Theses supervised by Doç. Dr. Nadire Emel Akhan
10 theses · Akdeniz University
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme beceri düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenliği birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyindeki öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme (BD) beceri düzeylerinin "cinsiyet, sınıf düzeyi, başarı düzeyi, aile gelir düzeyi, anne ve baba öğrenim düzeyi, yerleşim yeri, aylık kitap okuma sayısı, bilgisayara sahip olma durumu, evde internete erişim durumu, günlük bilgisayar kullanma süresi, internetin sıklıkla kullanım amacı ve teknolojik gelişmeleri takip etme durumu" gibi çeşitli değişkenlerde nasıl farklı sonuçlar gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan birinci sınıftan 70, ikinci sınıftan 52, üçüncü sınıftan 61 ve dördüncü sınıftan 69 öğrenci olmak üzere toplamda 171'i kadın 81'i erkek 252 kişiden oluşan sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada nicel yöntemlerden tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise Dolmacı ve Akhan (2020) tarafından geliştirilen "Bilişimsel Düşünme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçme aracından elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının BD düşünme beceri düzeyine dair elde edilen sonuçlara göre BD beceri düzeyleri ve alt boyutlarına ilişkin ortalama puanlarının yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının BD becerilerinin alt boyutları detaylı olarak incelendiğinde ise en yüksek ortalama puanın bilgisayar kullanabilme becerisi, en düşük ortalama puanın ise algoritmik-analitik düşünme becerisi boyutunda olduğu görülmüştür. Değişkenlerin nasıl fark yarattığı incelendiğinde; cinsiyet değişkenine göre elde edilen sonuçlarda anlamlı bir fark olmadığı, sınıf düzeyi değişkeninde sınıf düzeyi arttıkça BD beceri düzeyinin arttığı, başarı düzeyi değişkeninde başarısı yüksek olan adayların BD beceri düzeyinin de artış gösterdiği, aile gelir düzeyi değişkenine göre geliri yüksek olanların daha avantajlı olduğu, anne ve baba öğrenim düzeyi değişkenine göre annelerde eğitim düzeyi yüksek olanların avantajlı olduğu ancak baba değişkeninin de benzerlik taşıdığı, üniversiteye başlamadan önce yaşadığı yerleşim yeri ve aylık okunan kitap sayısı değişkeninin genel anlamda fark yaratmadığı, bilgisayara sahip olan, evde interneti bulunan ve teknolojik gelişmeleri takip eden adayların diğer adaylara göre anlamlı fark yarattığı ve son olarak internetin kullanma amacı değişkenine göre kişisel araştırma veya ödev için interneti kullanan adayların BD alt boyutundan yaratıcı problem çözme becerisi puanlarının sosyal medya amaçlı internet kullanan adaylara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Bilişimsel Düşünme, Öğretmen Adayları
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçme nedenlerinin incelenmesi
İlgili araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçme nedenlerinin çeşitli değişkenler açısından ikili karşılaştırmalar yöntemiyle incelenmesidir. Bu araştırmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu olarak 2021-2022 eğitim öğretim yılında Akdeniz bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan birinci sınıf sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Göçer Şahin ve Gelbal (2016) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğini Seçme Nedenleri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğini Seçme Nedenleri" isimli yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecine "Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğini Seçme Nedenleri" ölçeğinin sosyal bilgiler birinci sınıf öğretmen adaylarına uygulanmasıyla başlanmıştır. Söz konusu verilerin toplanmasının ardından veriler düzenlenerek ikili karşılaştırmalar yöntemiyle çözümlenmiştir. Ölçeğin tüm birinci sınıflara uygulanmasının ve çözümlenmesinin ardından araştırma grubundan gönüllü olan katılımcılarla yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen nitel veriler nicel verilerde kullanılan temalardan (toplumda saygınlığı olduğu için, puanım yettiği için, çalışma koşulları rahat olduğu için, ailem/yakınım/arkadaşım istediği için, çocuklarla/gençlerle çalışmak istediğim için, mezun olması kolay olduğu için, iş bulma olanağı yüksek olduğu için, öğretmenliği sevdiğim için) yararlanılarak betimsel analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, araştırmanın nicel sonuçlarının öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçme nedenlerinin içsel nedenlerden (çocuklarla/gençlerle çalışmak istediğim için, öğretmenliği sevdiğim için) kaynaklandığını söylemek mümkündür. Araştırmanın nitel sonuçları değerlendirildiğinde; öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçmede nicel sonuçlardaki nedenlere benzer nedenler üretebildikleri (öğretmenlik hayalim olduğu için, toplum tarafından önemsenen bir meslek olduğu için, istediğim bölümü tercih edemediğim için, ailemin çoğunluğu öğretmen olduğu için) nicel sonuçlarda belirtilen nedenlerin yanı sıra farklı nedenler ortaya koydukları (öğretmen olmak kolay gözüktüğü için, kendimi en iyi ifade edebileceğim meslek olduğu için, hayalim olduğu için, idealist bir yetişkin olduğum için) ve nitel sonuçların nicel sonuçları destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, öğretmen adayı, öğretmenlik mesleği
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl çoklu okuryazarlık becerilerinin incelenmesi
21. Yüzyılda bireylerin gelişen ve değişen yaşam şartlarına uyum sağlayabilmesi için birden fazla alanda kendisini geliştirmesi gerekmektedir. Bu durum ortaya birden fazla çoklu okuryazarlık kavramını ortaya çıkarmıştır. Çoklu okuryazarlık bireyin birden fazla okuryazarlık becerisine bütünsel olarak sahip olabilmesi şeklinde ifade edilebilir. Sosyal bilgiler dersinin de çok yönlü bir öğretim programına sahip olduğu düşünüldüğünde sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kendilerini birçok okuryazarlık becerisinde geliştirmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adalarının 21. Yüzyıl çoklu okuryazarlık becerilerini çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu Akdeniz Bölgesi'nde bulunan bir devlet üniversitesinde 2020-2021 eğitim öğretim yılında sosyal bilgiler öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak Çevik ve Şentürk (2019) tarafından geliştirilen "21. Yüzyıl Okuryazarlık Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise çoklu okuryazarlık becerileri hakkında görüşlerini almak için araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formundan yararlanılmıştır Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen sonuçlara göre sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çoklu okuryazarlık becerileri içerisinde "bilgi ve teknoloji okuryazarlığı, eleştirel düşünme ve problem çözme, sosyal sorumluluk ve liderlik, kariyer bilinci beceri" düzeylerinin yüksek olduğu "girişimcilik ve inovasyon" becerisinin ise diğer becerilere göre daha orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır; çoklu okuryazarlık beceri düzeyinin cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılığın gözlemlenmediği ancak "Kariyer Bilinci" alt boyutunda kadınların lehine anlamlı oranda daha yüksek düzeyde farklılaştığı; sınıf düzeyi ve akademik başarılarına (GANO) göre ise istatistiksel anlamda bir farklılığın olmadığı, öğretmen adaylarının çoklu okuryazarlık düzeylerinin birbirleriyle aynı orana sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunun sonuçlarında ise sosyal bilgiler öğretmen adayları sosyal bilgiler öğretmeninde olması gereken en önemli becerilerin iletişim ve eleştirel düşünme becerisi olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca öğretmen adayları kendilerinin eleştirel düşünme ve teknoloji okuryazarlığı becerilerinde iyi; iletişim ve girişimcilik becerilerinde ise diğer becerilere göre daha zayıf olduklarını belirtmişlerdir. Bu sonuçlar doğrultusunda nitel bulgularının nicel bulguları desteklediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl becerileri, çoklu okuryazarlık, sosyal bilgiler, sosyal bilgiler öğretmen adayı.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması süreçlerinin mentorluk yoluyla desteklenmesi
Sosyal bilgiler öğretmenliği son sınıf öğrencilerinin Öğretmenlik Uygulaması I ve II dersi kapsamında mesleki yeterliliklerinin geliştirilip sahada deneyim kazanmalarının bir mentorluk desteği ile sağlanması amacıyla yapılan bu çalışmada eylem araştırması modeli kullanılmıştır. Bu araştırma ile öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersini verimli bir şekilde geçirmeleri için mentorluk desteği süreci çeşitli etkinlikler, dış mekân gezileri, seminerler ve çeşitli mentorluk destekleri ile sağlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümü son sınıfında öğrenim gören ve öğretmenlik uygulaması dersi alan 9'u kız 6'sı erkek olmak üzere toplamda 15 menti oluşturmuştur. Araştırmada mentorluk desteği almayan sosyal bilgiler son sınıf öğretmen adaylarından nicel boyutunda 32 kız 21 erkek olmak üzere toplam 53 öğretmen adayına uygulanan ve ölçek izinleri alınan Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği ile Öğretme Motivasyonu Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada nitel verilerin toplanabilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen Mentorluk Uygulama Öncesi Görüşme Formu, Mentorluk Uygulama Sonrası Görüşme Formu, Mentor Oturum Sonu Değerlendirme Formu, Mentor Değerlendirme Formu ve Mentorluk Ara Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizinden, nicel verilerin analizinde ise SPSS 22 programından yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde mentorluk uygulamasının mentilere deneyim kazandırdığı, mesleki ve kişisel yetkinliklerini geliştirdiği belirlenmiştir. Mentilerin ayrılma aşamalarında mentorluk desteği almadıkları sürede çeşitli sorunlarla karşılaştıkları görülürken, mentorluğun mentilerin karşılaştıkları çeşitli problemlerinin çözümünde etkili olduğu görülmektedir. Bu nedenle mentorluğun mentilerin farkındalık kazanmasını sağladığı, sınıf hakimiyeti, etkili öğretmen olma, çeşitli öğretim yöntemlerini deneyimleme gibi kazanımlar sağladığı da belirlenmiştir. Mentorluk eğitimi sürecinde mentorundan memnun oldukları ifade eden mentilerin, mentorluk uygulamasının beklentilerini karşıladığı söylenebilmektedir. Öte yandan mentilerin öz yeterliklerinin mentorluk desteği almayan öğretmen adaylarından yüksek olduğu belirlenirken, mentilerin ve öğretmen adaylarının öğretme motivasyonlarının benzer şekilde gelişim gösterdiği görülmektedir. Çalışmanın sonuçları ışığında mentorluk uygulamalarına öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında yer verilmesi, özellikle öğretmenlik uygulaması dersinin teorik kısmında mentorluk uygulamalarından yararlanılması, mentorluğun başarıya ulaşabilmesi için de üniversite ve Milli Eğitim Bakanlığının iş birliği içinde hareket etmesi önerilmektedir.
Cumhuriyet'ten günümüze sosyal bilgiler programlarında ekonomi konularının yeri
Cumhuriyet'ten günümüze değişen sosyal bilgiler programlarında ekonomi konularının yerinin incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada, Cumhuriyet dönemine ait 1924, 1926, 1930, 1936, 1948, 1962, 1968, 1971 ilkokul programları; 1931-1932, 1938, 1949, 1962 tarihli ortaokul programları; 1995, 1998, 2005 ve 2018 tarihli ilköğretim Sosyal bilgiler programları incelenmiştir. Bu programlarda ekonomi konularının yer aldığı 1968 öncesi Sosyal Bilgiler Programı kapsamında olan dersler, derslerin amaçları, konuları, konuların ders kitaplarına yansıması ve konuların oranı; 1968 sonrasında ise Sosyal Bilgiler Programları, amaçlar, üniteler, konular ve içerikleri belirlenmiştir. Araştırmanın konusunun tarihsel bir perspektife sahip olması nedeniyle tarama modeli içerisinde yer alan tarihsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen dökümanlar (1924'ten günümüze yayınlanmış olan Sosyal Bilgiler Programları) betimsel analiz yöntemine dayalı olarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, 2005 Sosyal Bilgiler Programı ile multudisipliner bir yapının ortaya konulduğu kabul edilse de, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren sosyal bilgiler programlarının muhtevasında birçok disiplinin olduğunu söylemek mümkündür. Bu sosyal bilimler disiplinlerinden birisi de ekonomi'dir. Cumhuriyetten günümüze kadar yapılan ilkokul, ortaokul, ilköğretim Sosyal Bilgiler Programı ve Sosyal Bilgiler kapsamına giren tarih, coğrafya, hayat bilgisi, yurt bilgisi (yurttaşlık bilgisi) derslerinin programları incelendiğinde, "Ekonomi" ile ilgili konu ve kavramların yer aldığı görülmüştür. 1924'ten 2018'e kadar yayınlanan programlarda süreç içerisinde ünitelerin ve konularının dağılımı değişse de ders kitaplarına yansıyan içeriğin birbirine yakın olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretimi, Öğretim Programı, Ekonomi
Sosyal bilgiler derslerinde yeni bir bakış "Hafıza mekanları"
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenliği öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarından kabul edilebilecek hafıza mekânlarını tanımasını, sosyal bilgiler eğitimi ile ilişkilendirmesini sağlamak ve hafıza mekânlarını alanlarında nasıl kullanacaklarını onlara göstermektir. Araştırmada nitel araştırma modellerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Görüşme Formu 1" ve "Görüşme Formu 2" kullanılmıştır. Uygulama süreci başlamadan önce araştırmacı, sosyal bilgiler öğretmenliği son sınıf öğretmen adaylarına Görüşme Formu 1'i uygulamıştır. Uygulanan formun incelenmesi sonucunda sorulara yetersiz cevap veren öğretmen adaylarından gönüllü 23 kişi çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Çalışma grubu ile 30 oturum ve toplam 57 saat uygulama yapılmıştır. Her oturum sonunda öğretmen adaylarından uygulama ile ilgili dönütler alınmıştır. 30 oturum sonunda çalışma grubuna "Görüşme Formu 2" uygulanmış ve tüm süreçle ilgili değerlendirme yapılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizinden yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, uygulamalar sonunda çalışma grubundaki sosyal bilgiler öğretmenliği öğretmen adaylarının hepsinin hafıza mekânlarını açıklayabildiği söylenebilir. Ayrıca okul dışı öğrenme ortamları içerisinde hafıza mekânlarını belirleyebildiklerini, sosyal bilgiler dersi kazanımlarıyla hafıza mekânlarını ilişkilendirebildiklerini ve hafıza mekânlarını kullanarak okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik ders planı hazırlayabildiklerini söylemek mümkündür.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarına yönelik sürdürülebilir kalkınma eğitimi önerisi
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler son sınıf öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ile inanç düzeylerini belirlemek ve sürdürülebilir kalkınma eğitimi hakkındaki görüşlerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği son sınıfında öğrenim gören 59 sosyal bilgiler öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak ''Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalığını Belirleme Ölçeği'' ve ''Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise sosyal bilgiler son sınıf öğretmen adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi hakkındaki görüşlerini almak amacı ile araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel ölçme araçlarından elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS) kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel ölçme aracından elde edilen veriler ise, betimsel analiz yönteminden yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda elde edilen sonuçlara bakıldığında, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi (SKE) öncesinde alınan ön-test puanları ile SKE sonrasında alınan son-test puanları arasında farkındalık düzeyine göre son test puanlarının daha yüksek olduğu, öğretmen adaylarının SKE ile ilk defa karşılaşmalarının sonucu olarak yorumlanan, inanç düzeyine göre anlamlı bir değişkenliğin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen sonuçlara bakıldığında ise, öğretmen adaylarına yönelik verilen SKE'nin olumlu geri dönütler sağladığını ve öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma kavramına yönelik olumlu bakış açısı geliştirdiklerini, bilinç ve farkındalık kazandıklarını söylemek mümkündür. Ayrıca sonuçlar genel bir bakış açısıyla yorumlandığında, araştırmanın nitel bulgularının nicel bulguları desteklediği ve tamamladığı görülmektedir.
Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) sosyal bilgiler öğretmenlerinin atölye geliştirme sürecine yönelik deneyimleri
Bu araştırmanın amacı; Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) sosyal bilgiler dersini yürüten öğretmenlerin atölye deneyimlerine yönelik görüşlerini ve öğretim sürecine yönelik uygulamalarını ortaya koymak ve bu atölye etkinliklerinin sosyal bilgiler öğretiminde etkisini incelemektir. Temel nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu araştırmada çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme esas alınmıştır. Araştırmanın katılımcıları Türkiye genelinde, BİLSEM'lerde sosyal bilgiler dersine giren 66 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, yetenek geliştirme atölyelerinin farklılaştırma ve zenginleştirme eğitimine yönelik etkinlikler içerdiği ifade edilebilir. Atölyelerin planlama sürecinin esnek olması öğretmenler tarafından olumlu karşılanmakla birlikte sürecin öğretmenin inisiyatifine bırakılmasına katılımcıların bazıları olumsuz yaklaşmaktadır. Atölye uygulama sürecinin öğrencinin zihinsel ve sosyal gelişimini desteklediğine yönelik ifadeler öne çıkmıştır. Atölye uygulama sürecinde, fiziksel imkân ve teknolojik altyapının yetersiz olduğu söylenebilir. Atölye etkinliklerinin değerlendirilmesinde, öğretmenlerin hazır atölye değerlendirme kriterlerini kullandığı, bazı öğretmenlerin kendi değerlendirme kriterlerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte bazı öğretmenler atölyeler için doğru değerlendirme kriterlerinin oluşturulamadığı görüşünü paylaşmıştır. BİLSEM öğretmenlerinin kendilerini geliştirme noktasında ise, gayret gösterdiklerini söylemek mümkündür.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kaynaştırma eğitimine yönelik öz yeterlik inançlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının kaynaştırma eğitimine yönelik öz yeterlilik inançlarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim döneminde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi son sınıfında öğrenim gören 76 Sosyal Bilgiler öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, "Kaynaştırmada Öğretmen Yeterliği Ölçeği" ve "Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise araştırmacı tarafından hazırlanan, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının özel gereksinimli öğrencilere yönelik yeterlik düzeylerini ölçmeye yönelik soru formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel ölçme araçlarından elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak, nitel ölçme aracından elde edilen veriler ise araştırmacı tarafından MEB'in öğretmen yeterlilikleri düzeyleri doğrultusunda hazırlanan "Sosyal Bilgiler Özel Alan Yeterlikleri Belirleme Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik)" kullanılarak, açık uçlu sorulara verilen cevaplar ise betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen sonuçlara baktığımızda, çalışma grubundaki Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının kaynaştırma yeterlilik düzeylerinin ve öğretmen öz yeterlik düzeylerinin orta düzey olduğu, kaynaştırma yeterlilik düzeylerinin değişkenlerine göre farklılık göstermediği, kaynaştırma öğretmen yeterliği ve öğretmen öz yeterlikleri arasında anlamlı ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise çalışma grubunun özel gereksinimli öğrenciler ile ilgili düzeylerinin "sınırlı anlama" düzeyinde olduğu görülmüştür. Araştırmada ayrıca çalışma grubunun özel gereksinimli öğrencileri olduğunda yapmaları gerekenleri kısmen de olsa söyleyebildikleri fakat özel gereksinimli öğrencileri ile ilgili örnek bir olayı çözme konusunda yetersiz cevaplar verdikleri söylenebilir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, çalışma grubunun kaynaştırma yeterlilik düzeyleri orta düzeyde, özel gereksinimli öğrencilerle ilgili özel alan yeterlilik düzeyleri de sınırlı anlama düzeyinde çıkmıştır. Araştırmanın nitel bulguları nicel bulguları destekler yönde çıkmıştır. Araştırmanın bu sonuçlarını, çalışma grubunun lisans eğitimlerinde aldıkları Özel Eğitim dersinden yeterli oranda faydalanamadıklarına bağlamak mümkündür.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının güncel olayları argümantasyon tekniği ile değerlendirmesi
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının güncel bir olayı belirleyebilme, sosyal bilgiler eğitimi ile ilişkilendirebilme ve tartışmalı bir metin içerisinde güncel olayı değerlendirebilme durumlarını ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde 1., 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 99'u kadın 89'u erkek toplam 188 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında her sınıf seviyesinden rastgele seçilen 15 veri, toplamda 60 veri değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Toulmin'in (1958) argümantasyon modelinden yararlanılarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Güncel Olay Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen veriler, betimsel analiz ve Toulmin'in (1958) kaliteli argüman oluşturma modelinden yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarını genel olarak değerlendirmek gerekirse, çalışma grubundaki sosyal bilgiler öğretmen adaylarının hepsinin bir güncel olay belirleyebildiğini söylemek mümkündür. 60 öğretmen adayından 46 öğretmen adayının ise belirlediği bir güncel olayın sosyal bilgiler dersiyle bağlantısını kurabildiği tespit edilmiştir. 46 öğretmen adayı da güncel olaylarını sosyal bilgiler öğrenme alanlarına atıfta bulunarak sosyal bilgilerle bağlantısını kurmuştur. Öğretmen adaylarının belirledikleri güncel olayları sosyal bilgiler dersiyle ilişkisini kurması erkek öğretmen adaylarının lehine pozitif değişiklik gösterirken, hem sınıf düzeyine göre hem de GANO değişkenine göre pozitif yönde değişiklik göstermiştir. Son olarak, öğretmen adaylarının tüm sınıf düzeylerinde, belirledikleri güncel olaylarla ilgili kaliteli argüman oluşturamadıklarını ve değerlendiremediklerini söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, güncel olay, güncel olay öğretimi, öğretmen adayı