Theses supervised by Prof. Dr. Hüseyin Özgen
17 theses · Çukurova University
Kurum kültürü ve liderlik: Kurum kültürüne uygun etkin lider davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
Anket ve sayısal olmayan veri toplama yöntemleri kullanılarak Türkiye'deki büyük bir kamu kuruluşunda yürütülen bu çalışmada, kurum kültürü ve etkin lider davranışları ile, aralarındaki ilişkiler araştırılmaktadır. Sayısal verilerin analizi sonucunda; kurum kültürünün liderler gözündeki mevcut ve arzulanan durumları ile kuruma özgü etkin lider davranışları ortaya konulmaktadır. Araştırma sonuçları, güç mesafesi ve belirsizlikten kaçınmanın yüksek olduğu kurumda genel olarak, liderlerin; yüksek değere sahip kurum/grup odaklı toplumculuk ve toplum odaklı toplumculuk boyutlarına ilişkin uygulamalarda negatif; düşük değere sahip gelecek odaklılık, insan odaklılık ve performans odaklılık boyutlarına ilişkin uygulamalarda ise pozitif yönde değişiklikler istediğini ortaya koymaktadır. Kurum kültürünün -güç mesafesi ve girişkenlik hariç- diğer boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler görülmektedir. Arzulanan kültür boyutlarından gelecek odaklılık, insan odaklılık, performans odaklılık, toplum odaklı toplumculuk ve grup/kurum odaklı toplumculuk boyutları ile lider özelliklerinden "olumlu lider davranışları"olarak tespit edilenler arasında anlamlı ve pozitif; "olumsuz lider davranışları" ile ise negatif ilişkiler görülmektedir. Kurumda etkin olabilecek liderlik özellikleri, ikisi temel olmak üzere dokuz faktör altında toplanmaktadır. Bunlardan "takım odaklı, dinamik, vizyon sahibi ve dürüst" liderler ile "düzenli, cesaretlendirici, birleştirici ve sakin" olanların kurumda daha "etkin lider" olabileceği anlaşılmaktadır. Araştırma sonucunda; "kurumsal uygulamalarda değişiklik gereken alanlar" ile kurumun lider eğitim programlarına dahil edilebilecek "etkin lider davranışları" ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kültür.kurum kültürü, etkin, liderlik, lider davranışları, GLOBE, kamu kuruluşu, liderlik özellikleri.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerde rekabet stratejileri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde izleyebilecekleri rekabet stratejilerinin geliştirilmesi üzerine bir araş
m ÖZET KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE REKABET STRATEJİLERİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE FAALİYET GÖSTEREN KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN AVRUPA BİRLİĞİ'NE UYUM SÜRECİNDE İZLEYEBİLECEKLERİ REKABET STRATEJİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Doğan ÜNLÜCAN Doktora Tezi, İşletme Bölümü Danışman: Prof. Dr. Hüseyin ÖZGEN Haziran 2004, 255 sayfa Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC), hemen hemen her sektöründe faaliyet göstermelerinden dolayı, ekononıinin kalkınması ve ülke refahının artırılmasında önemli yere sahiptirler. Ambargolar ve KKTC'nin ada ülkesi olması KOBİ'lerin birçok sorunla karşılaşmasına neden olmaktadır. Bu sorunların en aza indirilebilmesi ve Avrupa Birliği (AB) sürecinde rekabet edebilecek işletmelerin yaratılması, ancak uygun rekabet stratejüerinin uygulanmasıyla gerçekleşebilecektir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, KKTC'de faaliyet gösteren KOBİ'lerde rekabet avantajı ile ilgili verileri toplamak ve bu işletmelerin izleyebilecekleri rekabet stratejileriyle ilgili öneriler sunma olarak belirlenmiştir. Araştırmanın uygulama alam kapsamında KKTC Sanayi Odasına bağlı KOBİ' ler seçilmiştir. Araştırma kapsamındaki KOBÎ'lerin rekabet avantajı yaklaşrrmnda nerede oldukları, bu işletmelerin güçlü ve zayıf yönlerinin neler olduğu belirlenmiş, ileride ortaya çıkabilecek sorunların önüne geçilebilmesi için yapılması gerekenlere de işaret edilmiştir. Araştırmada, anket yöntemi kullanılmış olup, araştırmadan elde edilen bulgular SPSS 10.1 paket programıyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda, rekabetle ilgili saptanan eksiklikler ile bu eksik uygulamaların giderilebilmesi ve rekabet stratejilerinin en iyi şekilde uygulanabilmesi amacıyla birtakım önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Küçük ve Orta Ölçekli İşletme, Rekabet, Rekabet Avantajı, Avrupa Birliği.
İşletmelerde eğitim ve geliştirme: Bir holdinge bağlı sanayi işletmelerindeki uygulamalara yönelik bir araştırma
Çağımızda yaşanan hızlı teknolojik değişim ve gelişmeler ve bilgiye duyulan ihtiyaç nedeniyle, işletmeler, sürekli olarak kendilerim yenilemek, kendilerine bir yön, bir hedef belirlemek ve böylece içinde bulundukları rekabet ortamında varlıklarım devam ettirmek durumunda kalmaktadırlar. Ancak, işletmelerin varlıklarım devam ettirebilmeleri için sadece iyi teknolojilere sahip olmaları yetmemekte aynı zamanda belirli niteliklere sahip yöneticilere de ihtiyaç duyulmaktadır. Bu noktadan hareketle, bu çalışmada yönetici ve yönetim kavramlarının üzerinde durulmasının yanı sıra yönetici eğitimi ve gelişimi, bu eğitim ve gelişim ihtiyacının saptanması, eğitim programlarının planlanması ve yönetilmesi konularına da değinilmiştir. İşletmelerin yaşama ve gelişme güçleri, nitelikli yöneticilerin varlığı ile doğru orantılıdır. Yönetim kavramı, yönetim süreci, yönetim sürecinin özellikleri, yönetim düşüncesinin evrimi ve yönetici kavramları, yöneticilik ile liderlik kavramları arasındaki farklar, üzerinde durulması gereken başlıca konulardır. İşletmelerin hedefe ulaşmada bir araç olmalarından hareketle, istenilen hedefe ulaşılması bir anlamda o işletmedeki yönetim sürecine ve bu süreçte yer alan yöneticilerin gerekli yöneticilik becerilerine sahip olmalarına bağlı olmaktadır. İstenilenIV niteliklere sahip yöneticilerin yetiştirilmesi için işletmelerdeki eğitim programlarının planlanması, eğitim planlamasında yaşanan süreçler ve uygulanacak yöntemler, uygulanan eğitim fâaliyetleri sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi, yukarıda belirtilen düşünce doğrultusunda ele alınması gereken öncelikli noktalan oluşturmaktadır. Yönetici eğitimindeki temel hedeflerden biri olan yüksek nitelikli profesyonellerin yetiştirilmesi konusunda sadece teorik bilgilere bağlı kalmak yerine uygulamadan da örnekler verilmesi yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda, bir holdinge bağlı sanayi işletmelerinde uygulanmakta olan eğitim ve geliştirme uygulamalarından örnekler ve bu eğitim programlarının değerlendirilmesi hususuna ilişkin bilgiler aktarılmıştır. Verilen eğitimler sonucunda yönetici eğitimi ve geliştirme politika ve uygulamalarının sözkonusu işletmelerin gelişim ve değişimlerine olan etkilerinin belirlenmesine yönelik araştırma yapılması gereği de doğmaktadır. Her düzenlenen eğitim faaliyeti sonunda, eğitim faaliyetinin değerlendirilmesine ilişkin bir form katılımcılara verilerek bu formlardan elde edilen bulgular doğrultusunda istatistiksel veriler elde etme yoluna gidilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada hedeflenen husus günümüz işletmelerinin rekabetçi bir ortamda ayakta kalma ve sürekli değişen ve gelişen bir iş ortamına ayak uydurmaları için ihtiyaç duyduktan nitelikli yöneticilerin eğitilmesi faaliyetlerinin incelenmesidir. İşletmenin hedefine ulaşmasında verilen eğitimlerin değerlendirilmesi ve bu değerlendirmelerden bir takım veriler elde edilmesi de aynca ele alınan ve üzerinde önemle durulan bir konu olmaktadır. Anahtar Kelimeler: 1. Eğitim 2. Geliştirme 3. Eğitim Semineri 4. Eğitim Değerlendirmesi 5. Sanayi İşletmeleri
Hücresel üretim sistemi ve bir sanayi işletmesinde uygulaması
ÖZET Grup teknolojisinin uygulaması olan Hücresel Üretim Sistemi parti tipi üretim yapan firmaların verimliliğini arttırabilir. Hücresel üretimde benzer parça-makinalar parça/makina hücrelerini oluşturmak amacıyla kümelendirilir.Bu yaklaşımın tasarımındaki ilk ve en önemli adım parça ailelerinin ve makina hücrelerinin etkin bir şekilde oluşturulmasıdır. Bundan sonra iş akışını basitleştirmek amacıyla makina hücrelerine uygun bir yerleşim düzeni yapılmalıdır.Hücresel üretim sisteminin tasarım prosesi stratejik, örgütsel ve işlevsel kapsamda karşılıklı etkileri düşündüğünden oldukça karmaşıktı». Buamaçla, hücresel üretim sisteminde parça/makina hücrelerinin oluşturulması için sezgisel bir kümelendirme yöntemi geliştirilmiş ve bir sanayi işletmesinde uygulaması yapılmıştır. ABSTRACT In the application of group technology cellular manufacturing has been accepted as a means for improving productivity in batch production systems in cellular manufacturing, similar machines are grouped to form the cells and similar components are grouped to form component families.Therefore the initial step in designing a cellular manufacturing system is the identification of part families and formation of machine cells to produce them. A heuristic is proposed for grouping of machines and components in cellular manufacturing. The method adopts the principle strength coefficient using multidimensional scaling.
Malzeme ihtiyaç planlaması ve bir sanayi işletmesinde uygulaması
ÖZET Bu araştırma çok aşamalı üretim sistemlerinde üretim çizelgelerini belirlemek için kullanılan bir malzeme yönetim tekniği olan Malzeme ihtiyaç Planlaması * nı (MRP) araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla MRP sistemi tanıtılmış ve uygulanma aşamasında izlenecek yöntem ve gerekli şartlar açıklanmıştır» Ayrıca MRP yapılırken izlenecek yaklaşım çerçevesinde,, MRP girdileri, MRP çıktıları ve MRP sisteminde sipariş miktarını bulma teknikleri irdelenmiştir. MRP sistemi işletmelerin yapısına ve yönetim şekline göre değişiklikler arz etmektedir. Uygulama yapılan işletmede MRP sisteminin işleyişi incelenmiş ve bilgisayar programı. qeliştirilmiştir.
Ortak girişimler (Joint ventures) ve Türkiye`deki ortak girişimler karşılaşılan yönetim sorunlarının tespit ve çözümüne ilişkin bir araştırma
Son yıllarda, Türkiye'de ortak girişim türü ittifakların sayısında önemli artışlar gözlenmektedir. Bu artışın altmda yatan temel neden, özellikle gelişmekte olan ülkelerin pazarlarına girmekte sağladığı kolaylıklardır. Ortak girişimler sağlamış olduğu bu ve bunun gibi avantajların yatımda, pekçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başmda, ortak girişimlerin kendine özgü yapılarından kaynaklanan yönetim sorunları gelmektedir. îşte bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren ortak girişimlerin karşılaştıkları yönetim sorunlarım tespit etmek ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla uygulamalı bir araştırma yapılmıştır. Bu çerçevede öncelikle ortak girişim kavramı, yapısı ve türleri ele alınmıştır. Daha sonra, bazı ülkelerdeki ortak girişim uygulamaları hakkında bilgiler verilmiştir. Teorik bazda tespit edilen ortak girişimlerin yönetim sorunları ortaya konulduktan sonra, anket metodu kullanılarak Türkiye'deki ortak girişimlerin yönetim sorunları belirlenmeye çalışılmıştır. Anket sonuçlan değerlendirildikten sonra, tespit edilen yönetim sorunlarına ilişkin çözüm önerileri ortaya konulmuştur. x
Tam zamanında üretim sistemi ve bir sanayi işletmesinde uygulama
Teknoloji ve pazardaki gelişmeler sonucu artan rekabet ortamı, işletmeleri kaynak kullanımında tutumlu olmaya zorlamaktadır. Tam zamanında üretim (TZÜ) sistemi, geleneksel kitle üretim yöntemlerinden farklı bir yaklaşımla; ürün çeşitliliğini azaltmadan, üretimin her aşamasında kaynak israfını önleyerek işletmenin rekabet gücü ve karlılığını artırmaktadır, ancak TZÜ felsefesi ve yöntemlerini işletmelerde yerleştirmek zor bir uygulamadır. Bu çalışma, TZÜ sisteminin Türk metal imalat sektöründe uygulama imkan ve unsurları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Araştırma probleminin çözümü için bir imalat işletmesinde uygulamalı araştırma gerçekleştirilmiştir. Başarılı bir TZÜ uygulaması için gerekli unsurlar incelenerek, bu konuda öneriler sunulmaktadır. Saha araştırması iki yıllık bir süreyi kapsamaktadır. Çalışmada, TZÜ sistemi orijinal model çerçevesinde en özgün haliyle tanıtılmaktadır. Özellikle TZÜ uygulamaları için Türkiye'ye özgü şartlar üzerinde durularak, işletme genelinde yaşanan değişimi yönetmek ve yapılan düzenlemelerde başarılı olabilmek için TZÜ felsefesi, teknikleri, altyapı unsurları ve alt-sistemleri ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Araştırmada veri ve bilgi toplamak için iki farklı yöntem izlenmiştir. Bunlar: Uygulama yapılan işletmede; detaylı saha araştırması ve gözlem ile tecrübeli kişilerle karşılıklı görüşmelerdir. İlk aşamada, araştırma sahası seçilen çelik boru imalat işletmesindeki TZÜ uygulamasına ilişkin veriler toplanmıştır. Konuyla ilgili veriler 1993 yılı TZÜ öncesi ve 1995 yılı TZÜ uygulama dönemi faaliyet değerlerinden alınmıştır. TZÜ uygulamesı üe sağlanan gelişme düşeyler!, bu İki dönemin karşılaştırılmalıyı® belirlenmiştir. İkinci Aşamada İse Türkiye şartlarında imalat işletmelerinde, TZÜ uygulamasında etkinliği artırıcı faktörler araştırılmıştır. Uygulama yapılan işletmede, çalışan personelin konuyu değerlendiriş tarzına bağlı kalınarak, tecrübelerini tespit etmek ve yorumlamak şeklinde bir yöntem izlenmiştir. İşletme personeli ile yapılan karşılıklı görüşmeler, TZÜ konusundaki görüş ve fikirlerini ortaya koymaktadır. Uygulama yapılan işletmeden elde edilen araştırma sonuçlan, bazı elverişsiz durumlara rağmen, TZÜ sisteminin Türk metal imalat işletmelerinde uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. Ayrıca uygulamada etkinliği artma bazı unsurlar ile TZÜ uygulamasına ilişkin bir pilot proje önerisi sunulmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, TZÜ sistemi uygulamalarının Türk metal imalat işletmeleri için rekabet gücünü artırmada önemli bir şans ve belirleyici bir faktör olduğunu göstermiştir.
Örgütlerde performans yönetimi: Bir kamu kuruluşundaki performans değerleme sisteminin incelenerek karşılaşılan sorunların tespit ve çözümüne yönelik bir araştırma
Performans değerlemesi, çalışanların iş başarısı ile işindeki tutum ve davranışları ile kişisel niteliklerini belirlemeye yönelik, personelin işletmenin başarısına olan katkılarını ölçen bir süreçtir.Yetişmiş insan kaynağının işletmelerin en önemli rekabet gücünü oluşturduğu günümüzde işletme amaçlarına uygun olarak belirlenecek ölçütlere göre, çalışanların yeterlilikleri, eksiklikleri, eğitim ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların karşılanması için alınması gereken tedbirlerin tespiti büyük önem arzetmektedir.Bir kamu kurumu olan Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) çağın gereklerine uygun olarak ve geleceğin karmaşık muharebe sahasında görev yapabilecek kapasitede personele sahip olmak için personel yönetim sisteminde önemli değişiklikler yapmıştır. Personelin performans değerlemesinin daha etkin ölçülmesi de bu çalışmalarda önemli bir yeri tutmaktadır.TSK'da her türlü atama, terfi, yurtdışı görevlere seçim, bazı mesleki gelişim programlarından yararlanması gibi personelin gerek kendisini gerekse ailesini ve geleceğini etkilemesi bakımından sicil sisteminin (performans değerleme) ayrı bir önemi vardır.Bu çalışmada, TSK performans değerleme sistemi incelenerek personelin gerek iş başarısı, gerekse kişisel niteliklerinin daha iyi ölçülebilmesine yönelik öneriler ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Performans, Performans değerleme,
Psikolojik sözleşmenin personelin tutum ve davranışlarına etkileri: Tıbbi satış temsilcileri üzerinde bir araştırma
Psikolojik sözleşme, çalışan ve örgüt arasında karşılıklılık temeline dayanan, dinamik ve yazılı olmayan bir dizi beklentiler olarak tanımlanabilir. Psikolojik sözleşmenin bir ayağını işverenin çalışandan bağlılık, dürüstlük, iş kurallarına uyma, nitelikli iş yapma gibi beklentileri oluştururken, diğer ayağını çalışanın, işinde nasıl değerlendirildiği ve kendisine, bilgisini, yeteneklerini ve sorumluluklarını geliştirme olanakları verilip verilmediği ile ilgili psikolojik beklentileri oluşturmaktadır. Bu çalışmada, çalışanların psikolojik sözleşmelerinin ve bunun alt boyutları olan işlemsel ve ilişkisel psikolojik sözleşmelerinin, örgütsel bağlılık, iş tatmini, işten ayrılma niyeti, örgütsel vatandaşlık ve adaletsizlik algısı olarak belirlenen tutum ve davranışlar üzerindeki etkilerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Ayrıca kontrol değişkenleri olarak belirlenen cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum ve günlük ortalama çalışma süresi gibi çalışanların demografik özelliklerinin, belirtilen değişkenler ve psikolojik sözleşme üzerindeki etkilerinin ölçülmesi de çalışma amacı kapsamındadır. Anket yöntemiyle sağlanan veriler, istatistik programı kullanılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, geliştirilen araştırma hipotezleri, istatistiksel analiz teknikleri kullanılarak sınanmakta, elde edilen bulgular ve değerlendirmeler ışığında çalışmanın örgüt kuramına yaptığı katkı tartışılmakta, bundan sonraki çalışmalara ışık tutabilecek bir takım öneriler geliştirilerek iş dünyasındaki yöneticilerin çalışmanın sonuçlarından nasıl yararlanabilecekleri açıklanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sözleşme, Örgütsel Bağlılık, İş Tatmini, ÖrgütselVatandaşlık, Adaletsizlik Algısı, İşten Ayrılma Niyeti
Katılım bankalarında müşteri memnuniyetinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu tez çalışması, katılım bankalarında müşteri memnuniyetini ölçmek ve müşteri odaklı bir hizmet anlayışı güden katılım bankalarına müşteri memnuniyeti ve sadakati sağlayabilmeleri için gerekli öneri ve fikirleri sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle araştırma ile ilgili ön bilgiler verilmiş olup, daha sonra katılım bankaları ve müşteri memnuniyeti kavramlarına ilişkin gerekli açıklamalara yer verilmiş ve araştırmaya ilişkin analiz yapılarak bu analiz sonuçları ışığında gerekli tespit ve önerilerde bulunularak çalışma sonuçlandırılmıştır. Araştırmanın evrenini Hatay illinde bulunan katılım bankalarının müşterileri oluşturmaktadır. Katılım bankası şubeleriyle yapılan görüşmelerde, müşterilere şube içinde anket uygulaması yapılmasının genel müdürlükçe uygun bulunmaması gerekçesiyle müşterilere şube dışında kendi belirledikleri ortamlarda anket soruları uygulanmıştır. Anket sorularının hazırlanmasında, Parasuraman, Zeithaml ve Berry tarafından geliştirilen ve hizmet kalitesini müşterilerin beklentileriyle firmanın sunduğu hizmet algılaması arasındaki farkın büyüklüğü olarak tanımlayan `'Servqual Yöntemi'' kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar `'SPSS For Windows Programı'' ile analiz edilerek gerekli sonuçlar elde edilmiştir.
Küresel yönetim açısından uluslararası sermaye hareketlerinin Türk bankacılık sektörüne etkileri
Geçtiğimiz yüzyılda dünyada hızlı bir değişim süreci yaşanmaya başlamış, ekonomiler küreselleşme adı verilen sürekli bir dönüşüm içine girmiştir. Özellikle, sosyal, politik ve kültürel alanlarda ortaya çıkan değişimler hızla yayılarak yeni bir dünya düzeninin kurulması için uygun ortam oluşturmuştur. Finansal liberalizasyon doğrultusunda, dünyada birçok ülke, uluslararası mal ve sermaye hareketlerinin üzerindeki kısıtlamaları ve denetimleri azaltan uygulamaları hayata geçirmiş ve böylece ulusal ekonomilerin küresel dünya ekonomisine uygun hale getirilmesini sağlayan bu akım Türkiye'yi de etkilemiştir. Özellikle 2001 krizi sonrası uygulanan ekonomi politikasının etkileri ve dünyadaki ekonomik konjonktür, Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımları artırıcı bir etki meydana getirmiştir, bu dönemde yatırımların yoğunlaştığı önemli bir alan da bankacılık sektörü olmuş, yabancı bankaların payı önemli ölçüde yükselmiştir. Bu kapsamda, çalışmada küreselleşme olgusu ele alınarak, yabancı bankaların Türk bankacılık sektörüne giriş nedenleri, giriş şekilleri, sektöre etkileri irdelenmeye çalışılmıştır. Yabancı bankaların. Türkiye'ye gelme nedenleri, hedefledikleri müşteri kitlesi ve faaliyet alanları ile son on senede bankacılık sektörünün değişimi, kontrol değişkenleri olarak belirlenen cinsiyet, yaş, eğitim, gelir durumu gibi çalışanların demografik özellikleri bağlamında analiz edilmiştir. Yabancı bankaların sektöre giriş nedenleri ve sektöre olan etkileri yapılan alan çalışması ile tespit edilmeye çalışılmıştır.
Performans eğitim ilişkisinin irdelenmesi ve çalışan performansının artırılmasında eğitimin rolünün betimlenmesine yönelik bir araştırma
Bu çalışma ile Trakya bölgesindeki bazı kamu ve özel bankaların yönetici ve çalışanlarının performanslarının, mesleki eğitimle olan ilişkisi, eğitimlerinin performanslarına olan katkısı incelenmiştir. Yapılan anketlerden elde edilen sayısal verilerin analizi sonucunda; kırk alt boyuttan otuz beş alt boyutta çalışanların aldıkları eğitimin performanslarını olumlu yönde etkilediği kanaatinde oldukları görülmüştür.Bankacılık sektöründe verilen mesleki eğitimin çalışanların sosyo-demografik özelliklerine göre performansa olan etkisini belirlemeye yönelik yapılan araştırma sonucunda; eğitim ve performans ölçeğine verilen cevaplar doğrultusunda eğitim ve performansa ilişkin dört alt faktör oluşturulmuştur. İlk faktör Çatışma ve Terfilerde Etkinlik alt Boyutu, ikinci faktör Davranış Gelişimi, İletişim ve Yetkinlik alt Boyutu, üçüncü faktör İş Tatmini, Motivasyon ve Performans Artış alt Boyutu ve dördüncü faktör ise İşe ait Teorik ve Pratik Bilgi alt Boyutunu temsil etmektedir. Daha sonra Edirne ve Kırklareli illerinde Kamu ve Özel sektör bankalarında görev yapan memur ve yöneticilerin sosyo demografik ve sosyo ekonomik özellikleri ile söz konusu alt boyutlar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı test edilmiş elde edilen bulgular yorumlanarak açıklanmıştır. Tez konumuzla ilgili olarak; eğitimin bir süreç olduğu ve bu sürecin etkin ve verimli olmasına katkıda bulunan yetenek, tutum, motivasyon, yeterlilik, deneyim, eğitim ihtiyacının farkında olma gibi başlıca faktörler olduğunu, bu faktörler arasında sürekli bir etkileşim olduğunu, bu etkileşim sonucunda eğitimin kişiyi geliştirdiğini, böylece performansın az veya çok ama mutlaka geliştiğini söylemek mümkündür. Süreçte bir aksaklık veya başarısızlık söz konusu olmadan önce, geri bildirimin zamanında, etkin olarak ve uygun şekilde yapılması ile performansın artırılabileceği değerlendirilmektedir. İşverenlerin çalışanlarını desteklemesi sonucu, sadece çalışanların memnuniyeti değil, aynı zamanda işteki performansları da artırmaktadır. Çalışanların bir mesleki eğitim programı ile desteklenmeleri, onların işlerine ve kurumlarına olan güven ve bağlılıklarını artırmakta, dolayısıyla performansın ikinci ayağı olan gelecekte yapılması beklenen işler, davranışlar, potansiyel artırılmış olmaktadır.Anahtar Kelimeler: Performans, Eğitim, Çalışanlar, Ticari banka, Yetenek.
Türkiye'deki iç güvenlik yapılanmasında değişim ihtiyacı ve güvenlik yöneticilerinin değişime yönelik tutum ve davranışları üzerine bir araştırma
Değişim olgusu örgütlerin varlıklarını devam ettirebilmeleri için vazgeçilmez bir süreçtir. Ancak bu sürecin örgütlerin çoğunluğu için başarılı olarak atlatıldığı söylenemez. Tersine, örgütlerin neredeyse yarısından fazlasının bu süreçte sınıfta kaldığı araştırmacılar tarafından ortaya konulmuş bulunmaktadır. Değişim yönetimi literatürü, örgütlerin değişim sürecini başarılı bir biçimde yürütebilmeleri için dikkat edilmesi gereken konularla doludur. Bu yönüyle de değişim yöneticilerine etkili, hızlı ve başarılı örgütsel değişimler konusunda rehberlik etmektedir.Ancak bu çalışmaların içerisinde kamusal örgütlere odaklananların sayısı fazla değildir. Literatürde, değişim yönetimi yaklaşımlarının, kamusal örgütlerden olan `İç Güvenlik Örgütleri' bağlamında çalışılmış bir araştırmaya rastlamak ise oldukça zordur. Bu araştırmada değişim yönetimi yaklaşımları, kamusal örgütler içinde yer alan ?İç Güvenlik Örgütleri? bağlamında çalışılarak, hem literatürdeki bir boşluğun doldurulması ve hem de bu örgütlerce girişilecek örgütsel değişimlerde izlenecek yollara ve uygulanacak yöntemlere ışık tutulması amaçlanmıştır.Bu amaçla, Türkiye'nin iç güvenlik yapılanması alanında 2010 yılında gerçekleştirilen ?Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı?nın kurulması şeklindeki örgütsel değişim girişimine, değişim yönetimi açısından projektör tutulmaktadır. Böylelikle, ?Türkiye'nin iç güvenlik yapılanmasında girişilecek örgütsel değişimlerde başarı için, ne tür bir değişim yönetimi?? sorusunun yanıtı aranmaktadır.Anahtar Kelimeler: Değişim, Değişim Yönetimi, İç Güvenlik, İç Güvenlik Yönetimi, Yeniden Yapılanma
İşletmelerin uluslararası pazarlara giriş biçiminin seçiminde yerel pazar faktörlerinin etkisi üzerine Adana ilinde bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, Adana ilinde yerleşik işletmeler üzerinde, uluslararası pazarlara giriş biçiminin seçiminde, yerel pazar faktörlerinin etkisini araştırmaktır. Bu araştırmada kullanılan veriler, anket yöntemiyle elde edilip, istatistiksel paket program yardımı ile analiz edilmiştir ve araştırmanın esas bulguları, probit regresyon yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, işletmelerin, uluslararası pazarlara giriş biçiminin seçiminde etkisi olan yerel pazar faktörlerinin, Adana'da yerleşik işletmeler üzerinde, etkisi olmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Giriş Biçimi, Kaynak Üstenme, Yerel Pazar Faktörleri, Uluslararasılaşma Süreci
Aile işletmelerinde kurumsallaşma ve kurumsal girişimcilik üzerine bir araştırma
Kurumsallaşma, işletmenin çevresel değişime duyarlılığı sonucunda gelişen ve bu değişime uyma çabalarıyla oluşan dinamik bir süreçtir. Kurumsal girişimcilik ise, işletme içinde farklı bir yapı kurarak çalışanların girişimci ruhunu teşvik edip, örgütü değişime ve yenilikçiliğe yöneltme sürecidir. Bu iki kavram, dünya ekonomisinde büyük bir paya sahip olan aile işletmelerinin sürekliliklerini ve verimliliklerini sağlayacak aktiviteler olarak görülebilir. Bu çalışmada, örneklemi oluşturan aile işletmelerinde, kurumsallaşma ve bunun bileşenleri sosyal sorumluluk, tutarlılık, profesyonelleşme, özerklik, formalleşme ve şeffaflığın, kurumsal girişimcilik ve bunun bileşenleri risk, proaktiflik, stratejik yenilenme ve yenilikçilik üzerindeki etkilerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Ayrıca kontrol değişkenleri olarak belirlenen cinsiyet, yaş ve öğrenim düzeyi gibi çalışanların demografik özelliklerinin, kurumsallaşma ve kurumsal girişimcilik düzeyi üzerindeki etkilerinin ölçülmesi de çalışma amacı kapsamındadır. Anket yöntemiyle sağlanan veriler, istatistik programı kullanılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, geliştirilen araştırma hipotezleri, istatistiksel analiz teknikleri kullanılarak sınanmakta, elde edilen bulgular ve değerlendirmeler ışığında çalışmanın örgüt kuramına yaptığı katkı tartışılmakta, bundan sonraki çalışmalara ışık tutabilecek bir takım öneriler geliştirilerek iş dünyasının çalışmanın sonuçlarından nasıl yararlanabileceği üzerinde durulmaktadır.
Gelişmekte olan piyasalarda sermaye türlerinin kurumsal girişimcilik yoluyla firma performansına etkisi: İMKB'ye kote firmalar üzerine bir araştırma
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda hisse senetleri işlem gören firmalar üzerinde anket yöntemi kullanılarak yürütülen bu çalışmada, gelişmekte olan ülkeler bağlamında Türkiye'deki şirketlerin piyasa dışı sermaye türleri ile örgütsel yetenek bazlı entelektüel sermaye türlerinin dahili kaynak düzenleme mekanizması olarak işlev gören kurumsal girişimcilik yoluyla firma performansına olan etkisi araştırılmaktadır. Araştırmada, gelişmekte olan ülkelerde gerek kurum gerek kural bazlı eksikliklerin bulunması sebebiyle ortaya çıkan kurumsal boşluklara istinaden firmaların ilişki temelli stratejiler kapsamında baskın kurumlarla ve iş alemiyle şebeke bazlı yönetsel bağlar kurmak suretiyle politik sermaye, üne dayalı sermaye ve sosyal sermaye elde ederek ve örgütsel dinamiklerinden kaynaklanan entelektüel sermaye bileşenleri olan insan sermayesi, örgüt sermayesi ve müşteri sermayesi ile performanslarını arttırdıkları ve söz konusu ilişkiye kurumsal girişimcilik uygulamalarının aracılık ederek ilişkinin derecesini güçlendirdiği ileri sürülmektedir. Araştırmada, gelişmekte olan ülkelerde firmaların, endüstri temelli ve kaynak temelli perspektiflerin yanında kurumların önemli bir fonksiyon icra etmeleri nedeniyle kurum temelli görüşü de dikkate alarak stratejilerini oluşturmaları gerektiği de önemle vurgulanmaktadır. Araştırma sonuçları, piyasa dışı sermaye türlerinden politik sermaye ve üne dayalı sermayeye, entelektüel sermaye türlerinden örgüt sermayesine sahip olan firmaların kurumsal girişimcilik yoluyla performanslarını arttırdığı yönündeki hipotezleri desteklemektedir. Buna mukabil, araştırma sonucunda piyasa dışı sermaye türlerinden sosyal sermaye ve entelektüel sermaye türlerinden insan sermayesi ve müşteri sermayesinin kurumsal girişimcilik uygulamaları aracılığıyla firma performansına olumlu katkıda bulunduğuna dair oluşturulan hipotezleri desteklememektedir. Bu çerçevede, araştırmada elde edilen bulgular, kurumsal girişimcilik, gelişmekte olan ülke ve piyasalar, kurumsal ilintililik, şebeke temelli stratejiler, ilişki temelli stratejiler, piyasa temelli stratejiler, kurumsal teori, kurum temelli görüş, endüstri temelli görüş, kaynak temelli görüş, yönetsel bağlar, dinamik ehliyetler ve yetenekler, şebeke temelli piyasa dışı kaynak sermayesi, örgütsel yetenek bazlı entelektüel sermaye türleri, Türk iş ortamı ve sistemi ile stratejik yönetim bakış açısıyla değerlendirilmekte ve çeşitli önerilerde bulunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kurumsal Girişimcilik, Piyasa Dışı Sermaye Türleri, Entelektüel Sermaye Türleri, Türk İş Ortamı ve Sistemi, Firma Performansı.
İzlenim yönetimi taktiklerinin örgütsel sonuçlara etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışma, örgütlerde izlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki ilişkileri, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısı kapsamında incelemektedir. Mevcut izlenim yönetimi yazınında niteliklerini tanıtma, kendini sevdirme ve örnek birey olma taktiklerinin yaygın olarak alt kademeden üste doğru kullanıldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda Fortune-Türkiye Dergisi ilk 500 şirket listesinden, sektör ve istihdam yapılarına göre seçilen 30 şirketteki beyaz yakalı çalışana anket uygulanmıştır. Geçerli 369 anketten elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada öncelikle kuramsal çerçeve sunulmuş, ardından araştırma hipotezleri ve araştırma soruları belirlenmiştir. Açıklanan kuramsal ilişkiler daha sonra içsel-dışsal, gözlenen-gizli ve aracı değişkenler kapsamında yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılarak modellenmiştir. Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, yol analizleri ve varyans analizleri ile korelasyon ve regresyon analizleri, tamamlayıcı istatistiki testlerle birlikte uygulanmıştır. Analiz sonuçları, hipotezlere ve araştırma sorularına ilişkin beklentileri desteklemektedir. İzlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki negatif ilişkilerde, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısının önemli bir aracı faktör olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İzlenim Yönetimi, Örgütsel Sinizm, Adaletsizlik Algısı, Performans Değerleme Sonuçları, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık Etkisi.