Theses supervised by Prof. Dr. İlker Kepenekci
10 theses · Tokat Gaziosmanpaşa University
Turhal ilçesin (Tokat)'de şeker pancarı ekim alanlarında şeker pancarı kist nematodu (Heterodera schachtii schmidt)'nun yayılışı üzerine araştırmalar
Bu çalışmada, Turhal Şeker Fabrikası (Turhal, Tokat) pancar ekim alanlarında şeker pancarı kist nematodu Heterodera schachtii Schmidt'in varlığı ve yayılışı araştırılmıştır. Çalışma kapsamında Tokat İli Turhal ilçesinde şeker pancarı üretimi yapılan 14 köye gidilerek 32 ayrı tarladan toprak ve belirti taşıyan bitki örnekleri alınmıştır. Örnek alınan tarlanın o bölgedeki populasyonu temsil etmesine özen gösterilmiş, bölgenin toprak yapısı, sulama sistemi ve tarlaların izalasyon mesafeleri dikkate alınmıştır. Her örnekte H. schachtii'nin kist sayıları belirlenip ve kistlerin anal kesitleri ve 2. dönem larvaları incelenerek teşhisleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucu H. schachtii tespit edilen ve edilmeyen alanlar ortaya konmuş ve haritalandırılmıştır. Çalışma sonucunda Tokat Turhal ilçesine bağlı 10 köy olmak üzere toplam 341.7 dekar alan H. schachtii ile bulaşık olarak saptanmış ve etmenin yaygınlığı %62.5 olarak belirlenmiştir. 2023, 41 SAYFA
Örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarının araştırılması
Bu çalışma, örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarını araştırmak amacıyla 2017- 2018 yıllarında Kocaeli ilinde yürütülmüştür. Denemeler, saksı denemesi şeklinde tesadüf parselleri deneme desenine göre 8 karakter ve 10 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Deneme yerleri Başiskele ilçesi kullar mahallesinde yer alan üreticiye ve Arslanbey Meslek Yüksek Okuluna ait ısıtmasız seralardır. Domates saf kültürden elde edilen ikinci dönem Kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita) larvaları, Ceylan F1 hıyar çeşidi bitkileri, Hint hardalı (Barassicae juncae), Kadife çiçeği (Tagetes erecta) bitki aksamları, Susam yağı (Nemax®), Trichoderma herzianum Rifai KRL-AG2 4x106 spor/g (T-22 Planter Box®), Arbüskülar Mikorizal Fungus (Endo root®, %23,5 canlı Glomus spp. ) ve karşılaştırma ilacı Fenamiphos etken maddeli (Nemasat®) denemenin materyallerini oluşturmuştur. Çalışma sonucunda, uygulama yapılan tüm karakterlerin pozitif kontrolle göre daha düşük ur skala değerlerine sahip oldukları ve istatistiki olarak (P ≤ 0,05) farklı gruplarda yer aldıkları belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; kök-ur nematodlarının hıyar bitkisinde oluşturduğu urların engellenmesi, topraktaki nematod sayısının azaltılması, daha az yumurta kümesi oluşumu, bitki boyunu artırıcı etkisi, bitki yaş ve kuru ağırlığına, kök yaş ve kuru ağırlığına etkileri bakımından her bir saksıya 50 g Hint hardalı yeşil aksam uygulamalarının etkisi diğer karakterlerdeki uygulamalara göre daha yüksek bulunmuştur. Hint hardalından sonra Trichoderma harzianum ve Susam yağı karakterleri etkili bulunmuştur. Pozitif kontrole göre, tüm uygulama karakterlerinde yumurta kümesi miktarı ve urlanmanın azaldığı, bitki gelişim parametrelerinin arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında tüm uygulamaların hıyar yetiştiriciliğinde Kök-ur nematodlarının alternatif mücadelesinde kullanılabileceği kanısına varılmıştır.
Türkiye ve Kırgızistan'dan elde edilen entomopatojen nematodların fasulye tohum böceği [Acanthoscelıdes obtectus (SAY) (Coleoptera: Bruchidae)]ne karşı etkinliklerinin araştırılması
Zararlılara karşı insektisitlerin yaygın olarak kullanılması, canlılar arasında var olan doğal dengenin bozulmasına, zamanla zararlı organizmaların dayanıklılık kazanmasına ve ürünlerde kalıntılara neden olmaktadır. Son yıllarda kimyasal mücadeleye alternatif olabilecek yeni yöntemler üzerinde durulmakta ve entegre mücadele çalışmaları içinde, biyolojik mücadele önemli bir yer tutmakta olup entomopatojen nematodlar (EPN) giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışma kapsamında Türkiye ve Kırgızistan'a ait EPN izolatlarından Heterorhabditis bacteriophora türüne ait iki izolat (11KG ve TOK20) ve Steinernema feltiae türüne ait iki izolatın (3KG ve Tokat-Emir), fasulye bitkisinin önemli bir depo zararlısı olan Fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus Say. Coleoptera: Bruchidae)'ne karşı etkinliği ortaya konmuştur. Tek doz denemeleri 25±1ºC'de laboratuar koşullarında, 5 tekerrürlü olarak iki deneme yürütülmüş olup denemeler arasında farklılık olmamasından dolayı veriler birleştirilerek analiz edilmiştir. Tek doz denemeleri 50 infektif juvenil (IJ) böcek-1 konsantrasyonunda denenmiş ve günlük kontroller yapılarak böcek ölüm oranları (%) belirlenip istatiksel analize tabii tutulmuştur. Deneme sonucunda, en yüksek etkiyi Steinernema feltiae'nin her 2 izolatı (3KG ve Tokat-Emir) göstermiştir (%99,59±0,65). 3 farklı doz (25, 50 ve 100 IJ böcek-1) ve 3 farklı sıcaklıkta (10, 15 ve 20°C) yürütülen deneme sonucunda Acanthoscelides obtectus'a karşı en etkili izolatın 10°C'de 100 IJ dozunda Heterorhabditis bacteriophora TOK20 izolatı (%73,09), 15°C'de 100 IJ dozunda Steinernema feltiae 3KG izolatı (%100) ve 20°C'de 100 IJ dozunda S.feltiae 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir. Farklı sıcaklıklarda ve dozlarda laboratuvar etki denemeleri sonucu ile doz ölüm denemeleri yürütülmüştür. Doz-ölüm denemelerinde 5, 10, 50, 100, 250, 500 ve 1000 IJ böcek-1dozları fasulye tohum böceğinin erginlerine karşı uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda; Acanthoscelides obtectus'a karşı Steinernema feltiae 3KG izolatının 500 IJ böcek-1 konsantrasyonunda etkili olduğu ortaya konmuştur.
Türkiye ve Kırgızistan'dan elde edilen entomopatojen nematodların Sitophilus [S.granarius, S. oryzae ve S. zeamais (Coleoptera: Curculıonıdae)] cinsine ait böceklere karşı etkinliklerinin araştırılması
Bu çalışma kapsamında Türkiye ve Kırgızistan'a ait EPN izolatlarından Heterorhabditis bacteriophora türüne ait iki izolat (81KG ve TOK20) ve Steinernema feltiae türüne ait iki izolatın (3KG ve Tokat-Emir), tahıllarda önemli bir zararlı olan Sitophilus cinsine ait böcekler [(Sitophilus granarius, Sitophilus oryzae ve Sitophilus zeamais (Coleoptera: Curculionidae)]'e karşı etkinliği ortaya konmuştur. Tek doz denemeleri 25±1ºC'de laboratuvar koşullarında, 5 tekerrürlü olarak 2 kez tekrar edilerek deneme yürütülmüştür. Tek doz denemeleri 50 enfektif larva (IJ) böcek-1 konsantrasyonunda denenmiş ve günlük kontroller yapılarak böcek ölüm oranları (%) belirlenip istatiksel analize tabii tutulmuştur. Deneme sonucunda, en yüksek etkiyi S. feltiae 'nin her 2 izolatı (3KG ve Tokat-Emir) göstermiştir. Doz-ölüm denemelerinde 5, 10, 50, 100, 250, 500 ve 1000 IJs böcek-1 dozları S. granarius, S. oryzae ve S. zeamais böceklerinin erginlerine karşı uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda; Sitophilus cinsi böceklere karşı S. feltiae 3KG ve Tokat-Emir izolatlarının en yüksek etkisi 1000 IJ böcek-1 konsantrasyonunda olduğu ortaya konmuştur. Doz ölüm denemeleri sonucu en yüksek etki gösteren nematod konsantrasyonu ile farklı sıcaklıklarda laboratuvar denemeleri kurulmuştur. 3 farklı sıcaklıkta (10, 15 ve 20ºC) yürütülen deneme sonucunda S.granarius'a karşı en etkili izolatın 10ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae 3KG izolatı (%85.00), 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S.feltiae 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir. S. oryzae'a karşı en etkili izolatın 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir. S. zeamais'a karşı en etkili izolatın 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae Tokat-Emir ve 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir.
Patates güvesi [Phthorimaea operculella Zeller) (Lepidoptera: Gelechiidae]'ne karşı Türkiye ve Kırgızistan'dan elde edilen bazı entomopatojen nematodların sera-saksı denemeleriyle etkinliğinin araştırılması
Bu çalışmada, daha önceki yıllarda yapılan denemeler sonucu ülkemizden ve Kırgızistan'dan elde edilen EPN türleri (Steinernema feltiae-3KG, Tokat-Emir ve Heterorhabditis bacteriophora-TOK20, 11KG izolatları) sera etkinlik çalışmalarında denemelere alınmıştır. Laboratuvarda üretimi yapılmış olan patates güvesi [Phthorimaea operculella (Zeller) (Lepidoptera: Gelechiidae)] larvaları sera şartlarında saksılar içinde yetiştirilmiş patates bitkilerine bulaştırılmıştır. Deneme sonucunda EPN izolatlarının (S. feltiae-3KG, Tokat-Emir ve H. bacteriophora-TOK20, 11KG), patates güvesinin larva dönemine karşı etki denemelerinde 10. gün sonunda yapılan sayımlarda kontrolde 25 IJ cm-2 dozda 0.29'luk bir ölüm ve 50 IJ cm-2 dozda da 0.29'luk bir ölüm tespit edilmiştir. Bununla birlikte 25 IJ cm-2 dozda enfektif larva (IJs) S. feltiae-3KG, S. feltiae Tokat-Emir, H. bacteriophora TOK20 ve H. bacteriophora 11KG uygulamalarında sırasıyla 92.07, 74.02, 58.49, 29.83'lük ölüm tespit edilmiştir. 2. doz olarak kullanılan 50 IJ cm-2 dozda ise yine sırasıyla 99.71, 82.19, 78.79, 56.76'lık bir ölüm tespit edilmiştir. 25 IJ cm-2 dozda en yüksek etkiyi S. feltiae-3KG 92.07 ile göstermiş ve bunu, S. feltiae Tokat-Emir 74.02'lik bir ölüm ile takip etmiştir. En düşük etkiyi 29.83 ile H. bacteriophora 11KG göstermiştir. 50 IJ cm-2 dozda en yüksek etkiyi yine S. feltiae-3KG 99.71 ile göstermiş olup bunu yine S. feltiae Tokat-Emir 82.19 ile takip etmiştir. 50 IJ cm-2 dozda en düşük etkiyi 56.76'lık larva ölümü ile H. bacteriophora 11KG izolatı göstermiştir.
Bazı bitkisel ekstraktların kök-ur nematodu [Meloidogyne incognita (Kofoid & White)]'na karşı etkinliklerinin araştırılması
Kök-ur nematod (Meloidogyne spp.)'ları, dünya genelinde tarımsal üretim sahalarında yaygın olarak bulunan iki binden fazla konukçu çeşitliliğine sahip olan ve önemli verim kayıplarına sebep olabilen zararlılardır. Nematisitlerin çevresel ve insan sağlığı üzerinde yüksek toksik etkileri nedeniyle sürdürülebilirliği sağlanamamakta ve kullanımı için duyulan kaygılar nedeniyle kısıtlamalara tabii tutulmaktadır. Çalışmamızda Meloidogyne incognita (Kofoid & White)'nın ikinci dönem larvaları (L2)'na karşı, sarımsak, (Allium sativum L.) (S), zencefil, (Zingiber officinale Rosc.) (Z) ve böğürtlen (Rubus caesius L.) (B) bitikilerinin sulu bikisel ekstraktlarının nematisidal etkinliği araştırılmıştır. A. sativum, Z. officinale ve R. caesius ekstraktları %10, %20 ve %40 konsantrasyonlarında iki tekrarlı ve dört tekerrürlü olarak sera-saksı denemeleri olarak yürütülmüştür. Denemeden elde edilen sonuçlara göre bütün ekstraktlarda farklı oranlarda da olsa nematisidal aktivite gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, en az urluluk durumu Z'nin %40'lık konsantrasyonunda (1.63±0.18) görülmüştür. Çalışmanın diğer önemli bir parametresi olan yumurta kümesi oluşumunda en düşük değerler S'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00), S'nin %20'lik konsantrasyonu (1.00±0.00), B'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00) ve Z'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00) olarak sıralanmıştır. Denemeler sonunda en düşük L2 yoğunluğu Z'nin %40'lık (465.63±0.03) konsantrasyonunda saptanmış ve S'nin %40'lık (481.88±0.05) konsantrasyonu ile istatistiksel olarak aynı grupta yer almıştır. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında her üç ekstraktın da kök-ur nematodlarına karşı etkili olduğu söylenebilir.
Bazı nanogümüş partiküllü (AgNPs) bitki su ekstraklarının kök-ur nematodu, Meloidogyne incognita (Kofoid & White) Chitwood (Nematoda: Meloidogynidae)'ya karşı in vitro ve in vivo koşullarda etkinliğinin belirlenmesi
Bu çalışma, kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita) (Tylenchida: Meloidogynidae)'na karşı bazı bitki su ekstratlarının ve nanogümüş partiküllü (AgNPs) bitki su ekstraktlarının nematisidal etkinliğini araştırmak amacıyla 2019-2021 yıllarında yürütülmüştür. Laboratuvar çalışmaları Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova)'ne ait nematoloji laboratuvarında ve sera (doğa) çalışmaları ise Antalya ve Yalova Merkez ilçelerinde yer alan üretici seralarında yürütülmüştür. Bu amaçla, Brassica carinata L. (Brassicaceae), Moringa oleifera L. (Moringaceae), Euphorbia helioscopia L. (Euphorbiaceae), Lantana camara L. (Verbenaceae) ve Datura stramonium L. (Solanaceae) bitkilerinden elde edilen (su ve nanogümüş katkılı) bitkisel ekstraktların kök ur nematodlarına karşı etkileri araştırılmıştır. Laboratuvar denemelerinde Meloidogyne incognita saf kültüründen elde edilen 2. dönem larvalara (L2) karşı ekstraktlar 5 farklı konsantrasyonlarda (su ekstraktında %5, %10, %15, %20 ve %25; gümüş nanopartiküllü su ekstraktında ise 25 ppm, 50 ppm, 100 ppm, 150 ppm ve 200 ppm) uygulanmıştır. Denemeler sonucunda, M. oleifera ve L. camara'nın su ekstraktlarının %25 ve nanogümüş partiküllü su ekstraktının 200 ppm konsantrasyonları L2'lere karşı en yüksek etkiyi gösterdiği belirlenmiştir. M. oleifera ve L. camara'nın bitki su ekstraktlarının %25 ve nanogümüş partiküllü ekstraktlarının 200 ppm konsantrasyonları sırasıyla L2'lere karşı en yüksek ortalama %65.80, %70.70 ve %95.10, %94.10 etkili olarak bulunmuştur. Sera-saksı ve doğa-sera denemeleri bu bitkilerden elde edilen ekstratlarla yürütülmüştür. Sera-saksı denemelerinde, kök ur skala değeri, bazı bitki büyüme parametre değerleri ve en etkili uygulama yöntem şekli değerlendirilmiştir. M. incognita'nın L2'lerine karşı toksisite çalışmalarında M. oleifera ve L. camara'nın 200 ppm'lik konsantrasyonu en yüksek etkiyi göstermiştir. Doğa-sera çalışmaları (in vivo) iki farklı lokasyonda 2021 yılında yürütülmüştür. İki bitki ekstraktı (M. oleifera ve L. camara) M. incognita ile doğal olarak bulaşık olduğu tespit edilen seralarda denenmiştir. Çalışmalar; topraktaki L2 sayısı, kök-ur skala değerine ve domates verimi (kg da⁻¹) açısından değerlendirilmiştir. Doğa-sera denemeleri sonucu, nanogümüş partiküllü su ekstraktlarından M. oleifera ve L. camara'nın köklerde meydana gelen urları baskıladığı ve verim açısından etkili olduğu ortaya konmuştur.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Süne (Eurygaster spp. Hemiptera: Scutelleridae) ve Kımıl (Aelia spp. Hemiptera: Pentatomidae) kışlak alanlarında Entomopatojen nematod türlerinin sürveyi, Entomopatojen nematodların Süne ve Kımıl mücadelesinde kullanım olanaklarının araştırılması
Buğday (Triticum aestivum L.) ülkemizde en yaygın yetiştiriciliği yapılan en önemli kültür bitkilerinden birini oluşturmaktadır. Buğday üretiminde ekonomik kayıplara neden olan ana zararlılar Süne (Eurygaster spp. Hemiptera: Scutelleridae) ve Kımıl (Aelia spp. Hemiptera: Pentatomidae)'dır. Bu çalışmada, daha önceki çalışmalarla ülkemizde tespit edilmiş üç ülkesel Entomopatojen nematod (EPN) izolatının [Steinernema carpocapsae (Karadeniz izolatı), S. feltiae (izolat 09-31) (Aydın izolatı) ve Heterorhabditis bacteriophora (izolat 09-43) (Aydın izolatı)] üç ayrı doz uygulamalarının farklı sıcaklıklarda laboratuvarda Süne ve Kımıl erginleri üzerindeki ve doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinlikleri araştırılmıştır. Etkinlik denemelerinde, enfektif larvalar (IJs) 25, 125 ve 200 IJs cm-2 olacak şekilde plastik kaplar içerisine doldurulan toprağa uygulanarak farklı sıcaklıklarda Süne ve Kımıl erginleri üzerindeki etkinliklerine bakılmıştır. Ayrıca EPN'lerin doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinliklerinin belirlenmesi için kışlak alanında oluşturulan parsellere ve küvet içerisine uygulamalar yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen sonuçlara göre, EPN'lerin plastik kaplar içerisinde toprağa yapılan uygulamalarında Süne erginleri üzerinde meydana getirdiği en yüksek ölüm oranı 200 IJs cm-2 dozundaki uygulamalarda 15°C ve 12°C sıcaklıkta sırası ile %75 ve %70 oranlarında S. carpocapsae izolatında meydana gelmiştir. EPN'lerin Kımıl erginleri üzerinde meydana getirdiği en yüksek ölüm oranı ise 200 IJs cm-2 dozundaki uygulamalarda 15°C ve 12°C sıcaklıkta sırası ile %75 ve %70 oranlarında S. carpocapsae izolatında meydana gelmiştir. Doğal koşullarda Süne erginleri üzerindeki etkinliğinde ise, S. carpocapsae, S. feltiae ve H. bacteriophora izolatlarının sırasıyla %15, %10 ve %6.25'lik ölüm oranları ile düşük etkiye sahip oldukları belirlenmiştir.
Türkiye'de ahududu (Rubus idaeus L.) ve böğürtlen (Rubus fruticosus L.) yetiştirilen bazı bahçelerde bitki paraziti nematod türleri üzerinde faunistik ve sistematik araştırmalar
Türkiye'de önemli bir üretim alanına sahip ahududu (Rubus idaeus L.) ve böğürtlen (Rubus fructicosus L.) bahçelerinde verimliliği etkileyen birçok zararlı organizma vardır. Tylenchida, Aphelenchida ve Dorylaimida (Nematoda) takımları bitkilerde ekonomik düzeyde zararlara neden olabilen ve önemli zararlı türlerin büyük bir kısmını içeren bitki paraziti nematod (BPN) ve virüs vektörü nematod (VVN) gruplarındandır. Bu çalışmada, Türkiye (Bursa, Düzce, Isparta, Mersin, Yalova, Muğla, Giresun ve Bartın illeri) ahududu ve böğürtlen üretimi yapılan alanlarda BPN ve VVN'ler faunistik ve taksonomik olarak incelenmiştir. 2015-2016 yıllarında nematod türlerinin erginlerinin yoğun olarak bulunduğu Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim ayları boyunca söz konusu illerde ahududu ve böğürtlen bahçelerinden toprak ve bitki örnekleri alınmıştır. Alınan bu örneklerden nematodlar ekstrakte edilmiş fiksasyonları, preparatları yapılmış ve nematod (BPN ve VVN)'ların morfolojik ve morfometrik karakterlere göre teşhisleri yapılmıştır. Laboratuvar çalışmalarında, toprakta bulunan aktif nematodların elde edilmesinde modifiye edilmiş "Baermann funnel" metodu kullanılmıştır. Köklerdeki nematodların elde edilmesinde "Incubation" metodu kullanılmıştır. Nematodlar teşhis için fikse edilmiştir. Preparatlar "Halka" yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda Tylenchida, Aphelenchida ve Dorylaimida takımlarına bağlı Tylenchina ve Hoplolaimina, Aphelenchina ve Dorylaimina alttakımının Tylenchoidae, Anguinoidae, Hoplolaimoidae, Dolichoroidea, Aphelenchoidea ve Longidoridea üstfamilyalarından ve Anguinata aratakıma bağlı 8 familya, 11 altfamilya ve 18 cinse bağlı 34 tür saptanmıştır. Çalışmada saptanan en yaygın türler Pratylenchus penetrans, P. neglectus, Filenchus filiformis, F. anguilonius, Helicotylenchus digonicus ve Aphelenchus avenae'dir. Elde edilen tüm türler Türkiye ahududu ve böğürtlen alanları için ilk kayıt niteliğindedir. Tespit edilen türlerden Tylenchus elegans, Basiria solomonensis, Scutellonema bradys, S. labiatum ve Amplimerlinius parbati Türkiye nematod faunası için yeni kayıt niteliğindedir.
Tokat ilinden elde edilen entomopatojen nematodların patates böceği [(Leptinotarsa decemlineata (say)) (Coleoptera: Chrysomelıdae)]'ne karşı etkinliklerinin araştırılması
Patateste üretim ve depolama aşamalarında birçok zararlı etmenden dolayı önemli kayıplar gözlenmektedir. Bu kayıplara neden olan zararlı organizmalardan biri de patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)] (PB)'dir. Bu zararlı patates bitkisinin her dönemine zararlı olabilen bir türdür. Entomopatojen nematodlar (EPN) Steinernema, Neosteinernema (Rhabditida: Steinernematidae) ve Heterorhabditis (Rhabditida: Heterorhabditidae) cinslerine ait türler, böceklerle biyolojik mücadelede diğer nematod gruplarına göre daha önemli bir yere sahiptirler. EPN'ler, yaşamlarının bir kısmını toprakta veya gizli habitatlarda geçiren böceklere karşı etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışma da, patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)]'ne karşı bazı türlerin EPN'lerin [Heterorhabditis bacteriophora TOK 20 izolatı (H.b 20), H. bacteriophora TOK 44 izolatı (H.b 44) ve Steinernema caprocapsae TOK 05 izolatı (S.c 05)] etkinliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. In vitro çalışmalarda (laboratuvar-plate çalışmaları) 24 hücreli kültür kapları kullanılmış, hazırlanmış nematod süspansiyonları kültür kaplarındaki her bir hücre içinde bulunan filtre kağıtlarına veya toprağa 0.2 ml-1 olacak şekilde 5, 10, 50, 100, 250, 500 ve 1000 enfektif larva (EL) böcek-1 dozunda verilmiştir. Her bir hücre içine bir adet son dönem PB larvası konularak 25±1°C'de inkübasyona alınmıştır. In vivo çalışmalar (sera-saksı çalışmaları) sera koşullarında saksılarda yürütülmüştür. Toprak uygulamalarında 25 IJs cm-2 dozunda püskürtme şeklinde yapılmıştır. Kadavra uygulamalarında EPN'ler tarafından enfekte edilmiş Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae) larvaları herbir saksıya iki adet olacak şekilde yapılmıştır. Toprak uygulamalarında en yüksek ölüm oranı H. bacteriophora (TOK 20) (%71,00)'da tespit edilmiştir. Kadavra uygulamalarında da aynı izolat en yüksek ölüm oranına sahip bulunmuştur (%28,00). Laboratuvar ve sera koşullarında yapılan bu çalışmadan elde edilen sonuçların PB'nin mücadelesine yönelik arazi koşullarında da denenmesi uygun olacaktır. Çalışmanın söz konusu zararlıya karşı ileride ortaya konulacak mücadele stratejilerine ışık tutacağı ümit edilmektedir.