM etkinlik uygulamalarının öğrencilerin STEM mesleklerine yönelik ilgilerine, bilimsel yaratıcılıklarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına katkı sağladığı söylenebilir. Öğrenci görüşlerinden elde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin çoğunluğunun yapılan etkinliklerde başarılı oldukları ve yüksek bir motivasyonla etkinliklere katılım sağladıkları tespit edilmiştir. Yapılan STEM etkinliklerinin öğrencilerin olaylara bakış açısını değiştirerek, fen konularına yönelik yorum ve analiz yeteneklerini geliştirdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrenciler yapılan STEM etkinliklerinin, diğer derslerde yaptıkları etkinliklerden farklı olduğunu, bu süreçte kendi kararlarını ve sorumluluklarını aldıklarını da vurgulamışlardır.
Öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilinçlerinin sosyo - kültürel ve ekonomik faktörler açısından incelenmesi
Çalışmada, ilköğretim öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilinçleri ile mezun oldukları ortaöğretim türü, anne ve baba eğitim durumu, anne ve baba meslek durumları ve ikamet edilen yerleşim yerleri ilişkileri incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini 2006-2007 öğretim yılında eğitim gören 110 erkek ve 146 kızdan oluşan toplam 256 ilköğretim bölümü öğretmen adayları oluşturmaktadır.Çalışmada; Ak, Keser ve Öznur tarafından 2007 yılında Türkçeye uyarlanması yapılmış olan Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ) , 7'li likert tipi ölçek kullanılmıştır. 53 maddeden oluşan Çevre Bilinci Ölçeği; Doğanın Tadı (9 madde), Çevresel Eylemler (9 madde), Çevresel Tehdit (10 madde), İnsanların Doğadan Faydalanması (10 madde), Bilim ve Teknolojiye Güven (8 madde) ve Nüfus Artışı Politikalarına Destek (7 madde) olmak üzere 6 alt başlıktan oluşmaktadır. Ölçeğin cevap seçenekleri; 1'den (Kesinlikle katılmıyorum) 7'ye (Kesinlikle katılıyorum) kadar derecelendirilmiş olup, olumsuz olan ifadeler ters çevrilerek kodlanmıştır.Verilerin istatistiksel analizlerinde her bir bağımsız değişkenin bağımlı değişkene etkisini belirlemek için varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Ayrıca çevre bilincine etki eden etmenleri ölçmek için frekans tablolarından yararlanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ) ile Kişisel Bilgi Anketi analiz sonuçları dikkate alındığında, öğretmen adaylarının mezun oldukları ortaöğretim türünde başarı düzeyi yüksek okullardan ( üniversiteye yerleştirme düzeyi yüksek okullar; Fen lisesi, kolej, özel okullar) mezun olanların çevre bilincinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Öğrencinin anne ve babalarının sahip olduğu meslek türleri ile çevreye yönelik bilinçleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim durumlarının yükselmesi ile öğrencinin sahip olduğu çevre bilinci arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının ikamet ettikleri yerleşim yerlerinin, çevreye yönelik bilinçleri üzerinde anlamlı bir etkisi vardır. İkamet yerleri daha büyük il olan öğrencilerin, çevre sorunlarıyla daha fazla yüz yüze gelmiş olmalarının çevreye karşı olan bilinçlerine olumlu etki yaptığı düşünülmektedir.Bu çalışmanın sonuçları incelendiğinde öğretmen adaylarının sahip oldukları çevre bilincinin, üniversitede okurken aldıkları çevre derslerinden etkilenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının çevreye yönelik yayın, makale ve TV programlarını çok fazla takip etmediği, hatta medyada çevre ile ilgili haberlerin farkında olmadığı da görülmüştür. Bu bağlamda tüm eğitim kurumlarında çevre bilincine yönelik öğrencilerin aktif katılımının sağlanacağı çalışmaların artırılması, ayrıca gönüllü çevre kuruluşlarının da yaptığı çalışmaları daha fazla tanıtmasının toplumumuzun, çevre konusunda bilgi ve bilinçlendirilmesi konusunda yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilim tarihinden kesitler incelemelerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bilim tarihinden kesitler incelemelerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisini belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi 4. sınıfında öğrenim gören 56 öğrenci ile Fen-Teknoloji ve Toplum dersinde 4 haftalık bir uygulama yapılmıştır.Bilimin doğası hakkındaki görüşleri ortaya çıkarmak için Aikenhead, Ryan ve Fleming (1989) tarafından geliştirilen ?Bilimin Doğası Hakkındaki Görüşler? (Views on Science Technology and Society, VOSTS) anketinin Dogan Bora, Arslan ve Çakıroğlu (2006) tarafından Türkçe'ye adapte edilen 25 maddesi seçilerek kullanılmıştır. VOSTS-Tr anketi uygulamadan önce öntest ve bilim tarihinden kesitler irdelendikten sonra da sontest olarak verilmiştir. Dört haftalık ders süresince Tübitak yayınlarından ve Cemal Yıldırım'ın kitaplarından seçilen 13 bilim tarihi makalesi okutulmuştur.Sonuçlar öğretmen adaylarının hali hazırda bilim, toplumun bilim ve teknoloji üzerine etkisi ve bilim insanlarının karakteristik özellikleri bildikleri ve modern bir bilim anlayışına sahip oldukları görülmüştür. Öntestte ve sontestte çok yüksek olmayan fakat olumlu etki gözlenmiştir.Genel olarak, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bilim tarihinden kesitler incelemelerinin, bilimin doğası hakkındaki görüşlerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Bilimin Doğası, Bilim Tarihi, Bilimin Doğası Hakkında Görüşler Anketi (VOSTS)
İlköğretim öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilinçlerinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada i) ilköğretim öğretmen adaylarının çevre yönelik bilinçleri ileokudukları bölümün ve ii) cinsiyetlerinin ilişkisi incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini 2006-2007 öğretim yılında Abant İzzet BaysalÜniversitesinde eğitim gören 110 erkek (%42.9) ve 146 kız (%57.1)'dan oluşantoplam 256 katılımcı oluşturmaktadır.Çalışmada; Milfont ve Duckitt (2006)'in Çevre Bilinci Ölçeği adaptasyonçalışmaları yapılarak öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Çevre Bilinci Ölçeğiöğretmen adaylarının çevreye ilişkin tutumlarını tespit etmek amacıylauygulanmıştır. Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ), 7'li likert tipi ölçek olarakdüzenlenmiştir. Adaptasyon çalışmaları tamamlanmış, 53 maddeden oluşan ÇevreBilinci Ölçeği; Doğanın Tadı (9 madde), Çevresel Eylemler (9 madde), ÇevreselTehdit (10 madde), İnsanların Doğadan Faydalanması (10 madde), Bilim veTeknolojiye Güven (8 madde) ve Nüfus Artışı Politikalarına Destek (7 madde) olmaküzere 6 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin cevap seçenekleri; 1'den (Kesinliklekatılmıyorum) 7'ye (Kesinlikle katılıyorum) kadar derecelendirilmiş, olumsuz olanifadeler ters çevrilerek kodlanmıştır.Uygulama sonucunda elde edilen veriler SPSS 15.00 paket programıkullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizlerinde her bir bağımsızdeğişkenin bağımlı değişkene etkisini belirlemek için varyans analizi (ANOVA)yararlanılmıştır. Cinsiyetin çevre bilinci üzerindeki etkisi de t-testi kullanılarakanaliz edilmiştir.Elde edilen bulgulara göre Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ)'nin analizi dikkatealındığında Çevre Bilinci Ölçeğinin bazı alt bölümleri ile İlköğretim Ana BilimDalları (Fen ve Teknoloji Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, SınıfÖğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği ve Okul Öncesi Öğretmenliği )arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu anlamlı farkçevreye yönelik ders almayan bölümler yönündedir. Çevreye yönelik derslerin yoğunolduğu Fen ve Teknoloji bölümü yönünde olması beklenen bu anlamlı farklılığındiğer bölümler yönünde olması ilgi çekicidir. Ayrıca cinsiyet ile Çevre BilinciÖlçeğinin bazı alt bölümleri arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Buanlamlı farklılık erkekler lehinedir.Yapılan çalışmada öğretmen adaylarının sahip oldukları çevre bilincininaldıkları çevre derslerinden etkilenmediği ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda üniversitedeÇevre Eğitimine yönelik görüş, politika ve programların tekrar gözden geçirilmesi veyeniden yapılanmaya gidilmesi gerekliliği öngörülebilir.Anahtar Kelimeler; Çevre eğitimi, cinsiyet, çevre bilinci ölçeği, ilköğretim.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevreye karşı tutumları
Bu çalışmada i) ilköğretim fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre yönelik bilinçleri ile okudukları sınıfın ve ii) cinsiyetlerinin ilişkisi incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini 2006-2007 öğretim yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesinde eğitim gören 84 erkek (%36,8) ve 144 kız (%63,2)'dan oluşan toplam 228 katılımcı oluşturmaktadır.Çalışmada; adaptasyon çalışmaları tamamlanan Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ) , 7'li likert tipi ölçek olarak düzenlenmiştir. 53 maddeden oluşan Çevre Bilinci Ölçeği; Doğanın Tadı (9 madde), Çevresel Eylemler (9 madde), Çevresel Tehdit (10 madde), İnsanların Doğadan Faydalanması (10 madde), Bilim ve Teknolojiye Güven (8 madde) ve Nüfus Artışı Politikalarına Destek (7 madde) olmak üzere 6 alt başlıktan oluşmaktadır. Ölçeğin cevap seçenekleri; 1'den (Kesinlikle katılmıyorum) 7'ye (Kesinlikle katılıyorum) kadar derecelendirilmiş olup, olumsuz olan ifadeler ters çevrilerek kodlanmıştır.Uygulama sonucunda elde edilen veriler SPSS 15.00 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizlerinde her bir bağımsız değişkenin bağımlı değişkene etkisini belirlemek için varyans analizi (ANOVA) yararlanılmıştır. Cinsiyetin çevre bilinci üzerindeki etkisi de t-testi kullanılarak analiz edilmiştir.Elde edilen bulgulara göre Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ)'nin analizi dikkate alındığında Çevre Bilinci Ölçeğinin bazı alt bölümleri ile sınıflar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu anlamlı fark 4. Sınıflar yönündedir. Ayrıca cinsiyet ile Çevre Bilinci Ölçeğinin bazı alt bölümleri arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Bu anlamlı farklılık erkekler lehinedir.Yapılan çalışmada öğretmen adaylarının sahip oldukları çevre bilincinin aldıkları çevre derslerinden etkilenmediği ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda üniversitede Çevre Eğitimine yönelik görüş, politika ve programların tekrar gözden geçirilmesi ve yeniden yapılanmaya gidilmesi gerekliliği öngörülebilir.
Öğretim stillerinin farklı zeka türlerine sahip 6. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji ders başarısı ile ilişkisi
Bu çalışmada, öğretmenlerin öğretim stillerinin farklı zeka türlerindeki 6. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji ders başarısına etkisi incelenmiştir.Çalışmaya İstanbul ilindeki değişik ilçelerde bulunan resmi ve özel toplam 20 okuldan, 32 öğretmen ve bu öğretmenlerin 6. sınıflarından toplam 659 öğrenci çalışmaya katılmıştır. 2007-2008 eğitim öğretim yılında güz döneminde öğretmenlerin öğretim stillerini tespit etmek için öğretmenlere Öğretim Stili Ölçeği (ÖSÖ), örencilere zeka türlerini belirlemek için Çoklu Zeka Envanteri (ÇZE) ve Fen ve Teknoloji Dersi Başarı Testi (FTDBT) uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler analiz edildiğinde şu sonuçlar ortaya çıkmıştır:?Araştırmada farklı öğretim stilindeki öğretmenlerin öğrencilerinin Fen ve Teknoloji Dersi başarı testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür.?Farklı zeka türlerine sahip öğrencilerin Fen ve Teknoloji Dersi başarı puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür.?Farklı öğretim stillerindeki öğretmenlerin, farklı zeka türüne sahip öğrencilerinin Fen ve Teknoloji başarı puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.Bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında, öğretmenlerin öğretim stillerinin, farklı zeka türlerindeki öğrencilerin fen ve teknoloji ders başarısı üzerindeki etkisi eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Öğretim Stili, Çoklu Zeka Kuramı, Fen ve Teknoloji Ders Başarısı