Theses supervised by Prof. Dr. Süleyman Yükçü
16 theses · Dokuz Eylül University
Ambalaj maliyeti ile mamul satış fiyatı ilişkisi: Örnek bir uygulama
Teknolojinin gelişmesi ve internetin yaygınlaşması sonucunda bilginin daha çabuk yayılması ve kültürler arası etkileşim sonucunda küreselleşme olgusu artmış ve dünya tek bir pazar haline gelmiştir. Bu süreçte pazarlama yaklaşımları da değişmiş ve ürün temelli satıştan, müşteri odaklı satışa geçilmiştir.Ambalaj bu süreçte, ürünün korunması, kolay depolanması, taşınabilirliği gibi fonksiyonlarına ek olarak satış artırıcı bir özellik kazanmıştır. Bugün rekabet ortamında raflarda ürünü en çok gösteren ve satan ambalajdır.Ambalajın pazarlamadaki önemi gittikçe artmaktadır. Tüketicinin karar alma aşamasında ürünle beraber ambalajı da değerlendirdiği bilinmektedir. Markayı üzerinde barındıran ambalaj, ürününün reklamını yapmakta ve diğerlerinden farklılaştırarak ürünü bir adım öne çıkarmaktadır. Ambalaj artık farklı bir ürün olarak düşünülmekte ve en az içindeki ürün kadar tasarlanmaktadır.Ambalajında ürün olarak düşünülmesi ve çeşitli aşamalardan geçerek üretilmesi onu en az ürün kadar değerli kılmış ve üretimini de maliyetli hale getirmiştir. Ambalajın yapımında kullanılan malzemenin türü, tasarlanması ve üretim süreci maliyetini etkileyen en önemli unsurlardır. Maliyet azaltıcı bir politika izlemek, ambalajın kalitesiz ve gösterişsiz olmasına sebep olur. Tüketici gözünde ambalajın kalitesiz ve gösterişsiz olması, ürününde değerini düşürmekte ve satış rakamlarını olumsuz yönde etkilemektedir.Regresyon analizini kullanarak yaptığımız bu çalışmada, ürünün satış fiyatı ile hammadde ve ambalaj maliyeti arasındaki ilişkiyi inceledik. Ambalajın maliyetindeki artışın ürünün satış fiyatını, hammadde maliyetindeki artıştan daha çok etkilediği saptanmıştır. Ambalajın maliyetinin artması, doğal olarak ürününde satış fiyatında artırıcı bir etki yaratmıştır. Satış fiyatlarının artmasına rağmen, tüketiciler bu ürünleri talep etmeye devam etmektedirler. Her ne kadar içinde barındırdığı ürünün kalitesi değişmese de, ambalajın kalitesini ve gösterişini artırarak ürüne satış artırıcı bir özellik kazandırılabileceği anlaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ambalaj, Ambalaj maliyeti, Ambalaj Maliyeti ? Satış Fiyatı ilişkisi
Film yapımcılığının yönetim muhasebesi yaklaşımıyla irdelenmesi
Ba ta gelirlerin belirsiz olması ve sermaye yetersizli i olmak üzere sektörün kendine özgü bazı özelliklerinden dolayı film endüstrisinde yönetim muhasebesi tekniklerine önemli ölçüde ihtiyaç duyulmaktadır. Literatürde i letmenin çe itli alanlarında film endüstrisini konu alan çalı malara rastlansa da, bu konuda muhasebe alanında yapılan çalı malar oldukça kısıtlıdır. Bu çalı ma ile literatürdeki bu eksikli in bir ölçüde giderilmesi amaçlamaktadır. Çalı mada betimleyici vaka analizi yöntemi benimsenmi tir. Çalı manın iki ana ara tırma sorusu bulunmaktadır. Birincisi; film yapımcılı ında ideal bütçeleme yakla ımının nasıl olması gerekti idir. kincisi ise bütçe rakamlarının yönetim kararlarında nasıl daha etkin kullanılabilece idir. kinci ara tırma sorusu; filmin çekiminin uzaması ya da daha uzun bir zamanda çekiminin planlanması durumunda maliyetlerin ne kadar artaca ı, film yapımcılı ında nasıl bir maliyet sistemi kurulabilece i ve toplam maliyetlerin salon gösterimi dı ındaki ürünlere nasıl daha do ru ekilde da ıtılması gerekti i eklinde üç adet alt ara tırma sorusu içermektedir. Ara tırma sorularına cevap bulmak amacıyla; öncelikle çe itli bütçe formları incelenerek, film endüstrisinde yo unlukla kullanılan bütçe kalemlerinin yer aldı ı özgün bir bütçe formu ve hesap planı hazırlanmı tır. Daha sonra literatürde açıklanan bütçe hazırlama süreci esas alınarak bir filmin senaryosundan ba layarak bütçesinin olu turulmasına uzanan süreç uygulamalı olarak gösterilmi tir. Hazırlanan bütçe esas alınarak film çekiminin bir hafta uzaması durumundaki ek maliyet tahminlenmi tir. Ayrıca film yapımcılı ında maliyetlerin hesaplanması için bir sipari maliyet sistemi önerisi getirilerek, filmin maliyetleri sekans bazında hesaplanmı ve sonuçların yönetim kararlarında kullanımına ili kin örnekler sunulmu tur. Son olarak filmin toplam maliyetinin birle ik maliyetlerin da ıtılması yöntemiyle salon gösterimi dı ındaki di er sinema ürünlerine da ıtımı yapılmı ve bu da ıtıma dayanarak yapılan bir ba aba analizinin, maliyetler da ıtılmaksızın yapılan bir analizden daha sa lıklı bilgiler verdi i gösterilmi tir. Anahtar Kelimeler: Film Yapımcılı ı, Yönetim Muhasebesi, Film Bütçeleri, Film Maliyetlemesi
Zaman esaslı faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin liman işletmeciliğinde uygulama önerisi
Günümüz dünyasını etkisi altına alan küreselleşme olgusunun bir sonucu olarak, ülkeler arasındaki fiziksel ve ekonomik sınırlar önemini yitirmiştir. Bu bağlamda, ülkelerin birbirine olan bağımlılıkları da her geçen gün artmaktadır. Küreselleşmenin etkilerinin en yoğun görüldüğü alanların başında ticaret gelmekte; mal ve hizmetlerin rakiplerden daha hızlı ve ekonomik biçimde hedef pazara ulaştırılması, işletmelere önemli bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Bunun sonucu olarak da küresel tedarik zincirlerini birbirine bağlayan, verimli çalışan ve maliyet yönünden etkin olan taşımacılık sistemleri, ülkelerin ekonomik gelişimlerini hızlandıran unsurlar olarak ön plana çıkmaktadır. Küresel ticarette, malların %80'inden fazlasının denizyoluyla taşınması ve limanlarda elleçlenmesi, ülkelerin ticari rekabet güçlerinin büyük ölçüde uluslararası deniz taşımacılığı hizmetlerine ve liman ağlarına etkin erişimlerine bağlı olduğunu göstermektedir. "Deniz taşımacılığının sanayileşmesi" olarak da adlandırılan "konteyner taşımacılığı", sunduğu çok sayıda teknik ve ekonomik avantajlardan dolayı dünya ticaretinde çok önemli bir yer edinmiş; buna bağlı olarak da konteyner terminallerinin önemi hızla artmıştır. Konteyner terminalleri arasındaki rekabet, maliyetleri azaltmak ve operasyonel verimliliği artırmak yönünde limanları baskı altına almaktadır. Maliyetlerin azaltılmasının ön koşulunu ise, doğru maliyet bilgisine sahip olmak oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, maliyet bilgileri, işletme faaliyetlerinin planlanmasında, yürütülmesinde ve kontrol edilmesinde yönetim için oldukça önem taşımaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında, çalışmanın amacını; konteyner terminallerindeki hizmet üretim süreçlerinin maliyetlerini farklı maliyetleme yöntemleriyle belirlemek ve çıkan sonuçları doğruluk ve uygulanabilirlik açısından karşılaştırmak oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, TCDD İzmir Alsancak Limanı konteyner terminalinde uygulama yapılmış ve terminalde 2013 yılında gerçekleştirilen hizmet üretim miktarı ve buna bağlı olarak oluşan fiili maliyet tutarları baz alınarak, geleneksel maliyetleme, faaliyet tabanlı maliyetleme ve zaman esaslı faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemleriyle, bir konteyner için belirlenen farklı hareket seçeneklerinin maliyetleri belirlenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda yöntemler, hizmet üretim sürecini gerçekçi şekilde yansıtabilmeleri ve maliyetleri doğru şekilde ortaya koyabilmeleri açılarından karşılaştırmaya tabi tutulmuştur. Anahtar Kelimeler: Maliyetleme Sistemleri, Zaman Esaslı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Liman İşletme Maliyetleri,Konteyner Terminali Maliyetleri.
Muhasebe tabanlı performans değerleme: Sektör ve grup şirket uygulama sonuçlarının karşılaştırılması
Günümüz küresel rekabet ortamında işletme performansının ölçülmesi ve değerlendirilmesi, işletmelerin başarılı olmalarında, rekabet güçlerinin artırılmasında ve pazar paylarının korunmasında etkin bir araçtır. Etkin bir performans ölçüm ve değerlendirme sistemi işletmeye dinamik bir yapı kazandırmaktadır. Performans ölçüm ve değerlendirmenin dikkatli ve düzenli bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir.İşletme performansının ölçülmesinde finansal ve finansal olmayan performans ölçütlerinden yararlanılmaktadır. İşletmelerin her iki boyutu da dikkate almaları ve performans değerlendirmede tüm faktörleri göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.Çalışmada öncelikle, performans, performans değerleme, performans yönetimi, performans değerleme ölçütleri ile ilgili kavramsal çerçeve ortaya koyulmuştur. Daha sonra finansal olmayan performans değerleme ölçütleri sıralanmış ve bu ölçütlere ilişkin eleştiriler incelenmeye çalışılmıştır.Çalışmanın üçüncü bölümünde amaca uygun olarak muhasebeye dayalı ? finansal performans değerleme ölçütleri ; Ekonomik Katma Değer, Pazar Katma Değeri, Artık Gelir, Aktif Karlılığı, Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı, İskonto Edilmiş Nakit Akımları, Nakit Akımı Verim Oranı ve Finansal Rasyolar başlıkları altında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda, çalışmanın dördüncü bölümünde İMKB'de işlem gören 15 çimento işletmesinin ve Yaşar Holding bünyesindeki 5 işletmenin finansal performansı TOPSIS yöntemi ile ölçülmeye çalışılmış ve yönteme göre bir sıralamaya tabi tutulmuştur.
Madencilikte maliyetleme ve nikel cevheri zenginleştirme uygulaması açısından bir öneri
Madencilik, toprak altında bulunan ve ekonomik değere sahip olan çeşitli kaynakların çıkarılarak işlenmesidir. Maliyetleme, üretilen ürün veya hizmetler için harcanan giderlerin hesaplanması ve raporlanmasıdır. Madencilikte maliyetleme önemli bir yere sahiptir. Geleneksel maliyet hesaplama sistemleri maliyetleri belirlemede yetersiz kalabilmektedir. Faaliyet tabanlı maliyetleme genel olarak geleneksel maliyetleme sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılan bir yaklaşımdır.Nikel cevheri zenginleştirme işletmesi, çözücüsü sülfürik asit olan yığın liçi yöntemi ile maden zenginleştirmesi yapacaktır. Liç, madencilikte kimyasal zenginleştirme yöntemidir. İşletme, sıyırma ? pasa, cevher çıkarma, kırma eleme, yığın yapımı, liç, yüklü çözelti, zenginleştirme ve mamul tamamlama esas üretim gider yerlerinde üretim gerçekleştirecektir. Sıyırma ? pasadan çıkarılan cevhere örtükazı oranı ile pay verilecektir. Herbir yığının yapımı ayrı bir hücre olarak gerçekleştirilecek ve maliyeti ayrı olarak hesaplanacaktır. Liçte yığınlardan kazanılan nikel oranında maliyet, liç esas üretim gider yerinden yüklü çözelti esas üretim gider yerine aktarılacaktır. Asit tesisinde sülfürik asit ve elektrik birleşik ürünleri maliyetleri hesaplanıp dağıtımı yapılacaktır.İşletmede üretim süreci esas alınarak safha, sipariş ve faaliyet tabanlı maliyet sistemlerinin entegre çalışması esasına dayanan bir uygulama geliştirilmiştir.
Orman işletmeciliğinde faaliyete dayalı maliyetleme uygulaması
Teknolojik gelişmeler ve yeni üretim ortamları günümüz işletmelerinin maliyet yapılarında değişiklik meydana getirmiştir. Bu değişiklik geleneksel maliyetleme sistemlerinin verdiği sonuçların doğruluğunu tartışılır hale getirmiştir. Bu çerçevede hem mamul hem de hizmet maliyetlemesinde geleneksel maliyetleme sistemlerine göre daha doğru sonuçlar veren ve yöneticilerin karar alma sürecinde, planlamada, gider azaltılmasında ve kontrolünde kullanılabilecekleri bilgileri üreten faaliyete dayalı maliyetleme sistemi gündeme gelmiştir.Faaliyete dayalı maliyetleme yaklaşımı ile ilgili literatürde birçok çalışma yapılmasına rağmen, yaklaşımın Devlet Orman İşletmelerindeki uygulanabilirliği konusunda herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, faaliyet dayalı maliyetleme yönteminin Devlet Orman İşletmelerine bir model tasarlanması suretiyle uygulanmasını ve uygulamadan elde edilen bulguları içermektedir.
AR-GE maliyetlerinin vergi mevzuatı ve muhasebe standartları açısından değerlemesi
Günümüzde toplumlar iktisadi gelişmelerini sürdürebilmek, var olan gelişmişlik seviyesini korumak ve devam ettirebilmek için önemli ölçüde insana, bilgiye ve teknolojiye yatırım yapmaktadır. Çünkü ekonomik gelişmenin dinamiğini büyük ölçüde teknolojik gelişmeler, eğitim, kültür gibi beşeri sermaye kaynakları oluşturmaktadır. Bu yönü itibariyle bir çok toplum toplumu dengeli bir biçimde daha ileri götürebilmek için araştırma ve geliştirme alanında büyük çabalar göstermektedir. Globalleşme çağında ülkeler ekonomik liberalizasyon süreci nedeniyle piyasaların büyük ölçüde serbestleştirilmesi neticesinde oldukça yüksek derecede ekonomik rekabet sorunu ile karşı karşıya kalmaktadır.Özellikle bölgeler ve üye ülkeler arasındaki en iyi araştırma politikalarının (bilimsel çalışmalara yönelik kamusal destekler, iş dünyası araştırma destekleri, eğitim sistemleri ve finansal kurumların bilimsel çalışmalara yönelik destekleri) altı çizilen süreçlerinin analizinde araştırma projelerine yönelik en iyi uygulamaların bilinmesi gerek üye ülkeler ve gerekse topluluk açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak bununla birlikte eğitim, vergileme ve istihdam gibi diğer politika alanlarına ilişkin araştırma ve inovasyon konusundaki ülkelerin farklılıklarını anlamak ve analiz etmek ihtiyacı duyulmaktadır. Nitekim ulusal araştırma politikalarının geliştirilmesinin ötesinde ortak bir araştırma geliştirme politikasının oluşturulması ülkeler arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ve ortak projelere fon sağlama ihtiyacını doğurmaktadır. Bu ülkelerin bilim ve Ar-Ge politikalarını birbirlerine açmak ve bencmarking politikalarını geliştirmek yoluyla sağlanabilmektedir. Ar-Ge faaliyetlerine yönelik benchmarking uygulamaları farklı kurumsal, kültürel ve tarihi altyapı ve bunun sonuçlarının iyi bir biçimde tanınmasını gerektirmektedirAvrupa Birliği'nde araştırma geliştirme çalışmaları önemli ölçüde ulusal araştırma politikalarının uzantısı olarak ortak bir araştırma yaratmaya yönelik çabaları içermektedir. Ar-ge çalışmalarına yönelik çabalar hem dünyadaki gelişme süreçlerinin ardında kalmamak, hem de öğrenme sürecine ilişkin fırsatlar yaratılması ve bu fırsatların da ticarileştirilmesine yönelik yeni inovasyon programlarını içermektedir. Ar-ge çalışmaları iki açıdan değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Bunlardan ilki, araştırma ve geliştirme çalışmalarının analitik metedolojik çalışmaları, diğeri ise Ar-Ge faaliyetlerine yönelik desteklerin ekonomik sonuçlarının ölçülmesine yönelik faaliyetleri içermektedir. Ar-Ge faaliyetlerine yönelik en iyi sonucu gösteren ve ticarileştirilen uygulamaların desteklenmesi, göstergelerin analiz edilmesi ve sonuçlarının ölçülerek en iyi sonuçların alınması önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Araştırma Geliştirme Harcamaları,Ar-Ge Vergi Teşvikleri, Muhasebe Standartları,Vergi İstisnası,Vergi Ertelemesi
Hizmet üreten işletmelerde hizmet maliyetini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma
Tarihte işletmelerin var oluşu temelde hizmet (üretimde topluluk faydası esas alındığından mal ve hizmet üretimleri kişisel olmaktan çok topluluğun çıkarlarını göz önünde bulundurduğu için hizmet) iken günümüzde bu anlayış üretim esası baz alınarak dar bir alana sıkıştırılmış ve hizmet faktörü üretim işletmelerinde göz ardı edilmiştir. Hizmet sektörünün ortaya çıkışı da bu anlara denk gelmektedir. İnsanlar sadece kullanacağı mallara ihtiyaç duymamakta aynı zamanda ihtiyaç duyduğu bilgilere ulaşmak ve yetenek ve deneyim isteyen işlerde de bu sektöre ihtiyaç duymaktadır. İşte muhasebe bilimi de bu ihtiyacın temelde sosyal sorumluluk çerçevesinde ele alması gerekirken aynı zamanda işletme lehine olması koşulu ile de bu sektörü işletme lehinde de ele almaktadır. Ancak bu sektörde yapılan muhasebe işlemleri çoğu zaman yetersiz kalmakta ve işletmelerde yönetimin ihtiyaç duyduğu bazı önemli bilgi ve analiz bu anlamda işletmelere hizmet verememektedir. Bu bilgiler çoğu zaman maliyetlemede de daha sorun çıkarmakta ve bu sorunların temel ayağını oluşturmaktadır.Türkiye uygulamasında tek düzen muhasebe sistemi bu sorunu aşamamakta aksine çoğu sektörde daha da derinleşmektedir. Bu araştırma bu sorunların ne olduğu üzerine kurularak hazırlanmıştır. Bu sorunların aşılması için de önerilerde de bulunulmaktadır. Hizmet işletmelerinde muhasebe kavramı ve işleyişi önemli olduğu gibi bu kavramın maliyetlerin de göz önüne alınarak bu sektörde derinleştirilmesi gerektiği kanaatindeyim.
SMMM faaliyetlerinde kalite maliyetleri üzerine araştırma
Muhasebe meslek mensupları, devlet, toplum ve meslektaşlar üçgeninde çok önemli bir yere sahiptir. Faaliyetlerini icra ederken yerine getirmesi gereken sorumlulukları vardır. Mükellefler meslek mensuplarından sadece görevlerini yerine getirmelerini istemezler, sözleşmede yer almayan birçok beklentilerinin de karşılanmasını isterler. İstenilen kalite seviyesine ulaşmak için birçok önleme maliyetine katlanmaktadırlar. Seviyeye ulaşılmaması durumunda da yine birçok istenmeyen kalite maliyetine katlanmak zorunda kalırlar. Bu tez çalışmasının amacı, son yıllarda tüm kişi ve kurumları etkileyen kalite maliyetlerinin muhasebe mesleğini icra eden kişileri ne derecede etkilediğini ortaya koymak, meslek mensuplarının kalite maliyetlerini algılama düzeylerini ölçmektir. Bu ölçümlemeler için meslek mensupları üzerinde anket çalışması yapılmış, sonuçları özetlenmiştir.
Bir maliyet düşürme tekniği olarak demontaj analizi (tear-down)
Tezli Yüksek Lisans TeziBir Maliyet Düşürme Tekniği Olarak Demontaj Analizi(Tear-Down)Gürsoy GÜÇDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsüİşletme Anabilim DalıMuhasebe ve Finansman ProgramıGünümüzün rekabete dayalı ekonomik koşullarında işletmelerinamaçlarına ulaşabilmesinde ve varlıklarını sürdürebilmelerinde en önemlikonuların başında maliyet ve maliyet düşürme gelmektedir. Maliyet düşürmemikro açıdan değerlendirildiğinde, işletmelerin ürünlerini minimum kaynaklaüretmesine ve gereksinim duyulan kar hedeflerine ulaşmasına yardımcıolmaktadır. Makro boyutta değerlendirildiğinde ise ülke ekonomisinin rekabetgücünün artırımına ve sürdürülebilir bir ekonomik gelişmenin sağlanmasınakatkıda bulunmaktadır. Gerek mikro boyuttaki gerekse de makro boyuttakiönemi göz önüne alındığında maliyet düşürmenin başarılabilmesi için bilimselyazında kavramla ilgili çok sayıda yöntem ve teknik geliştirilmişbulunmaktadır. Hedef Maliyetleme, Değer Mühendisliği (Değer Analizi),Kaizen Maliyetleme, Dış Kaynak Kullanımı ve Tam Zamanlı Üretim,literatürde en yaygın şekilde kullanılan ve etkinliği ispatlanmış maliyetdüşürme teknik ve yöntemleridir.Yukarıda ifade edilen bu yöntem ve tekniklerden dışında literatürdeDemontaj Analizi de yer almaktadır. Demontaj Analizi dışa odaklı bir maliyetdüşürme tekniğidir ve rakiplerin ürünlerine odaklanmaktadır. Bu çalışmadaDemontaj Analizi tekniğine ilişkin bilgiler verilmiş ve bir model önerisiyle butekniğin maliyet düşürmede etkinliğini gösterilmiştir.1. Maliyet Düşürme2. Maliyet Düşürme Teknikleri3. Demontaj Analizi İÇİNDE4. Tersine Mühendislik
Maliye muhasebesi alanında yönetim danışmanlığı
Günümüzde, kökleri sanayi devrimine kadar uzanan yönetim danışmanlığı gelişmiş ülkelerde yaygın bir şekilde pek çok alanda başvurulan bir hizmettir. Ekonomik, sosyal ve kültürel birçok olay; bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, artan rekabet, ekonomik bütünleşmeler kısaca küreselleşme olarak nitelenen hızlı değişim süreci işletmeler açısından yönetim danışmanlığına olan talebi hızla arttırmaktadır. Günümüzde yönetim anlayışında yaşanan hızlı gelişmeler yönetim danışmanlığının profesyonel bir nitelik kazanmasını sağlamıştır. Maliyet Muhasebesi Alanında Yönetim Danışmanlığı adlı bu çalışmanın; birinci bölümünde yönetim danışmanlığının ne olduğu, tarihsel gelişimi ve yönetim danışmanlığına ilişkin genel bilgilerin yanısıra danışman-müşteri ilişkisine değinilmiştir. İkinci bölümde, bir yönetim danışmanın danışmanlık işini yerine getirirken daha çok hangi konularla ilgilenip ilgilenmediğini hangi aşamaları izlediğini ve neler yaptığını gösteren yönetim danışmanlığı sürecinin aşamaları incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde uygulamacılara da ilginç gelecek olan yönetim danışmanlığında kullanılan çeşitli analiz tekniklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, muhasebe ve onun bir alt sistemi olan maliyet muhasebesine bir sistem olarak yaklaşılmıştır. Maliyet muhasebesi sisteminin kurulması için gerekli olan belge ve dokümanlar, hesap planı düzenlenmiş, fiziksel akımlar tablosu ile gider dağıtım tablosu oluşturulmuştur. Çalışmanın dördüncü bölümünde, teorik olarak anlatılanları destekleyici çeşitli firmalara ilişkin maliyet muhasebesi alanında yönetim danışmanlığı uygulamaları değerlendirilmiştir.
Konaklama işletmelerinde kalite güvence sistemi içinde kalite maliyetlerinin analizi
Kalite işletmelerin gelir ve giderleri üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Bir çok işletme için, kalite artı maliyet anlamına gelmektedir. Oysa günümüzde hızla artan rekabet, günün şartlarına uyumu da beraberinde getirmekte, işletmeleri kalite üzerine yatırım yapmaya zorlamaktadır. ~*, r-* - Klasik yönetici mantığı ile çelişen kalite, işletmelerin kârlılığım olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu amaçla yapılan her türlü yatırımın ve işleınîn rnaliyetler bazında incelenmesi ve analiz edilmesi gerekmektedir. Aksi taktirce kaöteden İstenilen sonucun alınması güçleşecektir. Bir çok sektör içinde genel kabul görmüş olan te&te yönetimi ve kalite güvence sistemi, konaklama endüstrisi için de yakın bir zamanda geçerli olacaktır. -_ -*?-, ? " Bu çalışmada, konaklama işletmelerinin yapacakları kalite ile ilgili her türlü çalışmanın maliyetlerinin izlenmesi, incelenmesi, kontrol ve analiz.,.edüebilnıea için gerekli olan şartlar ele alınmış ve bu amaca yardımcı olacak teknikler bir model üe birleştirilerek değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana amacı kalite maliyetlerinin analiz edilmesidir. Bu amaçla öncelikle diğer sektörlerdeki çalışmalar ele1 alınmış, daha sonra bu çalışmalar konaklama işletmelerine uyarlanmıştır. Bu verilerden hareketle, çalışmada, kalite maliyetlerinin kantitatif olarak bütçelenmesine ilişkin, istatistiki bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelden yola çıkılarak kalite mahyeüeii hem mevsimsel dalgalanmaların olduğu dönemler için, hem de olmadığı dönemler içiiî;
Finansal raporlama kalitesine etki eden muhasebe kültürüyle ilişkili faktörler
Finansal raporlama sistemi aracılığıyla muhasebe süreçlerinde işlenen finansal nitelikteki veriler bilgi kullanıcılarının faydasına sunulmaktadır. Finansal bilgi kullanıcıları işletmenin çeşitli paydaş gruplarından oluşmaktadır ve her birinin beklentisi, finansal bilgilerden yararlanma motivasyonu farklılık göstermektedir. Nitelikli finansal bilgilerle bilgi kullanıcılarının karar faydalılığına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Finansal raporlama, açıkladığı ekonomik olayları sunduğu sonuçlarla ve raporladığı kazançlarla ne kadar doğru yansıtıyor; finansal tablo kullanıcılarının kararlarını ne kadar iyileştiriyorsa o kadar kaliteli kabul edilmektedir. Finansal raporlar ve sonuçları işletmelerin mevcut performansını doğru yansıtması, işletme değerini belirleyebilmesi ve gelecekteki performansını tahmin etme gücü ölçüsünde kalitelidir. Finansal raporlama kalitesinin ölçümlenmesinde kullanılan yaklaşımlar ise finansal bilginin niteliksel özelliklerini, muhasebe temelli göstergeleri (kazanç kalitesi yaklaşımları) ve piyasa temelli göstergeleri esas almaktadır. Muhasebe kültürü finansal raporların girdilerini oluşturan muhasebe sistemlerinin geliştiği çevreye göre nasıl şekillendiğini incelemektedir. Muhasebe kültürü, muhasebe ve finansal raporlama alanında görülen farklılıkları dört grupta toplanan muhasebe değerleri yardımıyla açıklamaktadır. Çalışmada işletmelerin muhasebe sistemlerini etkileyen birçok koşulu yansıtması bakımından muhasebe kültürünün finansal raporlama kalitesine etkisi araştırılmıştır. Ampirik araştırma Borsa İstanbul imalat sanayi şirketlerinde gerçekleştirilmiştir. Finansal raporlama kalitesinin ölçümünde muhasebe esaslı yaklaşımlardan yararlanılmış, muhasebe kültürü özellikleri ampirik bulgulara dayalı olarak somutlaştırılmıştır. Sağkalım analizi yöntemi kullanılarak muhasebe kültürü özelliklerinin finansal raporlama kalitesine etkileri bulgulanmış; finansal raporlama kalitesi ile muhasebe kültürü arasındaki ilişki aydınlatılmıştır. İç ve dış paydaşların finansal raporları değerlendirirken başvurabileceği özgün bir yaklaşım literatüre sunulmuştur.
Yığın kişiselleştirme yaklaşımı ile maliyet minimizasyonu ve örnek uygulama
Tahmin edilemeyen talep, heterojen müşteri istekleri, kısa ürün yaşam çevrimleri, kaliteli ve kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetlere olan talebin artması ve tüm bunları mümkün kılan teknolojik ve inovatif buluşlar işletmeler arası rekabeti üst noktalara taşımıştır. Rekabetin odağında yer alan müşterilerin istek ve ihtiyaçlarının yeterli ve etkin bir biçimde tanımlanarak karşılanabilmesinde yığın kişiselleştirme üretim sistemi 1980' ler den itibaren hız kazanmıştır. Yığın kişiselleştirme kişilerin istek ve ihtiyaçlarına uygun ürünlerin yığın üretim maliyetlerinde üretilerek sunulmasıdır. Üretim değer zincirinin farklı noktalarında müşteri katılımını öngörür ve farklı seviyelerde ürünün kişiselleştirilebilmesine olanak sağlamaktadır. İleri üretim teknolojisindeki gelişmeler ve bilgi iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde müşteri istek ve ihtiyaçları işletmenin üretim faaliyetlerine yön verebilir hale gelmiştir. Kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetler işletmelerin ürün yelpazesine olan talebin artmasına neden olurken, çeşitliliğin "dizayn- üretim- montaj- dağıtım" değer zinciri içindeki faaliyetleri daha karmaşık ve komplike hale getirdiği ve maliyetlerin artmasına neden olduğu açıktır. Müşteri bakış açısından ise farklı ihtiyaç ve isteklere cevap veren farklı ürün konfigürasyonlarına dair doğru maliyet bilgisinin paylaşılması müşteri seçimleri üzerinde önemli rol oynar. Yığın kişiselleştirmenin başarısı müşterinin inovatif ve kişiselleştirilmiş ürünler için ne kadar ödemeye ve beklemeye istekli olduğu ile işletmenin talep edilen ürünü makul zaman ve maliyet çerçevesinde üretebilme kabiliyeti arasındaki dengeye bağlıdır. Bu bağlamda, dizayn- üretim- montaj ve dağıtım aşamalarının tümüyle müşteriye sunulacak ürünün spesifikasyonlarına göre belirlendiği mutfak üretim sektöründe, yığın kişiselleştirilmiş ürünler maliyet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı kişiye özel mutfak üretimi yapan B İşletmesi ile yığın kişiselleştirme üretim yaklaşımı ile modüler mutfak üretimi yapan A İşletmesinin maliyetlerini karşılaştırarak maliyet avantajını ortaya koyabilmektir. Bu doğrultuda iki işletmenin maliyet verileri analiz edilmiş ve yığın kişiselleştirme üretim sistemini kullanan işletmenin ölçek ve kapsam ekonomilerini etkin bir biçimde kullanarak maliyet avantajı elde ettiği görülmüştür.
Yeminli mali müşavir faaliyetlerinde kalite maliyetleri üzerine araştırma
Muhasebe meslek grupları, geçmişten günümüze kadarki süreçte her zaman için önemini korumuştur. Bu çalışmada muhasebe meslek gruplarından olan yeminli mali müşavirlik mesleği, kalite ve kalitesizlik maliyetleri ele alınmıştır. Bu doğrultuda yeminli mali müşavir faaliyetlerinde kalitesizlik maliyeti üzerine bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Yeminli mali müşavirlerin faaliyetlerindeki kalitesizlik maliyetleri üzerine yapılan bu araştırmada, 100 yeminli mali müşavire anket uygulanmıştır. Anket sorularına verilen cevaplar amaç doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırmada katılımcıların demografik değişkenlerine bakıldığında yeminli mali müşavirlerin çalışma şeklinin, meslekteki tecrübesinin, eğitim durumunun, aylık net geliri ve aylık giderinin kalitesizlik maliyetlerine verdiği cevapların benzer olduğu, yalnızca yaşının ve cinsiyetin ölçeğe verdiği cevapların farklı olduğu görülmüştür. Elde edilen veriler doğrultusunda; Mükellefin hile eğilimi, cezai işlemler ile azaltılmasına ilişkin durumlara kesinlikle katılmaktadır. Erkeklerin kadın mali müşavirlerin aksine hile yapan mükellefe karşı, kadınlara göre daha katı davrandığı sonucuna varılabilmektedir. Kadın mali müşavirlerin ise hile yapan mükellefe ilişkin cezai işlem uygulanmasına kesinlikle katıldığı ve bu durumda mali müşavirlerin haklarının korunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde karbon maliyetlerinin işletme kararlarına etkisi
Hem endüstriyel tüketim hem de bireysel tüketimlerle gelecek nesillerin gereksinimlerinin bugünden tüketilmesi, ekonomik büyümenin sınırsız olamayacağı savının ortaya atılmasıyla sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Çalışmada sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biri olan çevresel sürdürülebilirlik üzerine yoğunlaşılmaktadır. Çevresel sürdürülebilirlikte işletmeler; tüketilen doğal kaynakların gelecek nesiller için devamlılığının sağlanması açısından sürdürülebilir maliyetlerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Sürdürülebilir maliyetler içinde ise en önemlilerinin başında karbon maliyetleri gelmektedir. Sanayi devrimiyle artan insan kaynaklı sera gazı salınımlarının küresel ısınmaya ve sonucunda iklim değişikliğine neden olacağının anlaşılmasıyla, Birleşmiş Milletler çatısında bir araya gelen devletler ve sivil toplum kuruluşları salınımlarının neden olacağı negatif dışsallıkların azaltılması için bir takım anlaşmalar ve projeler geliştirmiştir. Bu anlaşmalar sonucu ticarete konu olabilen yeni bir ürün ortaya çıkmış ve karbon piyasası olarak adlandırılan uygulamalarla zorunlu ve gönüllü karbon ticareti gündeme gelmiştir. Çalışmanın amacı; sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde işletmelerin karşılaşabileceği karbon maliyetlerinin işletme kararlarındaki etkisinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla; çalışmada karbon salınımının en çok gerçekleştiği çimento sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin ulusal salınım ticaretinin uygulanması durumunda karşılaşabileceği beş karbon maliyeti azaltım senaryosu tasarlanarak, karşılaşacağı maliyetler ve karbon azaltımına bağlı elde edecekleri gelirler karşılaştırılmaktadır. Karbon salınımı ve yaratacağı maliyetler açısından değerlendirilen işletme, getirilen yasa ve standartlar, karbon piyasası araçları, üretim sürecindeki alternatif hammadde ve yakıt uygulamaları, karbon azaltım teknolojileri ve temiz enerji üretimi konuları dikkate alınarak incelenmekte ve kararlarını etkileyecek noktalara dikkat çekilmektedir.