Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Mehmet Civan
11 theses · Gaziantep University
Esnek üretim sistemlerinin maliyet muhasebesi açısından incelenmesi ve bir tekstil işletmesinde uygulama
Yeni üretim teknolojilerinin ortaya çıkmasıyla birlikte, işletmelerin, mamul maliyetlerinin hesaplanmasında yeni yöntemler geliştirilmeye başlanmış, önceden uygulanan maliyet sistemlerinin yeterli olmadığının farkına varılmıştır. Her işletme, maliyet sistemlerini, gelişen teknolojiye paralel olarak, oluşturmak zorunda kalmıştır. İşletmeler, uluslar arası rekabet ortamında, rakipleriyle iyi mücadele edebilmek için, maliyet sistemlerini, gelişen teknolojiye uydurmalıdırlar. Artık maliyet, üretilen ürünün değeri olarak ele alınmamalıdır. Yönetimin ihtiyacına cevap verebilecek şekilde oluşturulmalıdır. Yani alınacak olan stratejik kararlarda, sağlıklı bir şekilde kullanılmalıdır. Ayrıca maliyetler, üretimin planlanması ve kontrolü gibi alanlarda da kullanılmalıdır. Gelişen teknolojinin, üretimde kullanılması sonucu, endirekt giderlerde bir artış meydana gelirken, işçilik maliyetlerinde düşme olmuştur. Bunun nedeni de, işletmelerin otomasyona dayalı üretime geçmesi ve birkaç işçinin yapabileceği bir işi bir makinenin yapabilmesi durumudur. Bunun yanında, yeni alman makinelerin amortismanı ve enerji harcamalarında da artış meydana gelmiştir. Genel Üretim Maliyetleri, toplam maliyetler içinde önemli bir paya sahip olmuştur. Bununla birlikte, Genel Üretim Maliyetleri, Mamullere belirli dağıtım anahtarlanyla dağıtıldığı için, bu maliyetlerin mamullere yüklenmesinde sorunlar yaşanmaya başlanmıştır. Uygulama çalışması, Gürteks A.Ş adında bir tekstil işletmesinde yapılmıştır. Uygulamanın amacı, Esnek Üretim Sistemini uygulayan, bir işletmede, maliyet hesaplamalarının nasıl yapılabileceğini ortaya koymak ve yeni üretim sistemini10 uygulayan bir işletmeye daha verimli bir maliyet sisteminin nasıl kurulabileceğini araştırmaktır. Uygulama sonucunda, işletmede, yeni teknolojiye paralel bir maliyet sistemi oluşturulmaya çalışılmıştır. İşletmenin, maliyet sistemi incelenmiş, önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi için önerilerde bulunulmuştur.
İşletme yönetiminde muhasebe bilgi sisteminin yeri ve önemi, bir tekstil işletmesinde uygulama
İşletmelerin etkin bir şekilde yönetilmesi iyi bir muhasebe bilgi sisteminin kurulmasına ve muhasebe çıktılarının yönetimde kullanılmasına bağlıdır. İşletme yöneticilerin, yönetim kararlarında mali bilgilerin önemi büyüktür. Bu mali bilgilerin toplanarak işlenmesi, sınıflandırılması ve raporlanması gerekmektedir. Bu işlemlerin yapılabilmesi için de işletmelerde muhasebe bilgi sisteminin kurulu olması gerekir. Sadece muhasebe bilgi sisteminin kurulu olması da yeterli olmamaktadır. Muhasebe bilgi sisteminin verilerini yönetim karalarında yöneticilerin dikkate alması gerekir.. İşletmelerde muhasebe bilgi sisteminin önemi işletme kararlarının verilmesinde yönetime gereksinim duyduğu bilgi ve raporların sunmasından ileri gelir. İşletme faaliyetleri sonucu elde edilecek mali bilgilerin doğruluk derecesi ancak muhasebe bilgi sistemi ile olanaklıdır. Muhasebe bilgi sistemi aynı zamandadiğer işletme departmanlarındaki bilgileri de toplayarak diğer işletme departmanların kontrolünü ve denetimini de sağlamış olmaktadır. Etkili bir muhasebe bilgi sisteminin oluşturulması için gelişmiş bir bilgisayar sisteminin olması gerekir. Bu sistemde mali nitelikteki bütün veriler muhasebe bilgi sistemine dahil edilerek işletme yönetimine hızlı ve doğru bilgileri raporlamalıdır. Bu çalışmada iki bölümde konu ile ilgili teorik bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gaziantep'te faaliyet gösteren GÜRTEKS Şirketler Grubunda muhasebe bilgi sisteminin işleyişi incelenmiştir. Son bölümde Firmanın muhasebe bilgi sistemi çıktılarının yönetim kararlarındaki etkileri incelenerek sonuçlan değerlendirilmiştir.
Tekstil işletmelerinde muhasebe organizasyonu ve denetimi: Gaziantep sanayi işletmesinde bir uygulama
İşletmelerin etkin bir şekilde yönetilmesi iyi bir organizasyon modelinin kurulmasına bağlıdır. Organizasyonların kendilerinden beklenen performansı gösterebilmesi için güvenilir, sağlıklı ve objektif belge ve bilgilerin kullanılması, yorumlanması ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu bilgelerin önemli bir kısmı mali nitelik taşımakta ve muhasebe faaliyetleri sonucu elde edilmektedir. Muhasebenin önemi işlerin yürütülmesinde ve kararların verilmesinde yönetime gereksinim duyduğu bilgi ve belgeleri sunmasından ileri gelir. Muhasebe faaliyetleri sonucu elde edilecek bilgilerin doğruluk derecesi ancak iyi organize edilmiş bir muhasebe bölümü ile olanaklıdır. Muhasebenin fonksiyonunu yerine getirebilmesi için gerekli nesnel ortamı oluşturan muhasebe organizasyonu, işletmenin diğer bölümleri arasında ilişki kurarak bu bölümlerin denetlenmesine ve kontrol edilmesine olanak sağlar. Etkili bir muhasebe organizasyon yapısının oluşturulması için muhasebede kullanılacak belge ve defter sistemi, çalışan personelin organizasyonu, hesapların organizasyonu ve rapor sistemi öne çıkmaktadır. İşletmelerde oluşturulacak muhasebe organizasyonunun yapısı işletmenin özelliğine, faaliyet türüne, büyüklüğüne ve daha bir çok unsura göre değişiklik gösterir. Üretim işletmelerinde oluşturulacak muhasebe bölümü işletmenin performansını etkileyen önemli unsurların başmda gelmektedir. Tekstil sektörü ülkemizde üretim sektörü içinde çok önemli bir yere sahiptir. Tekstil sektöründe faaliyette bulunan işletmelerin rekabetçi bir piyasa içinde yarışabilmesi için standartlara uygun bir şekilde yönetilmesi ve sağlıklı bir muhasebe bölümünün oluşturulması son derece önemlidir.
Kriz yönetimi ve Gaziantep inşaat sektöründe bir uygulama
Günümüzde değişen olaylar ve bunun işletmeler üzerindeki etkisi çok hızlı ve bazen de yıkıcı olmaktadır. Dünya'nın herhangi bir yerinde meydana gelen olumlu veya olumsuz gelişme işletmeler üzerinde etkisini göstermektedir. Çeşitli nedenlerle gelişen bir kriz durumundan kaçınmak çoğunlukla mümkün olmamaktır. Muhtemel bir krizle karşılaşmamak için gerekli önlemlerin alınması ve kriz durumunda ise krizi fırsata dönüştürmeye yönelik çalışmaların yapılması gerekir. Bu çalışmanın amacı özellikle inşaat sektöründe bir kriz ortamı ile karşılaşmamak için nelerin yapılması gerektiği ve kriz ortamında krizi nasıl fırsata çevrilmesi gerektiğinin araştırılmasıdır.
2001 krizinin firma değeri üzerine etkisi: Gaziantep sanayi işletmelerinde bir uygulama
Kriz, çeşitli sebeplere bağlı olarak meydana gelen ve ülkeler açısından kaçınılmaz bir etken olarak görülen bir olgudur. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde kriz dönemleri ekonomik açıdan buhranlı geçerken, aynı zamanda firmaların üretimleri, istihdamları, ihracatları, ithalatları ve daha pek çok alanı ciddi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Krizin meydana getirdiği bu sıkıntılar firma sahiplerini veya yöneticilerini, firma değerinin mevcut durumu veya gelecekteki durumu hakkında düşünmeye sevk etmiştir. Bu çalışmada, ülkemizde meydana gelen Şubat 2001 krizinin firma üzerindeki etkileri ve krizlerin firma değerinde ne tür bir değişim yarattığı irdelenmiştir.
Finansal krizlerin işletmelerinin finansal yapıları üzerindeki etkileri Gaziantep sanayi işletmelerinde uygulama (1990-2000)
ÖZET Küreselleşen dünyada son on yıla damgasına vuran en önemli olgulardan biri de yaşanılan krizlerdir. 1990-2000 periyodunda, 1992 yılında ERM Krizi, 1995 yılında Meksika Krizi ve 1997 yılında Güney Doğu Asya Krizi yaşanmıştır. Türkiye'de ise bu periyotta 1994 yılının Nisan ayında ve 2000 yılının Kasım ayında olmak üzere iki kriz yaşanmıştır. Yaşanılan krizlerle ilgili olarak dikkat çeken en önemli noktalardan biri, krizlerin artık sadece yaşandığı ülkedeki ekonomik birimleri değil, tüm dünyadaki ekonomik birimleri etkilemesidir. Gerek dünyada ve gerekse Türkiye'de ortaya çıkan krizler, sadece krizin yaşandığı ülke ekonomisini etkilememekte, aynı zamanda, işletmeleri de çok derinden etkilemektedir. Yaşanılan krizlerin işletmelerin bütün fonksiyonları (pazarlama, üretim, muhasebe,., vb ) üzerinde çok önemli etkileri söz konusudur. İşte çalışmamızda, finansal krizlerin, işletmelerin finansman yapıları üzerindeki etkileri irdelenecektir. Çalışmanın birinci bölümünde, finansal krizlerle ilgili olarak genel kavramsal açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, yukarıda değinilen gerek dünyada ve gerekse Türkiye'de 1990-2000 tarihleri arasında ortaya çıkan ve global nitelik taşıyan finansal krizler irdelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, söz konusu krizlerin işletmelerin finansman yapılan üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü, daha önceki bölümlerde teorik olarak verilen bilgiler ışığında, Gaziantep Organize Sanayi Bölgelerinde faaliyet gösteren işletmelerin,II finansal krizlerden finansman yapısı anlamında nasıl etkilendikleri yapılan bir uygulama ile ortaya konulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise, çalışmanın verilerine paralel olarak sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler : Kriz, Finansal Kriz, Yabancı Kaynak, Öz Kaynak. Bilim Dalı Sayısal Kodu: İŞLT 590
Devlet muhasebesi ve devlet muhasebesi standartları (büyükşehir belediyesinde bir uygulama)
Günümüzün değişen ve gelişen dünyasında kamu sektörünün mali yapısının ölçülmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Kıt olan kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli olarak kullanılabilmesi, bu kaynakların yeniden ekonomiye kazandırılabilmesi, kamu mali yönetiminde hesap verilebilirliğin ve mali şeffaflığın sağlanabilmesi, mali ve idari karşılaştırılabilirliğin ve performansın ölçülmesinde bir ölçüt olarak kullanılabilecek bir kamu sektörü muhasebe sisteminin kurulup geliştirilmesi ihtiyacı tüm dünyada bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Uluslararası gelişmeler ve kamu sektörünün ekonomi içindeki büyüklüğü göz önüne alındığında kamu sektörü muhasebesinin önemi yadsınamaz bir biçimde ortaya çıkmaktadır. Kamu sektörü muhasebesinin doğru bir biçimde uygulanabilmesi için öncelikle sistem geliştirmedeki hatalardan dönülmelidir. Öncelikle hesap planı geliştirmek yerine, kamu sektörü muhasebesine yönelik ilkelerin ve standartların düzenlenmesi gereklidir. Bu çalışmada devlet muhasebesi ile ilgili literatür taraması yapılmış ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi verileri esas alınarak uygulamalı bir araştırma yapılmıştır. Bu çalışmada amaç; devlet muhasebe standartlarının kamu sektöründeki uygulamalarının tespit edilerek sorgulanmasıdır. Sonuç olarak, devlet muhasebesi standartları alanında yapılan düzenlemelerin uygulamaya konulması ile kamu hesaplarının işleyişi ve finansal tablolarının anlaşılabilirliği, güvenirliliği, mali ve idari performansın karşılaştırılması daha da artmıştır.
Aile işletmelerinde stratejik yönetim ve finansal planlama, Gaziantep ili örneği
Dünyada ve ülkemizde özel sektör işletmelerinin büyük çoğunluğu aile işletmelerinden oluşmaktadır. Aile işletmelerinin en büyük problemi çeşitli yönetimsel ve finansal nedenlerden dolayı üçüncü hatta ikinci kuşaklara taşınamamasıdır. Stratejik yönetim ve finansal planlama bir işletmenin geleceğe taşınmasında yol göstericidir. Bu nedenle aile işletmelerinin geleceği açısından bu konuları uygulamalarının önemi daha da artmaktadır. Çalışmamızda, aile işletmelerinin stratejik yönetim ve finansal planlama konularına eğilimleri, bu konular hakkındaki bilgi ve uygulama düzeyleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda; Gaziantep ili sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren 80 adet aile işletmesinin sahipleri, ortakları veya yetkilileriyle yüz yüze görüşülerek anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışmasından oluşan veriler SPSS ortamına aktarılıp yüzde analizi ve korelasyon tekniği kullanılarak gerekli analizler yapılmıştır ve aile işletmelerinin stratejik yönetim ve finansal planlama açısından durumları değerlendirilmiştir.
Hedge fonların finansal piyasalara etkisi
İnsanoğlunun son yüzyılda yaşamış olduğu hızlı teknolojik ilerleme birçok alanda denetlenmesi ve kontrol edilmesi gerekirken, denetlenemeden ve kontrolden uzak bir şekilde yeniliklerin oluşmasına sebep olmuştur. Bu durum finansal piyasalarda da hissedilmektedir. Son dönemlerde denetimden ve kontrolden uzak şekilde birçok yeni finansal enstrüman gelişmiştir. Bunların arasında, ve hatta belki de en önemlisi olarak, bu çalışmanın da konusu olan hedge fonlar yer almaktadır. Finans sektöründeki bu ilerleme temel bazı faydalar gözetilerek yapılmıştır. Finansal enstrümanların sayısının artmasıyla finans sektörüne yatırım yapanların sayısı artmaya başlamış ve yatırımlar tabana yayılmaya başlamıştır. Hedge fonlara olan talep de gün geçtikçe artmaya başlamış ve finansal sistem içindeki yerleri de tartışılır hale gelmiştir. Bu çalışmada hedge fonların finansal sistem içerisindeki rolünü irdelemeye çalışıldı. Çalışmanın sonunda hedge fonların gelişmekte olan ülkelerin ekonomisine canlılık kattığı, bununla beraber hedge fonların da dahil olduğu finansal enstrümanların kontrolsüz bir şekilde çeşitliliğinin artmasının ekonomik kırılganlığın artmasına sebebiyet verdiği sonucuna varılmıştır.
İş riski yönetiminin işletme yönetimine etkisi ve bir sanayi işletme uygulaması
Risk insanlığın başlangıcından beri yaşamın bir parçası olmuştur. Günümüz iş hayatı da doğal olarak farklı risklerin etkisi altındadır. Bu nedenle nasıl her insanın doğal olarak hayatını tehlikeye atıcı risklere karşı korunma amaçlı eylemler geliştiriyor ise işletmelerde maruz kalabilecekleri risklere karşı korunma, sakınma ve maruz kalması anında buna göğüs gerebilmek için modern yönetim teknikleri geliştirmek zorundadır. Kurumsal risk yönetimi son dönemlerde bir çok işletme ve bilim adamının ilgisini çekmektedir. İşletmelerin devamlılığı sürdürülebilir bir karlılığa ve nakit oluşturmalarına bağlıdır.Bunu sağlamak için de maruz kalabilecekleri finansal, operasyonel, çevresel ve stratejik riskleri sürekli incelemek ve önlem almak zorunda oldukları bu çalışma sonucu bir kere daha ortaya çıkmıştır. Çalışma esnasında `'Kurumsal Risk Yönetimi''nin güncel teorik bilgileri incelenmiş, bir sanayi işletmesine uygulanması için araştırma yapılmıştır.Yapılan uygulama sırasında dağınık olarak bir çok risk takibi yapan işletmenin, risklere bütünsel bir yaklaşım sergilemesi sonucunda daha öngörülebilir performans sağlayabileceği ortaya çıkmıştır.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerde alternatif finansman kaynaklarının oluşturulması ve Gaziantep ilinde uygulama
Günümüzde dünyadaki işletmelerin büyük çoğunluğunu KOBİ' ler oluşturmaktadır. Yarattıkları istihdam, krizlerden az etkilenmeleri, büyük ölçekli işletmelere yan sanayi oluşturmaları gibi özellikleri göz önüne alındığında KOBİ' lerin önemi daha da iyi anlaşılmaktadır. Ekonomi açısından büyük önem taşıyan KOBİ' lerin uygun finansman kaynaklarına ulaşabilmeleri etkin ve verimli çalışmaları açısından bir önemlidir. Türkiye' de KOBİ' lere sunulan finansman kaynakları sınırlıdır. Bunun sonucu olarak KOBİ' ler finansal sorunlar yaşamaktadırlar. Avrupa Birliği üyeliği sürecinde olan Türkiye' de KOBİ' lerinin AB standartlarına ulaşabilmesi için bu finansal sorunlarını çözülmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı bu sorunlara çözüm olarak alternatif finansman araçları incelemek ve bunların başarı şartlarını araştırmaktır.