Theses supervised by Doç. Dr. Yasin Kılıç
12 theses · Ağrı İbrahim Çeçen University
Çetin Öner'in öykülerinin çocuk edebiyatı açısından incelenmesi ve Türkçe eğitimine katkısı
Bu çalışmada, çocuk edebiyatı alanında eserler vermiş olan Çetin Öner'in hayatı, edebi kişiliği ve üslubu, çocuk edebiyatı alanındaki öyküleri ele alınmıştır. Öner'in eserleri arasından seçilen bu öyküler, çocuk edebiyatı unsurlarına göre okunmuş; biçim ve içerik özellikleri açısından incelenmiştir. Biçim özellikleri olarak kitabın kapak tasarımı, boyutu, resimleri, yazı tasarımı, sayfa düzeni ele alınmıştır. İçerik özellikleri ise konu, ana fikir, karakterler, çatışmalar, çevre (yer ve zaman), dil anlatım ve söz varlığı başlıklarında ele alınıp değerlendirilmiş; bu öykülerin Türkçe eğitimine katkısına değinilmiştir. Yapılan bu çalışma betimsel nitelikli bir çalışmadır. Çalışmada tarama modellerinden doküman inceleme yöntemi esas alınmıştır. Elde edilen veriler ışığında Çetin Öner'in kaleme almış olduğu öykü kitaplarının çocuk edebiyatı alanında ve Türkçe eğitiminde kullanılması gereken bir kaynak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H. Salih Zengin'in çocuk hikâyelerindeki söz varlığının Türkçe eğitimine katkısı
Etkili iletişim kurmak ve dilin inceliklerine sahip olmak zengin bir söz varlığına sahip olmaktan geçer. Bir dilin içindeki tüm sözcükler, söz varlığıdır. Söz varlığı üzerine birçok çalışma yapılmış olsa da bu çalışmaların hala yeterli düzeyde olmadığı düşünülmektedir. Milli Eğitim Bakanlığının yürüttüğü iki önemli projeden birinin Türkçenin söz varlığına ilişkin olması söz varlığı çalışmalarının öneminin gün geçtikçe arttığının göstergesidir. "H. Salih Zengin'in Çocuk Hikâyelerindeki Söz Varlığının Türkçe Eğitimine Katkısı" adlı bu çalışmada Zengin'in "Çok Mavi Hikâyeler" ve "Çok Serin Hikâyeler" adlı eserlerindeki söz varlığını ortaya çıkarmak, tespit edilen söz varlığı ögelerinin Türkçe eğitimine katkısını incelemek ve bu doğrultuda yapılan çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi ve betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı ürünlerinden hikâye türü hakkında bilgi verilmiştir. Türkçe eğitimine ve Milli Eğitim bağlamında Türkçe dersine genel olarak değinilmiştir. Çalışmanın temelini oluşturan söz varlığı ve içerdiği ögeler ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Çocuk edebiyatı alanında birçok eser veren H. Salih Zengin'in hayatı ve edebi kişiliği üzerinde de durulmuştur. İnceleme kısmında eserlerdeki söz varlığı ögeleri (temel söz varlığı, terimler, deyimler, atasözleri, ikilemeler, kalıp sözler, argo ifadeler) saptanarak, bulgular tablolaştırılmış ve Türkçe eğitimi açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda H. Salih Zengin'in "Çok Mavi Hikâyeler" ve "Çok Serin Hikâyeler" adlı eserlerinin söz varlığı açısından atasözleri, kalıp sözler ve argo ifadeler haricinde yeterli seviyede olduğu belirlenmiştir. Özellikle incelenen eserlerin söz varlığı ögelerinden temel söz varlığı, terimler ve deyimler açısından zengin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hikâyelerde tespit edilen söz varlığı ögelerinin I. Kademe öğrencilerinin Türkçe eğitimine katkı sunabileceği saptanmıştır.
Ortaokul 7. sınıflarda oyunlaştırma yöntemi ile kelime öğretimi (Örneklem: Tabu)
Planlı ve programlı bir şekilde okullarda gerçekleştirilen ana dil eğitiminin öncelikli amacı öğrencilere anlama ve anlatma becerileri kazandırmak ve bu becerileri ait olduğu yaş grubuna uygun olarak geliştirmektir. Akademik başarının temelini oluşturan bu eğitim aynı zamanda öğrencinin sağlıklı iletişim kurma becerisini geliştirerek kişilik gelişimine de yardım etmektedir. Bireysel gelişimin yanı sıra toplumsal birlik beraberliğin kurulmasında ve devamlılığında ana dilin yeri çok önemlidir. Bu yüzden tüm ülkeler ana dil eğitimine büyük önem vermiştir: dünyadaki bütün eğitim sistemleri eğitimin tüm kademelerinde ana dil öğretimi yapmaktadırlar. Ulusal ve uluslararası raporlara baktığımızda öğrencilerimizin temel dil becerilerinin istenilen düzeyin çok altında olduğunu görürüz. Ana dil eğitiminin istenilen düzeyde olması kelime hazinesinin yeterli düzeyde olmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu yüzden kelime hazinesinin geliştirilmesine yönelik kelime öğretim çalışmalarına ağırlık verilmelidir. Hayatımızın her alanında; sağlıklı iletişim kurmak, bilgi, duygu, düşüncelerimizi tam ve doğru olarak aktarmak için ya da aktarılan bilgi, duygu, düşünceleri anlayabilmek için gelişmiş bir kelime hazinesine ihtiyaç duyarız. Dil eğitiminin amacına ulaşabilmesi için kelime kazanımı etkinliklerine öncelik verilmeli bu sayede öğrencilerin kelime hazineleri zenginleştirilmelidir. Geleneksel yöntemlerin uygulandığı kelime öğretim çalışmaları yeni öğretim programımızın amaçlarına hizmet etmekte yetersiz kalmaktadır. Bu yöntemlerin kullanıldığı etkinliklerde öğrenciler derste sıkılmakta, öğrendikleri kelimeler ezberin ötesine geçememekte ve kısa sürede unutulmaktadır. Bu yüzden kelime öğretiminde öğrenciyi merkeze alan aktif öğrenme yöntemlerine yer verilmelidir. Öğrencilerin kelime hazinelerini geliştirmek için kullanılabilecek birçok yöntem vardır. Doğru yöntemi belirlemek için öncelikle öğrencilerin ilgi ve seviyeleri göz önüne alınmalı ve konunun yönteme uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bu çalışmada kelime öğretiminde oyunlaştırılmış öğretim yöntemlerinden biri olan Tabu oyununun kelime öğretimine katkısı incelenmiştir. Kontrol gruplu ön test- son test deseninin kullanıldığı araştırmamız Trabzon ili Akçaabat ilçesinde bulunan bir ortaokulun yedinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Deney grubunda 36, kontrol grubunda 36 olmak üzere toplam 72 öğrenci ile çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kelime bilgisi başarı testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında kelime bilgisi ön test uygulaması ile başlayan süreçte deney grubu öğrencilerine kelime öğretimi okul tabu oyunu ile desteklenmiş kontrol grubu öğrencilerine herhangi bir müdahalede bulunulmamış, kelime öğretiminde klasik yöntemler kullanılmıştır. On iki haftalık sürecin sonunda iki gruba da kelime bilgisi son test uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen verilerin analizinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun ön test sonuçları arasında anlamlı bir fark görülmezken son test sonuçlarını incelediğimizde deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıktığı görülmüştür.
Melek Özlem Sezer'e ait masal kitaplarının söz varlığı ve içerdiği iletiler açısından incelenmesi
Duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde aktarabilmek, insanlarla doğru ve etkili bir iletişim kurabilmek için zengin bir söz varlığı gerekmektedir. Söz varlığı ise bir dili meydana getiren bütün sözcüklerden oluşur. Türkçe dersi okuma becerisi kazanımlarında "söz varlığı" başlığının yer alması, başlı başına Milli Eğitim Bakanlığının bu konuya ne denli önem verdiğinin bir göstergesidir. Güzel Türkçemizin zengin söz varlığını daha da zenginleştirmek elimizdedir. "Melek Özlem Sezer'e Ait Masal Kitaplarının Söz Varlığı ve İçerdiği İletiler Açısından İncelenmesi" adlı bu çalışmada Sezer'in "Şapkadaki Balık, Şiir Yazdım Masal Sandım, Masal Yazdım Şiir Sandım, "Eldivenlerimi Kim Çalıyor?" Karagöz'ün Gölgesini Kim Çaldı? Eyvah, Gölgeler Değişiyor? Sen Hiç Kebikeç Gördün Mü?" adlı eserlerindeki söz varlığı ve ögelerini ortaya çıkarmak, bu söz varlığı ögelerinin Türkçeye katkısını incelemek, eserlerde geçen masalların iletilerini incelemek ve bugüne kadar yapılmış çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Araştırma, nitel bir araştırma olup araştırmanın verileri için literatür tarama ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatının bir türü olan masal hakkında bilgi verilirken Dünya ve Türk edebiyatında masal konusuna değinilmiştir. Masallar üzerine yaptığı çalışmalar ve aldığı ödüllerle de bilinen Melek Özlem Sezer'in hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve masallara bakış açısı üzerinde de durulmuştur. İnceleme yapılırken söz varlığı ögeleri (temel söz varlığı, deyimler, atasözleri, terimler, ikilemeler, kalıp sözler, yansıma sözcükler, argo ifadeler) belirlenerek bulgular tablolaştırılmış ve Türkçe eğitimi açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Melek Özlem Sezer'in "Şapkadaki Balık, Şiir Yazdım Masal Sandım, Masal Yazdım Şiir Sandım, Eldivenlerimi Kim Çalıyor? Karagöz'ün Gölgesini Kim Çaldı? Eyvah, Gölgeler Değişiyor? Sen Hiç Kebikeç Gördün Mü?" adlı eserlerinin söz varlığı açısından atasözleri haricinde yeterli seviyede olduğu belirlenmiştir. İncelenen eserlerin söz varlığı ögelerinden özellikle temel söz varlığı, deyimler, ikilemeler ve yansıma sözcükler açısından oldukça zengin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca masallarda tespit edilen söz varlığı ögelerinin I. kademe öğrencilerinin ve II. kademeden de 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe eğitimine katkı sağlayabileceği saptanmıştır.
Türkçe eğitimi açısından Eyyüp Akyüz'e ait masal kitaplarının söz varlığı ve iletileri
Bu çalışmada Eyyüp AKYÜZ'ün çocuk edebiyatı alanında yazdığı "Uyandıran Masallar, Masal Kuyusu, Enfes Masallar, Masal Sepeti ve Mutlu Sinekler İmparatorluğu" isimli masal kitapları söz varlığı ve iletiler açısından incelenmiş, Söz varlığı ile ilgili tespit edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur. Sonuç kısmında iletiler ve söz varlığının kullanım sıklığıyla ilgili değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada daha çok çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı ürünlerinden masal türü üzerine bilgi verilmiştir. Ayrıca yazarın masal kitapları Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın esasını oluşturan ileti, söz varlığı ve içerdiği ögeler detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Çocuk edebiyatı sahasında da eserler veren Eyyüp AKYÜZ'ün hayatı ve edebi kişiliği üzerinde de durulmuştur. İnceleme bölümünde eserlerdeki söz varlığı ögeleri (deyimler, atasözleri, ikilemeler, kalıp sözler, yansıma sözcükler, tekerlemeler) tespit edilerek, bulgular tablolaştırılmış ve Türkçe eğitimi açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Eyyüp AKYÜZ'ün 'Uyandıran Masallar, Masal Kuyusu, Enfes Masallar, Masal Sepeti ve Mutlu Sinekler İmparatorluğu' adlı eserlerinin deyim, ikileme ve kalıp sözler bakımından zengin oldukları; bununla birlikte incelenen diğer söz varlığı ögeleri bakımından zengin olmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Eyyüp Akyüz'e ait masal kitapları, söz varlığı, iletiler, Türkçe eğitimi.
"Köprüaltı Çocukları" ile "Sokaklardan Bir Ali" romanlarının söz varlığı ve iletiler bakımından karşılaştırılması
Dil, bir milleti var eden en önemli unsurdur. Dil sayesinde milletler varlığını sürdürür ve toplumsal hayatlarına yön verirler. İnsanlar iletişim kuran sosyal varlıklardır. İletişimin temel unsuru olan dil, söz varlığı sayesinde varlığını devam ettirir. Bu yüzden bir dilin söz varlığı ne kadar zenginse iletişim de bir o kadar güçlü olur. Söz varlığı üzerine yapılan çalışmalar son dönemlerde artmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı Türkçe derslerinde söz varlığının gelişimine temel amaç düzeyinde yer vermektedir. Bu bakımdan çocukların söz varlığının ufak yaşlardan itibaren geliştirilmesi önem arz etmektedir. "Köprü Altı Çocukları" (Huriye Öniz) İle "Sokaklardan Bir Ali" (Canan Tan) Romanlarının Söz Varlığı ve İletiler Bakımından Karşılaştırılması" adlı bu çalışma ile çocuk edebiyatı alanında yer alan bu eserlerdeki söz varlığını ortaya çıkarmak, eserlerde verilen iletileri ortaya koyarak eserleri karşılaştırmak, eserlerin çocukların söz varlığına katkısını ve verdiği mesajlar yönünden çocuk üzerinde bırakabileceği etkiyi ortaya çıkararak literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve model olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Eserlerde yer alan söz varlığı ögeleri belirlenirken üç Türkçe öğretmeni ve Türkçe alanında uzman bir öğretim üyesinin görüşlerine başvurulmuştur. Ayrıca ögelerin belirlenmesinde Türk Dil Kurumu sözlükleri dikkate alınmıştır. İlk olarak çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatında hikâye ve roman, hikâye ve romanın özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Söz varlığı, söz varlığı içerisinde yer alan ögeler, eğitsel ileti tanıtılmış ve daha sonra Huriye Öniz ve eseri, Canan Tan ve eseri tanıtılmıştır. Bulgu ve yorum kısmında eserlerde yer alan söz varlığı ögeleri (temel söz varlığı, deyimler, atasözleri, ikilemeler, terimler, kalıp sözler) belirlenerek tablo ve grafik şeklinde gösterilerek yorumlanmıştır. "Köprüaltı Çocukları" adlı eser ile "Sokaklardan Bir Ali" adlı eserlerin söz varlığı bakımından zengin olduğu görülmüş fakat her iki eserde de atasözü kullanılmadığı gözlenmiştir. Yapılan grafik ve tablolar incelendiğinde "Sokaklardan Bir Ali" adlı eserin söz varlığı bakımından "Köprüaltı Çocukları" adlı eserden daha zengin olduğu görülmüştür. Her iki eserde yer alan eğitsel iletiler cümleler şeklinde yorumlanmıştır. İletilere bakıldığında eserlerin yardımlaşma, dayanışma, hoşgörü, zararlı alışkanlıkların doğurduğu kötü sonuçlar, iyilik, doğruluk, dürüstlük, adalet vb. birçok duruma dikkat çektiği ve ileti bakımından çocukların duyuşsal dünyasına hitap edebilecek eserler olduğu kanaatini doğurmuştur. Ayrıca eserlerde yer alan resimler de görsel okuma bağlamında incelenmiş ve "Sokaklardan Bir Ali" adlı eserde resimlerin durumlar ile uyumlu olduğu ve tamamlayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bazı resimlerin ileti bakımından metin ile uyumlu şekilde mesaj verdiği görülmüştür. "Köprüaltı Çocukları" adlı eserde ise resim kullanılmadığı görülmüştür. Bu bakımdan görsel ileti bakımından Canan Tan'ın eserinin daha zengin olduğu fakat her iki eserinde çocuk edebiyatı ürünü olarak çocuk gelişimine katkı sağlayıcı nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çocuk Edebiyatı, Söz Varlığı, Canan Tan, Huriye Öniz, Eğitsel İleti, Görsel Okuma
Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik akademik benlik ve özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişki
Akademik benlik kavramı, öğrencilere ait duyuşsal kavramlardan biridir. Bu kavram, öğrenme süreçlerine ve bununla paralel olarak akademik başarıya etki eden bir unsurdur. Bu bağlamda akademik benlik kavramı, öğrencilerin belirli bir akademik uğraşı karşısında, diğer öğrencilere göre kendilerini ne düzeyde becerili olduğu hakkında değerlendirme biçimidir. Özyeterlik algısı bireylerin sahip oldukları potansiyeller ve beceriler başta olmak üzere bütün kişisel olgularına ilişkin öz yargılarıdır. Kişilerin bir işin üstesinden gelebilmeye ait duyduğu inanç, kararlılık düzeyini etkileyerek ilgili alandaki başarısında dolaylı etkiye sahip olacaktır. Sosyal bilişsel psikoloji kuramı temelinde kişilerin özyeterlik algısı onları yaptıkları tercihleri, bir iş karşısında gösterdikleri çabayı ve bu noktada yaşadıkları endişe düzeyini şekillendirmektedir. Dolayısıyla özyeterlik inancının bir kişinin başarısında önemli bir pay sahibi olduğu söylenebilir. Bu kapsamda özyeterlik algısının insanların yaşamı üzerindeki etki gücü ve önemi daha doğru yorumlanabilmektedir. Bu tezin amacı, ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik akademik benlik ve özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin saptanmasıdır. Bu amaç kapsamında yürütülen araştırma, tarama modeli kullanılarak planlanmıştır. Bu bağlamda, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında devlet okullarında öğrenim görmekte olan 422 ortaokul öğrencisine ulaşılmıştır. Öğrencilerin akademik benlik ve özyeterlik düzeylerine ilişkin elde edilen verilerin analizinde ise SPSS-22 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırma sonunda, ortaokul öğrencilerinin hem akademik benlik düzeylerinde hem de özyeterlik düzeylerinde sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, gelir düzeyi, genel başarı ortalaması ve Türkçe dersi başarı ortalaması kapsamında anlamlı farklılık tespit edilirken cinsiyet kapsamında ise anlamlı farklılık bulunamamıştır. Ayrıca, ortaokul öğrencilerinin akademik benlik düzeyleri ile özyeterlik düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Ortaokul 8. sınıf Türkçe dil bilgisi öğretiminde dijital eğitsel oyunların kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
İnsanlığın tarihi kadar eski olan oyun, çocuklar için ayrı bir anlam ve öneme sahiptir. Oyun, çocuk için hem bir eğlenme hem de bir öğrenme aracıdır. Çocuklar değişen teknolojinin sağladığı imkânlarla çok çeşitli ortamlarda (bilgisayar, oyun konsolu, cep telefonu vb.) oyun oynayabilmektedir. Çocuğun vazgeçemediği bir eğelenme aracı olan oyunların günümüzde etkin bir eğitim aracı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Özellikle bilgisayar oyunları eğitimde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çocukların öğrenmesi için oyun temelli öğrenme ortamları olarak bilinen ve günümüzde yaygın olarak kullanılan bu ortamlar bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu araştırmada, ortaokul 8.sınıf Türkçe dilbilgisi öğretiminde dijital eğitsel oyunların kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılı, Ağrı ilinin Eleşkirt ilçesinde bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda eğitimine devam eden 32 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Genel ortalamaları birbirine yakın olan iki farklı sınıftan biri deney grubu, diğeri de kontrol grubu olarak rastgele seçilmiştir. Deney grubu öğrencileri 16 kişiden, kontrol grubu öğrencileri de 16 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. 12 hafta boyunca kontrol grubunda geleneksel öğrenme yöntemleriyle müfredata yönelik Türkçe dilbilgisi dersi öğretimi yapılırken deney grubunda ise eğitsel dijital oyunlarla desteklenmiş Türkçe dilbilgisi dersi öğretimi yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına uygulama öncesi ve sonrası TEOG sınavında çıkmış 20'şer sorudan oluşan iki adet "Başarı Testi", uygulanmış ve sınav sonrası veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 (The Statistical Packet for the Social Sciences) istatistik programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda gruplar arası ön test sonuçları karşılaştırmalarında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Fakat deney ve kontrol gruplarına uygulanan son test sonuçları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu bulgulardan elde edilen sonuçlara göre hem eğitsel dijital oyunlarla hem de geleneksel öğrenme yöntemleriyle yapılan öğretimlerin Türkçe dersi sözcükte yapı konusunun öğrenilmesinde etkili oldukları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe Dilbilgisi Öğretimi, Dijital Eğitsel Oyunlar, Akademik Başarı.
Şiir okuma etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi
Bu çalışmada, şiir okuma etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmedeki etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma "doğa ve evren", "milli kültürümüz", "vatandaşlık" temaları çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma modeli ön test son test kontrol gruplu deneysel çalışmadır. Araştırma, Muş ili Sungu beldesine bağlı Sungu Vakıfbank Kız Yatılı Bölge Ortaokulunun iki beşinci sınıf şubesinde gerçekleştirilmiştir. 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde yürütülen çalışmada deney ve kontrol grupları yansız (random) atama yolu kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma Türkçe ve Okuma Becerileri dersinde 12 hafta boyunca 30 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma verileri Çintaş Yıldız ve Yavuz (2012) tarafından geliştirilen "Etkili Konuşma Ölçeği" ile elde edilmiştir. Konuşma konularının belirlenmesinde uzman öğretmen görüşlerinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin konuşma becerilerine ilişkin ön test ve son test ölçümleri SPSS-22 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, şiir okuma etkinliklerinin uygulandığı deney grubu öğrencilerininmevcut Türkçe programı esas alınarak dersin işlendiği kontrol grubu öğrencilerine göre, konuşma becerileri toplam puanı ile alt boyutlardaki puanların daha yüksek çıktığı ve aradaki farkınistatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler:Etkinlik, konuşma becerisi, şiir okuma.
Hikâye haritası yönteminin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine etkisi
Bu araştırmada, hikâye haritası yönteminin ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi üzerine etkisi olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama beceri düzeyleri ile ilişkili olarak 5 alt probleme cevap aranmıştır. Araştırma, 18'i deney 20'si kontrol grubunu olmak üzere toplam 38 öğrenci üzerinde ön test son test ölçümlü model ile yürütülmüştür. Araştırmanın denekleri 2021-2022 öğretim yılında Erzurum ili, Yakutiye ilçesi sınırlarında bulunan Faik Güngör Ortaokulu 5.sınıf öğrencilerinden seçilmiştir. Deney grubuna dâhil öğrenciler ile önceden belirlenen 9 hikâye 10 hafta boyunca (Akyol, 2010) tarafından geliştirilen hikâye haritası şablonuna uygun bir şekilde çözümlenmiştir. Kontrol grubunda da aynı hikâyeler deney grubuyla aynı zamanda ve aynı sürede geleneksel yöntem ile çözümlenmiştir. Deneysel çalışmanın sonunda hikâye haritası yönteminin, ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama beceri düzeylerine etkisini anlamak amacıyla 5 alt probleme cevap bulabilmek için her iki gruba da (Akça, 2002) tarafında geliştirilen ve kullanılan hikâyelere uygun olarak güncellenen 11 soruluk okuduğunu anlama düzeyini ölçen sınav uygulanmıştır. Ölçme güvenirliğini artırmak amacıyla üç farklı puanlayıcı tarafından verilen puanların ortalamaları kullanılmıştır. Araştırmada grupların normalliklerine Kolmogorov Smirnov testiyle bakılmış. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi adlı iki farklı istatistiksel analiz kullanılmış olup bu analizler bilgisayarda SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesiyle elde edilen bulgular sonucunda hikâye haritası kullanılarak çözümleme yapılan deney grubu öğrencileriyle klasik soru cevap yöntemiyle çözümleme yapan kontrol grubu öğrencilerinin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sonunda; hikâye haritası yönteminin ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerini artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hikâye haritası, okuma anlama düzeyi
Abdullah Harmancı'nın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Çocukların anlama, anlamlandırma şekilleri, dil gelişimleri, hayal dünyaları, dünyayı ve insanları algılama biçimleri yetişkinlerden farklıdır. Bu farklılıklar göz önünde bulundurulduğunda onların zihinlerine, dünyalarına hitap eden farklı edebiyat ürünlerine ihtiyaçları olduğu sonucu çıkmaktadır. Çocuk edebiyatı bu ihtiyaçtan doğmuş ve günümüze kadar büyük bir gelişim göstermiştir. Günümüzde çocuklar için hazırlanan çeşitli edebiyat ürünleri bulunmaktadır. Abdullah Harmancı'da çocuklar için çocuk kitapları yazmaya başlayan bir öykücüdür. Bu çalışmada öykücülüğüyle tanınan Abdullah Harmancı'nın 7 çocuk kitabı çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygunluğu bakımından incelenmiştir. Dört bölümden oluşan araştırma nitel araştırma türünün doküman incelemesi tekniğiyle yapılmıştır. Kitaplar dış yapı özellikleri, iç yapı özellikleri ve eğitsel ilkeler başlıkları altında incelenmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen bulgulara göre Abdullah Harmancı'nın çocuk kitaplarının dış yapı özellikleri açısından çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İç yapı özellikleri ile ilgili bulgularda kısa öykülerden oluşan Evliya'nın Sırları adlı kitapta iki öykünün çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olmayan bulgulara rastlanmıştır. Bu iki öykü haricinde tüm kitapların iç yapı özellikleri ve eğitsel ilkeler açısından uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak bakıldığında incelenen tüm yapıtların; dış yapı özellikleri, iç yapı özellikleri ve eğitsel ilkeler bakımından çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KWL (Bil-İste-Öğren) stratejisine dayalı etkinliklerin 6. sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metinleri anlama becerilerine etkisi
Bu araştırmayla KWL (Bil-İste-Öğren) stratejisine dayalı etkinliklerin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metinleri anlama becerilerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada açımlayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırma Siirt ili merkez ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda uygulanmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde, 6. sınıfta öğrenim gören 48 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel verileri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Okuduğunu Anlama Başarı Testi", nitel verileri toplama aracı olarak da yine araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 26 programı ile analiz edilmiştir. Deney grubuna yönelik KWL stratejisine göre etkinlikler düzenlenmiştir, kontrol grubunda ise öğretim programının öngördüğü kazanımlara göre etkinlikler uygulanmıştır. Başarı testlerinden elde edilen verilerin analizinde "Bağımlı ve Bağımsız t-Testleri" kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası gruplara uygulanan ön test ve son test sonuçlarından elde edilen veriler SPSS 26 istatistik programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonunda KWL stratejisine dayalı etkinlikleri uygulayan deney grubunun ilk ve son test sonuçları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Deney grubu ile kontrol grubunun ilk test sonuçlar arasında anlamlı farklılık belirlenemezken uygulama sonunda deney grubu ile kontrol grubuna uygulanan son test sonuçlarının verileri arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonunda deney grubunun bilgi verici metinleri anlama düzeylerinin yüksek olduğu ve kontrol grubuna kıyasla daha başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. KWL stratejisi gözlem formlarına ve görüşme sonuçlarına göre öğrenciler bu stratejiyi anlamlı bulmuş ve öğrencilerin derslere ilgisi artmıştır. Bu araştırmada Türkçe dersinde okuduğunu anlama becerisini geliştirmek için uygulanan KWL stratejisinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.