Theses supervised by Doç. Dr. Fatih Yaşartürk
13 theses · Bartın University
Hentbol sporcularının serbest zaman ilgilenim ve benlik algısı düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, hentbol sporcularının serbest zaman ilgilenim düzeyleri ile benlik algısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmaya 2018-2019 Türkiye Hentbol Süper Ligi müsabakalarında mücadele eden takım sporcuları katılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Kyle ve diğerleri tarafından (2007) yılında geliştirilen, Gürbüz ve diğerleri tarafından (2015) yılında Türkçe uyarlaması yapılan "Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (SZİÖ)", Marsh ve arkadaşları tarafından (1997) yılında geliştirilen, Çağlar ve diğerleri tarafından (2017) yılında Türkçe uyarlaması yapılan "Elit Sporcu Benlik Algısı Envanteri (ESBAE)" kullanılmıştır. Verilerin analizi, SPSS 22.0 programında değerlendirilerek betimsel istatistik, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Pairwise Multiple Comparison Test ve Spearman Korelasyon testleri uygulanarak anlamlılık düzeyi (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularında, Mann Whitney testi sonuçlarına göre "cinsiyet" değişkeninin Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (SZİÖ) alt faktörlerinden (Çekicilik, Önem Verme, Sosyal İlişki, Özdeşleşme) üzerinde etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Fakat "Kendini İfade" üzerinde erkek katılımcıların adına anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). "Cinsiyet" değişkeninin Elit Sporcu Benlik Algısı (ESBAE) alt faktörlerinden (algılanan beceri, vücut uygunluğu, anaerobik uygunluk) üzerinde etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Fakat ESBAE alt faktörlerinden (aerobik uygunluk, zihinsel beceri, genel performans) üzerinde anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Kruskal Wallis sonuçlarına göre "günlük serbest zamana ayrılan süre" değişkeninin Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (SZİÖ) alt faktörlerinden (algılanan beceri, vücut uygunluğu, anaerobik uygunluk, zihinsel beceri, genel performans) üzerinde temel etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Fakat (aerobik uygunluk) alt faktörleri üzerinde temel etkisinin anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Korelasyon analizi sonuçlarına bakıldığında ise katılımcıların ESBAE toplam puanı ile SZİÖ toplam puanları arasında ilişkinin olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırmanın sonucunda, çalışmamızda serbest zaman ilgilenim düzeylerinin elit sporcu benlik algısına doğrudan etki ettiği görülmektedir. Bunun sebebi olarak sporcuların serbest zaman aktivitelerinde yaptıkları etkinliklerin kişinin benlik algısıyla paralel bir şekilde ilerlediği ve olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Hentbol sporcuları, elit sporcu benlik algısı, serbest zaman ilgilenimi
Elit düzey boksörlerin sporda güdülenme, saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye Boks Federasyonunu 2019-2020 sezonunda lisanlı faal elit düzey boksörlerin spor güdülenme, saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu Pelletier ve arkadaşları (1995) tarafından geliştirilen ve Kazak (2004) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Güdülenme Ölçeği - SGÖ" ve Maxwell ve Moores (2007) tarafından geliştirilen ve Gürbüz, Kural ve Özbek (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği - SSÖÖ" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından yararlanılmış ve frekans, yüzde, betimsel istatistikler, bağımsız iki örneklem t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA, pearson korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında cinsiyet değişkeninin t-Testi sonuçlarına göre SGÖ dışsal düzenleme alt boyutunda anlamlı farklılık görülürken (p<0,05), SSÖÖ toplam puan ortalamaları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı tespit edilmemiştir (p>0,05). Katılımcıların yaş değişkenine göre ANOVA testi öğrenim durumu değişkeni göre t-Testi sonuçlarında SGÖ ve SSÖÖ toplam puan ortalamaları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Ayrıca spor yaşı değişkenine göre yapılan ANOVA testi sonucunda SGÖ dışsal düzenleme alt boyutunda anlamlı farklılık görülürken (p<0,05), SSÖÖ toplam puan ortalamaları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Milli sporcu durumu değişkenine göre yapılan t-Testi sonucunda SGÖ dışsal düzenleme alt boyutunda anlamlı farklılık bulunurken (p<0,05), SSÖÖ toplam puan ortamaları ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Sporda güdülenme alt boyutlarının sporda öfke üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla kurulan regresyon modelinin uygun olmadığı (F(3;173)=2,23; p<0,05) ve sporda güdülenme değişkenleri sporda öfke düzeyindeki değişimin yaklaşık %2'sini (ΔR2=0,020) açıklayabilmektedir Ek olarak Sporda güdülenme alt boyutlarının sporda saldırganlık üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla kurulan regresyon modelinin uygun olduğu (F(3;173)=9,36; p<0,05) ve sporda güdülenme değişkenleri sporda saldırganlık düzeyindeki değişimin yaklaşık %12'sini (ΔR2=0,125) açıklayabilmektedir. Sonuç olarak elit düzey boksörlerin sporda güdülenme düzeyi ile saldırganlık ve öfke düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Dolayısıyla bu durum elit düzey boksörlerin spor müsabakalarında saldırganlık ve öfke düzeyinin artmasıyla motive olmakta ve güdülenme düzeyleri de artış göstermektedir.
Dart Sporcularında sporda imgeleme, algılanan stres ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu Araştırmanın amacı; Dart sporcularının sporda imgeleme, algılanan stres ve yaşam doyum düzeylerinin arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmaya, 2019-2020 sezonu Türkiye Dart Şampiyonasının Ankara ilinde yapılan 4.Sıralama serisinde bulunan 110 (59 erkek ve 51 kadın) sporcu katılmıştır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu: KBF", Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen (The Satisfaction with Life Scale: SWLS) Türkçe uyarlaması Köker ve Yetim (1991) tarafından yapılan "Yaşam Doyum Ölçeği: YDÖ", Hall, Mack, Paivio ve Hausenblas (1998) tarafından geliştirilen (Sport Imagery Questionnaire: SIQ) Türkçe uyarlaması Kızıldağ ve Tiryaki (2012) tarafından yapılan "Sporda İmgele Envanteri: SİE" ve Cohen, Kamarck ve Mermelstein (1983) tarafından geliştirilen (Perceived Stress Scale; PSS) türkçe uyarlaması Eskin, Harlak, Demirkıran ve Dereboy (2013) tarafından yapılan "Algılanan Stres Ölçeği: ASÖ" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, katılımcıların demografik özelliklerine göre sporda imgele, algılanan stres ve yaşam doyumu düzeyini karşılaştırmak için t-Testi kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine göre sporda imgeleme, algılanan stres ve yaşam doyum arasındaki ilişkiyi incelemek için Spearman Korelasyon Analizi ve Mann-Whitney U Testi, sporda imgeleme, algılanan stres ve yaşam doyumları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için de Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Yapılan t-Testi sonuçlarına göre SİE alt boyutu olan motivasyonel özel imgeleme puanı ile "Millilik Durumu" değişkeni arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<.05). Yapılan Mann-Whitney U Testi Sonuçlarına göre ASÖ alt boyutu olan yetersiz öz yeterlilik algısı ile "Lisans Türü" değişkeni arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<.05). YDÖ, SİE ve ASÖ puanları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için yapılan Pearson Korelasyon testine göre YDÖ ile SİE alt boyutları olan bilişsel imgeleme ve motivasyonel genel ustalık boyutlarında pozitif, YDÖ ile ASÖ alt boyutu olan yetersiz öz yeterlilik algısı arasında negatif, ASÖ yetersiz öz yeterlilik algısı boyutu ve SİE bilişsel imgeleme ve motivasyonel genel ustalık boyutları arasında negatif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak dart sporcularının sportif müsabakalarda yaşam doyum ve stres düzeyleri ile sporda imgeleme düzeyleri üzerinde dolaylı şekilde etki etmektedir.
Halk eğitim merkezlerinde sportif eğitim alan kadınların serbest zaman tatmin, mutluluk ve sosyal fizik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Halk Eğitim Merkezinde sportif etkinliklere katılan kadınların serbest zaman tatmin, mutluluk, sosyal fizik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 yılında Ankara Çankaya Halk Eğitim Merkezinde sportif etkinliklere katılan 1467 kadın birey oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, bu katılımcılardan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 400 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Serbest Zaman Tatmin Ölçeği (SZTÖ)", "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu (OMÖ-K)" ve "Sosyal Fizik Kaygı Envanteri (SFKE)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programından yararlanılmış ve frekans, yüzde, betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, Mann Whithey U testi, tek-yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) testi, Kruskal-Wallis H testi, Pearson ve Spearman regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularındamedeni durum değişkenine göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, evli ve bekâr bireyler arasındaki ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).Yaş grupları arasındaki ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, yaş grupları arasındaki SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).Eğitim durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖskorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre eğitim düzeyleri arasındaki ortalama OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel farklılık anlamlı değilken, SFKE için anlamlıdır (p=0.045<0.05). Farklılığı yaratan grubu bulmak için Bonferroni düzeltmeli Dunn çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.Meslek durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖskorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre meslek grupları arasındaki ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel farklılık anlamlı değildir (p>0.05).Gelir durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖskorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre gelir düzeyleri arasındaki ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel farklılık anlamlı değildir (p>0.05).Aktif spor yapma durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ veSZTÖskorları arasındaki farklılık Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre aktif spor yapıp yapmama durumları arasındaki ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Aktif spor yapan bireylerin ortalama SFKE ve SZTÖ skorları yapmayan bireylere göre daha düşüktür. Ayrıca, aktif spor yapan bireylerin ortalama OMÖ yapmayan bireylere göre daha yüksektir.Spor yapma sıklığı durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre spor yapma sıklığı düzeyleri arasındaki ortalama OMÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel farklılık anlamlı değilken, SFKE ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Farklılığı yaratan grupları bulmak için Bonferroni düzeltmeli Dunn çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.Serbest zaman mekânı durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ veSZTÖ skorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre serbest zaman mekânı kategorilerine göre ortalama SFKE, OMÖ veSZTÖskorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Farklılığı yaratan grupları bulmak için Bonferroni düzeltmeli Dunn çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.Serbest zaman süresi durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre serbest zaman mekânı kategorilerine göre ortalama SFKE, OMÖ veSZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).Serbest zamanı değerlendirme durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılıkBonferroni düzeltmeli Dunn testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Serbest zamanı değerlendirme kategorilerine göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Anlamlı farklılığı yaratan grubu bulmak için Bonferroni düzeltmeli Dunn testi uygulanmıştır.Serbest zamana etki durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre aile yaşantısının Serbest zamana etki durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).Serbest zaman aktivitelerinin kiminle değerlendirildiği değişkeninin gruplarına göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre serbest zaman aktivitelerinin kiminle değerlendirildiği durumuna göre ortalama SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Sonuç olarak araştırma grubunun SFKE, OMÖ ve SZTÖ skorları arasındaki ilişki normal dağılım varsayımı sağlanmadığı için Spearman ilişki katsayısı ile incelenmiştir. SFKE ile OMÖ arasında ters yönlü %12.8'lik istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. SFKE ile SZTÖ arasında ise aynı yönlü %25.2'lik istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır.
Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin serbest zaman doyumu ile öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Van ilinde görev yapmakta olan beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin serbest zaman doyumu ile öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkiyi bazı demografik değişkenlere göre incelemektedir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Van ilinde görev yapan 618 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi grubunu, seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen Van ilindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 337 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Serbest Zaman Doyum Ölçeği'', "Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, Pearson Korelasyon, t Testi ve ANOVA testleri uygulanmış ve anlamlı farklılığın yönünü belirlemek için TUKEY testi yapılmıştır. Çalışmanın bulgularında beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin cinsiyet değişkenine göre SZDÖ ve ÖÖYÖ toplam puan ortalamalarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Cinsiyet değişkenine göre SZDÖ'nün ''Estetik'' ve ÖÖYÖ'nün ''Öğretim Stratejisi Kullanma'' alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştır. Medeni hal durum değişkenine göre SZDÖ ve ÖÖYÖ genelinde anlamlı farklılık bulunmazken, SZDÖ alt boyutlarından ''Estetik'' boyutta anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bekar katılımcıların ''Estetik'' doyum düzeyinin daha fazla olduğu görülmektedir. Çocuk sahibi olma durumu değişkenine göre SZDÖ ve ÖÖYÖ toplam puan ortalamalarında anlamlı farklılık bulunmazken, SZDÖ alt boyutlarından ''Estetik'' boyutta çocuğu olmayanların lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Katılımcıların eğitim durumu değişkenine göre SZDÖ ve ÖÖYÖ arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Fakat eğitim seviyesinin artması beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öz-yeterlik toplam puan ve alt boyut ortalamalarını negatif yönde etkilediği görülmektedir. Katılımcıların düzenli egzersiz yapma durumu ve haftalık spor yapma sıklığı değişkenine yönelik SZDÖ ve ÖÖYÖ genelinde ve alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Sonuç olarak beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin serbest zaman doyum ve öğretmen öz-yeterlik inançları arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Dolayısıyla beden eğitimi ve spor öğretmenlerin serbest zaman doyum düzeyleri arttıkça öz-yeterlik inançları da artacağı söylenebilir. Ayrıca düzenli egzersiz yapmanın serbest zaman doyumunu ve öz-yeterlik inancını olumlu yönde etkilediğini, haftalık spor yapma gününde aşırıya kaçmanın ise psikolojik ve rahatlama doyum düzeylerini olumsuz yönde etkilediği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor öğretmeni, Serbest zaman doyumu, Öz-yeterlik inancı
Pilates eğitimi alan kadınların boş zaman yönetimleri ve sosyal görünüşlerine yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı pilates eğitimi alan kadınların demografik değişkenlerine göre boş zaman yönetimleri ve sosyal görünüşlerine yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın grubunu Erzurum ilinde farklı spor merkezlerinde pilates eğitimi alan 18 yaş üzeri 608 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla araştırmacının hazırladığı "Kişisel Bilgi Formu", "Boş Zaman Yönetimi Ölçeği'' ve "Sosyal Görünüş Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programından yararlanılmıştır. Analizlerde yaş, meslek, gelir durumu, pilates yapılan süre vb. değişkenlere göre frekans (f) ve yüzde (%) dağılımlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı istatistik kullanılmıştır. Ayrıca istatisiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için bağımsız gruplar t-testi analizi ve tek yönlü varyans analizi anlamlı ilişki olup olmadığını test etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda aylık gelir durumu değişkeni ile boş zaman yönetimi alt boyutları ve toplam puan ortalamaları arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir (p>.05). Medeni durum değişkeni ile boş zaman yönetimi alt boyutları ve toplam puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>.05). Katılımcıların aylık gelir durumu değişkeni ile sosyal görünüş kaygısı puanı arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Katılımcıların eğitim durumu değişkeni ile sosyal görünüş kaygısı puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Farklılığın kaynağını belirlemek için yapılan Post Hoc (SCHEFFE) sonuçlarına göre; eğitim durumu ilkokul-ortaokul ve lise olanların puan ortalaması eğitim durumu önlisans-lisans ve lisansüstü olanların puan ortalamasına göre anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların boş zaman yönetimi alt boyutları ve toplam puan ortalaması ile sosyal görünüş kaygı puanı arasındaki korelasyon analizi sonucunda; amaç belirleme ve yöntem, değerlendirme, boş zaman tutumu ve boş zaman yönetimi ölçek toplam puanları ile sosyal görünüş kaygı puanları arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki; programlama ve sosyal görünüş kaygısı ile pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Sonuç olarak pilates eğitimi alan kadınlar boş zaman yönetimlerini doğru, verimli ve etkili bir şekilde değerlendirmeleriyle birlikte sosyal görünüş kaygılarında azalma tespit edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Pilates eğitimi alan kadınlar, Boş zaman yönetimi, Sosyal görünüş kaygısı.
Fitness katılımcılarının rekreasyonel etkinliklere yönelik serbest zaman ilgilenimi ve algılanan hizmet kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, fitness merkezlerine üye olan katılımcıların rekreasyonel etkinliklere yönelik ilgilenim ve algılanan hizmet kalitesi düzeylerini tespit etmek ve değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklem grubu basit seçkisiz örneklem yöntemiyle belirlenmiş olup, 388 kadın ve 649 erkek katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması için kullanılanlar; "Kişisel bilgi formu", Kyle ve diğerleri (2007) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Gürbüz, Çimen ve Aydın (2015) tarafından yapılan "Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği-SZİÖ" kullanılmıştır. Ek olarak Uçan (2007) geliştirdiği "Spor-Fitness Merkezlerinin Algılanan Hizmet Kalitesi Ölçeği (SFM-HKÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; katılımcıların demografik özelliklerine göre, serbest zaman ilgilenimleri ve algılanan hizmet kalitesini karşılaştırmak için, t-Testi ve ANOVA testleri uygulanmıştır. Anlamlı farkılılığın yönünü belirlemek için TUKEY testi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için de Pearson Korelasyon Testi uygulanmıştır. Araştırmanın t Testi sonuçlarına göre SFM-HKÖ ve SZİÖ puan ortalamalarında "Cinsiyet", "Medeni durum" ve "Aktif spor branşı (fitness dışında)" değişkenlerinde anlamlı farklılık gözlemlenmiştir (p<0,05). Araştırmanın Anova Testi sonuçlarına göre ise SFM-HKÖ ve SZİÖ puan ortalamalarında "Vücut yapısı", "Spor merkezi haftalık kullanım süresi", "Spor yapma süresi" ve "Katılım amacı" değişkenlerinde anlamlı farklılık gözlemlenirken (p<0,05), "Yaş", "Eğitim durumu" ve "Meslek" değişkenlerinde anlamlı farklılık gözlemlenmemiştir. Araştırmanın Pearson Korelasyon Testi sonuçlarına göre "ortalama hane geliri" değişkeninde SFM-HKÖ ve SZİÖ puan ortalamalarında anlamlı ilişki gözlemlenmemiştir. Katılımcıların serbest zaman ilgilenim düzeyleri ve spor-fitness merkezlerinin algılanan hizmet kalitesi arasındaki ilişki incelendiğinde ise istatistiksel olarak düşük düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak katılımcıların serbest zaman ilgilenim düzeylerinde bir artış olması durumunda algılanan hizmet kalitesi düzeylerinde de bir artış gözlemlenebileceği söylenebilir.
Üniversite öğrencilerinin rekreasyon farkındalık ve yükseköğrenim yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı çeşitli değişkenlere göre üniversite öğrencilerinin rekreasyon farkındalık ve yükseköğrenim yaşam doyum düzeylerini incelemek, iki değişken arasındaki ilişkiyi test etmektir. Araştırmanın örneklem gurubunu kolayda örnekleme yöntemiyle 2021-2022 eğitim dönemi içerisinde Bartın Üniversitesi Spor Bilimleri ve Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın örneklem grubunu; 2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde yer alan 978 Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak katılımcıların demografik bilgilerini tanımlamak adına araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", rekreasyon farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla "Rekreasyon Farkındalık Ölçeği", yükseköğrenim yaşam doyum düzeylerini belirlemek amacıyla "Yükseköğrenim Yaşam Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler kodlanarak SPSS 25 paket programına aktarılmış, tanımlayıcı istatistikleri belirlemek için frekans ve yüzde dağılımlarına bakılmıştır. Verilerin analizi hususunda basıklık çarpıklık değerlerine bakılmış ve bu bağlamda, T-Testi, Mann Whitney U testi, ANOVA, Kruskal Wallis testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çeşitli demografik değişkenlere göre üniversite öğrencilerinin rekreasyonel farkındalık ve yükseköğrenim yaşam doyum puanlarında anlamlı bir şekilde farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Ölçekler arasında uygulanan Spearman Korelasyon testine göre yükseköğrenim yaşam doyumu ile haz-eğlence alt boyutu, sosyal-başarı alt boyutu, kendini geliştirme alt boyutu ve rekreasyon farkındalık toplam puanlarında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bu bağlamda; katılımcıların rekreasyon farkındalık düzeyi arttıkça yükseköğrenim yaşam doyum düzeyinin de arttığı gözlemlenmiştir.
Polis Mesleki Eğitim Merkezi (POMEM) sınavına hazırlanan adayların spora yönelik tutumları ve mental dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Polis mesleki eğitim merkezi (POMEM) sınavına hazırlanan adayların spora yönelik tutum ve mental dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2021 yılı içerisinde polis mesleki eğitim merkezi (POMEM) sınavına hazırlanan adaylar oluşturmaktadır. Örneklem grubumuzu ise 2021 yılı içerisinde, Ankara ilinde ve 10 farklı hazırlık merkezinde polis mesleki eğitim merkezi (POMEM) sınavına hazırlanan adaylar oluşturmaktadır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", Şentürk (2015) tarafından geliştirilen "Spora Yönelik Tutum Ölçeği", ve Golby ve Wersch tarafından (2009) geliştirilen (Sports Mental Toughness Questionnaire) ve Pehlivan ve Dinç (2017) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Sporda Mental Dayanıklılık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında SPSS 25.0 (Statistical Package For Social Sciences) paket programından yararlanılmış ve analizlerde cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu, kişisel gelir durumu, aile gelir durumu, ikamet durumu, sporcu olup olmadığı ve haftada kaç kez spor yaptığı frekans (f) ve yüzde (%) dağılımlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı istatistik kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak spora yönelik tutum ve sporda mental dayanıklılıkları hesaplanmıştır. İstatiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için bağımsız gruplar t-Testi analizi ve tek yönlü Varyans analizi, anlamlı bir ilişki olup olmadığını test etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; yapılan t-Testi sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni ile spor yönelik tutum arasında spora ilgi duyma boyutu arasında anlamlı bir farklılık, cinsiyet değişkeni ile sporda mental dayanıklılık arasında güven ve kontrol alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık, yaş değişkeni ile sporda mental dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından bağlılık boyutu puanlarında yaş gruplarına göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Spora yönelik tutum ölçeği alt boyutlarından spora ilgi duyma, aktif spor yapma boyutu ve spora yönelik tutum toplam puanlarında lisans durumuna göre anlamlı farklılıklar, sporda mental dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından güven ve kontrol boyutu puanlarında lisans durumuna göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca Pearson korelasyon testi sonucuna göre; sporda mental dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından güven boyutu ile spora yönelik tutum ölçeği alt boyutları olan spora ilgi duyma, sporla yaşama, aktif spor yapma ve spora yönelik tutum ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde; sporda mental dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından bağlılık boyutu ile spora yönelik tutum ölçeği alt boyutları olan sporla yaşama, aktif spor yapma ve spora yönelik tutum ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde, spora ilgi duyma boyutu ile pozitif yönde ve düşük düzeyde; sporda mental dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından kontrol boyutu ile spora yönelik tutum ölçeği alt boyutları olan spora ilgi duyma, sporla yaşama, aktif spor yapma ve spora yönelik tutum ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Sonuç olarak polis adaylarının spora yönelik olarak sergilediği tutumun hem performans hem de mental dayanıklılık düzeyi üzerinde etki oluşturduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Polis Adayları; Tutum; Spora Yönelik Tutum; Mental Dayanıklılık
Bedensel engelli bireylerin spora yönelik farkındalık ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bedensel engelli bireylerin spora yönelik farkındalık ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi maksadıyla bu çalışma yapılmıştır. Bu inceleme için araştırmanın modeli olarak; nicel araştırma tekniklerinden olan, betimsel ve ilişkisel yöntem tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni 586 bedensel engelli bireyden oluştururken örneklemi ise rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiş 387'dir. Veri toplama aracı olarak; araştırmacılar tarafından hazırlanan 9 sorudan oluşan "Kişisel Bilgi Formu", Uyar ve Sunay (2019) tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenilirliği yapılan 30 maddelik "Spor Farkındalığı Ölçeği (SFÖ)" ile Hills ve Argyle (2002) tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Doğan ve Akıncı Çötok (2010) tarafından yapılan "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu (OMÖ-K)" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.00 paket programıyla frekans, yüzde istatistiksel analiz olarak t-testi, Anova ve Pearson korelasyon testleri yapılarak analiz edilmiştir. Verilerden elde dilen bulgularla yapılan analizlerde; katılımcıların spor farkındalık durumları ve mutluluk durumları cinsiyete ve ailede spor yapan birinin olma durumuna göre normal dağılım göstermektedir. Katılımcıların yaş değişkenine göre spor farkındalık durumları ve mutluluk durumları arasındaki ilişki zayıftır (r=0,21). Katılımcıların spor farkındalık düzeyi ve mutluluk düzeyi meslek, öğrenim düzeyi, aylık gelir, serbest zamanın yeterliliği ve gelir durumunun nasıl hissettirdiği değişkenlerine göre; istatistiki olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Katılımcıların sporla ilişki durumu değişkenine göre ise; istatistiki olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmektedir. Genel olarak ölçekler arası düzeyde yapılan analizlerde; katılımcıların mutluluk düzeyleri ile "spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme (r=0,452), sosyal ve bireysel fayda (r=0,512) ve spor farkındalık durumu arasında (r=0,492)" orta şiddette pozitif bir ilişki olduğu görülmektedir. Bununla birlikte; spor farkındalık düzeyi ile hem spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme (r=0,981) hem de sosyal ve bireysel fayda (r=0,897) arasında çok yüksek pozitif anlamda bir ilişki olduğu bulgulamaktadır. Spor farkındalık düzeyi arttıkça spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme ile sporun getirdiği sosyal ve bireysel fayda düzeylerinin birbirini etkileyerek artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bedensel engelli bireyler, spora yönelik farkındalık, spor farkındalık ölçeği, mutluluk ölçeği.
Üniversite öğrencilerinin rekreasyonel spora yönelik iyi oluş ve akademik aidiyet arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin rekreasyonel spor iyi oluş ve akademik aidiyetini çeşitli demografik değişkenlere göre incelemek ve değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmektir. Araştırma grubunun evrenini, 2023-2024 akademik yarıyılında Bartın Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 874 öğrenciden kolayda örneklem yöntemine göre seçilen 509 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Rekreasyonel Spor İyi Oluş Ölçeği (RSİOÖ)" ve "Akademik Aidiyet Ölçeği (AAÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-Testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularının, yaş ve haftalık rekreatif etkinliğe katılma değişkeni korelasyon testi sonuçlarına göre RSİOÖ ve AAÖ alt boyutlarında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların cinsiyet değişkeni t-Testi sonuçlarına göre AAÖ "Derse Katılım, Kütüphane ve Kaynak Erişimi" alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilirken diğer alt boyutları ile RSİOÖ ve alt boyutları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Katılımcıların bölüm, serbest zaman yeterliliği ve aile gelir hissiyatı değişkeninin ANOVA testi sonuçlarına göre RSİOÖ ve AAÖ alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. RSİOÖ ve AAÖ arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılan korelasyon analizine göre alt boyutların tamamı birbirleriyle düşük, orta düzeyde ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak rekreasyonel spor etkinliklerine katılımın bireylerin psikolojik, sosyal ve fiziksel iyi oluş düzeylerini artırarak akademik aidiyet duygusunu güçlendirdiği söylenebilir. Üniversite öğrencilerin serbest zamanlarını yapılandırılmış rekreasyonel faaliyetlerle değerlendirmeleri, akademik ortamla daha güçlü bir bağ kurmalarına, kurumsal kimlikle özdeşleşmelerine ve eğitim süreçlerine daha aktif katılım sağlamalarına katkıda bulunabilir. Anahtar Kelimeler: Akademik aidiyet, rekreasyonel spor iyi oluş, üniversite öğrencileri.
Rekreasyonel amaçlı halk oyunları etkinliklerine katılan bireylerde tutum ve doyum ilişkisi
Bu çalışmanın amacı rekreasyonel amaçlı halk oyunları etkinliklerine katılan bireylerin halk oyunlarına yönelik tutum ve etkinlik doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubu ise İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde rekreasyonel amaçlı halk oyunları etkinliklerine katılan 481 kişiden oluşmaktadır. Araştırma modeli olarak "ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Katılımcıların halk oyunlarına yönelik tutum düzeylerinin belirlenmesi için Halk Oyunlarına Yönelik Tutum Ölçeği (HOYTÖ) kullanılmıştır. Halk Oyunlarına Yönelik Tutum Ölçeği 3 alt boyut (Bilişsel, Duyuşsal, Davranışsal) ve 23 maddeden oluşan 5'li likert tipi (1-Kesinlikle katılmıyorum ve 5-Kesinlikle katılıyorum) ölçektir. Katılımcıların etkinlik doyum düzeylerini belirlemek için Etkinlik Doyum Ölçeği (EDÖ) kullanılmıştır. Etkinlik doyum ölçeği tek alt boyut ve 3 maddeden oluşan 7'li likert tipi (1- Kesinlikle katılmıyorum ve 7- Kesinlikle katılıyorum) ölçektir. Verilerin analizinde yaygın kullanılan istatistiksel analiz yazılım programlarından biri olan IBM SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. İlgili hipotezlere göre ölçümler arasında farklılıkların belirlenebilmesi için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri, değişkenler arası ilişkilerin ortaya konulması için ise Spearman korelasyon analizleri yapılmıştır. Ölçme araçlarının güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Bu araştırmada yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi ".05" olarak alınmıştır. Araştırma bulgularında katılımcıların cinsiyet değişkenine göre Mann-Whitney U testi sonuçlarında EDÖ ile HOYTÖ alt boyutlarının bilişsel ve duyuşsal alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmezken davranışsal alt boyutta erkekler lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Diğer yandan katılımcıların çalışılan yer değişkenine göre Kruskal-Wallis testi sonuçlarında EDÖ ile HOYTÖ alt boyutlarının bilişsel ve davranışsal alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmezken, duyuşsal alt boyutta özel sektör lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların düzenli spor yapma durumu değişkenine göre Mann-Whitney U testi sonuçlarında EDÖ ile HOYTÖ alt boyutlarının bilişsel ve duyuşsal alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmezken, davranışsal alt boyutta düzenli spor yapanların lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların halk oyunu oynama süresi değişkenine göre korelasyon testi sonuçlarında EDÖ ve HOYTÖ alt boyutları arasında düşük düzeyde anlamlı pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak etkinlik doyumu ile halk oyunlarına yönelik tutum alt boyutları arasında düşük düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir.
Sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inancı ve fiziksel aktivitelerden keyif alma arasındaki ilişki: Kadınlar Lokali katılımcıları üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, kadınlar lokali katılımcıları üzerinde sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inancı ve fiziksel aktivitelerden keyif alma arasındaki ilişkinin incelenmesi ve değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmektir. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu, Ankara İli Şafaktepe Kadınlar Lokali katılımcısı olan 2000 kadın üyeden kolayda örneklem yöntemine göre seçilen 516 kadın üyeden oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sportif Rekreasyonel Aktivitelere ilişkin Sağlık inancı Ölçeği (SRAİSİÖ)" ve "Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Ölçeği (FAKÖ)" kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri kapsamında verilerin analizinde örneklem t-Testi, Whitney U testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal Wallis H testi ve Spearman korelasyon analizi analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında, yaş değişkeni ile SRAİSİÖ arasındaki korelasyon sonucuna göre anlamlı ilişki tespit edilirken yaş değişkeni ile FAKÖ arasındaki korelasyon sonucuna göre anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Ayrıca medeni durum değişkeni Mann Whitney U testi sonuçlarına göre SRAİSİÖ ve FAKÖ toplam puan ortalamalarında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Spor niteliğinde değerlendirilecek rekreasyonel etkinliklere katılma değişkeni Mann Whitney U testi sonuçlarına göre SRAİSİÖ ve FAKÖ toplam puan ortalamalarında anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Sportif Rekreasyonel Aktivitelere İlişkin Sağlık İnanç Ölçeği alt boyut puan ortalamaları ile Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak kadınlar lokali katılımcılarının fiziksel aktivitelerden keyif alma düzeyi arttıkça sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inanç düzeyinin arttığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Fiziksel aktivite, kadınlar lokali, keyif alma, sağlık inancı, sportif rekreasyon