Theses supervised by Doç. Dr. Yusuf Keskin
12 theses · Sakarya University
İlköğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri, akran zorbalığı seviyeleri, sevgi ve saygı değerlerine sahip oluş düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı ilköğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri, akran zorbalığı seviyeleri, sevgi ve saygı değerlerine sahip oluş düzeyleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak, ilişkilerin yönünü ve düzeyini belirlemektir. Araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişikisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığı, Sakarya ili, Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda öğrenim gören 4. ve 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içerisinden kolay örnekleme yöntemiyle seçilen 344 kız (%54,5), 287 erkek (%45,5) olmak üzere toplam 631 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuklar İçin Dijital Bağımlılık Ölçeği", "Çocuk-Ergen Zorbalık Ölçeği" ve "Etkin Vatandaşlık Değerler Ölçeği (Sevgi ve Saygı Ölçeği)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analiz işlemlerinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına bakıldığında öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerinde cinsiyet, cihaz başında geçirilen süre; akran zorbalığı düzeylerinde okulun bulunduğu yer, cihaz başında geçirilen süre; sevgi değeri düzeylerinde sınıf, cihaz başında geçirilen süre; saygı değeri düzeylerinde cinsiyet ve cihaz başında geçirilen süre değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca dijital bağımlılık ile akran zorbalığı, dijital bağımlılık ile sevgi ve saygı değerleri, akran zorbalığı ile sevgi ve saygı değerleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak öğrencilerin dijital bağımlılık ve akran zorbalığı düzeylerindeki yükselişin sevgi ve saygı değerlerine sahip oluş düzeylerinde azalışa neden olduğu tespit edilmiştir.
Ortaokul öğrencilerinin dijital ortamda ahlaki değerlere yönelik algıları ile siber zorbalık davranışı arasındaki ilişki
Bu araştırmada "Ortaokul öğrencilerinin dijital ortamda ahlaki değerlere yönelik algıları ile siber zorbalık davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi" amaçlanmıştır. Araştırma "ilişkisel tarama modeli" kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın Sakarya ilinin Ferizli İlçesinde 2022-2023 öğretim yılı içerisinde resmi devlet okullarında eğitim gören ilköğretim 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise belirtilen evren içerisinden kolay örnekleme yöntemi ile seçilen 196'sı (%50,8) kız, 190'ı (%49,2) erkek olmak üzere 386 birey oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Dijital Ortamlarda Ahlaki Değer Algıları Ölçeği, Siber Zorbalık Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde dijital ortamlarda ahlaki değer algıları ölçeği için bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans (one way-ANOVA) ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Siber zorbalık ölçeği için ise Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis H Testi ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde katılımcıların dijital ortamlarda ahlaki değerlere dönük algı alt boyutu olan hakkaniyet-sorumluluk 'ta anne-baba eğitim seviyesi, internette kimlik gizleme, izinsiz fotoğraf paylaşımı, siber zorbalığın kötü olup olmadığı, siber zorbalığa maruz kalma ve arkadaş ilişkilerin de farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Merhamet-dürüstlük alt boyutunda sınıf seviyesi, okulun bulunduğu yer, anne-baba eğitim seviyesi, internet kullanım süresi, akıllı telefon sahibi olma, bilgisayar sahibi olma, internette kimlik gizleme, güvenli internet bilgisi, siber zorbalığa maruz kalma ve arkadaş ilişkilerin de farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Mahremiyet-nezaket alt boyutunda yaş, okulun bulunduğu yer, anne eğitim seviyesi, güvenli internet bilgisi, siber zorbalığa maruz kalma ve arkadaş ilişkilerin de farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Dijital ortamlarda ahlaki değerlere dönük algı toplamda ise yaş, sınıf seviyesi, anne-baba eğitim seviyesi, internet kullanım süresi, internette kimlik gizleme, güvenli internet bilgisi, izinsiz fotoğraf paylaşma, siber zorbalığın kötü olup olmaması, siber zorbalığa maruz kalma ve arkadaş ilişkilerin de farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların siber zorbalık puanlarının sınıf seviyesi, anne-baba eğitim seviyesi, internet kullanım süresi, akıllı telefon sahibi olma, bilgisayar sahibi olma, internette kimlik gizleme, izinsiz fotoğraf paylaşma, siber zorbalığın kötü olup olmaması ve arkadaş ilişkilerin de farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Dijital ortamlarda ahlaki değerlere dönük algı ve alt boyutları ile siber zorbalık arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak; ahlaki değerlere dönük algıdaki yükselmenin siber zorbalığa azaltıcı etkisi olduğu söylenebilir.
Bazı yerli ve yabancı romanların kök değerler açısından incelenmesi
Bu çalışmada bazı yerli ve yabancı romanlar, içeriklerinde barındırdıkları kök değerler açısından incelenmiştir. Örneklem olarak 2018 yılında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından belirlenen 100 Temel Eser listesinde yer alan dört yerli ve dört yabancı olmak üzere sekiz roman incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yaklaşımı bağlamında doküman incelemesi yoluyla veriler incelenmiş ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada öncelikle eserler iki kez okunmuş, her birinin ayrı ayrı içerik analizleri yapılarak konusu, ana fikri, karakterleri, yer, zaman, dil ve anlatım özellikleri belirlenmiştir. Sonrasında ise 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıf) kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, özdenetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) eserler içerisinde taranmıştır. Eserlerde yer alan ve seçilen değerleri ifade eden cümleler not edilmiştir. Her değer için ayrı bir başlık açılarak ilgili değer tanımlanmış ve değerlerin işleniş şekli kitaplardan alıntılarla ortaya konulmuştur.
Özel eğitim öğretmenlerinin değerler eğitimi ile ilgili görüşleri
Bu araştırmada, özel eğitim öğretmenlerinin değerler eğitimiyle ilgili görüşlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma en az dört yıl çalışma deneyimi olan, özel eğitim alan mezunu 10 kadın, 6 erkek özel eğitim öğretmeninin katılımı ile sürdürülmüştür. Katılımcı öğretmenler ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak kodlara ve temalara ulaşılmıştır. Veriler tablolar kullanılarak betimlenmiştir. Öğretmenlerin tamamı özel eğitimde değerler eğitimi yapmanın mümkün olduğunu ifade etmiştir. Değerler eğitimi önemli ve gerekli bulunmaktadır. Öğretmenlerin çoğu değerler eğitimini uyguladıklarını; saygı, sevgi, sorumluluk, hoşgörü, yardımlaşma, vatanseverlik, dürüstlük ve paylaşma değerlerinin özel eğitimde verilebileceği belirtmektedir. Değerler eğitimi sürecinde aile kilit nokta olarak görülmekte ve aileyle iş birliği yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Öğretmenler kendilerini değerler eğitiminin uygulayıcısı olarak görmekte, öğrencilere rol model olduklarını vurgulamaktadır. Normal bireylere özel gereksinimli bireylerle ilgili en çok saygı, hoşgörü, empati, yardımseverlik, sevgi, merhamet, adalet ve kabullenme değerlerinin öğretilebileceği belirtilmektedir. Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Değer, Özel gereksinimli birey, Özel eğitim öğretmeni
İlköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi akademik başarıları derse karşı tutumları ve öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi akademik başarıları, derse karşı tutumları ve öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın yöntemi nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modelidir. Araştırmada evren, Sakarya İli Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilköğretim okullarında öğretim gören 5., 6., ve 7. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklemini de yine bu evren içinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 407 (218 kız+189 erkek) sağlıklı birey oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak ise; "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği" ve "Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği" ve akademik başarı düzeyi (Sosyal bilgiler II. Dönem I. yazılı notları, II. yazılı notları ve dönem sonu not ortalaması) kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde; bağımsız gruplar t-testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında katılımcıların akademik başarı puanlarında sınıf seviyesi, anne ve baba eğitim durumu ile yaşadığı yer; tutum puanlarında sınıf düzeyinde, öğrenme yaklaşımı puanlarında cinsiyet, sınıf düzeyi, yaşadığı yer değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca akademik başarı ile öğrenme yaklaşımı arasında, akademik başarı ile tutum arasında, tutum ile öğrenme yaklaşımları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak tutum puanları arttıkça derin öğrenme yaklaşımının benimsendiği ve akademik başarının arttığı tespit edilmiştir.
Nefise Atçakarlar'ın kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Bu çalışmada Nefise Atçakarlar'ın kitaplarını, öğretim programında yer alan kök değerler açısından incelemek amaçlanmıştır. Yazdığı çok sayıda eserle çocuk edebiyatına katkıda bulunan Nefise Atçakarlarlar'ın, ortaokul öğrencileri seviyesine uygun olarak kaleme aldığı Ustalar Ustası Mimar Sinan, İnanılmaz Evliya Çelebi ve Tükenmez Kalemi, Türkçenin Ustaları ve Çılgın Yöntemleri, Osmanlıda Sanatçılar ve Çılgın Yöntemleri, Dâhiler ve Çılgın Yöntemleri ve Mevlâna Sevgi Güneşi kitapları incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Doküman incelemesinde her çalışmada belirlenen hedefe yönelik durumlar için yazılmış kaynaklar incelenir (Yıldırım ve Şimşek, 2018, s. 189). Doküman incelemesinde araştırmacı, araştırma amacına uygun olarak kaynaklar belirler, çeşitli okumalar yapar ve bazı notlar aldıktan sonra birtakım kriterlere göre bir değerlendirme yoluna gider (Karasar, 2009, s. 183). Araştırmada veriler toplanırken, TTKB tarafından yayımlanan müfredat yenileme çalışmasındaki kök değerler ile kök değerlere ilişkin tutum ve davranışlar (MEB, 2018, s. 24) temel alınmıştır. Araştırma sürecinde adı geçen kitaplar başlangıçta hızlı okuma tekniği ile sonrasında da özet çıkarma ve daha detaylı okuma yapmak suretiyle toplam üç kez okunmuştur. Okuma esnasında ve sonrasında sık sık uzman görüşüne başvurulmuş, böylece bulgulara yönelik en küçük bir detayın göz ardı edilmemesi amaçlanmıştır. Daha sonra her kitapta yer alan kök değerler tespit edilmiştir. Bulgular bölümünde ilgili değer başlığı altında elde edilen veriler metinlerden örneklerle sunulmuştur. Araştırmada, Nefise Atçakarlar'ın incelenen eserlerinde kök değerlere ait çok sayıda ifadelerin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen eserlerde en fazla saygı kök değerinin; en az ise dürüstlük kök değerinin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve ders kitaplarında çok kültürlülük: 1998 – 2017 sosyal bilgiler ders kitaplarının karşılaştırılması
Bütün insanlığın ortak yaşam alanı olan dünyada birbirinden çok farklı ya da az çok ortak yanları olan etnik gruplar, diller, dinler, inançlar bulunmaktadır. Bu farklılık ve benzerlikler dünyanın var oluşundan itibaren toplumsal yapıda canlı bir mekanizma oluşturmuştur. Geçmiş dönem siyaseti ve yapısı incelendiğinde kara ve deniz imparatorluklarının ve bu imparatorluklar bünyesinde farklı dilleri konuşan, farklı dini ve inancı olan, farklı ırkları olan insanların bir arada yaşadığı görülmektedir. İmparatorluğu kuran milletlerin tutumuna göre kimi zaman bu farklılar kabullenilirken kimi zaman da asimile edilmeye çalışılmıştır. Son zamanlarda küreselleşme olgusu doğrultusunda dünyada yaşanan teknolojik gelişmeler, göçler, savaşlar, büyük felaketler vb. durumlar, farklı grupların ve yapıların, dinlerin, inançların, dillerin birbirleriyle daha çok bir araya gelmesine neden olmuştur. Bu durumun sonucunda da karşımıza çokkültürlülük olgusu çıkmıştır. Çokkültürlülük fikrinin ve farklılıkların bir arada sağlıklı bir şekilde yaşaması düşüncesinin bireylere aşılanması durumu da çokkültürlü eğitimi ihtiyaç haline getirmiştir. Çokkültürlü eğitimle; farklı kültürlerin tanınmasını, kültürlerarası etkileşimlerin yaşanmasını; gelecek nesiller olan çocukların bu farklılıklara saygı ve hoşgörü çerçevesinde öğrenmelerini sağlamak hedeflenmiştir. Bu amaçla ülkelerin okullarında ve eğitim öğretim programında yerini almıştır. Çokkültürlü eğitimin; insan haklarına saygılı olma, farklılıklara hoşgörü ile yaklaşma gibi becerilerin kazandırılmasında önemli bir disiplin ise sosyal bilgiler dersi eğitimidir. Bu araştırmayla, farklı felsefelere dayanan 1998 ve 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanmış ders kitapları çok kültürlülük olgusuna yer vermesi bakımından karşılaştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanarak yapılan çalışmada veri kaynağı olarak; 1998 ve 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara bağlı olarak Talim Terbiye Kurulu tarafından kabul edilen ilköğretim ders kitapları kullanılmıştır. 1998 tarihli sosyal bilgiler ders programında 4, 5, 6. ve 7, sınıf düzeylerinde 4 ders kitabı kullanılmıştır. 2017 tarihli sosyal bilgiler ders programında ise yenilenen öğretim programı nedeniyle 5 ve 6. sınıf düzeyindeki ders kitapları incelenmiştir. Elde edilen veriler nitel içerik analizine tabi tutularak tablo ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programının 1998 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programından daha çok ve çeşitli boyutlarıyla çokkültürlülük olgusuna yer verdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çokkültürlülük, çokkültürlü eğitim, sosyal bilgiler öğretim programı, ders kitabı incelemesi.
5. sınıf düzeyinde hazırlanan değer eğitimi etkinliklerinin uygulanabilirliği ve başarısı üzerine bir durum çalışması
Bu araştırmada, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerine Sosyal Bilgiler dersi öğretim programında yer alan sorumluluk, vatanseverlik, bayrak sevgisi, bayrağa ve İstiklal Marşı'na saygı ve bağımsızlık değerlerine ilişkin etkinliklerden hareketle, değerler eğitiminde etkinliklere dayalı uygulamaların etkililiğini görmek amaçlanmıştır. Araştırma Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunana bir özel eğitim kurumunda 2017-2018 eğitim öğretim yılında 5. sınıfta eğitim gören 8 kız, 7 erkek toplam 15 öğrencinin katılımıyla sürdürülmüştür. Araştırma sürecinde araştırmacı öğretmen rolüyle araştırma sahasında bulunmuş ve araştırmayı sürdürmüştür. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması ile yapılmış ve toplanan veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan etkinlikler Sosyal Bilgiler Öğretim Programı (MEB, 2017)'nda yer alan kazanım ve beceriler bağlamında hazırlanmıştır. Etkinlik uygulamalarının öncesinde ve sonrasında uygulanan Bil-İste-Öğren değerlendirme formları ve değerler eğitimine dayalı etkinliklerden oluşan çalışma yapraklarıyla araştırmanın bulguları elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizine ve betimsel analize tabi tutularak kodlar ve temalara ulaşılmıştır. Araştırma sonunda sorumluluk, vatanseverlik, bayrak sevgisi, bayrağa ve İstiklal Marşı'na saygı ve bağımsızlık değerlerine ilişkin hazırlanan etkinliklerin belirtilen değerlere ilişkin farkındalığı arttırdığı savına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Değerler eğitimi, Sosyal bilgiler
Başarılı ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sahip oldukları akademik ve kişilik özellikleri ile değerlerine yönelik bir durum çalışması
Bu araştırmada, ortaokul sekizinci sınıf düzeyinde öğrenim gören akademik başarısı yüksek öğrencilerin sahip oldukları değerlerin tespiti amaçlanmıştır. Araştırma Kocaeli ili İzmit ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda 2018-2019 eğitim öğretim yılında 8. sınıf düzeyinde öğrenim gören akademik başarısı yüksek 3 öğrenci, bu öğrencilerin 3 aile bireyi ve 4 ders öğretmeninin katılımıyla sürdürülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay (durum çalışması) tekniği kullanılarak yapılan bu çalışmada toplanan veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan formlar, araştırmanın amacı doğrultusunda öğrenci, öğretmen ve velilere dönük yarı yapılandırılmış görüşme formları şeklinde uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Amaç doğrultusunda daha net veriler elde etmek adına kişilik özellikleri, akademik özellikleri ve değerler temalı derinleştirme soruları yöneltilerek yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla bulgular elde edilmiştir. Elde edilen veriler nitel içerik analizi ve betimsel analize tabi tutularak kodlar ve temalara ulaşılmıştır. Bu veriler tablolar ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Araştırma sonunda, MEB (2018) Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan ve kazandırılması hedeflenen değerler ile araştırmada elde edilen başarılı ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sahip olduğu değerler karşılaştırıldığında, başarılı ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin insani değerlere orta düzeyin üzerinde sahip oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Değer, akademik başarı, ortaokul, öğrenci
2018 sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerin sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıma düzeyinin incelenmesi
Bu araştırmada 2018 sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerin ilköğretim sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf ders kitaplarına yansıtılma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden tekil tarama modeli kullanılarak yapılan çalışmada veri kaynağı olarak 2018 tarihli sosyal bilgiler öğretim programı ve bu programa bağlı olarak Talim Terbiye Kurulu tarafından kabul edilen sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf düzeyinde 4 ders kitabı kullanılmıştır. Elde edilen veriler tablolar ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında program 2018 sosyal bilgiler öğretim programı tarafından vurgulanması öngörülen değerlerin ders kitaplarına yansıma düzeyinin örtüştüğü, 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanında "dayanışma" değerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği, 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanında "vatanseverlik ve doğal çevreye duyarlılık" değerlerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği, 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında "Birey ve Toplum" öğrenme alanında "sorumluluk", "Kültür ve Miras" öğrenme alanında "estetik", "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanında "dürüstlük", "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanında "barış", "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında "saygı" değerinin ders kitabına yansıma düzeyinin örtüşmediği sonucuna ulaşılmıştır.
2018 sosyal bilgiler öğretim programında yer verilen tarihsel düşünme becerilerinin ders kitaplarına yansıma durumunun incelenmesi
Bu araştırmada NCHS (The National Center for History - Okullar İçin Ulusal Tarih Merkez Programı) tarafından belirlenen ve ülkemizde ortaöğretim tarih programında yer alan tarihsel düşünme becerilerinin 2018 sosyal bilgiler öğretim programına ve bu program doğrultusunda hazırlanmış ilköğretim sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf ders kitaplarına yansıtılma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeli kullanılarak yapılan çalışmada veri kaynağı olarak 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ve bu programa bağlı olarak Talim Terbiye Kurulu tarafından kabul edilen sosyal bilgiler 4, 5, 6, ve 7. sınıf düzeyinde 4 ders kitabı kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabii tutularak tablolar ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, incelenen sosyal bilgiler öğretim programı ve dört ders kitabında tarihsel düşünme becerilerinin yansıtılma düzeyleri öğrenim alanları bazında tarihsel düşünmenin ilk adımı olan kronolojik düşünme becerisi seviyesinde kaldığı kısmen de tarihsel anlama seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Kitaplar genel olarak ele alındığında ise ders kitaplarının kronolojik düşünme ve tarihsel kavrama seviyelerini yansıttığı, üst düzey tarihsel düşünme becerilerini yansıtmada ise yetersiz kaldığı görülmüştür.
Çocuk edebiyatı yazarı Sara Şahinkanat'ın kitaplarının değerler eğitimi kapsamında incelenmesi
Bu araştırma da Sara Şahinkanat'ın yazarı olduğu okul öncesine yönelik olan çocuk kitapları, değerler eğitimi kapsamında incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinde biri olan doküman analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Okul öncesi çağı çocuklarına uygun olan sekiz kitap doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu çalışma sırasında incelenecek olan çocuk kitapları baştan sona ayrıntılı şekilde dikkatlice birkaç defa okunmuştur. Kitabı kısaca tanıtan özetleri yazılmıştır. Her bir çocuk kitabının içerisinde bulunan yazıların ve resimlerin değer tespitleri yapılmıştır. Ayrıca yazılarda bulunan beceriler ve kavramlarda çalışmada belirtilmiştir. Çözümlemeler sonucunda Sara Şahinkanat'ın kitaplarında okul öncesi dönem çocukları için nitelikle değer aktarımı olabileceği ortaya konulmuştur.