Theses supervised by Doç. Dr. Demirhan Burak Çelik
14 theses · Galatasaray University
Çevresel halk katılımının bir aracı olarak yargı: Karşılaştırmalı hukukta yargısal ve yarı-yargısal katılım modelleri ve araçları
Yaşadığımız çevrenin temiz, güvenli ve sürdürülebilir olması yaşamlarımızı olumlu yönde etkileyerek güzelleştirmektedir. Çevre kirlenmiş ve bozulmuşsa yaşamımızı sağlıklı bir biçimde sürdürmemiz de mümkün olamayacaktır. Temiz, güvenli ve sürdürülebilir bir çevre yaşamımızdan vareste düşünülemez. Dolayısıyla, çevresel meselelerde bizlerin yani halkın katılımının sağlanması önem taşımaktadır. Tez çalışmasında, bu öneme binaen çevresel konularda halkın katılımı incelenmekte ve çevresel halk katılımının bir aracı olarak yargıya odaklanarak yargısal ve yarı yargısal organlar aracılığıyla çevresel meselelerde halk katılımının nasıl gerçekleştirilebileceğini konu edinmektedir. Bu doğrultuda, belirli ortak nitelikleri taşıyan yargısal ve yarı yargısal çevresel halk katılımı modelleri tasnif edilerek incelenmiştir. Son olarak, tez çalışmasında çevresel meselelerde halk katılımının etkililiği ile incelenen yargısal ve yarı yargısal çevresel halk katılımı modellerinin etkililiği değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler sonucunda yargısal ve yarı yargısal nitelikteki çevresel halk katılımı modelleri ile çevresel halk katılımını hukuk düzeninde etkili kılmak isteyen herhangi bir ülkeye önerilerde bulunulmuştur.
Anayasa ve insan hakları hukuku açısından olağanüstü tedbirle kamu görevinden çıkarılma
Devletler savaş, darbe, rejim değişikliği gibi olağanüstü dönemlerde sadakatinden şüphe ettiği kamu çalışanlarının görevine son verebilmektedir. Bu tasarruf olağan dönem hukuki düzenlemelerinden farklı dayanaklara ve usullere göre gerçekleştirilmekte, bu sebeple olağanüstü bir tedbir olarak nitelendirilmektedir. Olağan dönemde kamu personelinin görevlerine son verilmesini engelleyen pek çok mesleki güvencesi mevcuttur. Bu çalışma, kamu personelinin Anayasa'dan ve insan hakları normlarından kaynaklanan hak ve güvencelerinin olağanüstü dönemlerde uygulanan kamu görevinden çıkarma tedbiri karşısında ne ölçüde geçerli olabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda istisna rejimi: AB uygulaması çerçevesinde bir inceleme
Bu çalışma, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 28. maddesinde düzenlenen istisna rejimini bütüncül bir yaklaşımla inceleyerek, kişisel verilerin korunması hakkının ne ölçüde ve hangi kriterler çerçevesinde sınırlanabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 6698 sayılı Kanun'da yer alan yükümlülükler ve hakları devre dışı bırakan bu istisnalar, tam ve kısmi muafiyet öngörecek şekilde düzenlenmektedir. 6698 sayılı Kanun'un 28. maddesi, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile diğer temel hak ve özgürlükler veya devlete yüklenen birtakım ödevler arasındaki denge arayışını da düzenlemektedir. Tez çalışması, 28. maddede yer alan istisna hükümlerinin kapsamını ve pratik sonuçlarını inceleyerek, bunların gerek ulusal gerekse de Avrupa Birliği (AB) mevzuatıyla ne kadar uyumlu olduğunu araştırmaktadır. Çalışma kapsamında ilk olarak, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimine değinilmiştir. Sonrasında 6698 sayılı Kanun'un ve Genel Veri Koruma Tüzüğü'nün genel sistematiğinde istisna hükümlerinin ele alınış biçimi ortaya konulmuştur. Buna ilave olarak tam istisna ile kısmi istisna hükümleri ayrı başlıklar altında sırasıyla ele alınmıştır. Bu plan, istisna hükümlerinin her birinin niteliği ve hangi durumlarda uygulanabileceği konusunda sistematik bir bakış sağlamaktadır. Çalışma boyunca bu hükümlerin yorumu ve uygulamasına ilişkin olarak yargı mercilerinin ve idari otoritelerin kararları da değerlendirilmiştir. Bu sayede, teorik ve pratik yönleriyle istisna hükümlerin işleyişi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın yöntemsel çerçevesi büyük ölçüde karşılaştırmalı hukuka dayanmaktadır. Bu doğrultuda, bir taraftan Anayasa'da yer alan temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması rejimine ilişkin özellikle ölçülülük, hakkın özüne dokunmama ve kanunilik kriterleri çerçevesinde, 6698 sayılı Kanun'un 28. maddesinin söz konusu anayasal ilkelerle tutarlılığı sorgulanmıştır. Öte yandan, AB düzenlemeleri özellikle Genel Veri Koruma Tüzüğü ışığında, benzer istisnaların hangi kapsamda öngörüldüğü ve hangi sınırlamalarla uygulandığı incelenmiştir. AB hukukunda istisnalara ilişkin yerleşik kriterler ve AB Adalet Divanı kararları da mercek altına alınarak, hangi noktalarda Türk ve AB hukukunun benzerlik gösterdiği, hangi noktalarda ise ayrıştığı ortaya konulmuştur. Böylece, 6698 sayılı Kanun'un hazırlanmasında esas alınan AB mevzuatına uygunluk düzeyine yönelik somut tespitler de ortaya konulmuştur. Tezde elde edilen en önemli bulgulardan biri, 6698 sayılı Kanun'da tam istisnalara tabi faaliyetlerin kapsamının oldukça geniş şekilde ve yeterli ölçüde belirlilikten uzak şekilde düzenlenmiş olmasıdır. Bu doğrultuda, kişilerin kendisi veya aile fertlerine yönelik faaliyetlerini ele alan istisnanın düzenlenme biçimi, bireylerin özel hayatına kişisel verilerin korunması amacıyla gereğinden fazla müdahale edilmesi riskini doğurabilecek bir niteliğe sahiptir. Kamu kurumlarının önleyici, koruyucu ve istihbari nitelikteki kişisel veri işleme faaliyetleri, geniş niteliğe sahip kavramlar ile Kanun'dan muaf tutulmakta; böylece kişilerin hak arama yolları daralmaktadır. Ayrıca 6698 sayılı Kanun'da yargılama faaliyetlerine ilişkin kapsamlı bir muafiyet tanınmış olmakla birlikte, AB hukukunda mahkemelerin bağımsızlığına saygı göstermek kaydıyla belirli veri koruma tedbirlerinin uygulanabildiği görülmektedir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun istisnanın kapsamını daraltmaya yönelik yaklaşımı da kimi hallerde, mahkemenin bağımsızlığı ile savunma hakkının kullanımına yönelik ölçüsüz bir kısıtlamaya yol açma riski barındırmaktadır. Resmî istatistik ve bilimsel araştırma istisnaları bakımından da benzer durum söz konusudur. AB hukukunda, özellikle kanunilik ve ölçülülük ilkeleri kapsamında öngörülen veri güvenliği tedbirleri ile istisna dışında bırakılan bazı haklar istisnanın kapsamını daraltmaktadır. Türk hukuku bu konuda daha katı bir muafiyet rejimine sahiptir. Kısmi istisnalara ilişkin olarak, öncelikle suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması kapsamındaki kişisel veri işleme faaliyetlerine yönelik istisnanın büyük ölçüde kolluk tarafından yapılan işlemlere uygulanacağı söylenebilecek ise de buna ilişkin net kriterler bulunmamaktadır. Alenileştirme faaliyetlerine yönelik istisnanın AB düzenlemelerinden oldukça farklı şekilde düzenlendiği söylenebilecektir. Öte yandan alenileştirme kavramının Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun içtihadıyla kapsamının daraltılmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Kamu kurum ve kuruluşlarının denetleme, düzenleme ve disiplin süreçleri ile devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunmasına yönelik getirilen istisnaların da hangi kapsamda uygulanacağı, hangi koruyucu tedbirlerin mevcut olması gerektiği noktasında net sınırlara sahip olmadığı ifade edilebilecektir. Tüm bu bulgular çerçevesinde çalışma, 28. maddenin kapsam ve sınırlarının, AB düzenlemeleri ile daha uyumlu hâle getirilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır. Öncelikle hangi faaliyetlerin tam istisnaya, hangilerinin kısmi istisnaya konu olduğuna dair yasal çerçevenin daha ayrıntılı ve belirli olması önerilmektedir. AB hukukunda olduğu şekilde, ilgili kişilerin hakları, kategorik bir muafiyete tabi olmak yerine ölçülülük kriteri temelinde sınırlandırılmalıdır. Veri sorumlularının özellikle ulusal güvenlik, kolluk ve yargılama faaliyetleri gibi konularda en azından asgari denetim önlemlerine tabi olması gerektiği vurgulanmaktadır. İstisnaların belirlilik, öngörülebilirlik ve ölçülülük kriterlerine uygun düzenlenmesi, bireylerin temel hakları ile kamu kurumlarının meşru amaçlarla gerçekleştirdikleri veri işleme faaliyetlerini daha dengeli bir zeminde uzlaştıracaktır. Nitekim AB hukukundaki yaklaşım, tam ya da kısmi istisnaların sınırlı şekilde uygulanmasını ve mutlaka ek güvencelerle desteklenmesini gerektirmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, 6698 sayılı KVKK'nin 28. maddesinde yer alan istisnaların geniş yorumlanması hâlinde kişisel verilerin korunması hakkına yönelik korumanın ciddi ölçüde zayıflayabileceğini göstermektedir. Zira istisna rejimi mevcut haliyle birçok etkin koruma mekanizmasını devre dışı bırakabilecek bir niteliğe sahiptir. Bu durumun önlenmesi adına gerek mevzuatsal değişikliklerin yapılması gerekse de yargı mercileri ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu aracılığıyla ek kriterler konulması uygun olacaktır. Böylece, kamu yararı ve temel hakların korunması arasındaki dengenin sağlanması ve 6698 sayılı Kanun'un AB mevzuatıyla uyumunun artırılması mümkün olacaktır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ve Türk Anayasa Mahkemesi kararları ışığında seçilme hakkı
1982 Anayasası'nın 67. maddesinde güvence altına alınan seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 Nolu Ek Protokol'ün 3. maddesinde düzenlenen serbest seçim hakkına kıyasla daha geniş bir düzenleme alanına sahiptir. Sözleşme, seçilme hakkını yasama organı ve yasama faaliyeti gerçekleştiren meclislerin seçimleri ile sınırlamışken; Anayasa seçilme hakkını daha kapsamlı bir şekilde tüm seçimler için koruma altına almıştır. Anayasalarda temel hak ve hürriyetlerin geniş bir şekilde düzenlenmesi, siyasal sistemlerin tümünde demokrasinin varlığı için zorunludur. Ancak, gerçekten de demokrasiden bahsedebilmek için bu hak ve hürriyetlerin sadece anayasalarda yer alması yeterli değildir. Bu hak ve hürriyetlerin aynı zamanda etkili bir şekilde korunmaları gereklidir. Aksi durumda, bu haklar, görünürde haklar olmanın ötesine geçemeyeceği için etkin bir biçimde kullanılamayacaklardır. Demokratik rejimlerde yönetim yetkisinin kaynağı, dolayısıyla meşruiyetin temeli seçimlerdir. Bu nedenle çok partili demokrasilerde milletvekili genel seçimlerinin amacı, ilk olarak, belirli bir süre için ülkeyi hangi partinin veya partilerin yöneteceğini, diğer bir ifadeyle, hükümeti hangi partinin veya partilerin kuracağını; hangi partinin veya partilerin muhalefet olarak denetim işlevini yerine getireceğini tespit etmektir. İktidarın seçimle el değiştirmesi, demokrasinin sadece bir boyutudur. Demokrasinin asıl koruduğu değer, insan haklarıdır. "Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ve Türk Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Seçilme Hakkı" başlıklı bu tez, "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türk Anayasa Hukukunda Seçilme Hakkının Normatif Çerçevesi" ve "AİHM ve AYM Kararlarında Seçilme Hakkının Sınırlandırılması" başlıklı iki bölümden oluşmaktadır. Bu kapsamda, her iki mahkeme içtihatları da incelenmiş, seçilme hakkına dair hukuki ihtilaflar ve uygulamadaki eksiklikler belirlenmeye çalışılmıştır. Böylelikle, demokratik hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Tezde elde edilen bulgular ve değerlendirmeler sonucunda şu temel tespitlere ulaşılmıştır: Birincisi, AYM'nin norm denetimi kararlarında, Anayasa'nın 67. maddesinde düzenlenen seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına ilişkin güvencelerin herhangi bir seçim türü ayrımı yapmadan tüm seçimleri kapsayacak şekilde uygulandığı görülmektedir. Buna karşın, bireysel başvuru kararlarında AYM'nin seçilme hakkının kapsamını yalnızca yasama organı seçimleriyle sınırlaması, kendi içinde tutarsızlık oluşturmakta ve hakların korunması bakımından sorunlu bir duruma yol açmaktadır. Norm denetiminde daha geniş bir kapsam benimseyen AYM'nin, bireysel başvurularda kendi yaklaşımını daraltması, Anayasa'nın tanıdığı güvenceleri tam olarak yansıtmamaktadır. İkincisi, Türkiye'de uygulanan seçim barajı, temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkeleri arasında denge kurulması amacıyla benimsenmiştir. Ancak yüzde on düzeyindeki ülke barajı, Avrupa standartlarının oldukça üzerinde olması nedeniyle eleştirilmekteydi. Üçüncüsü, Seçim kampanyalarında medyaya erişim ve medyada temsil, seçilme hakkının etkin kullanımı açısından hayati öneme sahiptir. Mevcut düzenlemeler, yalnızca seçime kısa bir süre kala propagandaya ilişkin kuralları belirlemektedir. Dördüncüsü, Anayasa'nın 69. maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen beş yıl süreyle siyasi yasak uygulaması, seçilme hakkına orantısız bir müdahale oluşturabilmektedir. Bu yasağın, kişilerin eylemleri arasında bir derecelendirme yapılmaksızın uygulanması, seçilme hakkına orantısız bir müdahaledir. Beşincisi, Anayasa'nın 76. maddesinde düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin şartlar, seçilme hakkının doğal sınırlarını oluşturmaktadır. Ancak bu maddede yer alan "affa uğramış olsalar bile" ibaresi, seçilme hakkına süresiz bir sınırlama getirme riski taşımaktadır. Altıncısı, yasama dokunulmazlığı ile seçilme hakkı arasındaki yakın ilişki, özellikle tutuklu milletvekili sorununda belirgin hale gelmiştir. Anayasa'nın 14. maddesindeki durumların dokunulmazlık kapsamı dışında tutulmasına ilişkin hüküm, AYM tarafından belirsiz ve öngörülemez bulunmuştur. Bu belirsizlik, milletvekillerinin seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının kullanılmasında önemli sınırlamalara yol açmıştır. Milletvekilleri, görevlerini yerine getirirken seçmenin iradesini temsil etmektedirler. Bu temsilin en sağlıklı şekilde gerçekleşebilmesi, seçilme hakkına yönelik her türlü müdahalenin, demokratik toplum düzeninin gerekleriyle uyumlu, orantılı ve öngörülebilir olmasına dayanır. Seçilme hakkına yönelik her müdahale, aynı zamanda seçmenlerin tercihlerine ve demokratik katılım haklarına da müdahale anlamına gelmektedir. Bu nedenle, seçilme hakkının korunması, demokratik toplumun ve hukuk devletinin sağlıklı işleyişi için vazgeçilmez bir gerekliliktir. Anahtar Kelimeler: Seçilme Hakkı, Siyasi Faaliyette Bulunma Hakkı, Yasama Dokunulmazlığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi
Bir doğa ve insan hakkı olarak su hakkı
İnsanlar ve diğer tüm canlılar için yaşam kaynağı olan su, çeşitli faktörlerin etkisiyle günümüzde bir sorun haline gelmiştir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada, mevcut krizin sonlandırılması ya da sonuçlarının hafifletilmesine katkıda bulunmak amacıyla öncelikle krizin sebepleri üzerinde durulmuş, ardından da bir çözüm yolu olarak su hakkı önerisi bir doğa ve insan hakkı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda, su hakkı temellendirilerek su bir hak olarak ele alınmış, su hakkının kabul edildiği hukuki metinler ve yargı kararları üzerinde durulmuştur. Anahtar kelimeler : su hakkı, doğa hakkı, su politikası, genel yorum 15, suyun özelleştirilmesi.
Avrupa Birliği'nde temel hakların korunması: Temel haklar şartı ve onu doğuran süreç üzerine bir inceleme
Avrupa bütünleşmesinde insan haklarının gelişim süreci, savaş yorgunu Avrupalı devletlerin kalkınma hamlelerini gerçekleştirirken dikkate almak durumunda oldukları etmenleri, kıta üzerinde hayata geçirilmek istenen siyasi idealleri ve pratik koşulların sevk ettiği devletlerarası iş birliği hareketlerini, bütünleşmeyi tasarlayan ve inşasında rol alan aktörlerin otoritelerini koruma çabalarını ve ayrıca ulusal dinamiklerinin ulusüstü uzlaşı gayretlerini ne ölçüde etkilediğini ortaya koyan önemli bir tarihsel tecrübedir. Bu süreç günümüzde en gelişmiş haklar kataloğu olarak kabul edilen Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nı doğurmuştur. Lizbon Antlaşması'ndan itibaren Birliğin insan haklarına temas ettiği tüm durumlar üzerinde etki doğuran Şart, üye devletler açısından ise sadece Birlik hukukunu uyguladıkları durumlarda uymakla yükümlü oldukları bir anayasal metindir. İçinden çıktığı bütünleşme sürecinin inişli çıkışlı seyrine ilaveten taslak hazırlama çalışmalarından bağlayıcılık kazandığı ana kadar karşılaşılan olaylar Şart'ı insan haklarına dair gelecekteki uluslararası mutabakat arayışlarında örnek olay ve model belge konumuna getirmiştir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nı doğuran bütünleşme süreci insan haklarını merkeze alarak incelenecek ve Şart'ın içeriğiyle birlikte Avrupa Birliği hukukundaki yeri ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğünün İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 11. maddesi kapsamında incelenmesi
Demokratik süreçlere kitlelerin katılımını olanaklı kılan yollar içerisinde, kolektif bir ifade yöntemi olarak toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin hukuki çerçevesinin gelişimi gerek Batı'da, gerekse de Türk hukukunda geçmişten beri önem arz etmiştir. Türk hukukunda toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğü, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin on birinci maddesinde ise barışçıl toplanma hakkı kapsamında toplantı ve gösteri yürüyüşleri güvence altına alınmaktadır. Söz konusu çalışma; ilk aşamada toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğünün teorik kapsamını tespit edip, ikinci bir kertede ise İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi içtihadında barışçıl toplanma hakkının niteliği ile kapsamını ve bu hakkın sınırlandırılmasına ilişkin ilkeleri açığa çıkarmayı ve bir Avrupa barışçıl toplanma hukukunun ne ölçüde var olduğunu belirlemeyi amaçlamaktadır.
Siyasi amaçlı tutuklama yasağı çerçevesinde İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 18. maddesinin kapsamı, uygulanması ve 18. madde ihlali kararlarının sonuçları
İHAS'ın 18. maddesi "Anılan hak ve özgürlüklere bu Sözleşme hükümleri ile izin verilen sınırlandırmalar öngörüldükleri amaç dışında uygulanamaz." hükmünü içermektedir. 2004 yılında verilen Gusinskiy v. Rusya kararıyla başlayan, 2016 yılında verilen Jafarov v. Azerbaycan kararıyla dönüm noktasını yaşayan ve günümüze kadar her geçen gün içtihadın değişip gelişmeye devam ettiği 18. madde, Mahkeme tarafından şimdiye kadar ağırlıklı olarak Sözleşme'nin 5. maddesinde güvence altına alınan özgürlük ve güvenlik hakkıyla bağlantılı olarak uygulanmıştır. Bu nedenle tezimizde, demokrasinin değerlerinden uzaklaşan devletlere karşı "erken uyarı" rolü gören 18. maddenin bir devletin Sözleşme'de öngörülmeyen amaçlarla bir kişiyi özgürlüğünden alıkoyduğu durumlarda nasıl uygulanabileceğini ve 18. maddeden verilecek bir ihlal kararının olası etki ve sonuçlarının neler olabileceğini ele alacağız.
Uluslararası inşaat sözleşmeleri ve uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesi
Ülkemizde, artış eğilimde olan nüfus ve buna paralel gelişen barınma ihtiyacı, inşaat sektörünün hızla gelişmesine neden olmuş ve Türk müteahhitleri 80'li yıllardan itibaren yurtiçinde edindikleri deneyimlerini yurtdışında da değere çevirerek, uluslararası projelerde yer almaya başlamışlardır. Öte yandan, inşaat sektörünün ulusal ekonomide de lokomotif sektör olduğu sayısal verilerle de sabittir. Uluslararası ticaretin ve hizmet arzının artışındaki bir diğer etken de ülkelerin yabancı sermayeyi ve teknolojiyi ithal edebilmek için, yatırımcılara sundukları hukuki güvenceyi ikili anlaşmalarla artırma konusundaki eğilimleridir. Bu anlayış paralelinde gelişen bir diğer sistem olan tahkim yargılaması, ticari yapıların, merkezlerinin bulunduğu ülkelerin dışında üstlendikleri hukuki riskleri azaltmakta ve uluslararası iş yapabilme kabiliyetini artırmaktadır. Öyle ki; tahkim usulü, herhangi bir ülkede faaliyet gösteren yabancı bir kuruluş için, olası bir uyuşmazlıkta ortaya çıkması muhtemel bir yargılamanın hızı ve güvenilirliği açısından yerel yargı organlarının sağlandığından daha yüksek bir güvenlik sağlamakta ve tercih edilmektedir. Tahkim yargılamasının yarattığı güvenden, özellikle yatırım projelerinin finansman ihtiyaçlarını sağlayan kredi kuruluşları da faydalanmakta ve sistemin gelişmesi için çalışmaktadırlar. Tahkim anlaşması bulunan ve uluslararası tahkim organlarının yetkisini tanımış sözleşmelerin kredi bulabilme ihtimali yükselirken, buldukları kredilerin maliyetleri de düşmektedir. Bu sayede, kredi kurumlarının risk primi düşük kredi satmaları mümkün olmaktadır. Yukarıda özetlenen kazan-kazan modeli sebebiyle, tahkim usulünün uluslararası ticaret ve hizmet arzında günden güne yaygınlaşacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası İnşaat Sözleşmeleri, Uyuşmazlık, Tahkim, FIDIC
Çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı
Tez kapsamında, çocuğun, bir birey ve özel yaşamın gizliliği hakkının öznesi olarak konumu ile hak sahipliği durumu esas inceleme konusu yapılmaktadır. Literatürde, genel olarak, çocuğun hak öznesi olmadaki birey statüsü; özel olarak ise, uygulamada çocuğun özel yaşam hakkını etkin olarak ileri sürmedeki etkisizliği üzerinde durulmadığı görülmektedir. Tezin esas gayesi ve tezin yazılmasına asıl etken, çocuğun bir birey olarak kabulü ile bu kabulün uygulamada özellikle özel yaşam hakkı üzerinden tesir etmesine ilişkin öneriler sunmak ve bu konuda doktrinde kaynak teşkil etmektir. Bu bağlamda, çocuk hakları ve özel yaşam olmak üzere önce iki alanda ayrı ayrı ele alınmış; daha sonra paylaşılan teorik bilgiler, çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkı anlatısı altında pozitif hukuk ve içtihatları da kapsamak üzere birleştirilerek pratikte bir çözüm yolu sağlanmaya çalışılmıştır. İlk olarak teorik altyapıyı kuran birinci bölümde, çocuk hakları başlığı altında, çocukluk ve çocuk hakları kavramları ile bu kavramların tarihsel olarak doğuşu ve gelişimine yer verilmiştir. Akabinde çocukluğun başlangıcı ve dönemleri, çocuk ebeveyn arasındaki ilişki, çocuğun kişilik hakları, çocuğun temel hakları ve çocuk haklarında temel ilkeler, ileride özel yaşam hakkı bağlamında kullanımı anlaşılır kılmak adına ve bu ölçüde açıklanmıştır. Teorik alanın bir diğer ana başlığı olan özel yaşam hakkı incelemesi, çocuk öznesi ve tez konusu bağlamı ile sınırlı tutulmaya çalışılarak yapılmıştır. Bu doğrultuda özel yaşamın gizliliğinin korunması hakkı; kavramı, tarihçesi, unsurları ile detaylı şekilde anlatılmıştır, hakkın unsurları paylaşılırken çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı kapsamında özgülük arz eden durumlar ön plana alınarak çerçeve daraltılmıştır. Son olarak ikinci bölümde pozitif hukuk ve içtihatlarda çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkının görünümü ile hakkın uygulanmasında kullanılacak hukuki araçlar değerlendirilmiştir. Bu minvalde önce uluslararası alanda ulusalüstü ve bölgesel düzlemdeki düzenleme ve uygulamalar anlatılmış, daha sonra karşılaştırmalı ülke örneklerindeki durum açıklanmış ve son olarak Türk iç hukuku normatif ve içtihadi yönüyle ayrı ayrı incelenmiştir. Nihayet, çalışmada çocuğun tek başına özel yaşamın gizliliği hakkına ve ayırt etme gücü nispetinde bu hakkı ileri sürme yetkisine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Dijital çağda değişen çocukluk olgusu ve mahremiyet algısına paralel olarak çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkının öneminin artacağı aşikardır. Anahtar Kelimeler: çocuk hakları, özel yaşamın gizliliği, mahremiyet hakkı, kişisel veriler, sharenting
Yeni bir yerküre tasarımı: Ekolojik anayasalcılık
Tez çalışmasının konusu, günümüzde küresel bir sorun haline gelen ekolojik kriz karşısında anayasalcılık yöntemini kullanarak yeni bir yerküre tasarımın mümkün olup olmadığının incelenmesidir. Çalışmada öncelikle krizin kendisi tanımlanarak ortaya çıkmasına sebep olan ve sorunu tırmandıran etmenler irdelenmiştir. Daha sonra mevcut antroposantrik hukuk sisteminin ekolojik krize sunduğu çözümler ve bu çözümlerin başarıya ulaşıp ulaşmadığı açıklanmıştır. Son olarak ise ekosantrik bakış açısıyla meydana getirilen anayasaların ve mahkeme kararlarının yerküre tasarımındaki etkisi ortaya konulmuştur. Çalışmanın amacı, günümüz antroposantrik hukuk bakış açısının ekolojik krizi yeniden ürettiğini ortaya koyarak eko merkezli yaklaşımlarla bu küresel sorunu durdurabileceğimizi göstermektir. Bu minvalde, liberal anlayışın ürünü olan anayasaların ve uluslararası belgelerin sınırlılığına ve yetersizliğine dikkat çekilmiştir. Doğayı merkeze alan alternatif bir hukuk sistemi için Ekvator ve Bolivya anayasaları ile diğer ülkelerin muhtelif mahkeme kararları değerlendirilmiştir. Bu incelemeler sonucunda, toplum sözleşmesi olarak da nitelendirilen anayasalara doğayla sözleşmenin nasıl eklemlenebileceğinin çerçevesini çizmek hedeflenmiştir.
Gelecek nesillerin hakları: Çevre hakkı ve doğal kaynaklara erişim
The subject of the thesis is to discuss how to regulate the rights of future generations in the light of climate change and environmental problems which are the biggest problems of our time and the biggest disasters facing humanity. This thesis focuses on environmental rights among the rights of future generations. The rights of future generations are endangered day by day due to the climate crisis and environmental disasters. The debate on the rights of future generations is increasing day by day. Because the climate crisis and environmental problems directly affect the fundamental rights of people especially the future generation. It will not be possible for future generations to reach the right to a healthy life, one of the most basic human rights, without clean air, water, soil and adequate resources. The focus of this study, which was carried out in the field of constitutional law, is the environmental right of future generations, but in order to fully reflect the scope of the subject, the relevant issues of constitutionalism, human rights and environmental right are also discussed in a limited manner in the study. The rights of future generations are an issue that causes the concept of representation in democracies to be questioned. Because it is not possible for future generations to be one of the power centers that shape the laws because they are not yet in the world. However, on the other hand, their lives are also affected as a result of every decision, arrangement and action taken today and today's inaction. Currently, international agreements and regulations have started to come into force in this field. However, considering the enforcibility problems of international law, the importance of a legal regulation at the level of domestic constitutions increases in terms of protection of human rights. In addition, since constitutions are social contracts and affect generations by staying in force for a long time, the study focuses on how intergenerational justice can be achieved at the constitutional level. The primary aim of the study is to identify the inadequacy of existing regulations and to propose efficient legal regulations by analyzing the reasons for these inadequacies. However, before moving on to these determinations and suggestions, it is necessary to examine the historical development and necessity of the concept of the rights of future generations as detailed and as clear as possible. For this reason, it is important to understand the constitutional justifications of the fundamental rights and freedoms that already exist, especially the right to the environment. Thus, it is aimed to comprehend the place of the rights of future generations in the theory of human rights and to provide explanations on how the legal regulations will produce solutions to the expectations under the influence of the climate crisis in the light of current legal regulations. The thesis consists of two sections, in line with academic studies on the rights of future generations, local and international regulations, and the studies of organizations operating in this field. In the first part, in order to express the theoretical background of the rights of future generations, human rights in general and the right to the environment is expressed. In the second part of the thesis the protection of the rights of future generations is discussed. In the first part of the first section titled the Rights of Future Generation, first the birth of human rights, its historical development and important international agreements are explained. With this part of the thesis, a foundation is laid for the subject of the rights of future generations, which will be detailed later. In this part, it is aimed to establish what basic human rights are and their connection with human dignity. Since there is no definition of human rights accepted by the whole world, it has been stated that human rights stem from being human and are indispensable rights. This definition is also important to explain the importance of future generations' access to environmental resources in terms of their fundamental rights. This part also covers the historical development of human rights and international and regional conventions. In the continuation of the first part, the classification of human rights is given. The classification of human rights is explained in order to characterize the extent to which the rights of future generations will be addressed. The duties and obligations imposed on the state by different categories of human rights are also underlined in this section. The distinction between classical rights, social rights and solidarity rights has been explained. In this part of the thesis, the reasons for the emergence of the debate on the rights of future generations in today's conditions have been clarified by underlining why different rights have emerged. In the second part of the first section, the right to the environment is discussed. The right to the environment should be explained in detail so that the rights of future generations can be understood, and the concept of intergenerational justice can be discussed fruitfully. Although the right to the environment is considered as the right of today's people to access a healthy environment in many existing regulations, it is actually the main source of roots of the rights of future generations. For this reason, it is important to explain the current regulations and judicial interpretations of the environmental right. At the beginning of this part, the definition of the right to the environment is made and its historical development is explained. The Stockholm conference, which is the most visible beginning of the environmental right in the field of international law, and other conferences and conventions were also mentioned. In this direction, the development of the right to the environment has been revealed by mentioning the World Charter for Nature and the first principles regarding the protection of natural resources. These international documents, conventions and conferences are important because they will form the base of the measures that states should take in terms of protecting the right to environment and the legal regulations that should be made. The emergence of the concept of sustainable development and international documents on this subject are also explained in this section. It is important to include the concept of sustainable development here, because the boundaries of sustainability must be drawn in order to define and protect the environmental rights of future generations. After explaining the historical development, the object and subject of the right are mentioned. It is important to understand what the environmental right basically protects. For this reason, who and what the right protects are discussed in this part of the study. There are different approaches to the interpretation of the right to the environment. Although we observe that the protection area of the right to the environment has expanded, it would not be wrong to say that there is still a human-centered approach. As a matter of fact, as a result of the fact that the right to the environment is still human-oriented, the concepts of nature rights and animal rights have not yet developed and become widespread. Since the rights of future generations are about people, they can find a place for themselves in terms of the right to the environment. However, it should be noted that there is a time debate in addition to the scope in terms of protecting the right to the environment. According to some approaches, this right should be taken into account only for the people currently living, while according to other views, future generations should also be taken into account in terms of this right. Within the scope of this study,it is argued that the future generations have the right to the environment and the human rights do not have temporal limitation. In the next part, the constitutionalization of the environmental right is mentioned. Another point that draws attention while underlining the constitutionalization of the right to the environment is the relationship between constitutions and human rights. In this context, the importance of the right to the environment, which is necessary for the enjoyment of fundamental rights and freedoms, in terms of constitutions should be understood. For this reason, we see that the right to the environment has started to find more place in the constitutions . Examples of different countries are also given under this section. In the examples given in this part of the thesis, countries such as the United States and England, where industrial production is widespread and carbon emissions are high, are included. The purpose of dealing with the constitutional examples regarding the right to environment is that the examples that can form the basis for the regulation of the constitutional rights of future generations arise from the environmental right. In the continuation of the local constitution examples, important international conventions and regulations are also included under this section. As in the examples of the Constitution, the reason for including the agreements on this right to the environment is that the rights of future generations are regulated in a similar way to these agreements. The last part of the first section is devoted to the definition of the rights of future generations. First of all, a general definition of the rights of future generations has been made. Afterwards, the impact of the ecological crisis and, of course, the climate crisis on future generations was mentioned. It is stated that the ecological crisis is unlike any crisis experienced before and its potential consequences cannot be predicted even by experts. In the following part, discussions on the legal protection of the rights of future generations are included. In the second section, the main subject of the thesis which is the protection of the rights of future generations is discussed. This section is divided into subsections within itself. It is stated that the ecological crisis is unlike any crisis experienced before and its potential consequences cannot be predicted even by experts. In the first part of the second section, various judicial decisions regarding the rights of future generations are mentioned and then legal regulations are mentioned. This order has been preferred since the protection of the rights of future generations started with judicial decisions and then begins to take place in legal texts. In the following part, judicial decisions regarding the rights of future generations are discussed. While the judicial decisions are being discussed, the basic doctrines used in this subject are also included. Because the judicial interpretations derived from these doctrines and theories. The public trust doctrine is explained and how the doctrine of public trust can be used in relation to climate change and environmental damage is discussed. According to this doctrine , the state has the obligation to protect the citizen against environmental damage, and in addition, the citizen has the right to sue if the state violates this obligation. The birthplace of this doctrine is America, and examples from the underlying cases and judge's commentary are also presented. The concept of intergenerational justice is also discussed in the second section. Intergenerational justice is a fundamental principle for understanding the rights of future generations. Constitutions do not exist solely to regulate the lives of existing people. Constitutions are a set of rules created to survive for long generations. Therefore, they have to be based on intergenerational justice. Exactly in this regard, sustainable development has to be considered. In the next part titled Atmospheric trust cases, the approach to how the public trust doctrine can be used against the protection of the atmosphere, that is, especially against climate change, is expressed. In this section, the concept is explained by giving place to the comments of the judges. It is explained how the courts can protect the citizen against the state within the scope of environmental protection. It is also emphasized how this concept will be used for intergenerational justice. Protecting the atmosphere is important for the right of future generations to have a healthy environment. For this reason, each of the judicial approaches and cases in this field actually serves to protect the rights of future generations. Another issue discussed in the second section is the problem of representation of future generations. Since they are not living persons, it is not possible for them to express themselves, and of course, it is not possible for them to elect a representative to represent them, since they do not live. However, representation is essential for future generations, animals and nature itself, otherwise the world cannot survive. If they are not represented, it is not possible to achieve intergenerational justice. In order to solve the representation problem, the opinion suggesting that the rights and interests of future generations should be determined efficiently is included. It is stated that protection can be provided according to the determined rights and interests. In the continuation of the second section, cases and decisions about the rights of future generations are included. Under this section, both domestic and international courts are under scrutiny. The approach of judicial decisions is important when proposing constitutional regulations. Therefore, this section focuses on the legal framework in which the courts deal with the rights of future generations. Cases pending before the European Court of Human Rights were also particularly highlighted. When these decisions come out, the reasoned interpretation of the court will have an important weight in the legal community. For this reason, after mentioning the current decisions, comments on what kind of decisions are expected from international courts in the future have been added. In domestic court decisions, examples are given from Colombia, Australia, the United States and Germany. After the summary of the court decisions, the explanations regarding the current legislation were passed. In this section, as in the previous sections, international regulations and local regulations are discussed together. International regulations are also discussed separately as regional and universal. Another striking point here is that universal and regional regulations are parallel to each other. After the international regulations, the part about how to establish intergenerational justice with local legal regulations has been passed. In local regulations, examples were examined under two separate headings as constitution and legal legislation. The inclusion of this chapter in the thesis has two different meanings. First of all, it is important to consider these examples in order to see how the theoretical debates on the rights of future generations are reflected in legal regulations. Secondly, it is necessary to examine these regulations in order to see the deficiencies of the existing legal regulations. In Wales and Australia, laws that directly protect the rights of future generations are mentioned. In addition to the laws, of course, constitutional examples are also shared in the study. The South African, German and Hawaiian constitutions have been proposed as containing provisions for the direct protection of future generations. Of course, the difference between the regulations in these states has also been mentioned. Considering these examples of constitutional arrangements, discussions on how to protect the rights of future generations with an efficient constitutional arrangement are also included in the thesis. In this section, an inclusive and exemplary regulation that will give citizens the right to bring them to court is also presented. This recommendation is important for the protection of rights. Because the existing legal and constitutional regulations do not provide sufficient assurance for the protection of both the environment and the rights of future generations. The next part of the second section focuses on the institutions and structures established to work on the rights of future generations. Examples of examples and formats of these organizations in different countries are given. While examining the examples in Israel, Wales and Hungary, the differences between these institutions are also noted. While talking about these differences, their effectiveness is actually questioned. An answer has been sought to the question of how an effective organization should be based on these differences. The importance of citizens' access to this institution was emphasized and it was underlined that the continuity of these institutions should be ensured. In the last part of the study, the exemplary legislation and constitutional regulations and the effectiveness of institutions in relation to the rights of future generations were examined. A discussion in relation to the conditions to make these regulations more effective is presented in this part. Qualities such as transparency, access to information, and legitimacy of the institutions are listed as criteria for effective work under this section. The importance of the constitutional arrangement required to establish a balance between the rights of the present generation and the future generations was also reminded. In the conclusion, it is mentioned that this study focuses only on the environmental rights of future generations and the necessity of constitutional regulation of these rights. It has been argued that the most appropriate arrangement of intergenerational justice will be at the level of constitutions, since the rights of current generations will have to be restricted. However, it has been said that only a constitutional provision is not sufficient and that the qualifications of this constitutional provision and the existence and continuity of institutions that will protect additional rights are also necessary. The world belongs to all of us, and we have to live in a fair and balanced way for generations, with all its elements, and legal methods should be developed on how to achieve this balance with this study and similar studies. Le sujet de la thèse est de discuter de la manière de réglementer les droits des générations futures à la lumière du changement climatique et des problèmes environnementaux qui sont les plus grands problèmes de notre temps et les plus grandes catastrophes auxquelles l'humanité est confrontée. Cette thèse porte sur les droits environnementaux parmi les droits des générations futures. Les droits des générations futures sont mis en danger jour après jour en raison de la crise climatique et des catastrophes environnementales. Le débat sur les droits des générations futures s'amplifie de jour en jour. Parce que la crise climatique et les problèmes environnementaux affectent directement les droits fondamentaux des personnes, en particulier la génération future. Il ne sera pas possible pour les générations futures d'atteindre le droit à une vie saine, l'un des droits humains les plus fondamentaux, sans air pur, sans eau, sans sol et sans ressources adéquates. L'objet de cette étude, qui a été menée dans le domaine du droit constitutionnel, est le droit environnemental des générations futures, mais afin de refléter pleinement l'étendue du sujet, les questions pertinentes du constitutionnalisme, des droits de l'homme et du droit environnemental sont également discuté de manière limitée dans l'étude. Les droits des générations futures sont un enjeu qui remet en question le concept de représentation dans les démocraties. Parce qu'il n'est pas possible que les générations futures soient l'un des centres de pouvoir qui façonnent les lois parce qu'elles ne sont pas encore dans le monde. Cependant, d'autre part, leurs vies sont également affectées à la suite de chaque décision, arrangement et action pris aujourd'hui et de l'inaction d'aujourd'hui. Actuellement, des accords et réglementations internationaux ont commencé à entrer en vigueur dans ce domaine. Cependant, compte tenu des problèmes d'applicabilité du droit international, l'importance d'une réglementation juridique au niveau des constitutions nationales augmente en termes de protection des droits de l'homme. De plus, étant donné que les constitutions sont des contrats sociaux et affectent les générations en restant en vigueur pendant une longue période, l'étude se concentre sur la manière dont la justice intergénérationnelle peut être réalisée au niveau constitutionnel. L'objectif principal de l'étude est d'identifier les insuffisances des réglementations existantes et de proposer des réglementations légales efficaces en analysant les raisons de ces insuffisances. Cependant, avant de passer à ces déterminations et suggestions, il est nécessaire d'examiner l'évolution historique et la nécessité du concept de droits des générations futures aussi détaillé et aussi clair que possible. Pour cette raison, il est important de comprendre les justifications constitutionnelles des libertés et droits fondamentaux qui existent déjà, en particulier le droit à l'environnement. Ainsi, il vise à comprendre la place des droits des générations futures dans la théorie des droits de l'homme et à fournir des explications sur la manière dont les réglementations juridiques produiront des solutions aux attentes sous l'influence de la crise climatique à la lumière des réglementations juridiques actuelles. . La thèse se compose de deux sections, en lien avec les études académiques sur les droits des générations futures, les réglementations locales et internationales, et les études des organisations opérant dans ce domaine. Dans la première partie, afin d'exprimer le contexte théorique des droits des générations futures, les droits de l'homme en général et le droit à l'environnement sont exprimés. Dans la deuxième partie de la thèse, la protection des droits des générations futures est discutée. Dans la première partie de la première section intitulée les droits de la génération future, on explique d'abord la naissance des droits de l'homme, son développement historique et les accords internationaux importants. Avec cette partie de la thèse, une base est posée pour le sujet des droits des générations futures, qui sera détaillé plus tard. Dans cette partie, il s'agit d'établir ce que sont les droits humains fondamentaux et leur lien avec la dignité humaine. Comme il n'y a pas de définition des droits de l'homme acceptée par le monde entier, il a été affirmé que les droits de l'homme découlent de l'être humain et sont des droits indispensables. Cette définition est également importante pour expliquer l'importance de l'accès des générations futures aux ressources environnementales au regard de leurs droits fondamentaux. Cette partie couvre également l'évolution historique des droits de l'homme et des conventions internationales et régionales. Dans la suite de la première partie, la classification des droits de l'homme est donnée. La classification des droits de l'homme est expliquée afin de caractériser la mesure dans laquelle les droits des générations futures seront pris en compte. Les devoirs et obligations imposés à l'État par différentes catégories de droits de l'homme sont également soulignés dans cette section. La distinction entre droits classiques, droits sociaux et droits de solidarité a été expliquée. Dans cette partie de la thèse, les raisons de l'émergence du débat sur les droits des générations futures dans les conditions d'aujourd'hui ont été clarifiées en soulignant pourquoi différents droits ont émergé. Dans la deuxième partie de la première section, le droit à l'environnement est discuté. Le droit à l'environnement doit être expliqué en détail afin que les droits des générations futures puissent être compris et que le concept de justice intergénérationnelle puisse être discuté de manière fructueuse. Bien que le droit à l'environnement soit considéré comme le droit des personnes d'aujourd'hui à accéder à un environnement sain dans de nombreuses réglementations existantes, il est en fait la principale source d'enracinement des droits des générations futures. Pour cette raison, il est important d'expliquer les réglementations en vigueur et les interprétations judiciaires du droit environnemental. Au début de cette partie, la définition du droit à l'environnement est faite et son évolution historique est expliquée. La conférence de Stockholm, qui est le début le plus visible du droit environnemental dans le domaine du droit international, et d'autres conférences et conventions ont également été mentionnées. Dans ce sens, l'évolution du droit à l'environnement a été révélée par l'évocation de la Charte mondiale de la nature et des premiers principes relatifs à la protection des ressources naturelles. Ces documents, conventions et conférences internationales sont importants car ils constitueront la base des mesures que les États doivent prendre en matière de protection du droit à l'environnement et des réglementations juridiques qui doivent être prises. L'émergence du concept de développement durable et des documents internationaux sur ce sujet sont également expliqués dans cette section. Il est important d'inclure ici le concept de développement durable, car les frontières de la durabilité doivent être tracées afin de définir et de protéger les droits environnementaux des générations futures. Après avoir expliqué l'évolution historique, l'objet et le sujet du droit sont mentionnés. Il est important de comprendre ce que le droit environnemental protège fondamentalement. Pour cette raison, qui et quoi le droit protège sont discutés dans cette partie de l'étude. Il existe différentes approches de l'interprétation du droit à l'environnement. Même si l'on constate que l'espace de protection du droit à l'environnement s'est élargi, il ne serait pas faux de dire qu'il existe toujours une approche centrée sur l'humain. En effet, du fait que le droit à l'environnement est encore orienté vers l'homme, les notions de droits de la nature et de droits des animaux ne se sont pas encore développées et généralisées. Puisque les droits des générations futures concernent les personnes, elles peuvent se faire une place dans le droit à l'environnement. Cependant, il convient de noter qu'il existe un débat temporel en plus du champ d'application en termes de protection du droit à l'environnement. Selon certaines approches, ce droit ne devrait être pris en compte que pour les personnes vivant actuellement, tandis que selon d'autres conceptions, les générations futures devraient également être prises en compte en termes de ce droit. Dans le cadre de cette étude, il est avancé que les générations futures ont droit à l'environnement et que les droits de l'homme n'ont pas de limitation temporelle. Dans la partie suivante, la constitutionnalisation du droit environnemental est évoquée. Un autre point qui attire l'attention tout en soulignant la constitutionnalisation du droit à l'environnement est la relation entre les constitutions et les droits de l'homme. Dans ce contexte, il convient de comprendre l'importance du droit à l'environnement, qui est nécessaire à la jouissance des droits et libertés fondamentaux, au regard des constitutions. Pour cette raison, on constate que le droit à l'environnement commence à trouver plus de place dans les constitutions. Des exemples de différents pays sont également donnés dans cette section. Dans les exemples donnés dans cette partie de la thèse, des pays comme les États-Unis et l'Angleterre, où la production industrielle est répandue et les émissions de carbone élevées, sont inclus. Le but du traitement des exemples constitutionnels concernant le droit à l'environnement est que les exemples qui peuvent constituer la base de la réglementation des droits constitutionnels des générations futures découlent du droit environnemental. Dans la suite des exemples de constitution locale, d'importantes conventions et réglementations internationales sont également incluses dans cette section. Comme dans les exemples de la Constitution, la raison d'inclure les accords sur ce droit à l'environnement est que les droits des générations futures sont réglementés de manière similaire à ces accords. La dernière partie de la première section est consacrée à la définition des droits des générations futures. Tout d'abord, une définition générale des droits des générations futures a été faite. Ensuite, l'impact de la crise écologique et, bien sûr, de la crise climatique sur les générations futures a été évoqué. Il est dit que la crise écologique ne ressemble à aucune crise vécue auparavant et que ses conséquences potentielles ne peuvent être prédites même par les experts. Dans la partie suivante, des discussions sur la protection juridique des droits des générations futures sont incluses. Dans la deuxième section, le sujet principal de la thèse qui est la protection des droits des générations futures est abordé. Cette section est divisée en sous-sections en son sein. Il est dit que la crise écologique ne ressemble à aucune crise vécue auparavant et que ses conséquences potentielles ne peuvent être prédites même par les experts. Dans la première partie de la deuxième section, diverses décisions judiciaires concernant les droits des générations futures sont mentionnées, puis des réglementations légales sont mentionnées. Cet ordre a été préféré puisque la protection des droits des générations futures a commencé par des décisions judiciaires et commence ensuite à prendre place dans des textes juridiques. Dans la partie suivante, les décisions judiciaires concernant les droits des générations futures sont discutées. Alors que les décisions judiciaires sont discutées, les doctrines de base utilisées dans ce sujet sont également incluses. Parce que les interprétations judiciaires dérivent de ces doctrines et théories. La doctrine de la confiance du public est expliquée et comment la doctrine de la confiance du public peut être utilisée en relation avec le changement climatique et les dommages environnementaux est discutée. Selon cette doctrine, l'État a l'obligation de protéger le citoyen contre les dommages environnementaux, et en plus, le citoyen a le droit de poursuivre si l'État viole cette obligation. Le lieu de naissance de cette doctrine est l'Amérique, et des exemples tirés des affaires sous-jacentes et des commentaires du juge sont également présentés. Le concept de justice intergénérationnelle est également abordé dans la deuxième section. La justice intergénérationnelle est un principe fondamental pour comprendre les droits des générations futures. Les constitutions n'existent pas uniquement pour réglementer la vie des personnes existantes. Les constitutions sont un ensemble de règles créées pour survivre pendant de longues générations. Par conséquent, ils doivent être fondés sur la justice intergénérationnelle. C'est précisément à cet égard que le développement durable doit être pris en compte. Dans la partie suivante intitulée Cas de confiance atmosphérique, l'approche de la manière dont la doctrine de la confiance publique peut être utilisée contre la protection de l'atmosphère, c'est-à-dire en particulier contre le changement climatique, est exprimée. Dans cette section, le concept est expliqué en donnant lieu aux commentaires des juges. Il est expliqué comment les tribunaux peuvent protéger le citoyen contre l'État dans le cadre de la protection de l'environnement. Il est également souligné comment ce concept sera utilisé pour la justice intergénérationnelle. La protection de l'atmosphère est importante pour le droit des générations futures à un environnement sain. Pour cette raison, chacune des approches judiciaires et des affaires dans ce domaine sert effectivement à protéger les droits des générations futures. Une autre question abordée dans la deuxième section est le problème de la représentation des générations futures. Comme ce ne sont pas des personnes vivantes, il ne leur est pas possible de s'exprimer, et bien sûr, il ne leur est pas possible d'élire un représentant pour les représenter, puisqu'ils ne vivent pas. Cependant, la représentation est essentielle pour les générations futures, les animaux et la nature elle-même, sinon le monde ne peut pas survivre. S'ils ne sont pas représentés, il n'est pas possible de parvenir à une justice intergénérationnelle. Afin de résoudre le problème de représentation, l'opinion suggérant que les droits et les intérêts des générations futures doivent être déterminés efficacement est incluse. Il est précisé que la protection peut être assurée en fonction des droits et intérêts déterminés. Dans la suite de la deuxième section, des cas et des décisions concernant les droits des générations futures sont inclus. En vertu de cette section, les tribunaux nationaux et internationaux sont sous surveillance. L'approche des décisions judiciaires est importante lorsqu'il s'agit de proposer des règles constitutionnelles. Par conséquent, cette section se concentre sur le cadre juridique dans lequel les tribunaux traitent des droits des générations futures. Les affaires pendantes devant la Cour européenne des droits de l'homme ont également été particulièrement mises en avant. Lorsque ces décisions seront rendues, l'interprétation motivée du tribunal aura un poids important dans la communauté juridique. Pour cette raison, après avoir mentionné les décisions actuelles, des commentaires sur le type de décisions attendues des tribunaux internationaux à l'avenir ont été ajoutés. Dans les décisions des tribunaux nationaux, des exemples sont donnés en Colombie, en Australie, aux États-Unis et en Allemagne. Après le résumé des décisions de justice, les explications concernant la législation en vigueur ont été adoptées. Dans cette section, comme dans les sections précédentes, les réglementations internationales et les réglementations locales sont abordées ensemble. Les réglementations internationales sont également examinées séparément en tant que réglementations régionales et universelles. Un autre point frappant ici est que les réglementations universelles et régionales sont parallèles les unes aux autres. Après les réglementations internationales, la partie sur la manière d'établir une justice intergénérationnelle avec les réglementations légales locales a été adoptée. Dans les réglementations locales, des exemples ont été examinés sous deux rubriques distinctes, à savoir la constitution et la législation juridique. L'inclusion de ce chapitre dans la thèse a deux significations différentes. Avant toute chose, il est important de considérer ces exemples afin de voir comment les débats théoriques sur les droits des générations futures se traduisent dans les réglementations juridiques. Deuxièmement, il est nécessaire d'examiner ces réglementations afin de voir les lacunes des réglementations légales existantes. Au Pays de Galles et en Australie, les lois qui protègent directement les droits des générations futures sont mentionnées. En plus des lois, bien sûr, des exemples constitutionnels sont également partagés dans l'étude. Les constitutions sud-africaine, allemande et hawaïenne ont été proposées comme contenant des dispositions pour la protection directe des générations futures. Bien sûr, la différence entre les réglementations de ces États a également été mentionnée. Compte tenu de ces exemples d'arrangements constitutionnels, des discussions sur la manière de protéger les droits des générations futures avec un arrangement constitutionnel efficace sont également incluses dans la thèse. Dans cette section, un règlement inclusif et exemplaire qui donnera aux citoyens le droit de les traduire en justice est également présenté. Cette recommandation est importante pour la protection des droits. Parce que les réglementations juridiques et constitutionnelles existantes ne garantissent pas suffisamment la protection de l'environnement et des droits des générations futures. La suite de la deuxième section se concentre sur les institutions et les structures mises en place pour travailler sur les droits des générations futures. Des exemples d'exemples et de formats de ces organisations dans différents pays sont donnés. En examinant les exemples en Israël, au Pays de Galles et en Hongrie, les différences entre ces institutions sont également notées. En parlant de ces différences, leur efficacité est en fait remise en question. Une réponse a été cherchée à la question de savoir comment une organisation efficace devrait être basée sur ces différences. L'importance de l'accès des citoyens à cette institution a été soulignée et il a été souligné que la continuité de ces institutions devrait être assurée. Dans la dernière partie de l'étude, l'exemplarité de la législation et des réglementations constitutionnelles et l'efficacité des institutions par rapport aux droits des générations futures ont été examinées. Une discussion relative aux conditions pour rendre cette réglementation plus efficace est présentée dans cette partie. Des qualités telles que la transparence, l'accès à l'information et la légitimité des institutions sont répertoriées comme critères d'un travail efficace dans cette section. L'importance de l'arrangement constitutionnel nécessaire pour établir un équilibre entre les droits de la génération actuelle et ceux des générations futures a également été rappelée. Dans la conclusion, il est mentionné que cette étude se concentre uniquement sur les droits environnementaux des générations futures et la nécessité d'une réglementation constitutionnelle de ces droits. Il a été soutenu que l'arrangement le plus approprié de la justice intergénérationnelle se situera au niveau des constitutions, puisque les droits des générations actuelles devront être restreints. Cependant, il a été dit que seule une disposition constitutionnelle n'est pas suffisante et que les qualifications de cette disposition constitutionnelle et l'existence et la continuité d'institutions qui protégeront des droits supplémentaires sont également nécessaires. Le monde nous appartient à tous, et nous devons vivre de manière juste et équilibrée pendant des générations, avec tous ses éléments, et des méthodes juridiques doivent être développées sur la manière d'atteindre cet équilibre avec cette étude et des études similaires.
Şirketler ve İnsan Hakları: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları ışığında şirketlerin temel hak ve hürriyetleri
Şirketlerin İnsan Hakları Hukuku'nda hak öznesi olması meselesi tartışmalı bir alana tekabül etmektedir. Zira tarihsel temelleri dikkate alındığında bireyin onurunu korumayı önceleyen bu hukuk dalının günümüzde şirketler açısından da çeşitli korumalar öngörmesi uygulamacıları ve teorisyenleri üzerinde düşünmeye sevk etmektedir. Zira şirketlerin yapmış oldukları bireysel başvurular eliyle temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiğini ileri sürmesi hem şirketler bakımından birtakım usul problemleri doğurmakta hem de korunan hakların kataloğunun belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu noktada söz konusu çalışma pozitif hukukta şirketlerin korunan temel hak ve hürriyetlerinin neler olduğunu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi içtihadı kapsamında ele almayı amaçlamaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasına dair denetleme sisteminin geliştirilmesi: Avrupa Birliği ve diğer uluslararası örgütlerle karşılaştırmalı yaklaşım
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde düzenlenen hak ve özgürlüklerin gerçek manada hayata geçirilmesi ancak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının tam ve eksiksiz bir şekilde uygulanması ile mümkündür. AİHM kararlarının uygulanması ise Avrupa Konseyi sisteminde temelde Bakanlar Komitesi tarafından siyasi/diplomatik yollarla yürütülen müzakareler çerçevesinde sağlanmaktadır. Bakanlar Komitesi'nin denetimine rağmen AİHM kararını uygulamayı reddeden taraf devletlerin bu durumdan nasıl vazgeçirilebileceği ise denetleme sisteminin donatıldığı araçlar ve bunların etkililiği ile doğrudan ilgilidir. AİHS 46(4,5). maddesinde düzenlenen ihlal prosedürü, bu kapsamda Bakanlar Komitesi'nin elindeki en önemli araç olmasına rağmen işlevselliği tartışma konusudur. Avrupa Konseyi'nin diğer organları ve AİHM'nin kendisi de kararların uygulanmasının denetlenmesi sistemine yetki alanları çerçevesinde dahil olmaktadır. Ancak söz konusu denetim sisteminin geliştirilmesi gerekliliği son dönemde yaşanan uygulama krizleri ile birlikte daha da aşikar hale gelmiştir. Bu kapsamda Avrupa Birliği sistemindeki ihlal prosedürünün kesin süreli ve aşamalı yapısı, Amerikan İnsan Hakları Konvansiyonu sisteminin söz konusu alanda yargısal denetime yönelik yaratıcı özellikleri, sisteminin iyileştirilmesi için örnek teşkil eden içgörüler sunmaktadır. Bu teorik temelde yapılan incelemeler sonucunda AİHM kararlarının uygulanmasının denetlenmesi sistemindeki sorunlara dair çözüm önerileri ise ilk olarak Bakanlar Komitesi'nin kesin süreli ve belirli aşamalı bir işleyiş sistemine geçmesi gerekliliği, ikinci aşamada, Avrupa Konseyi organlarının denetim süreci içerisinde ilgili aktörlerle diyalog kanallarını daha aktif ve hedef odaklı kullanması gerekliliği ve son olarak, AİHM'in sürece içtihadi ve prosedürel yönden katkı sunması gerekliliği olarak ifade edilebilir.