Mimar Sinan Fine Arts University
223
Arşivlenen Tez
1
DOI Atanmış
3
Enstitü
0%
DOI Oranı
Son Eklenen Tezler
Tümünü Gör
indexliAçık ErişimTRCumhuriyet modernleşmesinin Afyon kenti İstasyon Caddesi üzerinden okunması
Türkiye Cumhuriyeti ilk yıllarında gerçekleştirmek istediği hedeflerinin mekânsal izlerini oluşturmak suretiyle Anadolu kentlerini hedef alan bir modernleşme sürecine girmiştir. Bu çalışma ile demiryolunun ulaştığı Anadolu kentleri özelinde Afyon’da Cumhuriyet modernleşmesi nasıl olmuştur sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Bu çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışma; amaç-kapsam-yöntemi anlatan bir bölüm, Cumhuriyet ideolojisinin kentlerdeki izlerini anlatan bir bölüm, Afyon’u ve modernleşme politikalarını anlatan bir bölüm ve son olarak İstasyon Caddesi’ni anlatan bir bölüm içermektedir. Bu çalışma amaç, kapsam ve yöntem içerikleri ile başlamaktadır. Neden bu çalışma yapıldı ve yapılırken hangi yollar izlendi soruları yanıtlanmıştır. Cumhuriyet dönemi Türkiye’si ve Cumhuriyet ideolojisinin kentlerdeki fiziki izlerinin anlatılması ile devam etmiştir. Dönemin düşünce yapısının mekânsal karşılıkları başta Ankara kenti olmak üzere Türkiye kentleri üzerinden aktarılmıştır. Cumhuriyetin düşünce yapısının karşılığı olan açık ve kapalı alanlar örneklerle açıklanmıştır. Cumhuriyet düşüncesinin temsil mekanlarının anlatılmasından sonra Afyon kenti ve ülke genelinde hakim olan Cumhuriyet’in modernleşme politikalarının Afyon’daki izleri anlatılmıştır. Afyon kentinin ilk yerleşim yerinden Cumhuriyet dönemine kadar ki gelişimi haritalar ve görseller aracılığıyla aktarılmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet dönemi gelişimi de haritalar ve planlar aracılığıyla anlatılmaya çalışılmıştır. Son bölümde yani tezin ana bölümünde ise İstasyon Caddesi ölçeğinde Cumhuriyet döneminin Afyon’u anlatılmıştır. Cadde üzerindeki yapılarla dönemin düşünce yapısı aktarılmaya çalışılmıştır.
Aktivite temelli ofislerin (ATO) iç mekan tasarım prensiplerinin değerlendirilmesi
Rekabet ortamının teknolojik gelişmeler ışığında küresel ölçekte genişlemesi ve sınır tanımaz boyutlara ulaşması ile günümüz organizasyon yapıları daha karmaşık ve esnekliğe daha çok ihtiyaç duyar hale gelmiştir. Geçmişten günümüze ulaşan mekan kullanım yöntemleri, ihtiyaçlar ve beklentiler karşısında değişime uğramış, geleneksel ofis düzenleri sorgulanır olmuştur. Bu durum, organizasyonların sahip olduğu ofis düzenlerinde yenilikçi yaklaşımları düşünmesi gerçeğini ortaya çıkarmıştır. Çalışma kapsamında bu yenilikçi ofis yaklaşımlarından biri olan ve literatürde; faaliyet tabanlı ofis, aktivite bazlı çalışma, aktivite tabanlı ofis vb. isimlerle yer alan aktivite temelli ofisler (ATO) ele alınmaktadır. İç mekan tasarım prensipleri çerçevesinde incelenen ATO'lar; zamansal ve mekânsal seçim esnekliği tanıyan, farklı iş aktivitelerine ve bireysel tercihlere uygun mekân çeşitliliğinin sağlandığı, güncel bilgi ve bilişim teknolojileri ile donatılmış, hiyerarşik düzenin fiziksel ayrımla tanımlanmadığı, bireylerin ikamet ettiği ofis birimleri yerine tüm ofisin bütün bireylere ortak kullanım hakkı tanıdığı ofisler olarak tanımlanmaktadır. Ofis kullanıcılarına hacimsel ölçek, mobilya ve kullanım şekli, teknolojik ve atmosferik özellikler vb. mekana ve donatılara ait seçenekler sunulmaktadır. Bu kullanım yaklaşımı ile ATO'lar çeşitliliği, esnekliği ve paylaşımı desteklemektedir. Çalışmada nitel araştırma deseni ile mevcut literatür taraması yapılmış, her türlü yazılı kaynak, internet verisi kullanılarak alt başlıklar oluşturulmuştur. Ofis kullanım yöntemlerindeki değişimlerin ve değişime etki eden faktörlerin incelemesi yapılarak bu değişimin bir yansıması olan yenilikçi ofis yaklaşımları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, yenilikçi ofis yaklaşımlarından olan ve tezin ana konusunu oluşturan ATO'ların kavramsal alt yapısına, ofis iç mekan tasarım prensiplerine, ATO ile ilişkilendirilen diğer ofis yaklaşımlarına ve ATO'ların hedeflerine yer verilmiştir. Teorik alt yapıyı desteklemesi amacıyla ATO anlayışı ile tasarlanmış yedi farklı ofis iç mekanı analiz edilerek mekansal boyut özellikleri bazında hazırlanan çizelgeler ile incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Günümüz koşulları ve iş kültüründe meydana gelen değişimlerin, organizasyonları yeni ve avantajlı olana uyum sağlamaya zorladığı gerçeği ve tüm bu araştırmaların ışığında; ATO'ların bundan sonraki süreçte çokça tercih edilen bir sistem olarak ofis iç mekan tasarımlarında yerini alacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın, Türkiye'de bulunan kurumsal firmaların ATO sistemine geçiş yapmalarını teşvik ederek işlerini kolaylaştırması ve bu kapsamda tasarımcılara yol gösteren derleyici bir kaynak olması amaçlanmaktadır.
Hele-shaw akışı ve kompleks monge-ampère denklemi ilişkisi
Bu tezde; iki boyutlu Laplasiyen büyümesi olarak da bilinen, sıkıştırılamaz bir akışkanın reel iki boyutlu bir akışı olan Hele-Shaw akışı ile kompleks Monge-Ampère denklemi arasındaki ilişki Julius Ross ve David Witt Nyström'ün 2014−15 yıllarındaki çalışmalarından yola çıkılarak incelenmiştir. Bu bağlantılar kullanılarak; başlangıç bölgesi tek nokta (enjeksiyon noktası) olan, değişken geçirgenliğe sahip bir ortamdaki Hele-Shaw akışının varlığına ve tekilliğine dair bir kanıt sunulmuştur. Dahası; başlangıç koşulu bir düzgün Jordan bölgesi olan değişken geçirgenlikli Hele-Shaw akışının potansiyel teorinin bir ters problemi, ters logaritmik potansiyel problemi, olduğu görülerek böyle bir Hele-Shaw akışının varlığı ve tekliği gözlemlenmiştir.
Kent morfolojisi kapsamında Ankara-Ulus "harik mahali (anafartalar-hisarpark arası)" bölgesinde mekansal değişimlerin incelemesi
Tez araştırması 1916 yılında yaşanan büyük Ankara yangını sonucu yok olan Necatibey (Hisarönü) Mahallesi'nin yangın sonrası morfolojik yapısındaki mekânsal değişimlere odaklanmaktadır. Necatibey (Hisarönü) Mahallesi, Ankara-Ulus semtinin büyük Ankara yangını öncesi tarihsel gelişim sürecinin bir parçası olarak gelişimine etki eden faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından, modernleşme hareketlerinin başladığı 1839 Tanzimat Fermanı ile 1929 yılına kadar süregelen kentsel değişimlerin Eski Şehir'de (Eski Ankara) meydana geldiği bölgeler tanımlanmıştır. Buraya kadar Ankara-Ulus kentinin ekonomik ve toplumsal yapısındaki değişimler ile kentin formundaki, fiziki yapısındaki değişimler bir bütünlük içinde anlatılmıştır. Bu sürece kadar yaşanan mekânsal değişimleri etkileyen kurum, yasa ve planlar ele alınmış Emval-i Metruke Komisyonu ve Ankara Şehremanetinin kurulması ve şehremanetiye verilen istimlâk yetkisi (583 sayılı yasa) detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Değişimi etkileyen diğer kurumlar kısaca anlatıldıktan sonra Eski Ankara için yapılan modern planlarda (Erken Cumhuriyet Dönemi ve 1961 Bölge Kat Nizamı Planı uygulamalarına kadar) süregelen kentsel değişimlerde Necatibey (Hisarönü) Mahallesi incelenmiştir. 1924 Lörcher Planı ve 1957 Yücel Uybadin Planı'nın çalışma alanı ile ilgili plan kararları anlatıldıktan sonra çalışma alanının morfolojik yapısındaki mekânsal değişimler 1924 Lörcher Planı ve 1957 Yücel Uybadin Planı uygulamalarına kadar karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Bu aşamada kent tarihi, kent planlama tarihi olarak ele alınarak, kent tarihine mekânsal boyut katılmış, kentsel morfoloji ile kentsel dokunun değişimi açıklanmıştır. Bu kapsamda 1924 Ankara Şehri Haritası 1924 Lörher Eski Şehir Planı ile, 1924 Lörher Eski Şehir Planı Necatibey Mahallesi 1929-1936 Yılları Arasını Kapsayan Kadastral Haritası ile, 1929-1936 Yılları Arasını Kapsayan Necatibey Mahallesi Kadastral Haritası 1928 Jansen Yangın Alanı Planı ile, 1938 Hermann Jansen Yangın Yeri (Necatibey Mahallesi) Planı 1957 Yücel Uybadin Planı ile karşılaştırılmış mekansal değişimler tespit edilmiştir.
Spektral kümeleme ve farklı uzaklıklık fonksiyonlarının spetral kümelemeye etkisinin incelenmesi
Bu tezde spektral kümeleme ve farklı uzaklık fonksiyonlarının spektral kümelemeye etkisi incelenecektir. Spektral kümelemede kullanılan Öklid metriği yerine farklı uzaklık fonksiyonları ele alarak daha başarılı bir kümeleme elde edip edilemeyeceğini örnek veri setleri üzerinden incelenecektir. Birinci bölümde spektral kümelemenin tarihinden bahsedilecek ve spektral kümelemeye giriş yapılacaktır. İkinci bölümde benzerlik grafları anlatılacaktır. Üçüncü bölümde Laplasyen matrisleri anlatılacaktır. Dördüncü bölümde graf kesitleri incelenecektir. Beşinci bölümde spektral kümeleme algoritmalarını anlatılacaktır. Altıncı bölümde ise Python ile 3 veri seti üzerinde farklı uzaklık fonksiyonları ele alınarak uygulama yapılacaktır.
Neoliberal planlama ekseninde merkezi ve yerel yönetim yetki çatışmasının kanal İstanbul projesi üzerinden okunması
Türkiye'de ve dünyada, yaklaşık son kırk yıldır neoliberal ekonomi politikaları doğrultusunda kentler şekillenmektedir. Ülke ve kent yönetimlerinin neoliberalizme yaklaşımlarına göre yıllarca farklı şekillerde kentlere müdahale edilmiş ve bu süreçte planlama kurumları en önemli araç haline gelmiştir. 2001 ve 2008 krizlerine cevap olarak inşaat odaklı ekonomi modeli benimsenmiş olup bunu takiben İstanbul'da yoğun bir şekilde inşaat faaliyetleri yürütülmüştür. Bu dönemde merkezi yönetimin seçim beyannamesinde krize cevap olarak birçok mega proje ortaya atılmıştır. Neoliberalizmin dünyada yerelleşme eğilimine karşı Türkiye'de yaklaşık son kırk yıldır merkezi yönetime bağlı birçok farklı kurum bu projelerde söz sahibi olmuş, planlama parçacıl bir hale gelmiştir. 2019 yerel seçimleri öncesi İstanbul'da yerel yönetiminde merkezi yönetimle aynı siyasi parti tarafından yönetiliyor olması sebebiyle merkezi ve yerel yönetim bir arada kenti neoliberalizmin etkisinde inşaat odaklı olarak dönüştürmüştür. Kanal İstanbul ve Yenişehir Projesi de bu dönemde ortaya atılan ölçeği ve beklenen olumsuz etkileri sebebiyle en çok dikkat çeken projelerden biri olmuştur. Projenin planlama süreci 2019 yerel seçimleri öncesinde aynı siyasi partiye ait merkezi ve yerel yönetim işbirliği ile ilerlerken seçim sonrasında yerel yönetimin projeye karşıt düşüncedeki bir parti yönetimine geçmesi ile birlikte planlama süreci bir çatışma alanı haline gelmiştir. Süreçte yerel yönetim devre dışı kalarak İstanbul içerisinde çok büyük ölçekteki bir alanda yetkisiz hale gelmesiyle süreç merkezi yönetimin elinde devam etmiştir. Bu çalışmada ortaya çıkan bu yetki çatışmasını ortaya koymak adına neoliberal planlama etkisiyle inşaat odaklı gelişim modeli olarak ortaya atılan bu mega projenin ortaya atılmasındaki etkenlerin, sürecin aktörlerinin ve sonuçlarının anlaşılması adına neoliberal planlama kavramı üzerine araştırmalar yapılmıştır. Tez dahilinde Şehir Plancılar Odası, Mimarlar Odası ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde yer alan yetkililer ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Oluşan yetki çatışması, yapılan görüşmeler, proje üzerinden merkezi ve yerel yönetim tarafından hazırlanan imar planları, çed raporu, araştırma raporları ve yapılan açıklamalar üzerinden 2019 yerel seçimleri öncesi ve sonrası projenin planlama süreci üzerinden okunmaya çalışılacaktır. Anahtar kelimeler: Neoliberal Planlama, neoliberal otoriterleşme, inşaat odaklı gelişme, mega projeler, yetki çatışması