Prof. Dr. Suat Teker danışmanlığındaki tezler
16 tez · Feyziye Schools Foundation Işık University
Dolaylı vergilerin Türk vergi sistemindeki yeri ve ekonomiye etkileri
Vergi; devletin ve yetkili diğer kamusal kurum ve kuruluşlarının, mali ve mali olmayan görevlerini yerine getirebilmeleri amacıyla, gerçek ve tüzel kişilerden; cebri, karşılıksız olarak ve egemenlik gücüne dayanarak tahsil ettiği para seklindeki iktisadi kıymetlerdir. Bir başka anlatım ile vergi, kamusal giderleri karşılamak üzere herkesin mali gücüne göre ödemekle yükümlü olduğu ekonomik bir değerdir. Vergileri sahip oldukları özellikler bakımından sınıflandırmanın çeşitli yöntemleri vardır. Bu yöntemlerden en çok kullanılanı ise dolaylı- dolaysız vergi ayrımıdır. İngiltere maliye bakanlığı görevini yürüten William Gladstone; dolaylı ve dolaysız vergileri iki kız kardeşe benzeterek birbirinden farklı erdemlere sahip olsalar da aynı aileye mensup olduklarını ve bu sebeple bir karşılaştırma yapmanın manasız olduğunu belirtmiştir. Fakat günümüzde vergi sistemlerinin bu vergi türlerinden hangisine yer verdiği, doğurduğu sonuçlar açısından büyük etkilere sahip olmaktadır. Dolaylı vergiler kişilerin her türlü tüketim mallarına uygulanan, satıcısından veya üreticisinden alınan, fiyatlara eklenerek nihai tüketiciye yansıtılan vergilerdir. Bu vergiler; yansıtılabilmesi, fiyatların içine gizlenebilmesi, peşin olarak tahsil edilebilmesi gibi sebeplerden ötürü sıkça tercih edilirler. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde; oturmuş bir vergi sisteminin bulunmayışı ve çeşitli ekonomik ve politik sebeplerden ötürü dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payı oldukça yüksek seviyelerde yer almaktadır. 2018 yılı itibariyle Türkiye'de dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payı %67 iken, aynı oran OECD ülkelerinin ortalamasında %43 olarak gerçekleşmiştir. Çalışmamızda; dolaylı vergilerin Türk vergi sistemindeki yeri incelendikten sonra dolaylı vergilerin ekonomideki bazı göstergelere etkilerinin analizi, çeşitli dünya ülkelerine ait verilerle karşılaştırılarak yapılacaktır.
Women entrepreneurship and credit scoring model
This study is that entrepreneurship plays an important role in women's becoming stronger, and women entrepreneurs must be encouraged and supported. The place of women in society has changed within the process of industrialization and they learned to invest their labour in a way to increase the standard of life. However, women entrepreneurs are subject to several social, economic and bureaucratic challenges as they start a business and afterwards. These challenges vary across sexes and women entrepreneurs have to deal with more challenges than men just because they are women. Many banks in our country give credits to support women entrepreneurs who have an important role in the country's economy. It provides support for women to realize their dreams and build their own business or to enlarge their current business. The biggest problem is the lack of capital for business establishment. A simple credit scoring model has been created with specific variables in the credits process to ensure that women are supported in this study.
The impact of social media and digital marketing on brand awareness and purchasing behavior of millennials in Istanbul
The current research aimed to define the level of brand awareness and the impact on the buying behavior of people due to the usage of social media platforms and digital marketing measures used by the brands. The research was planned to assess the impact on the millennials in Istanbul, Türkiye. The data was collected from the individuals residing in Istanbul with the help of an online questionnaire survey which was filled in by 403 participants. The collected data was analyzed by using SPPS version 21. Descriptive statistics, reliability analysis, mean difference test, correlation test, and regression were performed to get the outcomes of the research. Mavi, a renowned brand, was used to assess the impact on the buying decisions of customers. The findings revealed that the measures of brand awareness namely, "Perceived product quality, Product recognition, Brand recall, and Brand perception" influence the purchasing behavior of millennials. However, the purchasing decisions were not affected based on the demographics of the participants. Thus, the millennials who stay in Istanbul and use social media are influenced by the strategies used by marketers to purchase their brands. The research also revealed how digital marketing strategies are perceived by millennials in Istanbul and how social media interactions shape the purchasing process. This confirms that social media and digital channels play an important role in consumer behavior.
Muhasebe hilelerinin uygulanma biçimleri ve vergilendirme üzerindeki etkileri
Ekonomik hayatta işletmeler ve karar alıcılar, yatırım, yönetim ve harcama kararlarını muhasebe uygulamaları vasıtasıyla oluşturulan ve işletmelerin faaliyet sonuçlarını ve mali yapılarını özetleyen tablolarını inceleyerek alırlar/verirler. Dolayısıyla işletmelerin ve karar alıcıların en doğru kararları vermeleri/almaları bu mali tabloların gerçeğe uygun, objektif, anlaşılabilir ve güvenilir olmasına bağlıdır. Ayrıca Devletin en önemli gelir kaynağı olan vergilerin doğru beyanı ve doğru toplanabilmesi ve sonucunda da vergi gelirlerinin hedeflenen seviyelere ulaşabilmesi için işletmelerin mali tablolarının hileli işlemlerden arındırılarak olması gereken matrahlarının beyan edilmesine bağlıdır. Muhasebe hilelerinin uygulanma biçimleri ve vergilendirme üzerindeki etkileri başlıklı bu çalışma, Tekdüzen Hesap Planında uygulanmış veya uygulanabilecek muhasebe hata ve hileleri yöntemlerini ortaya koyarak bu hata ve hilelerin devlete, işletme ortaklarına/üçüncü kişilere ve ekonomimize olabilecek olumsuz etkilerini göstermek, kamusal hizmetlerin temel finansmanı olan vergilerin işletmeler tarafından doğru beyan edilmesini sağlamak amacıyla muhasebe hilelerinin ne şekilde gerçekleşebileceği ve bunlara vergi mevzuatına göre ne şekilde önlem alınabileceğini göstermek maksadıyla hazırlanmıştır.
Vergi kayıp ve kaçaklarının azaltılmasında vergi denetiminin etkinliği, sorunlar ve çözüm önerileri
Vergi, devletin tüzel ve gerçek kişiler üzerine yüklediği, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi için ihtiyaç duyduğu en önemli kaynaktır. Günümüzde sosyal devlet anlayışı ile birlikte vergi gelirlerine olan ihtiyaç daha fazla artmıştır. Vergi, mükellefler ile devlet arasında her zaman için problem oluşturmuştur. Mükellefler vergi ödememek için çeşitli arayışlar içinde olduğu gibi vergi idareleri de bu işlemleri tespit ederek gerekli tahsilatı yapma çabası içindedir. Devletlerin ortaya çıkışı kadar eski olan bu mücadele muhtemelen vergi olgusu var oldukça devam edecektir. Etkin bir vergi denetimi etkin bir vergi mevzuatıyla oluşturulabilir. Vergi reformları ile adil vergilendirme, vergi kayıp ve kaçakçılığının önüne geçilmesi, vergi yüklerinin azaltılması ve vergilerin ekonomik büyümeyi destekleyecek nitelikte olması vergi denetiminde yapılacak etkin düzenlemelerle sağlanabilecektir. Bu hususları gerçekleştirebilmek için vergi mevzuatı ile vergi denetiminin daha etkin hale getirilmesi gerekmektedir.
İflas ertelemenin kaldırılması ve konkordato
7101 Sayılı "İcra Ve İflâs Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile yeniden düzenlenen konkordatonun iflas ertelemeden farkı, alacaklıların durumu, Bağımsız Denetçi Raporu önemi ve yeni uygulamanın olumlu ve olumsuz yönlerine değinilmiştir.
The importance of high technology for economic development: A comparative analysis of Turkey and South Korea
The purpose of this study is to examine and better understand the effects of high technology manufacturing idea adoption for Turkey and South Korea. Selected countries are particularly appropriate for this analysis as they were standing at the almost similar economic circumstance many years ago. Moreover, this truth cannot be ignored: Turkey has had a definite better position, and a more hopeful development possibility right before the 1960s. It is also important to highlight that the Turkish economy and developmental progress has been impressively increased through structural state policies between 1923 and 1950.
Dış ticaret işlemlerinin muhasebeleştirilmesi: TMS-2 stoklar, TMS-21 kur değişiminin etkileri standartları ve VUK ile karşılaştırılması
Mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin ulusal sınırları aşmasıyla birlikte uluslararası ticaret işlemlerine taraf olan işletmeler; anlaşılır, karşılaştırılabilir ve gerçeğe uygun raporlama yapılabilmesi için muhasebe ve finans alanında ortak bir dile ihtiyaç duymuşlardır. Bu nedenle farklı finansal bilgi okuyucularının aynı sonuca varabilmeleri için mali tabloların uluslararası genel kabul görmüş muhasebe standartlarına göre raporlanması gerekmektedir. Avrupa'da borsada işlem gören işletmelerin 2005 yılından itibaren finansal tablolarını, Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına göre hazırlamak zorunda oldukları deklare edilmiştir. Türkiye'de de sermaye piyasası araçları borsada işlem gören şirketler, bankalar, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile uyumlu olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını uygulamak zorundadırlar. Raporlama dönemi sonunda ödenecek verginin, vergi kanunlarına göre hesaplanması gerekmekte fakat buna göre oluşturulan muhasebe kayıtları standartlar ile örtüşmemektedir. Yabancı para cinsinden gerçekleştirilen dış ticaret işlemlerinin, işlem tarihi ile ödeme tarihinin farklı olması halinde, işletmenin lehine ya da aleyhine kur farkları oluşmaktadır. Kur farklarının muhasebeleştirilmesinde uygulanan kurallar, işletmenin dönem sonunda stoklarının değerini, dönem kârını ve ödenecek vergi tutarını değiştirecektir. Uygulama farklılıkları ve sonuçları bu tezin konusun oluşturmaktadır.
Elden çıkarılan maddi duran varlıkların TMS -16 ve VUK açısından karşılaştırması
Küreselleşen dünya ekonomisinde şirketlerin ortak bir dil oluşturabilmesi ve şirket değerlerinde anlaşılabilir olmak önem kazanmıştır. Ortak dil oluşturulabilmesi muhasebe alanında, şirketler tarafından ortak standartlar benimsenerek uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemiz tarafından bu hususta muhasebenin küresel dili olan standartlara uyum sağlama sürecine girilmiş ve uygulamalara geçilmiştir, Standartlara uyum sağlama konusu Avrupa Birliği süreci açısından önemli bir olgudur. Özellikle hizmet, ticaret sektörü dışında kalan üretim işletmeleri gibi işletmelerin finansal tablolarında önemli bir kısmı oluşturan maddi duran varlıklar kalemlerine ilişkin uygulamalar, maddi duran varlıklara ait gerçekleştirilecek maliyet hesaplamalarının doğru bir halde tablolara yansıtılması, maddi duran varlıkların hangi şekilde bilanço dışı bırakılabileceği, bilanço dışı bırakılmasında kullanılan muhasebe hesapları ve kayıt düzenleri, bu işlemlerin finansal tablolara hangi şekilde yansıtılacağı konusu tablo kullanıcılarının talep ettiği bilgi ihtiyacı ile uyumlu olarak düzenlemesi yönünden önemli hususlardır. Maddi duran varlıkların elden çıkarılması konusunda Türkiye Muhasebe Standartları 16 ve Türk vergi mevzuatında yer alan hükümler karşılaştırıldığında; elden çıkarılan maddi duran varlıkların hangi şekilde bilanço dışı bırakılacağı konusunda benzerlik ve farklılıkların olduğu görülmektedir. Çalışmanın kapsamında maddi duran varlık konusu kısmen ele alınmış olup, elden çıkarılan maddi duran varlıklara ilişkin var olan mevcut uygulamalar üzerinde ağırlıklı olarak durulmuştur.
Özel sağlık kurumlarında çalışan hekimlerin vergilendirilmesi
Vergi, kamusal ihtiyaçların karşılanması için alınması gereken zorunlu ve karşılıksız bir nakit akışıdır. Günümüzde özel sağlık kurumlarında görev alan hekimler 2 şekilde vergilendirilmektedir. Bazı hekimler elde edilen gelirleri ücret geliri elde etmekte olup bazı hekimlerin ise elde edilen serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmektedir. "Özel Sağlık Kurumlarında Çalışan Personelin Vergisel Boyutu" başlıklı bu tezimin amacı, özel sağlık hizmet sunucularında görev yapan personelin, işverene tabi bir kuruma bağlı olarak çalışması ya da serbest meslek makbuzu düzenlenmesi halinde elde edilen gelirlere ilişkin bilgiler edinmek ve söz konusu personelin elde ettiği ücretlerin vergisel boyutu izah edilmeye çalışılmıştır. Özel sağlık kurumunda görev alan hekimin elde edilen ücret geliri ile serbest meslek kazancı olması halinde elde edilen kazançların vergisel avantajları ile iş hukuku açısından olumsuz tarafları detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Araştırmada işveren ve işçi kapsamında elde dilen ücret ile serbest çalışan personelin elde ettiği gelirler ile ilgili hususlar vergi mevzuatı açısından değerlendirilmiş ve özel sağlık kurumlarında çalışan personele düşen görevler belirtilmektedir.
Mükelleflerin sahte veya yanıltıcı belge kullanma eğilimi ve çözüm önerileri
Çalışmanın amacı; Türkiye'de mükellefler tarafından Sahte ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB) Kullanım Eğilimlerinin ortaya konulması, SMİYB kullanımının yol açtığı sorunların tespiti ve etkileri, SMİYB kullanım eğilimini engelleyebilmek için hangi çözüm önerilerinin sunulabileceğine ilişkindir. Çalışmamızda Türkiye Ekonomisi'nin kanayan yarası olan SMİYB kullanım eğilimlerinin sebepleri, etkileri ve konu hakkındaki çözüm önerileri işlenecektir. Mükelleflerin neden SMİYB kullandıkları, SMİYB kullanımının mükelleflere KDV, Gelir ve Kurumlar Vergisi açısından ne gibi faydalar sağladığı değerlendirilmiş olup sahte belge kullanımının ülke ekonomisine, kamu idarelerine ve toplumumuza zararları belirtilmiştir. SMİYB kullanımının yaptırımları Vergi Usul Kanunu ve Türk Ceza Kanunu açısından değerlendirilmiş ve gerek vergi denetimi açısından gerekse yargı organları açısından ne gibi iş yüküne sebep olduğundan bahsedilmiştir. Mükelleflerin SMİYB kullanımının nasıl engellenebileceğine ilişkin çözüm önerilerinin tespiti amacıyla anket çalışması yapılmış katılımcıların çözüm önerilerine ilişkin görüşleri belirlendikten sonra görüşler derlenerek katılımcılar tarafından en çok dikkat çekilen önerilere çalışmanın sonucunda yer verilmiştir.
Kamu kurumlarında iç kontrol sistemi ve stratejik yönetime etkisi: İstanbul ilçe belediyelerinde alan araştırması
Günümüzde değişen ve sürekli gelişen dünya düzenine paralel olarak insanların özel ve kamu alanlarına yönelik beklentileri artmakta ve çeşitlilik göstermektedir. Toplumun değişen ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yönetim anlayışının da uyumlu olarak değişmesi gerekmektedir. Son yıllarda kamu yönetiminde ihtiyaç duyulan reform gereksinimi her türlü gelişmişlik düzeyine sahip ülkeler için gelişen ve değişen dünyada vazgeçilmez bir olgu olmuştur. Türkiye'de bu reform çalışmalarının sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (KMYKK) ile çağdaş yönetime ilişkin olarak katılımcılık, hesap verebilirlik, şeffaflık, ekonomiklik, verimlilik, etkililik, stratejik yönetim ve bu yönetim modelinin gerektirdiği stratejik plan, performans yönetimi, iç kontrol ile denetime özgü düzenlemeler yapılmıştır. Bu unsurları esas alan yeni kamu yönetiminde, başarıya ulaşmada kritik bir işlev ve stratejik yönetimin gereği olan iç kontrol sisteminin kamu kurumlarında sağlıklı bir şekilde oluşturulması daha da önemli hale gelmiştir. İç kontrol sisteminin doğru kurgulanması ve sistematik olarak işlemesi ile riskler önceden belirlenip gerekli önlemler alınabilecek, hile, yolsuzluk gibi olumsuzluklar en aza indirilecek ayrıca sistemin etkin bir şekilde yürütülmesi ve gerektiğinde kurum hedeflerine göre güncellenmesi sonucu başarılı bir yönetim sistemi kurulmuş olacaktır. Bu çalışma, yerel yönetim birimi olan belediyelerde iç kontrol sisteminin stratejik yönetime etkisini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla yönetimin bir fonksiyonu olan iç kontrolün tarihsel gelişimi, önemi, amacı, uluslararası modeller, iç kontrol standartları, iç kontrol sisteminin kurulması ve etkin olarak yürütülmesi sonucu stratejik yönetime etkisi konu alınmıştır. Bu kapsamda İstanbul ilçe belediyelerinin stratejik yönetim anlayışı ve iç kontrol sistemi incelenerek tüm süreçler ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kamu Yönetimi, İç Kontrol, Stratejik Yönetim
Future in higher education: Digital university
Currently, higher education institutions are facing the necessity to adapt their educational delivery methods and operate in a globalized marketplace. Universities must reconsider how they provide access to their courses anywhere and at any time. Not only do they need to meet the increasing digital expectations of Generation Z students, but they also have to be prepared for the upcoming Generation Alpha. The concept of higher education and the evaluation of its main actors, universities, have been widely discussed since the Medieval age. The first-generation University 1.0 emerged as information transfer centers in the 11th Century. Following that, the second-generation University 2.0 appeared as information transfer and research centers in the 19th Century. The 1970s witnessed the emergence of the third-generation University 3.0, which encompassed information transfer, research, and application (university-industry) centers. Subsequently, the fourth-generation University 4.0 flourished as a digitalized university, relying on technological and social innovations during the digital transformation era of the 2000s. The aim of this thesis is to provide a forward-looking perspective on the upcoming fifth-generation University 5.0, particularly its projected rise by the 2030s as a digital university targeting the global market and conducting education activities in a translocal and transtemporal manner worldwide. Through an extensive literature review, this prediction was confirmed, considering the growing impact of digital transformation, technological innovations, and the attitudes and expectations of the existing Generation Z university students and their successors, Generation Alpha. To further investigate this, a research survey was conducted with three different groups: university students, academics, and employers/managers, comprising a total of 346 participants. The survey questionnaire was designed based on four main pillars of questions, employing a composite approach to clarify the eight hypotheses of this study. The findings revealed a significant and linear relationship between the participants' importance assigned to digital education and their importance placed on digitalization. Additionally, a significant and linear relationship was observed between the importance given to digital education and the importance given to university education. Both students' preferences and university strategies currently exhibit a positive approach towards the hybrid education model. Furthermore, a similar attitude is projected for the future prevalence of virtual education models after the 2030s. As a result, this study anticipates that universities will increasingly offer hybrid model education based on market demand until 2030, with varying adoption rates across different disciplines such as medicine, engineering, social sciences, and others. Beyond 2030, traditional universities will continue to utilize blended learning, while digital higher education institutions of University 5.0 will experience inevitable growth. Keywords: Digital Transformation, University 5.0, Digital University, Hybrid Education, Virtual Education
Yeni çalışma hayatı, gerekleri ve performans değerlendirme kriterleri
Covid-19 pandemisi ile birlikte pek çok işletme karma ve uzaktan çalışma şekline geçiş sağlamıştır. Uzaktan ve karma çalışma şeklinin işletmelere birçok faydasının yanı sıra, teknik altyapı eksikliği, işletmelerin bu anlamda yeterlilik durumu, çalışanların sisteme adaptasyon durumu ve çalışanların performans değerlendirilmesi gibi konuların belirsizliği ve yetersizliği sürecin üzerinde düşünülmesi ve önlem alınması gereken konularındandır. Bu çalışmanın amacı uzaktan ve karma çalışma sisteminin gerekleri ve performans değerlendirme kriterlerinin araştırılması ve bu anlamda literatüre katkı sağlanmasıdır. Bu amaçla çalışmada uzaktan çalışma ve performans değerlendirme konularına değinilmiş ve bu konu ile ilgili farklı sektörlerden işletmelerin görüşleri alınmıştır. Elde edilen bulgular ve öneriler çalışmanın sonuç kısmında verilmiştir.
2008 krizi öncesi ve sonrasının Türk bankacılık sektörü üzerindeki etkisi
2008 krizi, ABD'de ortaya çıkan ve sonrasında tüm dünyaya yayılan, dünya tarihin-deki en büyük krizlerden birisidir. Krizin etkilerini yoğun biçimde gösterdiği sektör-lerden birisi de bankacılık sektörüdür. 2008 krizinin öncesinde ve sonrasında Türki-ye'deki bankaların performanslarının karşılaştırılması, çalışmanın temel amacı olarak belirlenmiştir. Bu amacın gerçekleşmesi için literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada 2008 krizi öncesi ve sonrasında Türk bankacılık sektöründe sermaye yeterlik oranı, kârlılık, özkaynak kârlılığı, aktif kârlılık, net faiz marjı, sorunlu kredi oranları, mevduatların krediye dönüşme oranı göstergeleri, donuk aktif göstergeleri değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kriz kârlılık, aktif kârlılık, özkaynak kârlılığı göstergelerinde düzeyleri değişecek şekilde olumsuz etkiler ortaya koymuştur. 2008 krizinin Türk bankacılık sektöründe sorunlu kredilere olan etkilerinin farklılık meydana getirmeyecek yapıda olduğu görülmüştür. Çalışmada ayrıca donuk aktif ortalamaları ile net faiz marjı göstergelerinin krizle birlikte artış gösterdiği yönünde sonuçlar elde edilmiştir.2001 krizi sonrasında yeniden yapılanan ve nispeten güçlenen Türk bankacılık sektörünün krizin olumsuz etkilerine karşın belirli ölçüde istikrar yakalayarak etkilerin düzeyini azalttığı sonucuna varılmıştır.
Dijital paralar ve dijital para işlemlerinin muhasebeleştirilmesi üzerine öneriler
Bilgi Çağından Dijital Çağa geçerken, hayatımızdaki her şey gibi kullandığımız mevcut olan paralarda da bazı değişiklikler yaşanmıştır. Yeni Dünyada, Kamu Denetimi olmadan kullanılan, 3. Kişiye gerek kalmadan, daha az masrafla transferi gerçekleşen ve fiziki olarak var olmayan Kripto Paralarla (Dijital Para) tanıştığımız bir süreci yaşamaktayız. Bir Blok Zinciri sistemiyle işleyiş sürecinin yönetildiği kripto paralardan, marka ismiyle en çok bilineni Bitcoin'dir. Araştırmamda Bitcoin' in doğuşu, bugünü ve yarını konusundan da bahsedilmektedir. Vergi alt yapısı henüz olmayan bu dijital paraların nasıl muhasebeleştirileceği konusunda belirsizlik söz konusuyken, bu paraların emtia/mal, menkul kıymet, hazır değer, para olarak değerlendirileceği ve de vergilendirileceği varsayımlar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda kripto paranın yaşam eğrisi, Türkiye'de kripto paraya bakış açısı, kullanımı, vergilendirmesi ve de muhasebeleştirmesi konusunda değerlendirmeler yapılacaktır.