Prof. Dr. Zeliha Koç danışmanlığındaki tezler
10 tez · Ondokuz Mayıs University
Hemşirelerin düşmelerin önlenmesine yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği"ni geliştirmek ve hemşirelerin düşmelerin önlenmesine yönelik tutumlarını etkileyen faktörleri belirlemektir. Materyal ve Metod: Araştırma 27/11/2020-28/02/2023 tarihleri arasında Tokat Devlet Hastanesi ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 24 hemşire ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Hemşirelerle yapılan görüşmeler ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 630 hemşireye "Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği Taslağı"nın geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulandı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği'nin uzman görüşü sonrasında Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği, doğrulayıcı faktör analizi sonrasında 19 madde ve 5 alt boyuttan (koruyucu önlemler, risk değerlendirme, olay bildirimi ve raporlama, düşmelerin önlenmesi ve bakımı planlama) oluşan son halini aldı. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,360; GFI: 0,948; AGFI: 0,931; IFI:0,966; TLI:0,958; CFI: 0,965; RMSEA:0,046; SRMR:0,043 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirilerek yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,822; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,843 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,700 ile 0,912 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 6 tema ile 27 alt tema elde edildi. Bu araştırmada temalar; düşmelerin en sık görüldüğü gruplar, düşmeyi etkileyen faktörler, düşmelerin birey üzerine etkileri, düşmelerin önlenmesi için alınan önlemler, düşme sonrası yapılan girişimler ve düşme sonrası hemşirelerin hissettikleri duygular olarak belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada Hemşirelerin Düşmelerin Önlenmesine Yönelik Tutumları Ölçeği'nin (HDÖYTÖ) geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
Meme kanseri hastalarında içselleştirilmiş stigmatizasyon ve ayrımcılık algısının belirlenmesi: Bir ölçek geliştirme çalışması
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği"ni geliştirmektir. Materyal ve Metod: Araştırma 01/06/2022-15/06/2023 tarihleri arasında bir devlet hastanesi ve üniversite hastanesinin onkoloji klinikleri ile radyoterapi ve kemoterapi ünitesinde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 27 meme kanseri hastası ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Meme kanseri hastaları ile yapılan görüşmeler ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 402 meme kanseri hastasına "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği Taslağı"nın geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulandı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28.0 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin uzman görüşü sonrası Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonrasında Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği 26 madde ve 6 alt boyuttan (sosyal izolasyon, ayrımcılık ve dışlanma, yetersizlik hissi, beden imajı, ön yargı ve olumsuz tutum) oluşan son halini aldı. Ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,906; GFI: 0,868; AGFI: 0,856; CFI: 0,906; RMSEA:0,069; SRMR:0,065 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirildi ve yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,945; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,892 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,697 ile 0,823 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 2 tema ile 9 alt tema belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, İçselleştirilmiş stigmatizasyon, Meme kanseri
Hemşirelerde damgalama ve ayrımcılık eğilimi ölçeğinin geliştirilmesi
Purpose: The purpose of this methodological descriptive study was to develop "Stigmatization and Discrimination Tendency in Nurses Scale" Materials ve Methods: The study was conducted in Ondokuz Mayıs University Healthcare Practice and Research Center between 11/03/2020 and 15/06/2023. In the study, a mixed design research method using qualitative and quantitative methods together was utilized. During the first stage of the study, phenomenological interviews were carried out with 21 nurses. In line with the data acquired from the literature review and interviews with the nurses, an item pool for the scale was created. During the second stage of the study, validity and reliability analyses of the "Stigmatization and Discrimination Tendency in Nurses Scale Draft" was applied to 400 nurses according to scale development steps. In analysis of the quantitative data, the SPSS 28 and IBM SPSS Amos 21.0 programs were utilized. In analysis of the qualitative data, the MAXQDA program was utilized. Findings: According to the expert opinions, Content Validity Index of the Stigmatization and Discrimination Tendency in Nurses Scale was found to be 0.97. As a result of the confirmatory factor analysis, the scale was finalized as 17 items and four subscales (perception and awareness, contagious disease, obesity, mental illness). Goodnes of fit values of the Stigmatization and Discrimination Tendency in Nurses Scale were found to be χ²/sd: 2.879, GFI: 0.918, AGFI: 0.887, CFI: 0.922, RMSEA: 0.069, SRMR: 0.061). As a result of the test-retest which determined the reliability of the scale against time, the fit between the answers was found to be very good (ICC: 0.960, p<0.001). It was determined that the total Cronbach's Alpha reliability coefficient of the scale was 0.777 and the Cronbach's Alpha reliability coefficients of the subscales ranged from 0.675 to 0.862. As a result of the qualitative data analysis, four themes and 27 subthemes were obtained. Main themes in the study were specified as reasons of stigmatization and discrimination, groups subjected to stigmatization and discrimination, outcomes of stigmatization and discrimination and recommendations for preventing stigmatization and discrimination. Conclusion: In the present study, it was determined that the Stigmatization and Discrimination Tendency in Nurses Scale (SDTNS) was a valid and reliable scale. Keywords: Discrimination, Stigmatization, Tendency, Nurse
Palyatif bakım spiritüel bakım yetkinlik ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmada, Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik çalışmasını yapmak ve hemşirelerin palyatif bakım spiritüel bakım yetkinliklerini belirlemek amaçlandı. Materyal ve Metod: Araştırma 10.03.2021-04.01.2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Araştırmanın nicel araştırma örneklemini 354, nitel araştırma örneklemini 17 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu ve Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Nitel araştırma verilerinin raporlanmasında Kalitatif Araştırma Raporlama Konsolide Kriterleri (COREQ) kullanıldı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin uzman görüşü sonrasında Kapsam Geçerlik İndeksi 0,98 olarak saptandı. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda bazı maddeler ölçekten çıkarılarak ölçek 14 madde ve 3 alt boyuttan oluşan son halini aldı. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 3,125; GFI: 0,915; AGFI: 0,875; IFI:0,926; TLI:0,905; CFI: 0,925; RMSEA:0,078; SRMR:0,054 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirilerek yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,981; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,894 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,783 ile 0,850 arasında değiştiği belirlendi. Nitel verilerin analizi sonucunda palyatif bakım ve spiritüel bakım olmak üzere iki tema bulundu. Palyatif bakım teması, hemşirenin rolü, profesyonel yetkinlik, bakıma ilişkin zorluklar, bakımın sonuçları olmak üzere 4 alt temadan; spiritüel bakım teması ise bireyin bakım gereksinimleri, bakımın kolaylaştırıcıları, bakımın engelleri, bakımın çıktıları olmak üzere 4 alt temadan oluşmaktadır. Sonuç: Bu çalışmada Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Palyatif bakım, Spiritüel Bakım, Yetkinlik
Kolorektal kanser hastalarında stigmatizasyon ve ayrımcılık algısı: bir ölçek geliştirme çalışması
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Kolorektal Kanser Hastalarında Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği"ni geliştirmektir. Materyal ve Metod: Araştırma 01/06/2022-10/09/2023 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinin kemoterapi merkezine ayaktan başvuran kolorektal kanser hastalarının katılımı ile yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 25 kolorektal kanser hastası ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Bu konudaki literatür taranarak ve kolorektal kanser hastaları ile yapılan görüşmeler sonrasında ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada, 357 kolorektal kanser hastasına "Kolorektal Kanser Hastalarında Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği Taslağı" uygulanarak, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapıldı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28.0 ve IBM SPSS AMOS 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Uzman görüşü sonrasında Kolorektal Kanser Hastalarında Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Kolorektal Kanser Hastalarında Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği, doğrulayıcı faktör analizi sonrasında, 19 madde 5 alt boyuttan (Beden imajı, Ön yargı, Hastalığı gizleme, Ayrımcılık ve Suçluluk) oluşan son halini aldı. Ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,543; GFI: 0,906; AGFI: 0,872; CFI: 0,919; RMSEA:0,066; SRMR:0,061 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirildi ve yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,995; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,837 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,650 ile 0,902 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 2 tema ile 9 alt tema saptandı. Sonuç: Bu araştırmada Kolorektal Kanser Hastalarında Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, Kolorektal Kanser, Stigmatizasyon
Hemşirelerin diğerkamlık ve merhamet yorgunluk düzeyleri ile duygusal emek davranışları arasındaki ilişki
Amaç: Araştırma, hemşirelerin diğerkâmlık ve merhamet yorgunluk düzeyleri ile duygusal emek davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Materyal ve Metod: Araştırma 10 Ekim 2021-05 Mayıs 2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi'nde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanıldı. Çalışmanın nicel araştırma örneklemini 373, nitel araştırma örneklemini 20 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşireleri Tanıtıcı Bilgi Formu, Diğerkâmlık Ölçeği (DÖ), Merhamet Yorgunluğu-Kısa Ölçeği (MY-KÖ) ve Hemşirelerin Duygusal Emek Davranışı Ölçeği (HDEDÖ); nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS V23 ve IBM AMOS 24 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA programından yararlanıldı. Bulgular: DÖ toplam puan ortalaması 48,46±11,19, MY-KÖ toplam puan ortalaması 107,4±27,1 ve HDEDÖ toplam puan ortalaması 3,92±0,53 olarak belirlendi. DÖ, MY-KÖ ve HDEDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının hemşirelerin sosyo-demografik ve mesleki özelliklerine göre farklılık gösterdiği saptandı. DÖ toplam puanı ile HDEDÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü orta şiddette bir ilişki olduğu belirlendi (r=0,607; p<0,001). HDEDÖ Yüzeysel Davranış, Derinlemesine Davranış ve Samimi Davranış alt boyutları ile DÖ arasındaki yol katsayısı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla β=0,021; p<0,001; β=0,031; p<0,001; β=0,032; p<0,001). MY-KÖ toplam puanı ile DÖ puanı (r=-0,065; p=0,209); MY-KÖ toplam puanı ile HDEDÖ toplam puanı arasında (r=-0,031; p=0,547) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlendi. HDEDÖ Yüzeysel Davranış, Derinlemesine Davranış ve Samimi Davranış alt boyutları ile MY-KÖ Ölçeği arasındaki yol katsayısı istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (sırasıyla β=-0,001; p=0,513; β=0,001; p=0,447; β=0; p=0,879). Nitel verilerin analizi sonucunda; diğerkâmlığın anlamı, merhamet yorgunluğu, merhamet yorgunluğunun etkileri, merhamet yorgunluğuyla başa çıkma, duygusal emek davranışının anlamı, duygusal emek davranışının nedenleri, duygusal emek davranışının etkileri olmak üzere yedi tema 34 alt tema belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin diğerkâmlık düzeyleri ile duygusal emek davranışları arasında ilişki olduğu, hemşireleri diğerkâmlık düzeyleri arttıkça duygusal emek davranışlarının yükseldiği belirlendi. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Diğerkâmlık, Merhamet Yorgunluğu, Duygusal Emek
Hemşirelerin spiritüel bakım algılarının ölüme ve ölüme yaklaşmakta olan hastalara bakım verme tutumları üzerine etkisi
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin spiritüel bakım algılarının, ölüme ve ölüme yaklaşmakta olan hastalara bakım verme tutumları üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan bu araştırma 28/07/2021-30/03/2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi'nde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Araştırmanın nicel araştırma örneklemini 383, nitel araştırma örneklemini 12 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşireleri Tanıtıcı Bilgi Formu, Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği (MMBDÖ), Manevi Destek Algısı Tespit Ölçeği (MDATÖ), Frommelt Ölmekte Olan Bireye Bakım Vermeye İlişkin Tutum Ölçeği (FATCOD) ve Ölüme İlişkin Tutum Profili Ölçeği (DAP-R); nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS V23.0 programından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: MMBDÖ toplam puan ortalaması 3,4±0,5; MDATÖ toplam puan ortalaması 47,1±10,5; FATCOD toplam puan ortalaması 100,2±9,6; DAP-R Ölüm Korkusu, Ölümden Kaçınma, Tarafsız Kabullenme, Kabul Edici Yaklaşım, Ölümü Kabullenmeme alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 4,3±1,1, 4,1±1,2, 5,5±0,9, 4,9±1,0, 3,9±1,5 olarak belirlendi. MMBDÖ toplam puan ortalaması ile MDATÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü orta şiddette bir ilişki bulundu (r=0,421; p<0,001). MMBDÖ toplam puan ortalaması ile FATCOD toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki saptandı (r=0,154; p=0,003). FATCOD toplam puan ortalaması ile MDATÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki belirlendi (r=0,326; p<0,001). DAP-R Tarafsız Kabullenme alt boyut puan ortalaması ile MMBDÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki saptandı (r=0,233; p<0,001). FATCOD toplam puan ortalaması ile DAP-R Tarafsız Kabullenme alt boyut puan ortalaması arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki belirlendi (r=0,285; p<0,001). Nitel verilerin analizi sonucunda yedi tema ve otuz bir alt tema saptandı. Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin spiritüel bakım algılarının, ölüme ve ölüme yaklaşmakta olan hastalara bakım verme tutumlarını etkileyen önemli bir yordayıcı olduğu söylenebilir.
Hemşirelerin etik duyarlılık ve empatik eğilim düzeylerinin hasta savunuculuk rolleri üzerine etkisi
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan bu araştırmada, hemşirelerin etik duyarlılık ve empatik eğilim düzeylerinin hasta savunuculuk rolleri üzerine etkisini belirlemek Araştırma 20/08/2021-31/03/2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Araştırmanın nicel araştırma örneklemini 417 hemşire, nitel araştırma örneklemini 17 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu, Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA), Jefferson Empati Ölçeği (JEÖ) ve Hemşireler İçin Hasta Savunuculuk Ölçeği (HİHSÖ); nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Nitel araştırma verilerinin raporlanmasında Kalitatif Araştırma Raporlama Konsolide Kriterleri (COREQ) kullanıldı. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS V23.0 programından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. ADA toplam puan ortalaması 96,5±23,2, JEÖ toplam puan ortalaması 85,0±11,9 ve HİHSÖ toplam puan ortalaması 155,8±22,5 olarak belirlendi. ADA, JEÖ ve HİHSÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının hemşirelerin sosyodemografik ve mesleki özelliklerine göre farklılık gösterdiği saptandı. HİHSÖ toplam puanı ile ADA toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf bir ilişki belirlendi (r=-0,334; p<0,001). ADA toplam puanı ile JEÖ toplam puanı (r=0,055; p=0,265); HİHSÖ toplam puanı ile JEÖ toplam puanı (r=0,073; p=0,138) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Nitel verilerin analizi sonucunda profesyonel hemşirelik rolleri, hemşirelerin profesyonel rollerini etkileyen özellikler, hemşirelikte etik ilkeler, etik ilkelerin eylemlere etkisi, hasta savunuculuğun anlamı ve kapsamı, hasta hakları ihlali, hasta savunuculuk eylemleri, hasta savunuculuğun önündeki engeller ve hasta savunuculuğun geliştirilmesine yönelik kolaylaştırıcılar Bu çalışmada hemşirelerin etik duyarlılık düzeylerinin hasta savunuculuk rolleri yetkinliğini etkileyen önemli bir yordayıcı olduğu söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Hemşire, Etik duyarlılık, Empatik eğilim, Hasta savunuculuk rolü
Hemşirelik öğrencilerinin ölüm ve ölüme yaklaşmakta olan bireyin bakımına yönelik tutumları ile spiritüel yönelimleri arasındaki ilişki
Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin ölüm ve ölüme yaklaşmakta olan bireyin bakımına yönelik tutumları ile spiritüel yönelimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan bu araştırma 01/04/2023-10/05/2024 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde öğrenim gören öğrencilerin katılımıyla gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini 395 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Veriler Hemşirelik Öğrencilerini Tanıtıcı Bilgi Formu, Frommelt Ölmekte Olan Bireye Bakım Vermeye İlişkin Tutum Ölçeği (FATCOD), Ölüme İlişkin Tutum Profili Ölçeği (DAP-R) ve Manevi Yönelim Ölçeği (MYÖ) kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS 25 programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: FATCOD toplam puan ortalaması 104,58±8,87; MYÖ toplam puan ortalaması 91,89±19,11; DAP-R ölçeğinin Ölüm Korkusu alt boyut puan ortalaması 28,62±8,57, Ölümden Kaçınma alt boyut puan ortalaması 19,54±5,68, Tarafsız (Nötr) Kabullenme alt boyut puan ortalaması 28,59±3,47, Kabul Edici Yaklaşım alt boyut puan ortalaması 50,76±8,66 ve Ölümü Kabullenmeme alt boyut puan ortalaması 20,88±7,07 olarak belirlendi. MYÖ toplam puanı ile FATCOD toplam puanı arasında; DAP-R Ölüm Korkusu alt boyut puanı ile FATCOD toplam puanı arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). DAP-R Tarafsız Kabullenme alt boyut puanı ile FATCOD toplam puanı arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlendi (p<0,05). DAP-R Ölümden Kaçınma alt boyut puanı ile Ölüm Korkusu alt boyut puanı arasında orta düzeyde bir ilişki saptandı (r: 0,557). Sonuç: Bu araştırmada hemşirelik öğrencilerinin spiritüel yönelimlerinin, ölüm ve ölüme yaklaşmakta olan bireyin bakımına yönelik tutumlarını etkileyen önemli bir yordayıcı olduğu söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Bakım, Hemşirelik, Hemşirelik öğrencileri, Spiritüalite, Ölüm
Hemşirelik öğrencilerinin spiritüel bakım verme algılarını ve yeterliklerini etkileyen faktörler
Amaç: Bu araştırma hemşirelik öğrencilerinin spiritüel bakım verme algılarını ve yeterliklerini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yürütüldü. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan bu araştırma 30/03/2023-22/04/2024 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın örneklemini Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi hemşirelik bölümünde öğrenim gören 375 öğrenci oluşturdu. Veriler hemşirelik öğrencilerini tanıtıcı bilgi formu, Manevi Bakım Verme Ölçeği (MBVÖ) ve Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği (MBYÖ) kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS 25 paket programı kullanılarak analiz edildi. Bağımlı değişken ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin modellenmesi için Stepwise yaklaşımı ile Çoklu Doğrusal Regresyon analizi uygulandı. Bulgular: MBVÖ Manevi Bakım Perspektifi, Manevi Bakımın Genel Özellikleri, Manevi Bakım Tanımları, Manevi Bakım Uygulamaları, Manevi Bakıma Yönelik Tutumlar alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 35,72±5,42, 48,43±6,55, 18,68±3,02, 24,28±3,43, 11,32±1,82 ve ölçek toplam puan ortalaması 138,43±17,49 olarak belirlendi. MBYÖ Manevi Bakımın Değerlendirilmesi ve Uygulanması, Manevi Bakımda Profesyonellik ve Hasta Danışmanlığı, Hastanın Maneviyatına Karşı Tutumu ve İletişimi alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 21,43±3,62, 54,84±7,42, 24,41±3,56 ve ölçek toplam puan ortalaması 100,67±12,43 olarak saptandı. MBVÖ ve MBYÖ toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlendi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin spiritüel bakım verme algıları ile spiritüel bakımla ilgili hemşirelik yeterliklerinin yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Öğrencilerin spiritüel bakım verme algılarını ve yeterliklerini etkileyen faktörlerin bazı sosyodemografik özelliklerine göre farklılık gösterdiği saptandı (p<0,05). Anahtar Sözcükler: Hemşirelik öğrencisi, Spiritüalite , Spiritüel bakım, Algı, Yeterlilik