Theses supervised by Prof. Dr. Kazım Yıldız
11 theses · Gazi University
Lise öğrencilerinin çevreyi korumaya ilişkin tutumları ve çevre konularındaki başarı düzeylerinin araştırılması
Bu araştırmanın amacı liselerde öğrenim gören Biyoloji dersi almaya devam eden öğrenciler ile dersi almaya devam etmeyen 11. sınıf öğrencilerin çevre konularındaki bilgi düzeylerini ve çevre tutumlarını belirlemek; karşılaştırmaktır. Örneklem 2011-2012 Eğitim Öğretim yılında Yozgat'ta 236 lise 11. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çevre bilgisi testi geliştirilmiştir. Çevreye karşı tutumu belirlemek amacıyla Uzun ve Sağlam (2006) tarafından geliştirilen
Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin analojik düşünme durumlarının saptanması ve biyoloji öğretiminde analoji kullanımının öğrenci başarısına etkisi
Araştırmanın amacı ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin analojik düşünme yeteneklerinin birbirine benzeyip benzemediği ve analoji yaklaşımı ile ders işlenen deney grubu ile geleneksel yaklaşım ile ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin, deneysel uygulama sonrası canlıların temel bileşenleri ünitesi kapsamında yer alan enzimlerin yapısı, görevleri, biyolojik önemi ve çalışmasına etki eden etmenler konuları ile ilgili akademik başarı puanları arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığını saptamaktır.Araştırmada tarama modelinin kullanılmasıyla, öğrencilerin analojik düşünme durumlarının saptanması amaçlanmaktadır. Ön test- son test kontrol gruplu modelin kullanılmasıyla ise analoji kullanımının öğrencilerin akademik başarısına etkisinin saptanması amaçlanmaktadır.Araştırma, 2009-2010 öğretim yılında Ankara il merkezinde Keçiören Lisesi'nde öğrenim gören ortaöğretim 9. sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunda; 29 kişi deney grubu, 26 kişi kontrol grubu olmak üzere toplam 55 ortaöğretim 9. sınıf öğrencisi yer almaktadır.Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin analojik düşünme durumunun saptanması amacı ile öğrencilere ?Analojik Düşünme Testi? uygulanmıştır. 9.sınıf öğrencilerinin biyoloji dersinde, ?Canlıların Temel Bileşenleri? ünitesinde yer alan konuların öğrenilme düzeylerini belirlemek amacı ile öğrencilere ?Bilimsel Başarı Testi? uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin, analojik düşünme bağımsız gruplar t testi karşılaştırma puanları arasında anlamlı bir fark yoktur. Bu sonuç, her iki grubun da analojik düşünme yeteneği açısından benzer özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Deneysel çalışma öncesinde deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin başarı puanları birbirine benzerdir. Deneysel çalışma sürecinde analoji yaklaşımının uygulandığı deney grubunun başarı puanları ile geleneksel yaklaşımın uygulandığı kontrol grubunun başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. Analoji yaklaşımı, öğrencilerin enzimlerin yapısı, görevleri, biyolojik önemi ve çalışmasına etki eden etmenler konularını öğrenmelerinde faydalı olmuştur.Anahtar Kelimeler: Analoji, Analojik Düşünme, Biyoloji Eğitimi
Lise 1. sınıfta üstbiliş stratejileri öğretiminin: Canlıların sınıflandırılmasını kavramaya , üstbiliş stratejilerinin kullanımının gelişimine ve çevre duyarlılığı kazanımına etkisi
Bu araştırma; lise 1. sınıf biyoloji dersi, `Canlıların Sınıflandırılması ve Bilinçli Birey - Yaşanabilir Çevre'' ünitelerinin öğretiminde üstbiliş stratejileri kullanımının etkisini incelemeye yönelik deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın amacı; ilgili ünitenin öğretiminde üstbiliş stratejileri ile geleneksel (klasik) öğretim yöntemleri arasında bir farklılık olup olmadığını belirlemektir.Araştırmada `kontrol gruplu ön? son test modeli' kullanılmıştır. Araştırma 2009-2010 öğretim yılında Sakarya iline bağlı Pamukova ilçesinde bulunan Pamukova Anadolu Lisesi'nde yapılmıştır. Araştırma, biyoloji dersini aynı öğretmenden alan iki farklı sınıfa uygulanmıştır. Deney grubu 30, kontrol grubu 30 öğrenciden oluşturulmuştur. Deney grubunda üstbiliş stratejilerine uygun olarak hazırlanan çalışma yaprağı ve etkinliklerle öğretim yapılmış, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemle ders işlenmiştir.Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından, işlenen ünite ile ilgili farklı kaynaklardan yararlanılarak çoktan seçmeli 30 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır. ERTEN (2004) tarafından geliştirilmiş olan Çevre Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca üstbiliş stratejilerini kullanma yeterliliğini ölçmek için GÖSÖ (Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği) kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol gruplarına araştırma başlamadan ve deneysel çalışmanın bitiminde olmak üzere iki kez uygulanmıştır.Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlarda, deney grubundaki öğrencilerin uygulama süreci sonunda hem üstbiliş stratejileri kullanımı hem de çevre tutumu düzeylerinde artış olduğu görülmüş, ayrıca; bu artışın kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Kontrol grubunda ise anlamlı bir artış gözlenememiştir (p >0,05).
Orta Öğretim 10. Sınıf seviyesindeki öğrencilerin çevre bilinci düzeylerinin belirlenmesi
Bu çalışma, lise 10. sınıf öğrencilerinin çevre bilinci düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmış bir çalışmadır. Lise öğrencilerinde çevre bilincinin tutum, farkındalık ve davranış alt boyutları incelenerek, öğrencilerin sosyal ve kültürel çevreleri ile biyoloji öğretim programının çevre bilinç düzeyine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde çevre bilinç düzeyinin oluşmasında etkili faktörleri ve eksiklikleri belirlemektir.Araştırmada Ankara ilinde farklı bölgelerdeki liselerde eğitim öğretim gören öğrencilerin çevre bilinç düzeylerindeki farklılığın ölçülmesi amaçlandığı için Mamak ve Çankaya bölgeleri seçilmiş, bu bölgeler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada Mamak ve Çankaya Bölgesinin seçilmesinin sebebi bu bölgelerin sosyal ve kültürel farklılıklarından ileri gelmektedir.Araştırmanın evreni Mamak bölgesi ve Çankaya bölgesi 10. sınıf öğrencileridir. Araştırmanın örneklemini ise Ankara ili Mamak ilçesi ortaöğretim kurumlarından seçilmiş olan Gülveren Lisesi 10. sınıf seviyesinde 83 öğrenci ve Ankara ili Çankaya bölgesi ortaöğretim kurumlarından seçilmiş olan Kurtuluş lisesi 10. sınıf seviyesinde 80 öğrenci, toplam 163 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma ayrıca 2007 yılı Biyoloji dersi müfredat programının baştan yapılandırılmış olması, bu programın çevre bilinç düzeyi oluşmasındaki etkilerini de tespit etmiştir.Araştırmada öğrencilerin çevre bilinci oluşumunda yer alan tutum, davranış ve farkındalıklarını ölçen tutum ölçeği uygulanmış, uygulanan okullar basit yansız örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Tutum ölçeği 10. sınıf öğrencilerine, biyoloji dersi müfredat programında yer alan çevre konuları işlenirken, her iki grupta eş zamanlı uygulanmıştır. Araştırmada t-testi ve varyans analizi kullanılmış ve veriler değerlendirilmiştir.Araştırmada, Ortaöğretim kurumlarında öğrencilerin sosyo ekonomik çevreleri ve biyoloji dersi müfredat programında işlenen çevre üniteleri öğrencilerde çevre bilinci oluşumunda etkilidir sonucu bulunmuştur. Bu bağlamda şehirleşmenin gelişmediği bölgelerde, anne baba eğitim durumu ve öğretmenlerin çevre eğitimi konusundaki yönlendirmelerinin çevre bilinci oluşumunda etkili olduğu sonucu bulunmuştur.Araştırmanın sonucunda şu öneriler getirilmiştir: 2007 yılında yürürlüğe giren biyoloji dersi programının öğretmenler tarafından iyi kavranıp uygulama yöntemlerinin konulara göre doğru belirlenmesi gerekmektedir. Biyoloji dersi müfredat programında anlatılan çevre konuları hakkında öğretmenler gerekli bilgi ve becerilerle donatılmalıdır. Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerinin çevre ile ilgili yapılan çalışmalar konusunda bilgilendirilmesi ve öğrencileri yönlendirmeleri gerekmektedir. Çevre ile ilgili yapılan toplum çalışmaları ve çevre faaliyetlerinin öğretmenler tarafından takip edilmesi ve öğrencilerin katılımının sağlanması gerekmektedir. Bu tür çalışmaların orta öğretim seviyesindeki öğrencilerin çevre bilinç düzeyini daha da arttıracağı düşünülmektedir. Çevre konularının işlenmesi teorikle birlikte uygulamalı olmalıdır.
Ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerinin çevre sorunları hakkındaki görüşleri (Ağrı ili örneği)
Bu çalışma, yüksek öğretime sınavla geçiş aşamasındaki, ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerinin çevre sorunları hakkındaki görüşlerini, çevreye yönelik tutumlarının davranış ve düşünce boyutlarını tespit etmeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu öğrencilerin çevresel davranış ve çevresel düşüncelerinin öğrenim gördükleri lise, cinsiyet, anne ve babalarının meslek bilgileri ile aylık toplam gelirlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini, 2009-2010 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezinde bulunan liselerin 12. sınıfında öğrenim gören 584 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğrencilere 4 bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde; frekans ve yüzde oranları, t-testi, tek faktörü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi, ve tukey testi kullanılmıştır.Analiz sonuçları, ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerine göre, küresel ısınmanın dünyadaki en önemli çevre sorunu olduğunu, atıkların ise Türkiye'deki en önemli çevre sorunu olduğunu, birinci derecede çevreyi korumanın bireylerin sorumluluğunda olduğunu ve çevreyi koruma bilincinin gelişmesinde en etkili grubun aile olduğunu göstermektedir. Ayrıca öğrenciler çevre ile ilgili aldıkları eğitimi yeterli bulmadıklarını ama çevre ve insan dersinin zorunlu bir ders olmasını istemediklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin çevresel davranışları öğrenim gördükleri liseye, anne ve babasının meslek bilgilerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Çevresel düşünceleri ise öğrenim gördükleri liseye ve cinsiyetline göre anlamlı farklılık göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Çevre. ekoloji, çevre eğitimi, tutum,
Lise 2.sınıf öğrencilerinde küresel atmosferik değişimlerin kavram haritaları ile öğretilmesinin öğrencilerin başarı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, lise 2. sınıf Biyoloji Dersi'nde, sera etkisi, küresel ısınma ve ozon tabakasındaki incelme konularının kavram haritaları ile öğretilmesinin öğrencilerin bu konuları ve kavramları öğrenme başarılarına ve tutumlarına etkisini araştırmaktır.Araştırma ön test ? son test kontrol gruplu deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi ve tutum ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçme araçları 2007 ? 2008 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Ankara ili Yenimahalle ilçesi Yahya Kemal Beyatlı Lisesi 2.sınıf öğrencilerinden yansız olarak seçilen 58 kişiye uygulanmıştır.Deney ve kontrol gruplarının deney öncesi konu ile ilgili başarılarının benzerlik derecelerini belirlemek amacıyla deney ve kontrol gruplarına ön test uygulanmış 10-MF-B sınıfı öğrencileri deney grubu; 10-MF-A sınıfı öğrencileri de kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubunda 29 öğrenci, kontrol grubunda da 29 öğrenci bulunmaktadır.Uygulama sırasında deney grubunda öğrencilerle birlikte hazırlanan kavram haritaları ile öğretim yapılmış, öğretmen merkezli öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunda ise geleneksel yöntemlerle anlatım yapılmıştır.Çalışmanın sonunda her iki gruba da son test uygulanmıştır. Verilerin yüzde, frekans ve aritmetik ortalama değerleri hesaplanmıştır, tek yönlü varyans analizi ve çift yönlü varyans analizi yapılmıştır.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası ön test ve son test başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney grubu öğrencilerine çalışmanın başında ve sonunda kavram haritası ile ilgili tutum ölçeği uygulanmış, ön test ve son test tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.Yapılan çalışma sonucunda kavram haritası ile öğretim yapılan deney grubuyla kontrol grubu arasından başarı ve tutum bakımından deney grubunun lehine anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Kavram haritası destekli eğitimin öğrenci başarı ve tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.Anahtar Kelimeler; Kavram, Anlamlı Öğrenme, Kavram Haritaları, Başarı, Tutum, Küresel Isınma, Sera Etkisi, Ozon Tabakası, Asit Yağmurları.
Ankara çayı diyatomeleri üzerine bir araştırma
Ankara Çayı Diyatomeleri, Ekim 2005-Haziran 2006 tarihleri arasındaaraştırılmıştır. Belirlenen 6 örnek alma istasyonundan alınan epipelon, epifiton,epiliton ve plankton örnekleri incelenmiş ve Ankara Çayı'nda Bacillariophyceae'yaait 101 takson tespit edilmiştir. En çok tesbit edilen diyatomlar Navicula (21),Nitzschia (15), Cymbella (8), Fragilaria (7) ve Gomphonema (6) cinslerine aittir. Bucinslere ait türler çayda tespit edilen toplam diyatomların %56'sınıoluşturmaktadırlar.Anahtar Kelimeler: Ankara Çayı, Bacillariophyceae, Türkiye
Melen çayı (Düzce-Adapazarı) bentik algleri ve yoğunluğundaki mevsimsel değişim
Melen Çayı bentik alg florası, seçilen 6 istasyonda 2003 Mayıs ve2004 Ekim tarihleri arasında incelenmiştir. Çalışmanın içeriği dahaçok tür kompozisyonları ve organizma yoğunluklarındaki mevsimseldeğişim üzerinedir. Flora da Bacillariophyta, Cyanophyta,Euglenophyta, Chlorophyta ve Dinophyta bölümlerine ait toplam 241tür tespit edilmiştir. Tür çeşitliliği açısından Bacillariophyta veEuglenophyta grupları daha zengindir. Organizma yoğunluğubakımından ise Bacillariophyta grubu dominant, Cyanophyta üyelerisubdominanttır. Flora, mevsime bağlı olarak yaz ve sonbahar başındaartmış, kış aylarında azalmıştır. Bu değişmede ışık, akıntı hızı, tuzluluk,bulanıklık ve sıcaklık gibi fiziksel ve kimyasal faktörler büyük roloynamıştır.Bilim Kodu : 4010502Anahtar kelimeler : Melen Çayı, Alg, Mevsimsel DeğişimSayfa Adedi : 103Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Kazım YILDIZ
Liselerde çevreye karşı duyarlılığın oluşturulmasında çevre eğitiminin önemi
Bu araştırmada lise öğrencilerinin çevreye karşı duyarlılık derecelerinin, öğrencilerin çevreye karşı tutum ve duyarlılıklarında çevre eğitinıinin yerinin saptanması ile lise düzeyinde çevre eğitimi için neler yapılabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Ankara ili merkez ilçesindeki lise öğrencilerine bir değerlendirme anketi uygulanmıştır.Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel üç soru ile lise öğrencilerinin çevreye ve çevre sorunlarına karşı ilgilerini belirlemeyi amaçlayan sorular, ikinci bölümde çevre ile ilgili kavramlar bilgisi sorulan, üçüncü bölümde ise öğrencilerin çevre ve çevre sorunlarına karşı tutumlarım saptamayı amaçlayan bir tutum ölçeği yer almaktadır. Anket sorularına verilen cevaplar değerlendirilmiş, yüzde ve frekansları hesaplanarak veriler tablolaştınlmış ve bulgular yorumlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin çevreye karşı tutumlannm yaşlarına ve cinsiyetlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin tesbit edilmesi amacıyla "t" testi ve LSD testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin çevreye, çevre sorunlarına duyarlılıklarmm orta seviyede olduğu ve öğrencilerin kavram sorularına verdikleri yanıtların doğruluklarımn orta seviyede olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çevreye karşı tutumlanmn cinsiyete göre farklılık göstermediği yaşlara göre ise farklılığın görüldüğü ve öğrencilerin yaşlarının büyümesi ile çevreye karşı daha olumlu tutum sergiledikleri tesbit edilmiştir.
Çamlıdere Baraj Gölü kıyı bölgesi alglerinin mevsimsel değişimi
Çamlıdere Baraj Gölü algleri 21.10.1994 ile 20.12.1996 tarihleri arasında, seçilen üç istasyonda ayda bir kez alınan örneklerde araştırılmıştır. Çalışmanın içeriği daha çok tür kompozisyonları ve organizma yoğunluklarındaki mevsimsel değişim üzerinedir. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre tüm istasyonlardaki dört farklı habitatta (plankton, epipelon, epifiton, epiliton) toplam 574 tür teşhis edilmiş olup, bu türlerin % 73 gibi büyük bir çoğunluğu epipelona aittir. Tür çeşitliliği açısından Bacillariophyta ve Chlorophyta grupları daha zengindir. Organizma yoğunluğu bakımından ise Bacillariophyta grubu dominant olmuştur. Türlerin gelişimi üzerine özellikle ışık ve sıcaklığın etkisi yanında, yer yer besin tuzlarının da rolü büyüktür. Beklenen ilkbahar çoğalmaları daha çok Mayıs aylarında gözlenmiştir. Yaz aylarındaki organizma yoğunluğundaki azalmalar sınırlı kalmıştır ve daha çok ipliksi formlarla, bağımlı alglerin yoğunluklarındaki artışlar sözkonusudur. En fazla organizma yoğunlukları sonbaharda gözlenmiştir. Kış aylarındaki organizma yoğunluğu düşük olmuştur. Çamlıdere Baraj Gölü pH'sı 6,4 ile 8,3 arasında değişen, hafif alkali özelliktedir. Göl morfometrik ve edafik faktörler açısından mesotrofik olarak yorumlanabilir.
Chlorella vulgaris beijerinck, 1890'ın tatlısu birikintilerinden izolasyonu ve laboratuvar ortamında üretilme şartlarının araştırılması ve fizyolojileri
Bu araştırmada tatlısu birikintilerinde yaygın olarak bulunan, tek hücreli bir yeşil alg olan Chlorella vulgaris türünün üreme durumları ve yetişme koşulları araştırılmıştır. Çalışmada değişik su birikintilerinden toplanan örnekler üzerinde çeşitli besi ortamları kullanılarak, hangi ortamın daha iyi sonuç verdiği, hücre sayıları ve biyomas ağırlıkları bakımından tespit edilmiştir. Işık, pH, kültürlere hava verilmesi fiziksel bir etmen olarak, kültürlerin gelişimini etkilemiştir. 6 değişik besi ortamı kültürlerin yetiştirilmesinde denenmiştir. Hücre sayısı bakımından en iyi gelişme Üreli Chlorella besi yerinden elde edilirken, biyomas ağırlığı bakımından Knop besiyerinde en yüksek verim alınmıştır. Ucuz ve doğal bir besin kaynağı olarak maden suları denenmiştir. 4 değişik yerden alınan maden sularından hücre sayıları bakımından ve biyomas ağırlığı bakımından en yüksek değer Bursa Özkaynak maden suyundan elde edilmiştir. Chlorella vulgaris'in 100, 200, 500, 1000, 2000 ve 4000 mL'lik üretimleri yapılmıştır. Bu kültürlerden klorofil-a, protein, yağ, selüloz ve karbonhidrat analizleri yapılmıştır. Protein analizlerinde en yüksek değer Gazi Rektörlük havuzunda tespit edilmiştir. Kullanılan besi ortamı muhtevasına göre hücre içindeki protein ve yağ miktarı değiştirilebilir ibaresinden hareketle 3 besi yerinde Rektörlük havuzu suşları tekrar yetiştirilmiş ve sonuçta Üreli Chlorella ortamı kullanılan kültürlerin protein verimini arttırdığı, hücrelerdeki yağ oranını ise Pratt besi ortamının arttırdığı bulunmuştur. Işık ve sıcaklığın gelişimi olumlu yönde etkilediği yapılan deneyler ile gösterilmiştir.