Theses supervised by Prof. Dr. Halil Erkaya
13 theses · Yıldız Technical University
Kent içi kavşak tasarımı
Kentlerin büyümesi, ihtiyaçların artması, farklı çekim merkezlerinin oluşması ile insanlar gün içerisinde seyahat etme durumundadır. Artan nüfüs yoğunluğu ile birlikte beraberinde sosyo-ekonomik iyileşme, günümüzde trafikteki araç sayısını arttımıştır. Bu durum gelişen toplumlar ve günümüz için kaçınılmazdır. Önemli olan bu durumun oluşturduğu olumsuz etkileri en aza indirmektir. Kent içi ulaşım sorunlarını çözebilmek için kesişim noktalarındaki sorunları tespit etmek gerekmektedir. Bu sebeple ulaşım problemlerinin çözümü için kavşak tasarımı detaylı ve kapsamlı çalışma gerektirmektedir. Kavşak tasarımı öncesinde, kavşağın buluınduğu bölge genelinde kapsamlı bir araştırma yapmak gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken çalışmada sadece kavşağa bağlanan yoların değil, kavşağın bulunduğu bölgenin genel incelemesinin yapılması gerektiğidir. Kent dokusunun incelenmesi, kavşağın hangi geçiş yolları üzerinde bulunduğu, çekim merkezleri ile kavşağın ilişkisinin incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca kavşağı kullanan araçların sayısının ve tipinin, yayaların kullanımına ilişkin işaretlerin ve sinyal sürelerinin de incelenmesi gerekmektedir. Kavşakta meydana gelen kazaların incelenmesi ve analiz edilmesi gerekmektedir. Kavşakta meydana gelen kazalar, kavşaktaki sorunu anlamaya yardımcı olmaktadır. Bu sebepe kaza analizlerinin detaylı olarak incelenmesi önem arz etmektedir. Bunlara ek olarak kavşak tasarımının toplu taşıma araçlarının kullanımına uygun olarak tasarlanması gerektiği de unutulmamalıdır. Tüm bu çalışmalar öncesinde kavşağın mevcut durumunu görmek ve sorunu eksiksiz tespit edebilmek için, ayrıca önerilen çözümlerin sahada faydalı olup olmadığını uygulama öncesinde görebilmek için simülasyon çalışması yapılması gerekmektedir. Böylelikle sorunlar daha doğru ve net bir şekilde tespit edilmiş olacak, sonrasında ise önerilen çözümlerdeki eksiklik ve yanlışlar uygulamaya geçirilmeden önce tespit edilebilecektir.
Web tabanlı bağıl ve mutlak konum belirleme servislerinin performans analizi
Günümüzde ölçme ve jeodezik amaçlı birçok hassas konum belirleme uygulaması için GNSS etkin olarak kullanılmaktadır. Sayı, nitelik ve özellikleri giderek artan bu sistemlerde büro hesaplamalarını (post-processing) içeren birçok farklı konum belirleme tekniği geliştirilmesine karşın bu teknikler temelinde bağıl ve mutlak konum belirleme ilkesine dayanmaktadır. Her iki yaklaşım açısından kullanıcıların elde etmek istedikleri hassas konum bilgileri ise kullanımı deneyim gerektiren ve lisans ücretleri oldukça yüksek olan bilimsel ya da ticari yazılımlarla gerçekleştirilmektedir. Ancak son yıllarda bu yazılımlara önemli bir alternatif olan kullanıcı dostu ve ücretsiz web tabanlı online konum belirleme servisleri de jeodezik amaçlı uygulamalarda yaygın olarak kullanılır hale gelmiştir. Bu nedenle gerçekleştirlen çalışmada bu gelişim dinamikleri dikkate alınarak farklı özelliklere sahip yer kontrol noktalarında, servislerin doğruluk ve performans araştırması yapılmıştır. Özellikle bağıl ve hassas mutlak konum belirleme (PPP: Precise Point Positioning) ilkesi ile hizmet veren bu servislerin statik GPS verilerinin değerlendirilmesindeki sağladığı doğruluklar araştırılmıştır.
Web tabanlı bağıl ve mutlak konum belirleme servislerinin performans analizi
Günümüzde ölçme ve jeodezik amaçlı birçok hassas konum belirleme uygulaması için GNSS etkin olarak kullanılmaktadır. Sayı, nitelik ve özellikleri giderek artan bu sistemlerde büro hesaplamalarını (post-processing) içeren birçok farklı konum belirleme tekniği geliştirilmesine karşın bu teknikler temelinde bağıl ve mutlak konum belirleme ilkesine dayanmaktadır. Her iki yaklaşım açısından kullanıcıların elde etmek istedikleri hassas konum bilgileri ise kullanımı deneyim gerektiren ve lisans ücretleri oldukça yüksek olan bilimsel ya da ticari yazılımlarla gerçekleştirilmektedir. Ancak son yıllarda bu yazılımlara önemli bir alternatif olan kullanıcı dostu ve ücretsiz web tabanlı online konum belirleme servisleri de jeodezik amaçlı uygulamalarda yaygın olarak kullanılır hale gelmiştir. Bu nedenle gerçekleştirlen çalışmada bu gelişim dinamikleri dikkate alınarak farklı özelliklere sahip yer kontrol noktalarında, servislerin doğruluk ve performans araştırması yapılmıştır. Özellikle bağıl ve hassas mutlak konum belirleme (PPP: Precise Point Positioning) ilkesi ile hizmet veren bu servislerin statik GPS verilerinin değerlendirilmesindeki sağladığı doğruluklar araştırılmıştır.
Web tabanlı bağıl ve mutlak konum belirleme servislerinin performans analizi
Günümüzde ölçme ve jeodezik amaçlı birçok hassas konum belirleme uygulaması için GNSS etkin olarak kullanılmaktadır. Sayı, nitelik ve özellikleri giderek artan bu sistemlerde büro hesaplamalarını (post-processing) içeren birçok farklı konum belirleme tekniği geliştirilmesine karşın bu teknikler temelinde bağıl ve mutlak konum belirleme ilkesine dayanmaktadır. Her iki yaklaşım açısından kullanıcıların elde etmek istedikleri hassas konum bilgileri ise kullanımı deneyim gerektiren ve lisans ücretleri oldukça yüksek olan bilimsel ya da ticari yazılımlarla gerçekleştirilmektedir. Ancak son yıllarda bu yazılımlara önemli bir alternatif olan kullanıcı dostu ve ücretsiz web tabanlı online konum belirleme servisleri de jeodezik amaçlı uygulamalarda yaygın olarak kullanılır hale gelmiştir. Bu nedenle gerçekleştirlen çalışmada bu gelişim dinamikleri dikkate alınarak farklı özelliklere sahip yer kontrol noktalarında, servislerin doğruluk ve performans araştırması yapılmıştır. Özellikle bağıl ve hassas mutlak konum belirleme (PPP: Precise Point Positioning) ilkesi ile hizmet veren bu servislerin statik GPS verilerinin değerlendirilmesindeki sağladığı doğruluklar araştırılmıştır.
İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin izlenmesi
Su sıkıntısı İstanbul'un önemli problemlerinden biridir. Bu problemi çözmek için İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin dönemsel olarak belirlenmesi önemlidir. Su sıkıntısı yaşanan dönemlerdeki su seviyelerinin incelenmeli ve gelecekte olabilecek su sıkıntılarına çözüm aranmalıdır. Bu tez çalışmasında İstanbul'daki mevcut baraj ve göllerin depoladıkları su miktarını belirlemeye yönelik incelemeler yapılmıştır.
İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin izlenmesi
Su sıkıntısı İstanbul'un önemli problemlerinden biridir. Bu problemi çözmek için İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin dönemsel olarak belirlenmesi önemlidir. Su sıkıntısı yaşanan dönemlerdeki su seviyelerinin incelenmeli ve gelecekte olabilecek su sıkıntılarına çözüm aranmalıdır. Bu tez çalışmasında İstanbul'daki mevcut baraj ve göllerin depoladıkları su miktarını belirlemeye yönelik incelemeler yapılmıştır.
İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin izlenmesi
Su sıkıntısı İstanbul'un önemli problemlerinden biridir. Bu problemi çözmek için İstanbul'a su temin eden baraj ve göllerin su seviyesinin dönemsel olarak belirlenmesi önemlidir. Su sıkıntısı yaşanan dönemlerdeki su seviyelerinin incelenmeli ve gelecekte olabilecek su sıkıntılarına çözüm aranmalıdır. Bu tez çalışmasında İstanbul'daki mevcut baraj ve göllerin depoladıkları su miktarını belirlemeye yönelik incelemeler yapılmıştır.
İki farklı yöntemle (NATM-TBM) ile açılan bir tünelde düşey deformasyon/deplasman'ların belirlenmesi: M5 metro örneği
Mühendislik yapıları olarak adlandırılan; barajların, tünellerin, yüksek yapıların inşa aşamasındaki ölçümlerin zorunluluğu yadsınamaz bir gerçektir. Bu denli önemli ve pahalı olan yapıların inşasından sonra da yapıların izlenmesi önemlidir. İzleme işlemlerinin yapılabilmesi için uygun görülen aralıklarla ölçümler tekrarlanır. Yapılan ölçümler En Küçük Kareler Yöntemine ile dengelenir. Bu dengeleme işleminde; ağda yapılan ölçülerden meydana gelen hatalar tüm noktalara dağıtılması nedeniyle tüm iz minimum yöntemine göre yapılması uygun olacaktır. Ölçü setine ait uyuşumsuz ölçü varsa ve bu nokta ağdan çıkarıldığında ağın yapısını bozmayacaksa ağdan atılır değilse ölçü yenilenir. Bu işlemlerin ardından deformasyon analizinin yapılması ve ölçülen noktalarda anlamlı hareket olup olmadığının belirlenmesi işlemi Hannover Yaklaşımı ile gerçekleşmiştir. Bu işlemler sonucu mühendislik yapılarında, yapı emniyetini tehlikeye düşürecek derecede hareketin saptanması durumunda yapı emniyeti için önlemler alınması gerekecektir.
Alibey barajı'nda düşey yöndeki hareketlerin belirlenmesi
Alibey Barajı, Alibeyköy Deresi üzerinde inşa edilmiş toprak dolgu bir barajdır. Kalın yumuşak zemin tabakaları üzerine inşa olunan toprak dolgularda, temel zemininin davranışının önceden öngörülebilmesi büyük önem taşımaktadır. Deformasyon Ölçmeleri, mühendislik ölçmeleri uygulamaları içerisinde önemli bir konuma sahiptir. Doğal ortamda ve insan eliyle inşa edilmiş mühendislik yapılarında zamanla ortaya çıkabilecek deformasyonların sonuçları, insan hayatını yakından ilgilendirmektedir. Bu sebeple deformasyon ölçmeleri; yer kabuğunda ve mühendislik yapılarında zaman içerisinde meydana gelen değişimlerin, yapılacak olan ölçümlerle belirlenip yorumlanmasında ve ortaya çıkabilecek ciddi zararların önlenmesinde etkin bir role sahiptir.Yer kabuğu hareketlerini ve mühendislik yapılarında zamanla oluşabilecek deformasyonları izlemek üzere, birçok jeodezik yöntem kullanılmaktadır. Jeodezik yöntemlerle, düşey yöndeki deformasyonların belirlenmesi, bu amaç için oluşturulmuş kontrol noktalarında, periyodik olarak yapılan klasik veya uydu teknolojilerine dayalı ölçülerinin değerlendirilmesine ve analizine dayanır. Düşey yöndeki deformasyonların belirlenmesinde hassas geometrik nivelman, hassas trigonometrik nivelman tekniği ve hidrostatik nivelman yöntemi kullanılmaktadır.Teknolojideki gelişimle birlikte geometrik nivelman tekniğinde sayısal-elektronik nivoların kullanılması ölçümlerin daha kolay yapılmasını sağlamıştır. Trigonometrik nivelman yönteminde iki nokta arasındaki yükseklik farkı düşey açı ve uzunluk kullanılarak bulunmaktadır. Günümüzde hassas trigonometrik nivelman yöntemi ile düşey konum değişimlerinin daha kolay belirlenmesi mümkün olmaktadır.Barajlar milyonlarca metreküp suyun depolandığı büyük ve önemli mühendislik yapılarıdır. Çok değişik faktörlerin etkisi ile bu yapılarda yatay ve düşey hareketler oluşur. Genel olarak deformasyon adı verilen bu hareketlerin kritik sınırları aşması barajın zarar görmesine, hatta yıkılmasına sebep olabilir. Özellikle baraj gibi büyük ve maliyeti yüksek yapılar için deformasyonun analizi önemli bir işlem adımını oluşturur.Bu çalışma kapsamında, Alibey Barajı'nda meydana gelen, düşey yöndeki değişimleri belirlemek amacıyla, 1987 yılı nisan ayından başlayarak, 1999, 2004, 2009 ve 2011 yılları mayıs aylarında yapılan, geometrik nivelman yöntemiyle elde edilen ölçüler değerlendirilmiştir. Tüm ölçme dönemlerinde aynı yaklaşık koordinat değerleri kullanılmıştır. Her ölçme periyodunun dolaylı ölçüler yöntemine göre serbest ağ dengelemeleri yapılmıştır. Deformasyon analizinde matematik istatistiksel anlamda Hannover Yaklaşımı (Ortalama Aykırılıklar Yöntemi, -ölçütü)'ndan yararlanılarak sonuçlar sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Deformasyon, deformasyon ölçmeleri, deformasyon analizi, hassas geometrik nivelman, düşey konum değişimleri
Ağ-RTK uygulamalarında uydu yükseklik açısı ve epok sayısının konum duyarlılığına etkisi
GNSS teknolojisi günümüzde bir çok uygulamada kullanılmaktadır. Klasik RTK yöntemine gore; zaman, ölçüm mesafesi, tek alıcının ve tek kullanıcının ölçüm için yeterli olması gibi avantajları olan Ağ-RTK, çok fazla kullanılan konum belirleme yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ağlardan elde edilen ölçümlerin konum doğruluğu ve duyarlılığı uygulamalar açısından önemlidir. Bu tezde Ağ-RTK ağından, iki farklı noktada çeşitli zaman aralıklarında elde edilen ölçümler yardımıyla her bir düzeltme yöntemi için uydu yükseklik açısının ve epok sayısının konum duyarlılığına etkileri araştırılmıştır. Uygulamaların biri etrafı tamamen açık bir noktada, diğeri ise iki etrafı açık iki etrafı kapalı olan bir noktada yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Packages For The Social Sciences) veri analiz programı kullanılmıştır. Veri setleri oluşturularak bağımlı ve bağımsız değişkenler belirlenmiştir ve regresyon analizleri, istatistiksel anlamlılık testleri gibi testler yapılarak her bir değişkenin birbiriyle olan ilişki oranları belirlenmiş ve elde edilen test sonuçlarının istatistiksel olarak anlamlılıkları tespit edilmiştir.
Ağ-RTK uygulamalarında uydu yükseklik açısı ve epok sayısının konum duyarlılığına etkisi
GNSS teknolojisi günümüzde bir çok uygulamada kullanılmaktadır. Klasik RTK yöntemine gore; zaman, ölçüm mesafesi, tek alıcının ve tek kullanıcının ölçüm için yeterli olması gibi avantajları olan Ağ-RTK, çok fazla kullanılan konum belirleme yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ağlardan elde edilen ölçümlerin konum doğruluğu ve duyarlılığı uygulamalar açısından önemlidir. Bu tezde Ağ-RTK ağından, iki farklı noktada çeşitli zaman aralıklarında elde edilen ölçümler yardımıyla her bir düzeltme yöntemi için uydu yükseklik açısının ve epok sayısının konum duyarlılığına etkileri araştırılmıştır. Uygulamaların biri etrafı tamamen açık bir noktada, diğeri ise iki etrafı açık iki etrafı kapalı olan bir noktada yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Packages For The Social Sciences) veri analiz programı kullanılmıştır. Veri setleri oluşturularak bağımlı ve bağımsız değişkenler belirlenmiştir ve regresyon analizleri, istatistiksel anlamlılık testleri gibi testler yapılarak her bir değişkenin birbiriyle olan ilişki oranları belirlenmiş ve elde edilen test sonuçlarının istatistiksel olarak anlamlılıkları tespit edilmiştir.
Ağ-RTK uygulamalarında uydu yükseklik açısı ve epok sayısının konum duyarlılığına etkisi
GNSS teknolojisi günümüzde bir çok uygulamada kullanılmaktadır. Klasik RTK yöntemine gore; zaman, ölçüm mesafesi, tek alıcının ve tek kullanıcının ölçüm için yeterli olması gibi avantajları olan Ağ-RTK, çok fazla kullanılan konum belirleme yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ağlardan elde edilen ölçümlerin konum doğruluğu ve duyarlılığı uygulamalar açısından önemlidir. Bu tezde Ağ-RTK ağından, iki farklı noktada çeşitli zaman aralıklarında elde edilen ölçümler yardımıyla her bir düzeltme yöntemi için uydu yükseklik açısının ve epok sayısının konum duyarlılığına etkileri araştırılmıştır. Uygulamaların biri etrafı tamamen açık bir noktada, diğeri ise iki etrafı açık iki etrafı kapalı olan bir noktada yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Packages For The Social Sciences) veri analiz programı kullanılmıştır. Veri setleri oluşturularak bağımlı ve bağımsız değişkenler belirlenmiştir ve regresyon analizleri, istatistiksel anlamlılık testleri gibi testler yapılarak her bir değişkenin birbiriyle olan ilişki oranları belirlenmiş ve elde edilen test sonuçlarının istatistiksel olarak anlamlılıkları tespit edilmiştir.
Kent içi kavşak tasarımı
Kentlerin büyümesi, ihtiyaçların artması, farklı çekim merkezlerinin oluşması ile insanlar gün içerisinde seyahat etme durumundadır. Artan nüfüs yoğunluğu ile birlikte beraberinde sosyo-ekonomik iyileşme, günümüzde trafikteki araç sayısını arttımıştır. Bu durum gelişen toplumlar ve günümüz için kaçınılmazdır. Önemli olan bu durumun oluşturduğu olumsuz etkileri en aza indirmektir. Kent içi ulaşım sorunlarını çözebilmek için kesişim noktalarındaki sorunları tespit etmek gerekmektedir. Bu sebeple ulaşım problemlerinin çözümü için kavşak tasarımı detaylı ve kapsamlı çalışma gerektirmektedir. Kavşak tasarımı öncesinde, kavşağın buluınduğu bölge genelinde kapsamlı bir araştırma yapmak gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken çalışmada sadece kavşağa bağlanan yoların değil, kavşağın bulunduğu bölgenin genel incelemesinin yapılması gerektiğidir. Kent dokusunun incelenmesi, kavşağın hangi geçiş yolları üzerinde bulunduğu, çekim merkezleri ile kavşağın ilişkisinin incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca kavşağı kullanan araçların sayısının ve tipinin, yayaların kullanımına ilişkin işaretlerin ve sinyal sürelerinin de incelenmesi gerekmektedir. Kavşakta meydana gelen kazaların incelenmesi ve analiz edilmesi gerekmektedir. Kavşakta meydana gelen kazalar, kavşaktaki sorunu anlamaya yardımcı olmaktadır. Bu sebepe kaza analizlerinin detaylı olarak incelenmesi önem arz etmektedir. Bunlara ek olarak kavşak tasarımının toplu taşıma araçlarının kullanımına uygun olarak tasarlanması gerektiği de unutulmamalıdır. Tüm bu çalışmalar öncesinde kavşağın mevcut durumunu görmek ve sorunu eksiksiz tespit edebilmek için, ayrıca önerilen çözümlerin sahada faydalı olup olmadığını uygulama öncesinde görebilmek için simülasyon çalışması yapılması gerekmektedir. Böylelikle sorunlar daha doğru ve net bir şekilde tespit edilmiş olacak, sonrasında ise önerilen çözümlerdeki eksiklik ve yanlışlar uygulamaya geçirilmeden önce tespit edilebilecektir.