Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Habibe Güngör
12 theses · İstanbul Gelişim University
Kriz dönemlerinde hava kargo yöneticilerinin karar verme stratejilerinin kriz yönetimine etkisi
COVID-19 Pandemisinde havacılık sektörü benzeri görülmemiş bir kriz yaşamıştır ve tarihte ilk defa küresel anlamda kapanmıştır. Ancak tüm dünyayı hızlı bir şekilde etkisi altına alan Corona Virus - Covid 19 salgın hastalığının etkilerini en aza indirmek ve insanları hastalıktan korumak amacıyla dünyanın dört bir tarafında üretilen maske ve tıbbi malzemelerin uluslararası sevkiyatlarında kargo uçaklarının yetmemesi sebebi ile yolcu uçakları ile koltukların üzerleri dahil yüklenerek taşınmış olması, hava taşımacılığının ne derece önemli olduğunu tüm dünyaya kanıtlamıştır. Bu çalışmanın amacı hava kargo işletmelerinde yöneticilerin karar verme stratejileri ile örgütün kriz yönetimi arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Türkiye'de hava kargo taşımacılığı yapan bir kuruluşun, uçuş operasyonları kapsamında uzun vadede yaşadığı kriz ve yönetici kararları doğrultusunda üretilen çözüm stratejilerinin krize olan etkisi detaylı bir şekilde analiz edilerek örnekleme gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuca göre karar verme stratejisi ile kriz yönetimi arasındaki ilişki ortaya konulmuştur.
Bayrak taşıyıcı havayolları kurumsal imajının ülke imajına etkisi: Türk Havayolları örneği
Kurumsal şirketlerin diğer şirketlerle rekabet içerisinde olmak, başarılı olmak, kârını artırmak gibi hedeflerine ulaşabilmesi için öncelikle kendi kurumsal imajını artırması gerekmektedir. Şirketlerin kurumsal imajlarını sağlayabilmeleri ve korumaları sağladıkları ürünler ve hizmetlerin kalitesi ile doğrudan etkilidir. Kurumsal imajın ölçülmesi, mevcut itibarın korunması, daha güçlü bir imaj yaratmak için gereken stratejilerin oluşturulması, istikrarın sağlanması gibi bileşenler şirketlerin kurumsal imajını geliştirmesi için gereken aşamaları oluşturmaktadır. Kurumsal şirketlerin isimleri, yaptıkları işler, diğer şirketlerle olan bağlantıları ve rekabet seviyeleri ile imajlarını oluşturmaktadır. Birçok sektörde olduğu gibi havayolu taşımacılığı sistemlerinde de kurumsal imaj önem arz etmektedir. Bununla birlikte kurumsal imajın global alanlara erişmesiyle birlikte kurumun imajının ülkeye olan katkısı da yadsınamaz bir gerçektir. Havacılık sektörü bağlamında Türkiye'yi hem marka değeri hem itibar hem de ülke imajı kapsamında en yüksek mertebede temsil eden şirket şüphesiz Türk Hava Yollarıdır. Bu tez çalışmasında Türk Hava Yolları bağlamında bayrak taşıyıcı havayolları kurumsal imajının ülke imajına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sık uçan yolcular arasından seçilen 47 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Anket yöntemiyle Ülke İmajı ve Kurumsal İmaj ölçümleri yapılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 25 istatistik paket programı aracılığıyla incelenmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular ışığında bayrak taşıyıcı havayolu şirketlerinin ülke imajına olan katkısı ve bayrak taşıyıcıların ülke bilinirliğindeki rolü araştırılmıştır. Çalışma sonucunda; korelasyon analizi ile kurumsal imaj ve ülke imajı ölçekleri arasındaki ilişki incelendiğinde, ilişkinin yüksek düzeyde olduğu sonucuna ve kurumsal imaj alt faktöründeki artışlar, Ülke İmajı Ölçeğini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kuraldışı yolcu davranışlarının uçuş ekipleri üzerinde meydana getirdiği psikolojik etkilerin incelenmesi
Bu çalışma, havacılık sektöründe karşılaşılan kural dışı yolcu davranışlarının uçuş ekibi üzerindeki psikolojik etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bu kapsamda, nicel desenli yönteme başvurulmuştur. Veri toplama aracı olarak anket yönteminin kullanıldığı çalışma için toplam 202 kişiden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, genel olarak en çok karşılaşılan kural dışı yolcu davranışının "yasal uyarılara veya talimatlara uymama" olduğu tespit edilmiştir. Karşılaşılan kural dışı yolcu davranışları karşısında, katılımcıların sakin kalmaya çalıştığı ve diğer arkadaşlarına bildirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, genel olarak ve uçuş türünü riske atacak türde karşılaşılan kural dışı yolcu davranışı ile iş stresi, sıkışmışlık hissi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bunun yanında, erkek katılımcıların iş stresi düzeyinin kadınlara kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Pilotların stres yönetim becerileri ile sezgisel karar vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu аrаştırmаdа pilotların stres yönetim becerileri ile sezgisel karar vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi аmаçӏаnmıştır. Bu doğrultuda bu аrаştırmа ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma, Türkiye'de görev yapan pilotlar arasından uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 294 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırmada sosyodemografik bilgi formu, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği ve Sezgisel Karar Verme Ölçeğini içeren bir çevrimiçi anket formu kullanılarak birincil veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada öncеӏіkӏе pilotlarda stresle başa çıkma yöntemlerinin sezgisel karar verme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çeşitli çalışmalar, stresin pilotların karar verme yeteneklerini nasıl etkilediğini ve bu etkinin operasyonel riskleri nasıl artırabileceğini göstermektedir. Stres yönetimi becerilerinin güçlendirilmesi, pilotların stresli durumlarda daha sakin kalmasına ve daha doğru kararlar almasına yardımcı olabilir. Diğer taraftan, problem çözme, pozitif değerlendirme, profesyonel destek arama ve çevre desteği aramanın sezgisel karar verme üzerinde anlamlı etkilerinin olmadığı görülmüştür. Araştırmada ayrıca stresle başa çıkma yöntemleri ve sezgisel karar verme düzeyinin pilotların sosyodеmogrаfіk özеӏӏіkӏеrіnе görе fаrkӏıӏık göstеrіp göstеrmеdіğі іncеӏеmek üzere t-testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir. Stresle başa çıkma yöntemlerine yönelik analizlerde problem çözme, pozitif değerlendirme, profesyonel destek arama ve çevre desteği aramanın kadın, 40 yaş üzeri, evli, 1.001-5.000 saat uçuş süresi olan, 15 yıl üzeri uçuş tecrübesi olan ve kaptan pilotlarda daha yüksek düzeylerde olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, mantıksal analizin pilotların demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Sezgisel karar vermeye yönelik analizlerde ise erkek, 20-29 yaş arası, bekar, 0-1.000 saat uçuş süresi olan, 0-5 yıl arası uçuş tecrübesi olan ve ikinci pilotların daha yüksek düzeylerde sezgisel karar verme seviyelerine sahip oldukları belirlenmiştir.
Pilotların stres yönetim becerileri ile sezgisel karar vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu аrаştırmаdа pilotların stres yönetim becerileri ile sezgisel karar vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi аmаçӏаnmıştır. Bu doğrultuda bu аrаştırmа ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma, Türkiye'de görev yapan pilotlar arasından uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 294 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırmada sosyodemografik bilgi formu, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği ve Sezgisel Karar Verme Ölçeğini içeren bir çevrimiçi anket formu kullanılarak birincil veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada öncеӏіkӏе pilotlarda stresle başa çıkma yöntemlerinin sezgisel karar verme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çeşitli çalışmalar, stresin pilotların karar verme yeteneklerini nasıl etkilediğini ve bu etkinin operasyonel riskleri nasıl artırabileceğini göstermektedir. Stres yönetimi becerilerinin güçlendirilmesi, pilotların stresli durumlarda daha sakin kalmasına ve daha doğru kararlar almasına yardımcı olabilir. Diğer taraftan, problem çözme, pozitif değerlendirme, profesyonel destek arama ve çevre desteği aramanın sezgisel karar verme üzerinde anlamlı etkilerinin olmadığı görülmüştür. Araştırmada ayrıca stresle başa çıkma yöntemleri ve sezgisel karar verme düzeyinin pilotların sosyodеmogrаfіk özеӏӏіkӏеrіnе görе fаrkӏıӏık göstеrіp göstеrmеdіğі іncеӏеmek üzere t-testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir. Stresle başa çıkma yöntemlerine yönelik analizlerde problem çözme, pozitif değerlendirme, profesyonel destek arama ve çevre desteği aramanın kadın, 40 yaş üzeri, evli, 1.001-5.000 saat uçuş süresi olan, 15 yıl üzeri uçuş tecrübesi olan ve kaptan pilotlarda daha yüksek düzeylerde olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, mantıksal analizin pilotların demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Sezgisel karar vermeye yönelik analizlerde ise erkek, 20-29 yaş arası, bekar, 0-1.000 saat uçuş süresi olan, 0-5 yıl arası uçuş tecrübesi olan ve ikinci pilotların daha yüksek düzeylerde sezgisel karar verme seviyelerine sahip oldukları belirlenmiştir.
Havacılık sektöründe artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik: Yolcu deneyimleri üzerine bir araştırma
Araştırmanın amacı, artırılmış gerçeklik/sanal gerçeklik teknolojisinin havacılık endüstrisinde yolcular tarafından seyahat deneyimlerini geliştirme açısından kabul edilmesinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel yöntem takip edilmiş olup fenemonolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesi için amaçlı örnekleme metotlarından ölçüt örnekleme metodu kullanılarak 30 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yapılan analize göre katılımcılar tarafından uçakla seyahat deneyiminde heyecan, korku ve stres duygularının yoğun yaşandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte bu duygular arasında özellikle heyecanın daha baskın olduğu belirlenmiştir. Deneyim sahibi katılımcıların görüşlerine bakıldığında, artırılmış gerçeklik (AR) teknolojisinin gerçekçi bir deneyim sağladığı ortaya çıkmıştır. AR teknolojisinin uçak seyahat deneyimlerinde kullanılabilir olmasıyla ilgili yapılan incelemede, katılımcıların olumlu bir görüşe sahip olduğu tespit edilmiştir. AR teknolojisinin konforu artırma, korkuyu azaltma, dikkati yönlendirme ve birden çok katkı sağlama potansiyeli, kullanıcıların olumlu bir deneyim yaşamasına olanak tanıdığı görülmüştür. Ayrıca artırılmış gerçeklik uygulamasının uçak seyahatini deneyimlemeye birçok katkısı olduğu belirlenmiş ve bu katkılar arasında stresi azaltma özelliğinin diğerlerine kıyasla öne çıktığı saptanmıştır. AR/VR teknolojisinin uçuş sırasında yolcuların konforunu artırma potansiyeli konusundaki katılımcı görüşleri belirgin bir şekilde yoğunlaşmıştır. Havayolu şirketlerinin bu teknolojileri benimseme ve entegre etme konusundaki avantajın katılımcılar tarafından uçak seyahatini tercih etme sıklığını artırma şeklinde ifade edildiği belirlenmiştir. Diğer taraftan AR teknolojisini kullanma konusundaki zorluk ile ilgili de maliyet faktörüne işaret edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Havacılık sektöründe artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik: Yolcu deneyimleri üzerine bir araştırma
Araştırmanın amacı, artırılmış gerçeklik/sanal gerçeklik teknolojisinin havacılık endüstrisinde yolcular tarafından seyahat deneyimlerini geliştirme açısından kabul edilmesinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel yöntem takip edilmiş olup fenemonolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesi için amaçlı örnekleme metotlarından ölçüt örnekleme metodu kullanılarak 30 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yapılan analize göre katılımcılar tarafından uçakla seyahat deneyiminde heyecan, korku ve stres duygularının yoğun yaşandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte bu duygular arasında özellikle heyecanın daha baskın olduğu belirlenmiştir. Deneyim sahibi katılımcıların görüşlerine bakıldığında, artırılmış gerçeklik (AR) teknolojisinin gerçekçi bir deneyim sağladığı ortaya çıkmıştır. AR teknolojisinin uçak seyahat deneyimlerinde kullanılabilir olmasıyla ilgili yapılan incelemede, katılımcıların olumlu bir görüşe sahip olduğu tespit edilmiştir. AR teknolojisinin konforu artırma, korkuyu azaltma, dikkati yönlendirme ve birden çok katkı sağlama potansiyeli, kullanıcıların olumlu bir deneyim yaşamasına olanak tanıdığı görülmüştür. Ayrıca artırılmış gerçeklik uygulamasının uçak seyahatini deneyimlemeye birçok katkısı olduğu belirlenmiş ve bu katkılar arasında stresi azaltma özelliğinin diğerlerine kıyasla öne çıktığı saptanmıştır. AR/VR teknolojisinin uçuş sırasında yolcuların konforunu artırma potansiyeli konusundaki katılımcı görüşleri belirgin bir şekilde yoğunlaşmıştır. Havayolu şirketlerinin bu teknolojileri benimseme ve entegre etme konusundaki avantajın katılımcılar tarafından uçak seyahatini tercih etme sıklığını artırma şeklinde ifade edildiği belirlenmiştir. Diğer taraftan AR teknolojisini kullanma konusundaki zorluk ile ilgili de maliyet faktörüne işaret edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Kriz dönemlerinde hava kargo taşımacılığında insansız hava araçlarının kriz yönetimine etkisi
Son yıllarda insansız hava araçlarının kullanımı giderek yaygınlaşmış ve çeşitli sektörlerde kendine yer bulan bir teknoloji haline gelmiştir. Özellikle kargo taşımacılığı sektörü, insansız hava araçlarının en çok gelişme göstermesi beklenen alanlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Doğal afetler başta olmak üzere, salgın hastalıklar, hayvancılık, yangınlar, askeri operasyonlar, depremler, medikal ve tarım alanlarında insansız hava araçları aktif bir şekilde kullanılmaktadır. Bu araçlar, her türlü kriz durumunda, krizin üstesinden gelinmesinde büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışma, insansız hava araçlarının kriz dönemlerinde kargo taşımacılığındaki rolünü ele almakta ve Türkiye'deki hava kargo taşımacılığı yapan işletmeler ile yöneticilerinin görüşlerini yüz yüze görüşme teknikleri kullanarak toplamıştır. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve İHA'ların hız, maliyet, güvenlik ve erişilebilirlik açısından sunduğu avantajlar kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Özellikle zorlu ve erişilmesi güç bölgelere yapılan acil müdahalelerde İHA'ların sunduğu potansiyel önemle vurgulanmaktadır. İHA'ların kargo taşımacılığındaki başlıca avantajları arasında, hızlı teslimat kapasitesi, maliyet etkinliği ve operasyonel çeviklik yer almaktadır. Bu araçlar, özellikle tıbbi malzemeler ve acil yardım gereçleri gibi kritik yüklerin taşınmasında zamanında ve güvenli teslimat sağlayabilmekte, coğrafi ve trafik engellerini aşarak kriz anında kritik lojistik destek sunmaktadır. Bu özellikleriyle İHA'lar, kriz yönetiminde değerli araçlar olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın bulguları, İHA'ların kriz yönetiminde sunduğu stratejik avantajları ve operasyonel esnekliği dikkate alarak, bu teknolojinin kriz zamanlarında ve günlük lojistik operasyonlarda nasıl etkili bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. İHA teknolojisinin geliştirilmesi ve operasyonel entegrasyonu, lojistik sektöründe önemli devrimler yaratabilir ve operasyonel verimliliği artırarak maliyetleri düşürebilir. Sonuç olarak, insansız hava araçlarının kargo taşımacılığındaki rolünün daha da genişletilmesi ve bu alandaki potansiyelinin tam olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Küresel havayolu işbirliklerinin sürdürülebilirlik faaliyetlerinin ICAO ve IATA'nın sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında incelenmesi
Havacılık sektörü, hızla artan küresel hareketlilik ve ekonomik büyüme ile birlikte büyük bir gelişme göstermiştir. Ancak, bu büyüme sürdürülebilirlik açısından önemli zorluklar ortaya koymaktadır. Bu tez, küresel havayolu işbirliklerinin (StarAlliance, SkyTeam ve OneWorld) üyesi havayolu şirketlerinin sürdürülebilirlik faaliyetlerini, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Öncelikle, ICAO'nun havacılık sektörünün çevresel etkilerini ele alma stratejileri ve çabaları analiz edilmektedir. ICAO'nun sürdürülebilirlik projeleri ve uygulamaları incelenerek, sektörün çevresel etkilerini azaltma ve emisyonları kontrol etme hedefleri ele alınmaktadır. Ardından, IATA'nın havayolu işletmeleri için sürdürülebilirlik stratejileri ve girişimleri üzerinde durulmaktadır. IATA'nın çevresel sürdürülebilirlik programları ve işbirlikçi yaklaşımları, sektörün enerji verimliliğini artırma ve karbon ayak izini azaltma çabalarını vurgulamaktadır. Çalışma, şirketlerin sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik önemli adımlar attığını, ancak özellikle alternatif yakıtlar, biyoçeşitlilik koruma ve net sıfır karbon emisyonu gibi belirli alanlarda daha az ilerleme kaydedildiğini göstermektedir. Bu eksiklikler, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada açık bir ihtiyaç olduğunu işaret etmektedir. Çalışma, bu eksiklikleri gidermek için teknolojik yeniliklerden düzenleyici uyuma, işbirliğinden eğitime kadar geniş bir strateji yelpazesi sunmaktadır. Ayrıca, havayolu endüstrisinin ekonomik büyümesini desteklerken çevresel koruma ve sosyal sorumluluk hedeflerine ulaşma yolunda rehberlik edebilecek bir yol haritası sunmaktadır. Sonuç olarak, havayolu endüstrisinin sürdürülebilir bir gelecek oluşturmak için çok boyutlu ve bütünleşik bir yaklaşım gerektiği vurgulanmaktadır.
COVID-19 krizinde alınan önlemlerin kabin memurları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
COVID-19 ekonomik, sosyal ve politik olarak birçok sektörü olduğu gibi havacılık sektörünü de olumsuz etkilemiştir. Salgın nedeniyle havayolu taşımacılığında küresel havacılık endüstrisi için uzun vadeli ciddi sonuçlar doğurabilecek çok sayıda kısıtlama getirilmiştir. Bu kısıtlamalar hem yolcuları hem de yolcuların emniyeti, güvenliği ve konforunun sağlanmasında görevli olan kabin memurlarını etkilemiştir. Bu çalışma ise Covid-19 krizinin havayolu taşımacılığında kabin memurları üzerinde neden olduğu etkiyi kabin memurlarının görüşlerinden hareketle incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji modeli kapsamında yürütülen araştırmanın veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de büyük ölçekli hava yollarında çalışan 25 kabin memuru oluşturmaktadır. Katılımcı grubu ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda Covid-19 krizinin hava yolculuğuna etkisini azaltmak için uygulamaya konulan yeni prosedürlerin kabin görevlilerinin çalışma düzeninin de belirleyici etkilerinin olduğu, ayrıca maaş kesintisi gibi ekonomik etkilerinin olduğu ve kabin memurlarının iş kaybetme korkusu nedeniyle kaygı, stres ve uykusuzluk gibi psikolojik sorunlarla karşı karşıya kalmalarına yol açtığı belirlenmiştir.
Havacılıkta meteoroloji verilerinin uçuş emniyeti açısından ekip kaynak yönetimine etkileri
Havacılık sektöründe meteoroloji verilerinin öngörülemeyen ve ani gelişen etkili karmaşık yapıları neticesinde, uçuş sırasında her daim takip edilmesi gereken ve yer kontrol birimleriyle kontrollü olarak iletişim halinde kalınması gereklidir. Meteorolojinin hava araçları üzerinde meydana gelmekte olan etkileri, havayollarının uçuş verimliliğini etkileyen başlıca faktörlerden biri olmaktadır. Uçuş emniyeti hususunda, meteoroloji kaynaklı risklerin uçuş mürettebatı tarafından süreklilik gerektiren analiz ve dikkatli bir yönetim yapılması gerekmektedir. Ekip kaynak yönetimi ise, uluslararası havacılık alanında emniyetli uçuş operasyonlarını hedeflemekte ve meteoroloji kaynaklı gelişen zorlu hava şartlarında, uçuş verimliliğin artırılması için çeşitli ekip kaynak yönetimi araçlarının yeterli olup olmadığı konusunda, zorlu eğitimler ile pilotları olumsuz şartlara hazırlanması çalışılmıştır. Bu çalışmada son yıllarda yaşanan havacılık operasyonlarında meteoroloji hadiselerinin ekip kaynak yönetimi üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini araştırmak hedeflenmiştir. Aynı zamanda emniyetli bir uçuş operasyonu için gerekli olan yönetimsel uygulamalar incelenerek, bu uygulamaların veri analizi süreçlerindeki modellemeleri üzerinde ekip kaynak yönetimi ile ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı, ülkemizde yer alan ticari uçuşların ekiplerine yönelik henüz akademik olarak yeteri kadar çalışılmamış olan meteoroloji faktörünün, uçuş emniyeti ve ekip kaynak yönetimi üzerindeki olumsuz etkilerine değinerek, geçmişte meydana gelen olumsuz meteoroloji şartları sebebiyle gerçekleşmiş olan kaza ve olaylar eşliğinde, içindeki konumunu belirtmek ve ülkemizde bu alanda yapılması planlanan çalışmalara, yeni bir bakış açısı kazandırması açısından bir karar ve eğitim sisteminin geliştirilmesine yardımcı olmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden yüzyüze kullanılan görüşme tekniği kullanılmış ve 50 kişilik pilot havuzundan elde edilen bilgiler ışığında veriler toplanmıştır. Yapılan çalışmada, meteoroloji, uçuş emniyeti ve ekip kaynak yönetimi faktörleri üzerinden yönlendirilen sorular eşliğinde, ekiplerin nasıl bir uçuş yönetimi ve veri analizi uygulaması gerçekleştirdiklerine yönelik görüşleri alınmıştır. Toplanılan veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda stres yönetimi konusunda teorik bilginin ve meteorolojinin iyi analiz edilmesinin hayati bir öneme sahip olduğu görüşüne varılmıştır. Havacılıkta meteoroloji dolaylı gerçekleşen kaza ve olayların tamamen önlenebilir olunabileceği değerlendirilmiş ve ekip kaynak yönetimi faktörünün önemine dikkat çekerek, gelişmiş meteoroloji sistemleri ve güncel bir eğitim ile ortak çalışarak önlenebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
COVID-19 pandemisinin hava kargo taşımacılığına etkilerinin analizi ve değerlendirmesi
Bu çalışmada COVID-19 pandemisinin hava kargo pazarı üzerindeki etkisi incelenmekte ve söz konusu etkinin hava kargo piyasasını ve hava kargo işletmelerini nasıl etkilediği ele alınmaktadır. Bu kapsamda COVID-19 pandemisinin etkisini gösterdiği Mart 2020 itibarıyla hava kargo pazarının ve işletmelerinin COVID-19'dan nasıl etkilendiği, dünya genelinde yük ton kilometre (FTK), kargo ton kilometre (CTK), mevcut kargo ton kilometre (ACTK) ve yük faktörü (LF) verileri üzerinden analiz edilmektedir. Türkiye genelindeki etkisi ise Türk Hava Yolları (THY) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) verileri üzerinden incelenmiştir. Çalışma dünyada ve Türkiye'de COVID-19'un hava kargo piyasası üzerindeki olumsuz ve olumlu etkileri ele alınmış, COVID-19 sonrası piyasanın ne tür bir gelişim seyredeceği tartışılmıştır.