Theses supervised by Prof. Dr. Kerim Gündoğdu
11 theses · Aydın Adnan Menderes University
Animasyon destekli değerler eğitimi programının akademik başarıya, derse ve bilişim değerlerine yönelik tutuma ve kalıcılığa etkisi
Bu araştırmanın amacı; animasyon destekli değerler eğitimi programının akademik başarıya, derse ve bilişim değerlerine yönelik tutuma ve kalıcılığa etkisini incelemektir. Araştırma karma yöntem esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel kısmı, deney, kontrol ve plasebo gruplu, ön test, son test, kalıcılık ve kalıcılığı izleme testi içeren yarı deneysel desenli modeldir. Araştırmanın nitel kısmında ise durum çalışması esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Aydın ili sınırları içerisinde bulunan bir meslek lisesinin bilişim teknolojileri alanı 11. sınıfında eğitim gören ve başarı düzeyi "orta" seviyede olan üç şubesi oluşturmuştur. Çok aşamalı küme örnekleme yöntemiyle belirlenen üç sınıftan biri kontrol, biri deney ve biri de plasebo grubu olarak atanmıştır. Araştırmada, deney grubunda ortaya çıkabilecek değişmenin uygulanacak olan animasyon destekli değerler eğitimi programından kaynaklandığını ortaya koymak amacıyla kontrol grubunun yanı sıra plasebo grubuna da yer verilmiştir. Araştırmacı, her üç grupta da öğretim programını kendi yürütmüş ve gruplarda öğretimin yürütülmesi sekiz hafta sürmüştür. Deney grubuna animasyon destekli değerler eğitimine dayalı program uygulanırken, kontrol grubu güncel öğretim programında devam etmiş ve plasebo grubuna ise güncel öğretim programındaki konular kavram karikatürü ile desteklenerek uygulanmıştır. Programların uygulanması öncesinde başarı ön test ve tutum ön test, uygulama bitiminde başarı son test ve tutum son test, son testlerin uygulanmasından iki ay sonra kalıcılık testi, kalıcılık testinden iki ay sonra da kalıcılığı izleme testi gruplara uygulanmıştır. Ayrıca programın uygulanmasından sonra öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Araştırmada, nicel veriler ölçme araçlarıyla (grafik ve animasyon dersi başarı testi, grafik ve animasyon dersine yönelik tutum ölçeği, bilişim etiği değerlerine yönelik tutum ölçeği, ikilem durum formları), nitel veriler ise hem ikilem durum formları hem de yarı-yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde, gruplar arası farklılıkları belirlemek için tek yönlü ANOVA ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmış ve veriler SPSS 23.00 programıyla analiz edilmiştir. İkilem durum formlarının nicel kısmında, deney, plasebo ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin programda yer alan değerlere ilişkin ön test ve son test puan ortalamalarının karşılaştırılması için ikili gruplar arasında Mann-Whitney U Testi, grupların tekrarlı ölçümlerinin karşılaştırılması için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; uygulama süreci sonunda, hem grafik ve animasyon dersi akademik başarı, hem derse yönelik tutum hem de bilişim etiği değerlerine yönelik tutum puanları bakımından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, öğrenciler derste animasyon kullanımının, dersi eğlenceli hale getirdiği, öğrenmeyi kolaylaştırdığı, bilgileri kalıcı hale getirdiği konusunda görüş bildirmişlerdir. Ayrıca öğrenciler günümüzde bilişim etiği değerlerinin önemini ve bu değerlerin öğretiminin gerekliliğini belirtirken, animasyon hazırlama sürecinde yaparak ve yaşayarak öğrenmenin değerlerin içselleştirilmesi bakımından önemli olduğunu vurgulamışlardır. Sonuç olarak, animasyon destekli değerler eğitimi programının grafik ve animasyon dersi akademik başarısına, derse ve bilişim etiği değerlerine yönelik tutuma olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak öğretmenlere, dersleri animasyon destekli olarak işlemeleri, öğrencilere eksik olduğu konularda animasyon hazırlama ödevi vermeleri ve derslerde günlük hayattan örnekler vererek bilişim etiği değerleri hakkında öğrencileri bilgilendirmeleri önerilebilir.
Lise öğrencilerinin Almanca öğrenmede özerk öğrenme düzeylerinin, motivasyonlarının ve öğrenme stillerinin incelenmesi
Seçmeli Almanca dersleri ortaöğretim programlarında diğer dillere göre daha geniş biçimde yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin seçmeli Almanca öğrenmede özerk öğrenme düzeylerinin, motivasyonlarının ve öğrenme stillerinin incelenmesidir. Nicel ilişkisel (korelasyonel) tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmanın çalışma evrenini Aydın ilinde bulunan tüm ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Aydın ilinde bulunan farklı lise türlerinde 9-10-11-12. sınıflarda eğitim gören ve Almanca dersini seçen lise öğrencileri ise örneklem grubunu oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öğrencilere 'Öğrenme Stilleri Envanteri, Dil Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği, Dil Öğrenmeye Yönelik Güçlük Ölçeği ve İkinci Yabancı Dil Olarak Almanca Dersine Yönelik Özerk Öğrenme Ölçeği' olmak üzere dört farklı ölçme aracı tamamen gönüllülük esasına göre uygulanmıştır. Öğrencilerin öğrenme stilleri ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Öğrencilerin öğrenme stilleri ile onların bölümleri arasında anlamlı ilişki yoktur. Öğrencilerin öğrenme stilleri ile sınıf düzeyleri arasında anlamlı ilişki vardır. İlgi, istek ve uygulama alt boyut puanlarına bakıldığında bu durum dil öğrenme güçlüğü çeken aileler lehinedir. Bölüm/alan değişkenine göre ADÖGÖ bulguları karşılaştırıldığında eşit ağırlık ve sayısal bölüm öğrencilerinin bölüm seçmeyen öğrencilere göre dil öğrenmede daha az güçlük yaşadıkları belirlenmiştir. Ayrıca ailede herhangi bir yabancı dil bilenin bulunmasının dil öğrenmede özgüven alt boyutunda anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen araştırmada özerk öğrenme ve başarı yönelimleri kavramlarının birbiri ile ilişkili oldukları tespit edilmiştir. Özerk öğrenme alt boyutları olan 'bağımsız öğrenme ve ders çalışma' alışkanlıkları düzeylerinin başarı yönelimleri düzeyini olumlu yönde yordadığı tespit edilmiştir.
Öz düzenleyici öğrenmeyi teşvik etme ile yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkı arasındaki ilişki
Nicel yaklaşıma sahip ilişkisel tama modeline sahip bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin öz düzenleyici öğrenmelerini ne düzeyde teşvik ettiklerinin ve bu teşvik düzeylerinin öğrencilerde yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerine katkısı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma evrenini Aydın ili, Efeler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokullarda çalışan ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 480 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Ercoşkun ve Gündoğdu (2017) tarafından geliştirilen Öz Düzenleyici Öğrenmeyi Teşvik Ölçeği, Yenilmez ve Yolcu (2007) tarafından geliştirilen Öğretmen Davranışlarının Yaratıcı Düşünme Becerilerinin Gelişimine Katkısı Anketi ve Semerci (1998) tarafından geliştirilen Kritik Düşünme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t testi, ANOVA, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Spearman Sıra Farkları korelasyon testi ve regresyon testleri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin öz düzenleyici öğrenmeyi teşvik etme durumları öğrenim türü değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Bunun yanında, öğrencilerde yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimine katkı durumları mesleki deneyim değişkenine bağlı olarak anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Bu teşvik mesleki deneyim, mezun olunan kurum ve öğrenim türü değişkenine göre eleştirel düşünme becerilerinin gelişimi bağlamında anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Bunun yanı sıra öz düzenleyici öğrenmenin alt boyutları arasındaki ilişkinin yüksek; eleştirel düşünme ile öz düzenleyici öğrenme ve alt boyutları arasındaki ilişkinin orta; eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme arasındaki ilişkinin orta, yaratıcı düşünme ile öz düzenleyici öğrenme ve alt boyutları arasındaki ilişkinin ise zayıf olduğu görülmektedir. Ayrıca regresyon testi sonuçlarına göre öz düzenleyici öğrenmenin eleştirel düşünmeyi anlamlı bir biçimde yordadığı da tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öz Düzenleyici Öğrenmeyi Teşvik, Öz Düzenleme, Yaratıcı Düşünme, Eleştirel Düşünme, Sınıf Öğretmenleri.
Basamaklı öğretim programının İngilizce dersi öğrenci başarısına, tutumuna, öz düzenlemesine ve kalıcılığa etkisi
Bu araştırmanın amacı basamaklı öğretim programın İngilizce dersi öğrenci başarısına, tutumuna, öz düzenlemesine ve öğrenmede kalıcılığa etkisini incelemektir. Karma desene göre gerçekleştirilen araştırmanın nicel kısmında deney ve kontrol grubuna ön test, son test, kalıcılık testleri uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında yarı yapılandırılmış görüşme formları ve öğrenci yansıtıcı günlükleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Aydın il sınırları içerisinde bulunan çok programlı bir Anadolu lisesinde öğrenim gören iki 10. sınıf şubesinden oluşturulmuştur. Gruplar, iki sınıftan biri deney; biri kontrol grubu olarak seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada deney grubuna İngilizce dersinde basamaklı öğretim programı uygulanırken, kontrol grubuna güncel öğretim programı uygulanmıştır. Her iki grubun öğretim sürecinin araştırmacı tarafından yürütüldüğü dersler sekiz hafta boyunca sürmüştür. Araştırmada, nicel verilerin elde edilmesine yönelik olarak 10.sınıf İngilizce dersi başarı testi, İngilizceye yönelik tutum ölçeği, İngilizce öğretiminde öz-düzenleme stratejileri ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilere yönelik olarak da öğrenci yansıtıcı günlükleri ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Uygulamaya başlamadan önce başarı, tutum ve öz düzenleme ön testleri; uygulamanın bitiminden sonra başarı, tutum ve öz düzenleme son testleri ve uygulamadan yaklaşık iki ay sonra da başarı, tutum ve öz düzenleme kalıcılık testleri uygulanmıştır. Uygulama süresince öğrencilerden günlük notlar tutmaları istenilmiştir. Uygulamadan sonra da öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi ve Mann-Whitney U testleri kullanılarak gruplar arasındaki farklılıklar belirlenmiş ve verilerin analizinde istatistik paket programı kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, 10. sınıf İngilizce dersi başarı testi ve öz düzenleme stratejileri ölçeği öntest puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır; grupların sontest ve kalıcılık test puanları karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. İngilizceye yönelik tutum ölçeği puanlarında ise iki grup arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencilerin tutukları günlük notlar ve yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, basamaklı öğretim programıyla öğrencilerin derse yönelik güvenlerinin arttığı, derste eğlendikleri, kendilerini daha rahat hissettikleri ve dersi daha çok sevdikleri görülmüştür. Ayrıca bu uygulamaların diğer derslerde de yapılması öğrenciler tarafından istenmiştir. Sonuç olarak, basamaklı öğretim programının İngilizce dersi akademik başarısına ve İngilizce öğretimde öz düzenleme becerileri stratejilerine olumlu yönde etki etmiştir. Basamaklı öğretim programının öğrencilerin derse aktif katılımını sağladığı, öğrenme süresince öğrencilere etkinlikleri seçme ve planlama fırsatı verdiği ve öğrencilerde öz güven oluşturduğu için tüm uygulayıcılara ve öğretmenlere derslerinde kullanmaları önerilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Basamaklı öğretim programı, İngilizce dersi, öz düzenleme
7. sınıf Türkçe dersinde ayrılıp birleşme tekniği (Jigsaw) kullanımının öğrencilerin tutum, erişi, öz-düzenleme becerileri ve bilginin kalıcılığına etkisi
Araştırmanın amacı 7. sınıf Türkçe dersi dil bilgisi konularından "Fiilde Yapı" konusunda ayrılıp birleşme IV tekniği kullanımının öğrencilerin erişilerine, öz-düzenleme becerilerine, derse yönelik tutumlarına ve öğrenmelerinin kalıcılığına etkisini incelemektir. Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Aydın ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Murat-İrem Delgen Ortaokulu 7. sınıf öğrencileri arasından belirlenen 36 öğrenci ile gerçekleşmiştir. Çalışma, ön-test-son-test kontrol gruplu yarı deneysel desendedir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucu oluşturulmuştur. Ayrıca öğrencilerden veri elde etmek için Türkçe dersine yönelik tutum ölçeği ve algılanan öz-düzenleme becerileri ölçeğinden yararlanılmıştır. Son olarak kalıcılık hakkında bilgi edinmek amacıyla öğretimden altı hafta sonra öz-düzenleme becerileri ölçeği, Türkçe dersine yönelik tutum ölçeği ve bütün ölçme araçları uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. İstatistiksel verilerin çözümlenmesi ile deney ve kontrol gruplarının başarı testi puanları, derse yönelik tutumları ve öz-düzenleme becerileri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark görülmüştür. Bu sonuçlara göre Ayrılıp Birleşme Tekniğinin öğrencilerin erişilerine, derse yönelik tutumlarına, öz düzenleme becerilerine ve kalıcılığa önemli ölçüde katkısı olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: ĠĢbirlikli Öğrenme, Ayrılıp BirleĢme, Tutum,Kalıcılık, Dil Bilgisi
Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi (BÖTE) öğrencilerinin web pedagojik içerik bilgisi, program yaklaşımları ve öz düzenleme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmada Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) öğrencilerinin web pedagojik içerik bilgisi, program yaklaşımları ve öz düzenleyici öğrenme beceri düzeylerinin, aralarındaki ilişkilerin ve öz düzenleyici öğrenme becerilerinin anlamlı yordayıcılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde nicel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'deki ADIM Üniversitelerinden Adnan Menderes Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BÖTE bölümüne devam eden toplam 458 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Lee ve Tsai (2010) tarafından geliştirilen ve Horzum (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Web Pedagojik İçerik Bilgisi Ölçeği", Cheung ve Wong (2002) tarafından geliştirilen ve Eren (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Program Yönelimleri Envanteri" ve Turan (2009) tarafından geliştirilen "Öz Düzenleyici Öğrenme Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi için frekans, yüzde, aritmetik ortalama, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Spearman Sıra Farkları korelasyon testi ve yol analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucu BÖTE öğrencilerinin web pedagojik içerik bilgisi, program yaklaşımları ve öz düzenleyici öğrenme becerileri düzeylerinin cinsiyet, öğrenim görülen üniversite, sınıf ve mezun olunan lise türü değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaştığı; alt boyutlar arasında düşük, orta ve yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan yol analizi sonuçlarına göre BÖTE öğrencilerinin akademik ve teknolojik program yaklaşımlarının web tabanlı öğretime yönelik tutumlarını anlamlı şekilde yordadığı; program yaklaşımlarının ve web tabanlı öğretime yönelik tutumlarının da öz düzenleyici öğrenme becerilerini anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: BÖTE Öğrencileri, Web Pedagojik Ġçerik Bilgisi, Program YaklaĢımları, Öz Düzenleyici Öğrenme Becerileri, Yol Analizi
Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, bilişsel esneklikleri ve bilgisayarca düşünme becerilerinin incelenmesi
Bu nicel ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, bilişsel esneklikleri ve bilgisayarca düşünme becerileri, bu değişkenler arasındaki ilişki ve bu ilişkilerin yordayıcılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi birinci ve dördüncü sınıfta öğrenimine devam eden 675 öğrenci ile bu fakültede Pedagojik Formasyon eğitimi alan 443 öğrenci olmak üzere, toplam 1118 öğrenci bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Diker (2009) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği", Dennis ve Vander-Wal (2010) tarafından geliştirilen, Sapmaz ve Doğan (2013) tarafından doğrulayıcı faktör analizi yapılarak Türkçeye uyarlanan "Bilişsel Esneklik Envanteri", Korkmaz, Çakır ve Özden (2017) tarafından geliştirilen "Bilgisayarca Düşünme Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 23.0 veri analiz programı kullanılmış, Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri yapılmıştır. Bulgulara göre, öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, bilişsel esneklikleri ve bilgisayarca düşünme becerileri; cinsiyet, sınıf ve mezun oldukları lise türü değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Kadınların, erkek öğretmen adaylarına göre yaşam boyu öğrenmeye yönelik eğilimleri daha yüksekken, bilişsel esneklik düzeylerinde erkekler lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Ayrıca pedagojik formasyon eğitimi alan öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve bilişsel esneklikleri, eğitim fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarına kıyasla daha yüksek düzeydedir. Bilgisayarca düşünme becerileri alt boyutlarından eleştirel düşünme ve algoritmik düşünme erkek öğretmen adayları yönüne, yaratıcılık alt boyutunda ise kadın öğretmen adayları lehine daha yüksektir. Öğretmen adaylarının sınıf düzeyleri arttıkça, yaşam boyu öğrenme eğilimleri, bilişsel esneklikleri ve bilgisayarca düşünme becerileri de artmaktadır.
Ters yüz öğrenmeye dayalı öğretim programının öğretmen adaylarının akademik başarısına ve 21. yüzyıl öğrenme becerilerine etkisi
Bu çalışmanın amacı Ters Yüz Öğrenme Modeline (TYÖM) dayalı olarak hazırlanmış Öğretim İlke ve Yöntemleri (ÖYT) dersinin öğretmen adaylarının akademik başarı düzeyleri, eleştirel düşünme eğilimleri, iletişim becerileri, dijital okuryazarlık becerileri ve işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumları üzerindeki etkisini incelemektir. Aynı zamanda araştırmaya katılan öğretmen adaylarının uygulanan modele ilişkin görüşlerinin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin eş zamanlı olarak kullanıldığı iç içe geçmiş karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda Solomon dört gruplu araştırma deseni, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 akademik eğitim-öğretim yılının güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesindeki Fen Bilgisi, İlköğretim Matematik, İngilizce ve Türkçe Öğretmenliği anabilim dallarında öğrenim gören 2. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği", "İletişim Becerileri Ölçeği", "Dijital Okuryazarlık Becerileri Ölçeği", "İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği" "Ters Yüz Öğrenmeye Yönelik Öğrenci Görüşleri Anketi", "Akademik Başarı Testi" ve "Görüşme Formu" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre TYÖM'nin uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin akademik başarıları, eleştirel düşünme eğilimleri, iletişim becerileri ve dijital okuryazarlık becerilerine ilişkin elde ettikleri puanlarda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artış olduğu görülmüştür. Deney gruplarının akademik başarı son test puanları kontrol gruplarından istatisitiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Bununla birlikte, deney-1 grubunun iletişim becerileri son test puanlarının her iki kontrol grubundan da yüksek bulunmuştur. Her iki deney grubunun dijital okuryazarlık düzeylerinin kontrol-2 grubundan anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Deney grubunda yer alan öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler kodlanmış ve temalaştırılmıştır. Buna göre, öğrencilerin TYÖM'ye ilişkin görüşleri dört ana tema ve onların altında yer alan 19 alt tema şeklinde sunulmuştur. Öğrenciler, TYÖM'nin akademik başarıyı ve kalıcılığı artırdığını belirtirken, aynı zamanda modelin öğrendiklerini uygulama fırsatı sunduğunu ifade etmişlerdir. Son olarak, öğrenci görüşlerine göre deneysel uygulamanın öğrencilerin eleştirel düşünme, iletişim ve işbirliği becerilerini geliştirmeye katkı sunduğu görülmüştür.
Yabancı dil konuşmayı etkileyen faktörlere ilişkin bir durum çalışması
Bu araştırmanın amacı bir özel ve bir devlet okulunda öğrenim gören beşinci sınıf öğrencilerinin İngilizce dilini konuşmalarını etkileyen, beraberinde getirdiği faktörlerin öğrenciler, veliler ve öğretmenlerin bakış açısından resmi ve örtük program bağlamında incelenmesidir. Bu amaçla Muğla'nın Milas ilçesinde mevcut bulunan bir devlet ve bir özel okulda öğrenim görmekte olan beşinci sınıf öğrencileri, bu öğrencilerin velileri ve İngilizce öğretmenleriyle bu çalışma yürütülmüştür. 2018 yılında yenilenen eğitim programından kaynaklanan ve İngilizce konuşmaya etki eden durumların ve bununla beraber "programın dışında kalan" faktörlerin tespit edilmesi üzerinde durulmuş ve bu konularla ilgili kapsamlı verilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Durum çalışması kullanılarak yürütülen bu araştırmada yanıt aranan sorulara yönelik elde edilen bulgular resmi ve örtük program kapsamına giren durumlar açısından değerlendirilmiştir. Nitel veriler elde edilirken "maksimum çeşitlilik" sağlaması açısından iki farklı sosyo-ekonomik düzeyde okuldan sekiz öğretmen, 16 öğrenci, sekiz veli ve iki uzman olmak üzere toplamda 34 kişi ile görüşülmüştür. Ayrıca doküman incelemesi yapılarak yeni ve eski eğitim programları arasındaki farklara değinilmiştir. Analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılmış ve dört katılımcı grubundan; yöntem ve teknikler, öğretim programı, İngilizce diline maruz kalma, bireysel farklılıklar, öğretmen yeterliliği, materyal etkinliği, örtük faktörler, dil öğrenme farkındalığı, ders dışı etkinlikler, öğretmen etkisi, etkin dil öğrenme ortamı, günlük hayatta kullanma olmak üzere toplamda 12 farklı temaya ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda yeni öğretim programı (2018) öğretmenler tarafından İngilizce konuşma becerileri açısından etkili ve yeterli bulunmuştur. Ayrıca özel okul öğretmenlerinin merkezden verilen ek bir programla daha etkili bir İngilizce eğitimi sunduğu sonucu elde edilmiştir. İngilizce konuşmaya etki eden program dışındaki faktörler olarak öğretmen etkisi, akran zorbalığı, öğrencilerin yabancı dile karşı ilgisi, öğrencilerin yaşadıkları sosyo-ekonomik çevre ve öğrencilerin bireysel farklılıkları gibi bulgular elde edilmiş ve temalar içerisinde yorumlanmıştır. Çalışmanın sonunda program geliştirenlere, öğretmenlere MEB'in sağlamış olduğu eğitim programının daha etkili bir biçimde uygulanabilmesi üzerine çalışmalar yapmaları, güncel araştırmaları takip etmeleri üzerine, sınıf ortamında İngilizce dilini günlük hayatta kullanmaya yönelik aktivite çeşitlerini arttırmalarını ve öğrencilerin konuşma kaygılarını yenmelerini desteklemeleri hususunda önerilerde bulunulmuştur.
Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı, Aydın ili Efeler ilçesinde görev yapmakta olan öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Aydın ili Efeler ilçesinde görev yapmakta olan 364 öğretmen oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı nicel türdeki bu araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Öğretmenlerin Program Okuryazarlıkları Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizi için betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin program okuryazarlık toplam puanlarının ve alt boyutlarına ilişkin ortalama puanların mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Öğretmenlerin program okuryazarlık toplam puanları ile bilgi ve beceri alt boyutlarına ilişkin ortalama puanların hem çalışılan okul türüne hem de branşa göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin program okuryazarlık toplam puanlarının cinsiyete ve mezun olunan kuruma göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarının ve alt boyutlarına ilişkin ortalama puanların mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimi toplam puanlarının cinsiyete, mezun olunan kuruma, okul türüne ve branşa göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Ek olarak öğretmenlerin program okuryazarlıkları ve eleştirel düşünme eğilimi arasında orta seviyeli ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Uygulanan regresyon modelinin anlamlı olduğu ve öğretmenlerin program okuryazarlıklarının eleştirel düşünme eğilimindeki varyansın %29,3'ünü açıkladığı tespit edilmiştir.
Özel eğitim meslek okulu sosyal hayat dersi öğretim programının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, 2022 yılında güncellenen Özel Eğitim Meslek Okulu Sosyal Hayat Dersi Öğretim Programı'nın, Demirel'in Analitik Program Değerlendirme Modeli (DAPDEM) çerçevesinde değerlendirmektir. Doğası itibariyle nitel betimsel bir araştırma olarak desenlenen çalışmada özel eğitim öğretmenleri, öğretim üyeleri, RAM uzmanları ve veliler olmak üzere dört paydaş grubunun görüşlerine başvurulmuştur. Veri çeşitliliği sağlanarak programın farklı boyutları çok yönlü olarak incelenmiş ve elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular, programın kuramsal yapısı, içerik düzeni ve hedef–içerik uyumu bakımından güçlü bir çerçeve sunduğunu göstermektedir. Programın yaşam becerileri odaklı yaklaşımı, öğrencilerin öz güven kazanması, toplumsal kurallara uyum sağlaması, bağımsız yaşam ve sosyal iletişim becerilerinin gelişimini desteklemektedir. Öğrencilerin selamlaşma, yardım isteme, toplu taşıma kullanma, alışveriş yapma ve uygun sosyal davranış geliştirme gibi günlük yaşam becerilerinde belirgin ilerlemeler kaydettiği görülmüştür. Bu gelişimin hem aileler hem öğretmenler tarafından gözlemlenmiş olması, programın pratik yaşam aktarımı açısından etkili olduğuna işaret etmektedir. Buna karşın, programın hedef yapısında bazı sınırlılıklar tespit edilmiştir. Hedeflerin ağırlıklı olarak bilişsel alana odaklanması, duyuşsal ve psikomotor becerilerin yeterince temsil edilmemesi ve bazı hedeflerin soyut düzeyde kalması uygulamada güçlükler yaratmaktadır. İçerik boyutunda ise dijital yaşam becerileri, çevrim içi güvenlik ve sosyal medya kullanımı gibi çağdaş konuların sınırlı yer aldığı görülmektedir. Öğretme–öğrenme sürecinde somut materyallerin yetersizliği, ders süresinin sınırlılığı ve uygulama rehberliğinin eksikliği öne çıkan sorunlardır. Ölçme–değerlendirme süreçlerinin ağırlıklı olarak bilişsel performansa dayalı olması, duyuşsal ve psikomotor gelişimin izlenmesinde eksiklik oluşturmaktadır. Programın kuramsal gücü korunmakla birlikte; öğretmen desteği, materyal zenginliği, dijital içerik entegrasyonu ve alternatif değerlendirme araçlarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Uygulamaya dönük hizmet içi eğitimler, örnek etkinlilerin geliştirilmesi ve programın BEP ile entegrasyonunun güçlendirilmesi genel öneriler arasında yer almaktadır.