Theses supervised by Prof. İsmail Yardımcı
12 theses · Uşak University
Anadolu'da çömlekçi çarkında biçimlendirilen çaydanlık formları ve kişisel uygulamalar
Anadolu'da çömlekçiliğin tarihsel gelişim sürecinde çömlekçi çarkının da gelmesi ile formlarda görülen değişikliklerden ve özelliklerinden bahsedilmektedir. Çarkın tanımı ve çeşitlerinden açıklanmıştır. Seramik çark, içi boş form olan çömleğin daha seri ve simetrik olmasını sağlayan ilkel dönemlerden günümüze kadar gelişen tekniktir. Çömlekçi çarkının çeşitleri; el tornası, ayak tornası, pedallı torna ve günümüzde en çok kullandığımız elektrikli tornadan bahsedilmektedir. Anadolu'da geleneksel çömlekçi çarkı kullanan Avanos, Kınık, Karacasu, Sorkun, Menemen çömlekçiliğine değinilmektedir. Çay; çok fazla efsaneye konu olmuş, farklı kültürlerde farklı şekillerde özünselleşmiş, kullanıldığı her yörede damga vurarak günümüze kadar gelmiş ve kendine özel bir kültürü var etmiş bir içecektir. Buna bağlı olarak çaya duyulan ilgi, seramik çaydanlıkların form açısından zenginleşmesine sebep olmuştur. Çaydanlık fonksiyonel ve sanatsal yönüyle incelemektedir. Çaydanlık; emzik, ayak, kulp gibi eklentilerin çömlekçi çarkında şekil verilen formun ekleme yapım aşamaları anlatılmaktadır. Kendi tarzına göre Çaydanlık üreten başlıca sanatçılardan ve işlerinden örnekler verilmektedir. Anadolu'da Çömlekçi Çarkında Biçimlendirilen Çaydanlık Formları ve Kişisel Uygulamalar'' adlı araştırmayla, yapılan seramik çaydanlıklar da form, estetik, biçim kuralları göz önünde bulundurularak, bu bağlamda günümüz çağdaş seramik sanatçılarının çalışmaları, araştırılmış ve bu anlamda geleneksel çömlekçi çarkında yapılan çağdaş seramik çaydanlık üretimi hedeflenmiştir.
Anadolu'da çömlekçi çarkında biçimlendirilen çaydanlık formları ve kişisel uygulamalar
Anadolu'da çömlekçiliğin tarihsel gelişim sürecinde çömlekçi çarkının da gelmesi ile formlarda görülen değişikliklerden ve özelliklerinden bahsedilmektedir. Çarkın tanımı ve çeşitlerinden açıklanmıştır. Seramik çark, içi boş form olan çömleğin daha seri ve simetrik olmasını sağlayan ilkel dönemlerden günümüze kadar gelişen tekniktir. Çömlekçi çarkının çeşitleri; el tornası, ayak tornası, pedallı torna ve günümüzde en çok kullandığımız elektrikli tornadan bahsedilmektedir. Anadolu'da geleneksel çömlekçi çarkı kullanan Avanos, Kınık, Karacasu, Sorkun, Menemen çömlekçiliğine değinilmektedir. Çay; çok fazla efsaneye konu olmuş, farklı kültürlerde farklı şekillerde özünselleşmiş, kullanıldığı her yörede damga vurarak günümüze kadar gelmiş ve kendine özel bir kültürü var etmiş bir içecektir. Buna bağlı olarak çaya duyulan ilgi, seramik çaydanlıkların form açısından zenginleşmesine sebep olmuştur. Çaydanlık fonksiyonel ve sanatsal yönüyle incelemektedir. Çaydanlık; emzik, ayak, kulp gibi eklentilerin çömlekçi çarkında şekil verilen formun ekleme yapım aşamaları anlatılmaktadır. Kendi tarzına göre Çaydanlık üreten başlıca sanatçılardan ve işlerinden örnekler verilmektedir. Anadolu'da Çömlekçi Çarkında Biçimlendirilen Çaydanlık Formları ve Kişisel Uygulamalar'' adlı araştırmayla, yapılan seramik çaydanlıklar da form, estetik, biçim kuralları göz önünde bulundurularak, bu bağlamda günümüz çağdaş seramik sanatçılarının çalışmaları, araştırılmış ve bu anlamda geleneksel çömlekçi çarkında yapılan çağdaş seramik çaydanlık üretimi hedeflenmiştir.
Seramik diijital baskı tekniğinin endüstriyel ve sanatsal yüzeylerde uygulanması
Seramik dijital baskı tekniğinin endüstriyel ve sanatsal yüzeylerde uygulanması isimli çalışmanın birinci bölümde baskının tanımı, tarihçesi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde seramikte kullanılan yüksek baskı, rölyef baskı, sünger baskı, çukur baskı, mühür baskı, linol baskı, litografi, monobaskı, fotoğraf tekniğiyle yüzeye görüntü aktarımı, dekal, serigrafi, rotocolor, fotokopi baskı ve dijital baskı anlatılmıştır. Ayrıca alternatif baskı tekniklerine örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde dijital baskı tanımı, karo ve sofra eşyası yüzey tasarımlarının yapılışı ve dijital baskı hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca desen hazırlama, renk yönetimi, boyalar, efektler ve baskı makinaları hakkında detaylı bilgiler bulunmaktadır. Dördüncü bölümde dijital baskıda yapılan farklı örneklere yer verilmiş, sanatsal bir çalışma olan alcohol ink tekniği uygulaması anlatılmış ve seramik bünyelere uygulaması yapılmıştır. Beşinci bölüm ise araştırmalar sonucu, Alcohol ink uygulamasının dijital ortama aktarılarak tasarımı yapılmış doğrudan endüstriyel ve sanatsal iki farklı yüzeye baskı yapılmış örnekleri bulunmaktadır.
Seramik diijital baskı tekniğinin endüstriyel ve sanatsal yüzeylerde uygulanması
Seramik dijital baskı tekniğinin endüstriyel ve sanatsal yüzeylerde uygulanması isimli çalışmanın birinci bölümde baskının tanımı, tarihçesi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde seramikte kullanılan yüksek baskı, rölyef baskı, sünger baskı, çukur baskı, mühür baskı, linol baskı, litografi, monobaskı, fotoğraf tekniğiyle yüzeye görüntü aktarımı, dekal, serigrafi, rotocolor, fotokopi baskı ve dijital baskı anlatılmıştır. Ayrıca alternatif baskı tekniklerine örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde dijital baskı tanımı, karo ve sofra eşyası yüzey tasarımlarının yapılışı ve dijital baskı hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca desen hazırlama, renk yönetimi, boyalar, efektler ve baskı makinaları hakkında detaylı bilgiler bulunmaktadır. Dördüncü bölümde dijital baskıda yapılan farklı örneklere yer verilmiş, sanatsal bir çalışma olan alcohol ink tekniği uygulaması anlatılmış ve seramik bünyelere uygulaması yapılmıştır. Beşinci bölüm ise araştırmalar sonucu, Alcohol ink uygulamasının dijital ortama aktarılarak tasarımı yapılmış doğrudan endüstriyel ve sanatsal iki farklı yüzeye baskı yapılmış örnekleri bulunmaktadır.
Anadolu'da geçmişten günümüze çamur tornasında hayvansal figüratif formlar ve yorumlamaları
Birinci bölümde çömlekçiliğin ortaya çıkışı ve Anadolu'daki gelişimine katkı sağlayan Avanos, Menemen, Sorkun, Karacasu ve Kınık merkezlerinde coğrafi konum, seramik ustaların kullandıkları çamur ve amaca uygun üretmiş oldukları seramik ürünler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde torna kavramının tanımına, çeşitlerine, şekillendirme ve dekor yöntemlerine, sırlanması ve pişirilmesi yer verilmiştir. Simetrik formların şekil verilmesinde kullanılan torna el tornası ile başlayıp ayak tornası, pedallı torna ile gelişim göstererek günümüzde kullandığımız elektrikli tornalardan bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde Anadolu'da ve Dünyada hayvan figürlü formların genel tarihi ve günümüze kadar olan kullanımına yer verilmiştir. Günümüzde çamur tornasında hayvan figürlü üretilen formların şekillendirme yöntemlerinden, birleştirme aşamalarına kadar nelere dikkat edilmesi gerekir, bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde çamur tornasında çekilmiş seramik formları hayvansal figüratif eserlere dönüştüren sanatçılara değinilmiştir. Beşinci bölümde ise, araştırmalar sonucu, çömlekçi tornasında çekilen parçaların kesilip, birbirlerine eklenerek yeni çağdaş seramik formlar ortaya konulmuş ve bir öneri olarak sunulmuştur.
Anadolu'da geçmişten günümüze çamur tornasında hayvansal figüratif formlar ve yorumlamaları
Birinci bölümde çömlekçiliğin ortaya çıkışı ve Anadolu'daki gelişimine katkı sağlayan Avanos, Menemen, Sorkun, Karacasu ve Kınık merkezlerinde coğrafi konum, seramik ustaların kullandıkları çamur ve amaca uygun üretmiş oldukları seramik ürünler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde torna kavramının tanımına, çeşitlerine, şekillendirme ve dekor yöntemlerine, sırlanması ve pişirilmesi yer verilmiştir. Simetrik formların şekil verilmesinde kullanılan torna el tornası ile başlayıp ayak tornası, pedallı torna ile gelişim göstererek günümüzde kullandığımız elektrikli tornalardan bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde Anadolu'da ve Dünyada hayvan figürlü formların genel tarihi ve günümüze kadar olan kullanımına yer verilmiştir. Günümüzde çamur tornasında hayvan figürlü üretilen formların şekillendirme yöntemlerinden, birleştirme aşamalarına kadar nelere dikkat edilmesi gerekir, bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde çamur tornasında çekilmiş seramik formları hayvansal figüratif eserlere dönüştüren sanatçılara değinilmiştir. Beşinci bölümde ise, araştırmalar sonucu, çömlekçi tornasında çekilen parçaların kesilip, birbirlerine eklenerek yeni çağdaş seramik formlar ortaya konulmuş ve bir öneri olarak sunulmuştur.
Çömlekçi tornasında sanatsal uygulamalar
Birinci bölümde çömlekçiliğin tarihsel süreci, neolitik dönemden günümüze kadar geçen zaman dilimindeki gelişmeleri ve çömlekçi tornasının yine günümüze kadar gözlemlenen gelişmelerine değinilmiştir. Çömlekçi tornasının çömlekçiliğe kazandırdığı hızdan ve çömlekçiliği geliştirdiğinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise, bir zanaat olarak başlayan çömlekçiliğin tarihinin sanata nasıl dahil olduğu anlatılmaktadır. Konunun kavranması için Anadolu'dan örnekler verilmiştir. Anadolu' da hala geleneksel çömlek üretimi yapan Menemen, Karacasu, Avanos, Kınık, Sorkun çömlekçiliği anlatılmıştır. Bu bölümde son olarak çömlekçiliğin zanaat alanından sanatsal alana geçiş sürecinde çok önemli bir geçiş dönemi olan stüdyo çömlekçiliğinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise, çoğunlukla çömlekçi tornasında çalışmış ve üretmiş ve üretmeye devam eden, Türkiye'den ve Dünya'dan örnekler verilmiş ve zanaat olarak görülen çömlekçiliğin sanatsal alanla arasında bir köprü kuran Peter Voulkos'un sanat görüşünden bahsedilmiştir. Kişisel uygulamalarla konunun anlaşılması ve pekiştirilmesi amaçlanmıştır.
Çömlekçi tornasında sanatsal uygulamalar
Birinci bölümde çömlekçiliğin tarihsel süreci, neolitik dönemden günümüze kadar geçen zaman dilimindeki gelişmeleri ve çömlekçi tornasının yine günümüze kadar gözlemlenen gelişmelerine değinilmiştir. Çömlekçi tornasının çömlekçiliğe kazandırdığı hızdan ve çömlekçiliği geliştirdiğinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise, bir zanaat olarak başlayan çömlekçiliğin tarihinin sanata nasıl dahil olduğu anlatılmaktadır. Konunun kavranması için Anadolu'dan örnekler verilmiştir. Anadolu' da hala geleneksel çömlek üretimi yapan Menemen, Karacasu, Avanos, Kınık, Sorkun çömlekçiliği anlatılmıştır. Bu bölümde son olarak çömlekçiliğin zanaat alanından sanatsal alana geçiş sürecinde çok önemli bir geçiş dönemi olan stüdyo çömlekçiliğinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise, çoğunlukla çömlekçi tornasında çalışmış ve üretmiş ve üretmeye devam eden, Türkiye'den ve Dünya'dan örnekler verilmiş ve zanaat olarak görülen çömlekçiliğin sanatsal alanla arasında bir köprü kuran Peter Voulkos'un sanat görüşünden bahsedilmiştir. Kişisel uygulamalarla konunun anlaşılması ve pekiştirilmesi amaçlanmıştır.
Anadolu'da başlangıcından günümüze çanak formunun gelişimi
İlk bölümde seramiğin ve çanak formunun tanımı ile birlikte Anadolu'da çanak formunun dönemsel gelişimi ilk çağlardan itibaren ihtiyaç doğrultusunda kap kacak üretmeye başlamasından, Cumhuriyet Dönemi'ne kadar çanak formunun gelişimi anlatılmıştır. İkinci bölümde kullanım alanı çok fazla olan çanak formunun nasıl sanat objesine dönüştüğü, sanatsal-imgesel yapısı ve içinde barındırdığı kavramlardan bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde seramik sanatında çanak formunun şekillendirilmesi, sanatsal seramik tasarımı ve endüstriyel seramik tasarımı olarak iki başlıkta ayrıntılı olarak incelenmiş seramik şekillendirme yöntemleri kısaca anlatılmış ve çanak formuna uygulanabilecek dekor yöntemleri, sıraltı, sırüstü, sıriçi ve yaş çamur dekorları olmak üzere kısa başlıklarda tekniklerden bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde günümüz seramik sanatçılarının kendi üslup ve kavramlarıyla oluşturdukları çeşitli çanak yorumlamaları anlatılmış, eserlerinden örnekler verilmiştir. Beşinci bölümde, çanak formunun tanımı, tarihsel gelişiminde ilk çağlardan günümüze kadar olan süreçte hangi evrelerden geçtiği ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, uygulanabilecek şekillendirme yöntemleri ve oluşan kavramlar ışığında yapılmış olan araştırma sonucu geleneksel çanak formunun dışına çıkıp çağdaş seramik formlar ortaya konulmuş ve uygulamalarda sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Seramik, Çanak, Şekillendirme, Form,
Anadolu'da başlangıcından günümüze çanak formunun gelişimi
İlk bölümde seramiğin ve çanak formunun tanımı ile birlikte Anadolu'da çanak formunun dönemsel gelişimi ilk çağlardan itibaren ihtiyaç doğrultusunda kap kacak üretmeye başlamasından, Cumhuriyet Dönemi'ne kadar çanak formunun gelişimi anlatılmıştır. İkinci bölümde kullanım alanı çok fazla olan çanak formunun nasıl sanat objesine dönüştüğü, sanatsal-imgesel yapısı ve içinde barındırdığı kavramlardan bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde seramik sanatında çanak formunun şekillendirilmesi, sanatsal seramik tasarımı ve endüstriyel seramik tasarımı olarak iki başlıkta ayrıntılı olarak incelenmiş seramik şekillendirme yöntemleri kısaca anlatılmış ve çanak formuna uygulanabilecek dekor yöntemleri, sıraltı, sırüstü, sıriçi ve yaş çamur dekorları olmak üzere kısa başlıklarda tekniklerden bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde günümüz seramik sanatçılarının kendi üslup ve kavramlarıyla oluşturdukları çeşitli çanak yorumlamaları anlatılmış, eserlerinden örnekler verilmiştir. Beşinci bölümde, çanak formunun tanımı, tarihsel gelişiminde ilk çağlardan günümüze kadar olan süreçte hangi evrelerden geçtiği ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, uygulanabilecek şekillendirme yöntemleri ve oluşan kavramlar ışığında yapılmış olan araştırma sonucu geleneksel çanak formunun dışına çıkıp çağdaş seramik formlar ortaya konulmuş ve uygulamalarda sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Seramik, Çanak, Şekillendirme, Form,
Kamusal sanatın seramik sanatındaki yeri
Kamusal alan sosyolojik bir kavram bütünlüğünün yanı sıra politik ve toplumsal içeriğinden yola çıkılarak insanın bakış açısına kazandırdığı derin izler ve anlamlar taşımaktadır. Kentler insanların kültürlerini ve tarihsel izlerini taşırlar. Bu bağlamda şehrin insanların toplumsal yaşamları üzerindeki izler sosyal, ekonomik, karmaşık, psikolojik, estetik ilişkiler bu hareketli yapının içindedir. Bu alanlar şehrin kamusal alanlarıdır. Kamusal alanlar için tasarlanan sanat (heykeller, rölyefler, seramikler, resimler vb.) yapıtların yerleştirilip çevre ile uyumsal birlikteliğiyle mümkün olabilmektedir. Seramik heykeller ve seramikler geçmişte olduğu gibi günümüzün şartlarına da uygun olarak kendini yenilemektedir. Geçmişte mekanın bir parçası iken çağımızda mekanı dönüştürerek yeni birer anlam kazandırarak kendine özgü bir alana çevirmektedir. Kamusal alanda yapılan sanat bir gereklilikten ziyade gelişmişlik düzeyinde insanların ve toplumların entelektüel bilgi ve sanat anlayışını ortaya koymaktadır. Tezin birinci bölümünde sanat kavramından yola çıkılarak, ikinci ve üçüncü bölümlerinde kamusal sanatın kavramsal ele alınması, kısa tarihçesi ve sanata yansıyışından bahsedilmiştir. Son olarak seramik sanatının meydanlarda ve parklarda bir obje olmaktan çıkarıldığı ve kamusal alanla bütünleşerek kamusal alanı değiştiren ve eleştirel bir nesneye dönüştüğünü kısaca örneklerle açıklanmıştır. Tezin son bölümünde Uşak Üniversitesi'nin vermiş olduğu kamusal alanda Deri, Tekstil ve Seramik Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi' nin kurulmasıyla bu üç alanın tek çatı altında birleşerek tasarım merkezinin oluşturulması, yapıtın var olduğu katta deri, tekstil ve seramiğin direk izleyicisiyle etkileşimi sağlanması için çeşitli enstantaneler fotokopi transfer yöntemi ile kırmızı çamurdan alçı kalıplara basılan karolara aktarılmıştır. Kamusal sanatın var olma biçimleri üzerinden seramik sanatının tarihsel süreç içerisinde oluşumu, gelişimi ve uygulama biçimi tezin tümünü kapsar. Bu tez kamusal alan ve sanat ilişkisi kapsamında seramik sanatının önemini anlayabilmek için önemli ipuçları sunacaktır.
Kamusal sanatın seramik sanatındaki yeri
Kamusal alan sosyolojik bir kavram bütünlüğünün yanı sıra politik ve toplumsal içeriğinden yola çıkılarak insanın bakış açısına kazandırdığı derin izler ve anlamlar taşımaktadır. Kentler insanların kültürlerini ve tarihsel izlerini taşırlar. Bu bağlamda şehrin insanların toplumsal yaşamları üzerindeki izler sosyal, ekonomik, karmaşık, psikolojik, estetik ilişkiler bu hareketli yapının içindedir. Bu alanlar şehrin kamusal alanlarıdır. Kamusal alanlar için tasarlanan sanat (heykeller, rölyefler, seramikler, resimler vb.) yapıtların yerleştirilip çevre ile uyumsal birlikteliğiyle mümkün olabilmektedir. Seramik heykeller ve seramikler geçmişte olduğu gibi günümüzün şartlarına da uygun olarak kendini yenilemektedir. Geçmişte mekanın bir parçası iken çağımızda mekanı dönüştürerek yeni birer anlam kazandırarak kendine özgü bir alana çevirmektedir. Kamusal alanda yapılan sanat bir gereklilikten ziyade gelişmişlik düzeyinde insanların ve toplumların entelektüel bilgi ve sanat anlayışını ortaya koymaktadır. Tezin birinci bölümünde sanat kavramından yola çıkılarak, ikinci ve üçüncü bölümlerinde kamusal sanatın kavramsal ele alınması, kısa tarihçesi ve sanata yansıyışından bahsedilmiştir. Son olarak seramik sanatının meydanlarda ve parklarda bir obje olmaktan çıkarıldığı ve kamusal alanla bütünleşerek kamusal alanı değiştiren ve eleştirel bir nesneye dönüştüğünü kısaca örneklerle açıklanmıştır. Tezin son bölümünde Uşak Üniversitesi'nin vermiş olduğu kamusal alanda Deri, Tekstil ve Seramik Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi' nin kurulmasıyla bu üç alanın tek çatı altında birleşerek tasarım merkezinin oluşturulması, yapıtın var olduğu katta deri, tekstil ve seramiğin direk izleyicisiyle etkileşimi sağlanması için çeşitli enstantaneler fotokopi transfer yöntemi ile kırmızı çamurdan alçı kalıplara basılan karolara aktarılmıştır. Kamusal sanatın var olma biçimleri üzerinden seramik sanatının tarihsel süreç içerisinde oluşumu, gelişimi ve uygulama biçimi tezin tümünü kapsar. Bu tez kamusal alan ve sanat ilişkisi kapsamında seramik sanatının önemini anlayabilmek için önemli ipuçları sunacaktır.