Theses supervised by Prof. Dr. Lütfullah Türkmen
21 theses · Uşak University
Sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Uşak ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Uşak İli Örneğinde Sınıf Öğretmenlerinin Fen Bilimlerine ve Öğretimine Yönelik Tutumlarıyla Özyeterlilik İnançları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunun yanında bazı bağımsız değişkenlere gore (yaş, cinsiyet, vb) tutumlar ve özyeterlilik inançlarına bakılmıştır. Ayrıca tutumlar ve özyeterlik arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştımanın amacı doğrultusunda Türkmen (1999) tarafından Türkçeye uyarlanan Fen Öğrenimi ve Fen Öğretimi Tutum Ölçeği ve Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan Fen Öğretimi Özyeterlik Ölçeği'nden oluşan anket formu; Uşak il merkezinde görev yapan gönüllü 331 sınıf öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatistiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik olumlu tutumlar içerisinde oldukları ve fen öğretimi özyeterlik düzeylerinin ortalamanın üzerinde olumlu olduğu belirlenmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine ve eğitim durumlarına göre fen öğrenimi ve öğretimine yönelik tutumlarında anlamlı farklılıkların olmadığı belirlenmiştir. Fen öğretimine yönelik özyeterlik inanç düzeylerinin ise yaşlarına ve hizmet sürelerine göre farklılık göstermediği, eğitim durumlarına göre ise anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri öğrenimine yönelik tutumları ile fen öğretimi özyeterlik inançları arasında istatistiksel açıdan negatif yönlü %19(r=0.19) düzeyinde düşük anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimi, Fen Bilimi Öğretimi, Tutum ve Özyeterlilik.
Pandemi (Salgın) döneminde ortaokul düzeyi uzaktan fen bilimleri öğretiminde karşılaşılan sorunların; öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre analiz edilmesi
Bu araştırmanın amacı pandemi (salgın) döneminde ortaokul düzeyi uzaktan fen bilimleri öğretiminde karşılaşılan sorunların, öğretmen ve öğrenci görüşleri kapsamında incelenmesidir. Araştırmada nitel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kapsamında veriler toplanmış ve içerik analizi kapsamında analizler yapılarak yorumlamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu öğretmen ve öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmaya 13 öğretmen ve 8 öğrenci katılım göstermiştir. Araştırmada verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler araştırmacı tarafından öğretmen ve öğrencilere ayrı ayrı olarak hazırlanmış ve uygulanmışıdır. Araştırmada veri analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde hem öğretmenler hem de öğrenciler açısından uzaktan eğitim uygulamaları her ne kadar eğitimin sürekliliği açısından önemli olarak görülse de, yüz yüze eğitimin yerini tutmamaktadır. Anahtar kelimeler: Pandemi (Salgın) Dönemi, Ortaokul, Uzaktan Fen Bilimleri Öğretimi, Öğretmen, Öğrenci.
Fen bilimleri öğretmenlerinin FeTeMM algılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Uşak il ve ilçelerinde çalışan fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM algı düzeylerini ve FeTeMM temelli eğitim hakkındaki düşüncelerini tespit etmektir. Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma verilerinin toplanmasında hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde Buyruk ve Korkmaz (2016) tarafından geliştirilmiş olan "FeTeMM Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma 156 fen bilgisi öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin elde edilmesinde ise Özdemir (2019) tarafından geliştirilen ve uygulanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Bu kapsamda 17 fen bilgisi öğretmenleriyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucuna göre fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM algı düzeyleri cinsiyet, FeTeMM eğitimine katılıp katılmama ve kıdem yılı değişkenleri açısından anlamlı farklılık gösterirken, mezun olunan fakülte açısından anlamlı bir farklılığın bulunmadığı tespit edilmiştir. Nitel bulgular açısından ise fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM temelli eğitim uygulamalarına yönelik olumlu görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir.
Okul öncesi dönem yeniden kullanma, geri dönüşüm ve azaltma (3Rs) çevre konularını içeren yoğunlaştırılmış eğitim programının çocukların temel bilimsel süreç becerileri ile çevresel tutum ve farkındalık düzeyine etkisi
Çalışmanın amacı yeniden kullanma, geri dönüşüm ve azaltma (3Rs) çevre konularını kapsayan temel bilimsel süreç becerilerine dayanan etkinliklerin bulunduğu yoğunlaştırılmış eğitim programının erken dönem çocukların (anasınıfı) temel bilimsel süreç becerileri ile çevresel tutum ve farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Ege Bölgesi'nde bulunan bir ilin ilçesindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ana okulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Covid 19 salgını koşulları nedeniyle iki sınıf deney, iki sınıf kontrol grubu olacak şekilde toplam dört sınıfta yer alan 38 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacının geliştirdiği "Okul Öncesi Temel Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği", Soydan ve Samur (2017)'nın geliştirdiği "Okul Öncesi Çocuklar için Çevresel Farkındalık ve Tutum Ölçeği", "Öğretmen Görüşme Formu", etkinlik planları ve etkinliklerdeki video kayıtları ile toplanmıştır. Ayrıca geliştirilen ölçeğin geçerlilik ve güvenirliği incelenmiştir. Araştırmada, temel bilimsel süreç becerileri ile çevresel tutum ve farkındalık son test puanları yönünden deney grubu lehine anlamlı farklılaşma olduğu bulunmuştur. Ayrıca deney grubu çocuklarının etkinliklerdeki bilimsel süreç becerileri uygulama durumu yüzdelik değerlerinin zamanla arttığı tespit edilmiştir. Son olarak deney grubu öğretmenlerinin yoğunlaştırılmış eğitim programındaki etkinliklerle ilgili görüş ve değerlendirmelerine yönelik ayrıntılı bilgiler sunulmuştur.
Argümantasyon tabanlı fen öğretiminin bilimin doğası kavramlarının öğrenilmesine etkisi
Bu araştırmanın amacı, argümantasyon tabanlı fen öğretiminin öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarına, fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına, akademik başarılarına ve argüman kurma beceri düzeylerindeki değişime etkisini incelemektir. Çalışmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılması araştırmanın nicel boyutunu, uygulanan etkinlikler kapsamında toplanan verilerin içerik analizi ile incelenmesi ise araştırmanın nitel boyutunu oluşturmaktadır. Araştırmaya deney grubunda 31, kontrol grubunda 35 olmak üzere toplam 66 8.sınıf düzeyinde öğrenci katılmıştır. Çalışma DNA ve Genetik Kod ünitesi bağlamında 5 haftada toplam 20 ders saatinde tamamlanmıştır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak, bilimin doğası testi, fene yönelik tutum ölçeği, akademik başarı testi ve argümantasyon etkinlikleri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular incelendiğinde, argümantasyon tabanlı fen öğretiminin öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarını geliştirmede, akademik başarıyı artırmada, fen bilimleri dersine yönelik olumlu tutum geliştirmede ve argüman kurma beceri düzeylerini artırmada 2018 yılı Fen Bilimleri Öğretim Programı'na dayalı öğretim sürecine göre daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ortaokul öğrencilerinde proje temelli STEM etkinliklerinin stem kariyer ilgisine, 21. yüzyıl becerilerine ve akademik başarıya etkisi
Bu çalışmada Proje temelli STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin STEM kariyer ilgilerine, 21yy. Öğrenme yenilik becerilerine (4c) ve beceri temelli akademik başarıları üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya ili Karatay ilçesinde bulunan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet ortaokulunda 6. Sınıfta öğrenim görmekte olan 53 öğrenci ile 16 haftalık bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Çalışma, hem nicel hem de nitel verilerin avantajlarını bir arada kullanmak üzere karma yöntem araştırması desenlerinden iç içe desen ile yürütülmüştür. Çalışmada deney ve kontrol grubu seçkisiz olarak atanmıştır. Deney grubunda proje temelli STEM etkinlikleri gerçekleştirilirken, kontrol grubunda Milli Eğitim Bakanlığı ders müfredatına göre dersler işlenmiştir. Araştırmada nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen 21.yy Öğrenme ve Yenilik Becerileri ölçeği ile izni alınan STEM kariyer ilgisi ve Beceri temelli akademik başarı testi ön test son test olarak toplanmıştır. Nitel veriler için ise deney grubundan uygulama sonrasında kişisel görüş formları alınmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde grupların ön test-son test puan ortalamaları arasında manidar düzeyde bir farklılaşmanın olup olmadığını incelemek amacıyla ANCOVA analizi yapılırken nitel veriler ile betimsel içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Proje temelli STEM etkinliklerinin uygulandığı deney grubunda 21. yy. Öğrenme ve Yenilik Becerilerinin, STEM kariyer ilgilerin ve Beceri temelli akademik başarı testinin manidar düzeyde arttığı gözlemlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise deney grubunda bulunan öğrencilerin STEM mesleklerine olan ilginin arttığı bireysel ve grup becerilerinin arttığı yönde ifadeler kullandığı gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilere değinilmiştir.
Sanatsal etkinliklerle bütünleştirilmiş fen öğretiminin öğrencilerin fen akademik başarısına, öz yeterlik algısına ve motivasyonuna etkisi
ÖZET Bu araştırmada, " Sanatsal Etkinliklerle Bütünleştirilmiş Fen Öğretiminin, Öğrencilerin Fen Akademik Başarısına, Öz Yeterlik Algısına ve Motivasyonuna Etkilerinin" belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla araştırmada, 6. sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi, sanatsal etkinliklerle bütünleştirilerek bir öğrenme ortamı oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu olarak 2017 – 2018 öğretim yılında Uşak Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir ortaokulda öğrenim seviyesi birbirlerine yakın düzeylerdeki iki sınıf belirlenmiş; bu sınıflardan biri deney (n=13) ve diğeri de kontrol (n=11) grubu olarak atanmıştır. Yedi hafta süren deneysel uygulama sürecinde, deney grubu öğrencileriyle "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi sanatsal etkinliklerle bütünleştirilip sürdürülürken, kontrol grubu öğrencileriyle "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi M.E.B 2013 yılı Fen Bilimleri Öğretim Programı'na göre işlenmiştir. Bu araştırmada nicel veriler "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesine ilişkin "Akademik Başarı Testi", "Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" ve "Motivasyon Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma sürecinde ve sonrasında elde edilen veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sanatsal etkinliklerle bütünleştirilmiş fen öğretiminin öğrencilerin fen akademik başarı, öz yeterlik algısı ve motivasyonları üzerinde deney grubu lehine olumlu yönde anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerinin alınması sonucunda deney grubundaki öğrenciler genel olarak sanatsal etkinlikler sayesinde dersin eğlenceli geçtiğini, eğitici/öğretici olduğunu, konuyu daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir.
Sanatsal etkinliklerle bütünleştirilmiş fen öğretiminin öğrencilerin fen akademik başarısına, öz yeterlik algısına ve motivasyonuna etkisi
ÖZET Bu araştırmada, " Sanatsal Etkinliklerle Bütünleştirilmiş Fen Öğretiminin, Öğrencilerin Fen Akademik Başarısına, Öz Yeterlik Algısına ve Motivasyonuna Etkilerinin" belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla araştırmada, 6. sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi, sanatsal etkinliklerle bütünleştirilerek bir öğrenme ortamı oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu olarak 2017 – 2018 öğretim yılında Uşak Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir ortaokulda öğrenim seviyesi birbirlerine yakın düzeylerdeki iki sınıf belirlenmiş; bu sınıflardan biri deney (n=13) ve diğeri de kontrol (n=11) grubu olarak atanmıştır. Yedi hafta süren deneysel uygulama sürecinde, deney grubu öğrencileriyle "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi sanatsal etkinliklerle bütünleştirilip sürdürülürken, kontrol grubu öğrencileriyle "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesi M.E.B 2013 yılı Fen Bilimleri Öğretim Programı'na göre işlenmiştir. Bu araştırmada nicel veriler "Vücudumuzdaki Sistemler" ünitesine ilişkin "Akademik Başarı Testi", "Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" ve "Motivasyon Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma sürecinde ve sonrasında elde edilen veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sanatsal etkinliklerle bütünleştirilmiş fen öğretiminin öğrencilerin fen akademik başarı, öz yeterlik algısı ve motivasyonları üzerinde deney grubu lehine olumlu yönde anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerinin alınması sonucunda deney grubundaki öğrenciler genel olarak sanatsal etkinlikler sayesinde dersin eğlenceli geçtiğini, eğitici/öğretici olduğunu, konuyu daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir.
Kuvvet ve hareket konusunda sanal fen laboratuvarı kullanımının öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı; 6. Sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi kuvvet ve hareket ünitesinde kullanılan sanal laboratuarın, mevcut öğretim programındaki geleneksel laboratuar veya sınıf içi etkinliklerine göre öğrenci başarısı üzerine etkisini incelemek ve sanal laboratuar uygulamasına yönelik öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Çalışma, 2015-2016 eğitim öğretim yılının güz döneminde Uşak ilinde bulunan bir orta okulda, iki farklı şubede öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Örneklem , deney ve kontrol grubunda bulunan toplam 48 öğrenciden oluşmaktadır. Öğretim süreci deney grubunda sanal laboratuar kullanılarak yürütülürken; kontrol grubunda geleneksel laboratuar veya sınıf içi etkinlik kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Kuvvet ve Hareket Başarı Testi" ve öğrenci görüşlerini belirlemek için "Öğrenci Görüşleri Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için SPSS istatistik paket programı ile veriler analiz edilmiştir. Öğrenci görüşlerinin ise betimsel analizi yapılmıştır. Sanal laboratuar uygulamasının öğrencilerin akademik başarılarını arttırmada geleneksel laboratuar ve sınıf içi etkinliklerden daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca; öğrenciler sanal laboratuarı eğlenceli bulduklarını, sanal laboratuarın konuyu daha anlaşılır hale getirdiği ve görsellik sağladığı yönünde görüş belirtmişleridir. Anahtar Kelimeler: Sanal Laboratuar, Kuvvet ve Hareket Ünitesi, Fen Başarısı, Öğrenci Görüşleri.
Kuvvet ve hareket konusunda sanal fen laboratuvarı kullanımının öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı; 6. Sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi kuvvet ve hareket ünitesinde kullanılan sanal laboratuarın, mevcut öğretim programındaki geleneksel laboratuar veya sınıf içi etkinliklerine göre öğrenci başarısı üzerine etkisini incelemek ve sanal laboratuar uygulamasına yönelik öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Çalışma, 2015-2016 eğitim öğretim yılının güz döneminde Uşak ilinde bulunan bir orta okulda, iki farklı şubede öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Örneklem , deney ve kontrol grubunda bulunan toplam 48 öğrenciden oluşmaktadır. Öğretim süreci deney grubunda sanal laboratuar kullanılarak yürütülürken; kontrol grubunda geleneksel laboratuar veya sınıf içi etkinlik kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Kuvvet ve Hareket Başarı Testi" ve öğrenci görüşlerini belirlemek için "Öğrenci Görüşleri Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için SPSS istatistik paket programı ile veriler analiz edilmiştir. Öğrenci görüşlerinin ise betimsel analizi yapılmıştır. Sanal laboratuar uygulamasının öğrencilerin akademik başarılarını arttırmada geleneksel laboratuar ve sınıf içi etkinliklerden daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca; öğrenciler sanal laboratuarı eğlenceli bulduklarını, sanal laboratuarın konuyu daha anlaşılır hale getirdiği ve görsellik sağladığı yönünde görüş belirtmişleridir. Anahtar Kelimeler: Sanal Laboratuar, Kuvvet ve Hareket Ünitesi, Fen Başarısı, Öğrenci Görüşleri.
8.sınıf fen bilimleri dersi öğrenci başarılarının TIMMS temelli sorular ışığında farklı değişkenler açısından incelenmesi; Uşak il merkezi örneği
Bu araştırmanın amacı; 8.sınıf fen bilimleri dersi öğrenci başarılarının TIMSS temelli sorular ışığında farklı değişkenler açısından Uşak il merkezi örneğinde incelemektir. Araştırmanın örneklemini Uşak merkez ortaokullarında 2015-2016 eğitim-öğretim yılında eğitim gören 293, 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi, Üst Biliş Etkinlik Ölçeği ve TIMSS 2011 açıklanan fen soruları içerisinden uzman görüşü alınarak seçilmiş 20 soru üzerinden toplanmıştır. Çalışmada nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Verilerin normallik varsayımı için çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanmış ve normal dağılım gösterdiği varsayılmıştır. SPSS paket programında tanımsal istatistik (frekans, yüzde, varyans, standart sapma) ve çıkarımsal istatistik (t-testi ve ANOVA, korelasyon) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre öğrencilerin fen başarıları, mantıksal düşünme yeteneği düzeyleri ve problem çözmeye yönelik üst biliş yeteneği düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuş ayrıca cinsiyet ve sınıflandırılmış okul farklılıkları bakımında sonuçlarda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çalışmaya göre kız öğrenciler fen başarısı, mantıksal düşünme yetenekleri ve üst biliş yetenekleri bakımından erkek öğrencilerden daha başarılı olduğu söylenebilir. Ayrıca öğrencilerin bulundukları mahalle ve okul farklılıkları öğrencilerin fen başarısı, mantıksal düşünme ve üst biliş yeteneği üzerinde etkiye sahip olduğu söylenebilir.
8.sınıf fen bilimleri dersi öğrenci başarılarının TIMMS temelli sorular ışığında farklı değişkenler açısından incelenmesi; Uşak il merkezi örneği
Bu araştırmanın amacı; 8.sınıf fen bilimleri dersi öğrenci başarılarının TIMSS temelli sorular ışığında farklı değişkenler açısından Uşak il merkezi örneğinde incelemektir. Araştırmanın örneklemini Uşak merkez ortaokullarında 2015-2016 eğitim-öğretim yılında eğitim gören 293, 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi, Üst Biliş Etkinlik Ölçeği ve TIMSS 2011 açıklanan fen soruları içerisinden uzman görüşü alınarak seçilmiş 20 soru üzerinden toplanmıştır. Çalışmada nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Verilerin normallik varsayımı için çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanmış ve normal dağılım gösterdiği varsayılmıştır. SPSS paket programında tanımsal istatistik (frekans, yüzde, varyans, standart sapma) ve çıkarımsal istatistik (t-testi ve ANOVA, korelasyon) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre öğrencilerin fen başarıları, mantıksal düşünme yeteneği düzeyleri ve problem çözmeye yönelik üst biliş yeteneği düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuş ayrıca cinsiyet ve sınıflandırılmış okul farklılıkları bakımında sonuçlarda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çalışmaya göre kız öğrenciler fen başarısı, mantıksal düşünme yetenekleri ve üst biliş yetenekleri bakımından erkek öğrencilerden daha başarılı olduğu söylenebilir. Ayrıca öğrencilerin bulundukları mahalle ve okul farklılıkları öğrencilerin fen başarısı, mantıksal düşünme ve üst biliş yeteneği üzerinde etkiye sahip olduğu söylenebilir.
Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi eğitim programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durumları
Bu araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durumlarının incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Uşak ili merkezi ve Ulubey, Eşme, Sivaslı, Banaz ve Karahallı ilçelerindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarında ve anaokullarında görev yapan anasınıfı öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumlarının belirlenmesi için fen öğretimine yönelik tutum ölçeği kullanılmış, öğretmenlerin okul öncesi eğitim programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durum ve düzeylerini belirlemek için ölçme aracı formu ve görüşme (mülakat) formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; Okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumlarının olumlu olduğu saptanmıştır. Bütün etkinliklerin araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin yarısından fazlası tarafından yüksek oranda uygulandığı görülmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulayamamalarının sebeplerine bakıldığında, okul öncesi öğretmenlerinin özellikle materyal- araç gereç eksikliği ve süre yetersizliği sebebiyle okulöncesi programında yer alan örnek fen etkinliklerini uygulayamadıklarını belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Fen Eğitimi, Fen öğretimine yönelik tutum, Okul Öncesi Dönem
Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi eğitim programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durumları
Bu araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durumlarının incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Uşak ili merkezi ve Ulubey, Eşme, Sivaslı, Banaz ve Karahallı ilçelerindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarında ve anaokullarında görev yapan anasınıfı öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumlarının belirlenmesi için fen öğretimine yönelik tutum ölçeği kullanılmış, öğretmenlerin okul öncesi eğitim programında yer alan fen etkinliklerini uygulama durum ve düzeylerini belirlemek için ölçme aracı formu ve görüşme (mülakat) formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; Okul öncesi öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumlarının olumlu olduğu saptanmıştır. Bütün etkinliklerin araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin yarısından fazlası tarafından yüksek oranda uygulandığı görülmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulayamamalarının sebeplerine bakıldığında, okul öncesi öğretmenlerinin özellikle materyal- araç gereç eksikliği ve süre yetersizliği sebebiyle okulöncesi programında yer alan örnek fen etkinliklerini uygulayamadıklarını belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile okul öncesi programında yer alan fen etkinliklerini uygulama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Fen Eğitimi, Fen öğretimine yönelik tutum, Okul Öncesi Dönem
GEMS tabanlı öğrenme programının 6.sınıf öğrencilerinin yoğunluk kavramı ile ilgili başarılarına, kavramsal değişimlerine ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, GEMS (Great Explorations in Math and Science: Fen ve Matematikte Büyük Buluşlar) tabanlı öğrenme programının ortaokul 6. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin maddenin tanecikli yapısı ünitesinde yer alan yoğunluk konusundaki başarılarına, kavramsal değişimlerine, bilimsel süreç becerilerine etkisini ve öğrencilerin GEMS tabanlı öğrenme programına ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışma, 2016-2017 eğitim yılının 1. döneminde tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme ile seçilen Uşak İli Karahallı İlçesinde üç farklı ortaokulda bulunan dört farklı şubede öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Örneklem, deney kontrol grubunda bulunan toplam 67 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada öğretim süreci deney grubunda GEMS tabanlı öğrenme programı ile kontrol grubunda ise ders kitabındaki mevcut öğrenme programı ile yürütülmüştür. Çalışmada yarı deneysel desenlerden, ön test ve son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Yoğunluk İki Aşamalı Teşhis Testi", "Yoğunluk Kelime İlişkilendirme Testi", "Bilimsel Süreç Becerisi Testi" ve öğrenci görüşlerini belirlemek için "Öğrenci Görüşleri Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için veriler SSPS istatistik paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Öğrenci görüşlerinin ise betimsel analizi yapılmıştır. GEMS tabanlı öğrenme programının öğrencilerin akademik başarı ve bilimsel süreç becerilerini arttırmada ders kitabındaki mevcut öğrenme programına göre daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. GEMS tabanlı öğrenme programı öğrencilerin kavramsal değişimlerinde ders kitabındaki mevcut öğrenme programına göre daha etkili bulunmuştur. Öğrenciler GEMS tabanlı öğrenme programını eğlenceli bulduklarını belirtmişlerdir. Ayrıca ders konularını anlamada GEMS tabanlı öğrenme programının olumlu etki bıraktığını belirtmişlerdir. Öğrenciler GEMS tabanlı öğrenme programının bilim insanlarının uğraşlarını anlamada etkili olduğu şeklinde görüş belirtmişlerdir. Bilim kodu : 11002 Anahtar Kelimeler : GEMS Tabanlı Öğrenme Programı, Maddenin Tanecikli Yapısı, Yoğunluk, Başarı, Kavramsal Değişim, Bilimsel Süreç Becerisi
GEMS tabanlı öğrenme programının 6.sınıf öğrencilerinin yoğunluk kavramı ile ilgili başarılarına, kavramsal değişimlerine ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, GEMS (Great Explorations in Math and Science: Fen ve Matematikte Büyük Buluşlar) tabanlı öğrenme programının ortaokul 6. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin maddenin tanecikli yapısı ünitesinde yer alan yoğunluk konusundaki başarılarına, kavramsal değişimlerine, bilimsel süreç becerilerine etkisini ve öğrencilerin GEMS tabanlı öğrenme programına ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışma, 2016-2017 eğitim yılının 1. döneminde tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme ile seçilen Uşak İli Karahallı İlçesinde üç farklı ortaokulda bulunan dört farklı şubede öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Örneklem, deney kontrol grubunda bulunan toplam 67 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada öğretim süreci deney grubunda GEMS tabanlı öğrenme programı ile kontrol grubunda ise ders kitabındaki mevcut öğrenme programı ile yürütülmüştür. Çalışmada yarı deneysel desenlerden, ön test ve son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Yoğunluk İki Aşamalı Teşhis Testi", "Yoğunluk Kelime İlişkilendirme Testi", "Bilimsel Süreç Becerisi Testi" ve öğrenci görüşlerini belirlemek için "Öğrenci Görüşleri Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için veriler SSPS istatistik paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Öğrenci görüşlerinin ise betimsel analizi yapılmıştır. GEMS tabanlı öğrenme programının öğrencilerin akademik başarı ve bilimsel süreç becerilerini arttırmada ders kitabındaki mevcut öğrenme programına göre daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. GEMS tabanlı öğrenme programı öğrencilerin kavramsal değişimlerinde ders kitabındaki mevcut öğrenme programına göre daha etkili bulunmuştur. Öğrenciler GEMS tabanlı öğrenme programını eğlenceli bulduklarını belirtmişlerdir. Ayrıca ders konularını anlamada GEMS tabanlı öğrenme programının olumlu etki bıraktığını belirtmişlerdir. Öğrenciler GEMS tabanlı öğrenme programının bilim insanlarının uğraşlarını anlamada etkili olduğu şeklinde görüş belirtmişlerdir. Bilim kodu : 11002 Anahtar Kelimeler : GEMS Tabanlı Öğrenme Programı, Maddenin Tanecikli Yapısı, Yoğunluk, Başarı, Kavramsal Değişim, Bilimsel Süreç Becerisi
Türkiye'de öğretmen adayları ile yapılan fen öğretimine yönelik tutum araştırmaları: Bir doküman incelemesi
Bu çalışmada 2002-2023 yılları arasında Google Akademik, Dergi-Park, Piri Keşif Aracı ve Yüksek Öğretim Kurumu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi veri tabanında taranan, erişime açık olan öğretmen adayları tarafından fen öğretimine yönelik gerçekleştirilen tutum araştırmaları incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ölçütlere göre belirlenen çalışmalar; çalışma türleri, yıllara göre dağılım, çalışmaların örneklem türleri, öğretmen adaylarının okuduğu program, sınıf düzeyleri, çalışmaların amaçları, çalışmaların içerikleri, yöntem, çalışma grubu, veri toplama araçları, ölçek türleri, veri analiz yöntemleri ve çalışmaların sonuçları incelenmiştir. Bu yöntem doküman incelemesi ile gerçekleşmiş verilerin analizi için içerik ve betimsel analiz kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, en fazla çalışma 2012-2016 yılları arasında gerçekleşmiş, Üniversite sınıf düzeyi Genel(1, 2, 3,4) ve 4. Sınıf olan çalışma sayıları en fazla olduğu tespit edilmiştir. Çalışma türleri incelendiğinde konu ile ilgili yapılan makale çalışma sayısının yeterli olmasa da daha fazla olduğu sonuçlar arasındadır. Çalışmaların yapıldığı üniversitelerin yerlerinin net bir şekilde belirtilmediği çalışma sayısı fazla olsa da bu alanda en fazla çalışmanın yapıldığı üniversiteler Hacettepe Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi olduğuna ulaşılmıştır. Çalışmaların örneklem türlerinden küme örneklemi en fazla tercih edilmiştir. Çalışmaların amaçları Fen'de sadece tutum, etki, değişken, diğer kategorileri ile incelenmesi sonucunda, tutumla birlikte verilen kavramların etkisi ve verilen kavramların kategorisi en fazla tercih edildiği tespit edilmiştir. Çalışmaların içeriği incelendiğinde Fen'e yönelik tutum içeriği tüm çalışmaları dahil ederken öz-yeterlilik inançları çalışmalarda en fazla içeriğe sahip olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarıyla çalışılan araştırmanın incelendiği bu çalışmada okudukları programa göre çalışma grubu fen bilimleri olan bireylerle gerçekleştirilen çalışma sayısı daha fazla olduğu belirtilmiştir. Çalışma grubu büyüklüklüğü ele alındığında en çok çalışma 0-100 kişi aralığı olmuştur. Çalışmalarda kullanılan yöntem ve modeller incelendiğinde nicel yöntemle tarama modeli en fazla tercih edildiği tespit edilmiştir. veri toplamada kullanım olarak en çok tercih edilen araçta ölçek türleri olmuştur. Ölçek türleri ele alındığında Thomson ve Shrigley (1986) oluşturup, Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) uyarladığı "Fen Öğretimine Karşı Tutum Ölçeği" en fazla kullanılan ölçek olmuştur. Veri analizinin gerçekleştirilmesinde çalışmalarda en çok kullanılan yöntem t testi olmuştur. Çalışmalarda elde edilen sonuçlar incelendiğinde olumlu etkiye ulaşan çalışma sayısının fazla olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmada fen bilimleri öğretiminin öğretmen adayları için önemine vurgu yapılmıştır. Bu amacı destekleyen çalışma çalışmaların sayısının arttırılıp bilim dünyasına kazandırılması bireylerin yetiştirilmesine katkı sağlayacağından dolayı bu alanda çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Ortaokul öğrencilerinin STEM tutumları ile mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Uşak ili ve ilçeleri örneği)
Bu araştırmanın amacı Uşak ili ve ilçeleri örneğinde ortaokul 5-6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STEM'e yönelik tutumları ve Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunu yanı sıra bazı bağımsız değişkenlere göre (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, STEM'den haberdar olup olmamaları) STEM'e yönelik tutumları ile Mühendislik bilgi düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştırmada model olarak öğrencilerin STEM tutumları ve Mühendislik Bilgi Düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda Guzey, Harwell ve Moore (2014) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2017) tarafından Türkçeye adaptasyonu gerçekleştirilen 28 maddeden oluşan STEM tutum ölçeği ile Harwell, Guzey, Moreno, Moore, Philips ve Roehring (2015) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2018) tarafından Türkçeye adaptasyonu yapılan 10 maddeden oluşan MBD4-5 ve 15 maddeden oluşan MBD6-8 ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin araştırma problemleri doğrultusunda bilgi edinebilmek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uşak ili ve ilçelerinde bulunan devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 368'i kız, 355'i erkek öğrenci olmak üzere toplamda 723 ortaokul 5-6-7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre STEM'e yönelik tutumları farklılık oluşturmazken Mühendislik bilgi düzeylerinde 5. Sınıflar için ve 6-7-8. sınıflar için kız öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri değişkenine bakıldığında 6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmazken MBD'de anlamlı bir farklılık oluşmuştur ve bu durumun 8. Sınıf öğrencilerinden kaynaklandığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin anne eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasındaki ilişkinin 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencileri için anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin baba eğitim durumu ve STEM'e yönelik ilişkileri ile MBD'ye bakıldığında, 5. Sınıf öğrencilerin baba eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, 6,7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin babalarının eğitim durumuna göre Mühendislik Bilgi Düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun öğrencilerin babalarının Lisans düzeyinde eğitim alan öğrencilerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin STEM'den haberdar olup olmama durumlarına göre STEM'e yönelik tutumları ile MBD'ninde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki korelasyon analizine bakıldığında 5. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır ANAHTAR KELİMELER STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematic), FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik), MBD (Mühendislik Bilgi Düzeyi), MBDÖ4-5 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 4 ve 5. sınıflar), MBDÖ6-8 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 6-7-8. Sınıflar), STB (STEM Tutum Becerileri) Fen Eğitimi
Ortaokul öğrencilerinin STEM tutumları ile mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Uşak ili ve ilçeleri örneği)
Bu araştırmanın amacı Uşak ili ve ilçeleri örneğinde ortaokul 5-6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STEM'e yönelik tutumları ve Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunu yanı sıra bazı bağımsız değişkenlere göre (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, STEM'den haberdar olup olmamaları) STEM'e yönelik tutumları ile Mühendislik bilgi düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştırmada model olarak öğrencilerin STEM tutumları ve Mühendislik Bilgi Düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda Guzey, Harwell ve Moore (2014) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2017) tarafından Türkçeye adaptasyonu gerçekleştirilen 28 maddeden oluşan STEM tutum ölçeği ile Harwell, Guzey, Moreno, Moore, Philips ve Roehring (2015) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2018) tarafından Türkçeye adaptasyonu yapılan 10 maddeden oluşan MBD4-5 ve 15 maddeden oluşan MBD6-8 ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin araştırma problemleri doğrultusunda bilgi edinebilmek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uşak ili ve ilçelerinde bulunan devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 368'i kız, 355'i erkek öğrenci olmak üzere toplamda 723 ortaokul 5-6-7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre STEM'e yönelik tutumları farklılık oluşturmazken Mühendislik bilgi düzeylerinde 5. Sınıflar için ve 6-7-8. sınıflar için kız öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri değişkenine bakıldığında 6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmazken MBD'de anlamlı bir farklılık oluşmuştur ve bu durumun 8. Sınıf öğrencilerinden kaynaklandığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin anne eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasındaki ilişkinin 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencileri için anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin baba eğitim durumu ve STEM'e yönelik ilişkileri ile MBD'ye bakıldığında, 5. Sınıf öğrencilerin baba eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, 6,7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin babalarının eğitim durumuna göre Mühendislik Bilgi Düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun öğrencilerin babalarının Lisans düzeyinde eğitim alan öğrencilerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin STEM'den haberdar olup olmama durumlarına göre STEM'e yönelik tutumları ile MBD'ninde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki korelasyon analizine bakıldığında 5. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır ANAHTAR KELİMELER STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematic), FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik), MBD (Mühendislik Bilgi Düzeyi), MBDÖ4-5 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 4 ve 5. sınıflar), MBDÖ6-8 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 6-7-8. Sınıflar), STB (STEM Tutum Becerileri) Fen Eğitimi
6. sınıf "Madde ve ısı" ünitesine yönelik ortak bilgi inşa modeli uygulamalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 6. sınıf "madde ve ısı" ünitesine yönelik uygulanan ortak bilgi inşa modelinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma modelinin açıklayıcı-doğrulayıcı araştırma deseni kullanılmıştır. Bu desenin nicel kısmında farklı iki öğretim yönteminin etkililiğinin belirlenmesi amacıyla deneysel araştırma desenlerinden yarı deneysel araştırma modelinin "ön-test son-test eşitlenmemiş kontrol grubu deseni" esas alınmıştır. Çalışmanın nitel kısmında ise öğrenci günlükleri, TAVAÇ (Tahmin et, Açıkla, Veri topla, Açıkla, Çiz) kâğıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Toplam 9 hafta süren bu çalışma Manisa ilinde bulunan bir ortaokuldaki toplam 72 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 1 deney grubu, 1 kontrol grubu ve 1 pilot çalışma grubu yer almıştır. Deney grubu ile pilot çalışma grubundaki dersler Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenirken kontrol grubundaki dersler 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın öngördüğü şekilde işlenmiştir. Pilot çalışma grubundaki dersler deney grubundaki derslerden iki hafta önce başlamış iki hafta önce bitmiştir. Pilot çalışma grubundaki çalışmalar sırasında ikişer haftalık periyotlarla uygulamanın aksayan yerleri tespit edilmiş ve TAVAÇ kâğıtlarında düzenlemeler yapılmıştır. Burada yapılan düzenlemelerden sonra da deney grubundaki çalışmalara geçilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanması amacıyla üç aşamalı başarı testi, eleştirel düşünme becerileri testi ve bilimsel süreç becerileri testi kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol grubu öğrencilerine çalışmaya başlamadan önce ön test, çalışma sonrasında ise son test olarak uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, bilimsel süreç becerinin ve eleştirel düşünme becerilerinin kalıcılığına bakılmıştır. Nitel veri toplamak için de TAVAÇ kâğıtları kullanılmıştır. Bununla birlikte deney ve kontrol grubunda yer alan öğrenciler tüm derslerde günlük tutmuştur. Ayrıca deney ve kontrol gruplarından seçilen dokuzar öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerden elde edilen sonuçlardan, Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerin öğrencilerin akademik başarılarını ve eleştirel düşünme becerilerini artırmada 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre işlenen derslerden daha etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerde gerçekleşen öğrenmelerin öğrencilerin akademik başarıları ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki kalıcılıklarının kontrol grubundaki öğrencilere göre daha kalıcı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin uygulanışı sırasında kullanılan TAVAÇ kâğıtlarında yer alan açıklama ve çizimlerdeki doğru cevap sayılarında süreç boyunca artış yaşandığı görülmüştür. Uygulama sonrası gerçekleştirilen görüşmelerden, Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin ilgi çekici ve anlaşılır olduğuna, materyal yönünden zengin olduğuna, bu modelde günlük yaşantıda sıkça karşılaşılan durumlara yer verildiğine ve birçok yeni bilginin öğrenildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrenciler çalışma sırasında gerçekleştirilen deneylerin öğretici olduğunu, videoların eğlenceli olduğunu ve derste oynadıkları eğitsel oyunları beğendiklerini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte çalışmada yer alan TAVAÇ kâğıtlarındaki hikâyeler öğrenciler tarafından çok beğenilmiştir. Ayrıca bu çalışma ile öğrenciler söylenen her bilginin doğru olmadığını, bazen yanlış verilmiş bir bilgi de olabileceğini öğrenmişlerdir. Öğrenciler tablet bilgisayar kullandıkları sırada internetten derinlemesine araştırma yaptıklarını, sonuçları arkadaşları ile paylaştıklarını ve buradan elde edilen bilgiler ışığında tartışmalar yaptıklarını ve bu tartışmalar sırasında kendilerini daha rahat hissettiklerini de ifade etmişlerdir.
6. sınıf "Madde ve ısı" ünitesine yönelik ortak bilgi inşa modeli uygulamalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 6. sınıf "madde ve ısı" ünitesine yönelik uygulanan ortak bilgi inşa modelinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma modelinin açıklayıcı-doğrulayıcı araştırma deseni kullanılmıştır. Bu desenin nicel kısmında farklı iki öğretim yönteminin etkililiğinin belirlenmesi amacıyla deneysel araştırma desenlerinden yarı deneysel araştırma modelinin "ön-test son-test eşitlenmemiş kontrol grubu deseni" esas alınmıştır. Çalışmanın nitel kısmında ise öğrenci günlükleri, TAVAÇ (Tahmin et, Açıkla, Veri topla, Açıkla, Çiz) kâğıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Toplam 9 hafta süren bu çalışma Manisa ilinde bulunan bir ortaokuldaki toplam 72 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 1 deney grubu, 1 kontrol grubu ve 1 pilot çalışma grubu yer almıştır. Deney grubu ile pilot çalışma grubundaki dersler Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenirken kontrol grubundaki dersler 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın öngördüğü şekilde işlenmiştir. Pilot çalışma grubundaki dersler deney grubundaki derslerden iki hafta önce başlamış iki hafta önce bitmiştir. Pilot çalışma grubundaki çalışmalar sırasında ikişer haftalık periyotlarla uygulamanın aksayan yerleri tespit edilmiş ve TAVAÇ kâğıtlarında düzenlemeler yapılmıştır. Burada yapılan düzenlemelerden sonra da deney grubundaki çalışmalara geçilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanması amacıyla üç aşamalı başarı testi, eleştirel düşünme becerileri testi ve bilimsel süreç becerileri testi kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol grubu öğrencilerine çalışmaya başlamadan önce ön test, çalışma sonrasında ise son test olarak uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, bilimsel süreç becerinin ve eleştirel düşünme becerilerinin kalıcılığına bakılmıştır. Nitel veri toplamak için de TAVAÇ kâğıtları kullanılmıştır. Bununla birlikte deney ve kontrol grubunda yer alan öğrenciler tüm derslerde günlük tutmuştur. Ayrıca deney ve kontrol gruplarından seçilen dokuzar öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerden elde edilen sonuçlardan, Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerin öğrencilerin akademik başarılarını ve eleştirel düşünme becerilerini artırmada 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre işlenen derslerden daha etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerde gerçekleşen öğrenmelerin öğrencilerin akademik başarıları ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki kalıcılıklarının kontrol grubundaki öğrencilere göre daha kalıcı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin uygulanışı sırasında kullanılan TAVAÇ kâğıtlarında yer alan açıklama ve çizimlerdeki doğru cevap sayılarında süreç boyunca artış yaşandığı görülmüştür. Uygulama sonrası gerçekleştirilen görüşmelerden, Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin ilgi çekici ve anlaşılır olduğuna, materyal yönünden zengin olduğuna, bu modelde günlük yaşantıda sıkça karşılaşılan durumlara yer verildiğine ve birçok yeni bilginin öğrenildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrenciler çalışma sırasında gerçekleştirilen deneylerin öğretici olduğunu, videoların eğlenceli olduğunu ve derste oynadıkları eğitsel oyunları beğendiklerini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte çalışmada yer alan TAVAÇ kâğıtlarındaki hikâyeler öğrenciler tarafından çok beğenilmiştir. Ayrıca bu çalışma ile öğrenciler söylenen her bilginin doğru olmadığını, bazen yanlış verilmiş bir bilgi de olabileceğini öğrenmişlerdir. Öğrenciler tablet bilgisayar kullandıkları sırada internetten derinlemesine araştırma yaptıklarını, sonuçları arkadaşları ile paylaştıklarını ve buradan elde edilen bilgiler ışığında tartışmalar yaptıklarını ve bu tartışmalar sırasında kendilerini daha rahat hissettiklerini de ifade etmişlerdir.