Yrd. Doç. Dr. Mehmet Akif Helvacı danışmanlığındaki tezler
11 tez · Uşak University, Afyon Kocatepe University
Okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları (Uşak ili örneği)
Bu araştırma, Uşak ili Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynaklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Güç kaynaklarından, yasal güç, zorlayıcı güç, ödül gücü, uzmanlık gücü, karizmatik güç boyutlarında öğretmen görüşlerinin cinsiyet, öğrenim durumu, branş ve kıdem değişkenlerine göre faklılaşıp farklılaşmadığı saptanmak istenmiştir.Araştırmanın evreni Uşak ili sınırları içinde bulunan tüm devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın evreninde 175 devlet ilköğretim okulu bulunmaktadır. Bu resmi ilköğretim okullarında, 1669 öğretmen görev yapmaktadır. Evreni temsilen örnekleme girecek okul sayısı 85, öğretmen sayısı 296'dır. Örneklemi oluşturan katılımcılara, araştırmacı ve tez danışmanı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ve Müdürlerin Kullandıkları Güç Kaynakları Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmiştir.Okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynaklarından beş alt boyutta öğretmen görüşlerinin cinsiyet ve branş değişkeni bakımından anlamlı bir farklılığın olup olmadığını belirlemek için t-testi; öğrenim durumu ve kıdem değişkenine bağlı olarak anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (anova) uygulanmıştır.Araştırma bulguları, ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynaklarından yasal gücün orta düzeyinde, zorlayıcı gücün az düzeyinde, ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizmatik gücün çok düzeyinde olduğunu göstermektedir.Anahtar kelimeler: Örgütsel Güç Kaynakları, İlköğretim Okulu, Okul Müdürleri.
İlköğretim okulu yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlikleri (Uşak ili örneği)
Bu araştırma, resmi ilköğretim okullarında görev yapan okul yöneticilerinin değişimyönetiminin; okulda değişim ihtiyacını belirleme; okulu değişim sürecine hazırlama, okuldadeğişimi uygulama ve değişimi değerlendirme boyutlarında ne derecede yeterli olduklarınıokul yöneticilerinin ve öğretmenlerin algılarına göre saptamayı amaçlamaktadır. Ayrıca,katılımcıların her bir boyuttaki algılarının görev değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığısaptanmak istenmiştir.Araştırmanın evreni Uşak li sınırları içerisinde bulunan resmi ilköğretim okullarındagörev yapan öğretmenler ve yöneticilerden oluşmaktadır. Araştırmanın evreninde 175 resmiilköğretim okulu bulunmaktadır. Bu resmi ilköğretim okullarında, 1669 öğretmen ve 286 okulyöneticisi (müdür ve müdür yardımcısı) görev yapmaktadır. Bunları temsilen örneklemegirecek öğretmen sayısı 375; örnekleme girecek yönetici sayısı 85; örnekleme girecekilköğretim sayısı 85 olarak üç alt örneklem belirlenmiştir. Örneklemi oluşturan katılımcılara,araştırmacı tarafından geliştirilen ``Okul Yöneticilerinin Değişimi Yönetme YeterlikleriniDeğerlendirme Anketi'' uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programındaçözümlenmiştir. Katılımcıların algılarına göre okul yöneticilerinin değişimi yönetmeboyutlarındaki yeterlik düzeylerinin; görev değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığınınbelirlenmesi için t-testi uygulanmıştır.Araştırma bulguları, resmi ilköğretim okul yöneticilerinin algılarına göre yöneticilerin,değişimi yönetme ``okulda değişim ihtiyacını belirleme'' ve ``okulu değişim sürecinehazırlama'' boyutlarına ilişkin yeterliklerinin, ``çok'' düzeyinde olduğunu; ``okulda değişimiuygulama'' ve ``değişimi değerlendirme'' boyutlarına ilişkin yeterliklerinin ise ``pekçok''düzeyinde olduğunu göstermiştir.Öğretmenlerin algılarına göre ise yöneticilerin, değişim yönetiminin tüm boyutlarınailişkin yeterlik düzeyleri ``orta'' düzeyindedir. Ayrıca, araştırma bulguları, katılımcıların,okul yöneticilerinin değişim yönetiminin tüm boyutlarındaki yeterlik düzeylerine ilişkinalgılarının; görev değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Değişim, Değişim Yönetimi, Örgütsel Değişme, DönüşümcüLiderlik, Yeterlik.
İlkokul yöneticilerinin liderlik yeterliklerinin değerlendirilmesi(Uşak ili örneği)
Bu araştırma Uşak ili sınırları içerisindeki kamu ilkokullarında görev yapan ilkokul yöneticilerinin etik liderlik, dönüşümcü liderlik ve öğretimsel liderlik kapsamında sahip oldukları yeterlilikleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda, ilkokul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik, etik liderlik ve öğretimsel liderlik boyutlarındaki yeterliklerinin öğretmenlerin cinsiyet, öğrenim durumu, branş, meslekteki görev süresi ve son görev yaptığı kurumdaki görev süresi değişkenleri bakımından farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın evrenini; Uşak ilindeki 113 kamu ilkokulunda, 2012 – 2013 eğitim öğretim yılında görev yapan, 228 okul yöneticisi ve 905 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini Uşak ilindeki kamu ilkokullarında görev yapan 257'si öğretmen, 145'i okul yöneticisi olmak üzere toplam 402 katılımcı oluşturmaktadır. Örnekleme giren katılımcılardan, okul yöneticilerinin liderlik özelliklerine ilişkin gerekli verileri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Liderlik Yeterlilikleri" olmak üzere iki bölümden oluşan "okul yöneticilerinin liderlik yeterliklerini değerlendirme anketi" uygulanmıştır. Ölçek, üç alt boyuta sahip olup 5'li Likert türünden toplam 43 madde içermektedir. Toplanan verilerin çözümlenmesi SPSS paket programında gerçekleştirilmiştir. İlkokul yöneticilerinin etik liderlik, dönüşümcü liderlik ve öğretimsel liderlik yeterlik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet ve branş değişkenleri iiibakımından anlamlı bir fark gösterip göstermediğini belirlemek için t-testi; İlkokul yöneticilerinin etik liderlik, dönüşümcü liderlik ve öğretimsel liderlik yeterlik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşlerinin öğrenim durumu, meslekteki görev süresi ve son görev yaptığı kurumdaki görev süresi değişkenleri bakımından fark gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla tek yönlü Anova testi; her üç boyuttaki liderlik yeterlik düzeylerine ilişkin okul yöneticileri ile öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla t-testi uygulanmıştır.Elde edilen bulgular sonucunda ilkokul öğretmenlerinin görüşlerine göre, ilkokul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik, etik liderlik ve öğretimsel liderlik olmak üzere her üç boyuttaki yeterlik düzeylerinin "çok" düzeyinde olduğu, yöneticilerin kendi görüşlerine göre her üç boyuttaki yeterliklerinin "pek çok" düzeyinde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda öğretmen görüşlerinin yönetici görüşleriyle anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. İlkokul müdürlerinin her üç boyuttaki liderlik yeterlik düzeylerine ilişkin öğretmenler görüşlerinin cinsiyet, öğrenim durumu, branş, meslekteki görev süresi ve son görev yaptığı kurumdaki görev süresi değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Liderlik, Okul Yöneticisi, Dönüşümcü Liderlik, Etik Liderlik, Öğretimsel Liderlik
İlköğretim okullarının öğrenen örgüt olma özellikleri açısından incelenmesi(Uşak ili örneği)
Bu araştırma, Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre, ilköğretim okullarının öğrenen örgüt olma özelliği gösterip göstermediğini bunun yanı sıra: öğrenen örgüt olma özelliklerinin, görev, cinsiyet, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, okuldaki öğretmen sayısı ve öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı saptanmak istenmiştir.Araştırmanın evrenini 2011?2012 eğitim öğretim yılında Uşak il sınırları içerisindeki Merkez, Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey ve bu ilçelere bağlı köylerde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 175 devlet ilköğretim okulunda görev yapan 286 yönetici, 1669 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise yine aynı merkez ilçe ve köylerden tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 85 ilköğretim okulunda görev yapan, 99 yönetici ve 386 öğretmen oluşturmaktadır.Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmada kullanılan ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde katılımcıların kişisel bilgileri (görev, cinsiyet, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, öğretmen sayısı, öğrenci sayısı) yer almakta, ikinci bölümde ise okulların öğrenen örgüt olma özelliklerini belirlemeye yarayan maddeler yer almaktadır.Öğrenen Örgüt Olma (ÖÖO) ölçeğinden elde edilen puanların analizinde SPSS 17.0 paket programı kullanılmıştır. Bu bağlamda ölçeklerde yer alan her bir maddenin ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanarak tablo halinde sunulmuştur. Ölçeklerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi yürütülmüştür. Elde edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur.Araştırma sonucunda, katılımcıların ilköğretim okullarının öğrenen örgüt olma (ÖÖO) özelliğine ilişkin Kişisel Hâkimiyet (KH), Zihni Modelleri (ZM), Paylaşılan Vizyon (PV), Takım Halinde Öğrenme (THÖ) ve Sistem Düşüncesi (SD) boyutları bakımından görüşleri katılıyorum kategorisinde bu da orta düzeye karşılık geldiği görülmüştür. Bununla birlikte, katılımcıların ilköğretim okullarının ÖÖO özelliğine ilişkin görüşleri cinsiyet bakımından anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. Ancak görev, branş, eğitim durumu, mesleki kıdem, yaş, öğretmen sayısı ve öğrenci sayısı değişkenlerinde anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Öğrenen Örgüt, Öğrenen Oku
Öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik tutumları
Dünyanın hemen tüm bölgelerinde öğretmenlerin büyük çoğunluğu kadınlardan oluştuğu halde, kadın yöneticilerin sayısı azdır. Ülkemizdeki kadın yönetici sayısının azlığı genel sorununa dayanarak, sınırlı sayıda da olsa, öğretmenlerin yöneticiliğe yönelik tutumlarının araştırıldığı, fakat okul yöneticilerinin kaynağı olan öğretmen adaylarının tutumları ile ilgili çalışma yapılmadığı dikkati çekmektedir.Bu nedenle araştırmada, eğitim fakültesi öğrencilerinin okul yöneticiliğine yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, eğitim fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin okul yöneticiliğine yönelik tutumlarının, cinsiyete, bölüme, öğretim türüne (I. ve II. Öğretim), sınıf düzeyine, mezun olunan lise türüne ve en son dönemdeki akademik başarı puanlarına göre farklılık olup olmadığı saptanmak istenmiştir.Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın örneklemini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılı Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören öğrencilerden, tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 562 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak geliştirilen ?Okul Yöneticiliği Tutum Ölçeği (OYTÖ)? kullanılmıştır. Ölçek formunun birinci bölümü kişisel bilgiler, ikinci bölümü ise, 5'li Likert türünden, ?Kişisel İlgi ve Mesleğe Bakış?, ?Çalışma Koşulları? ve ?Sosyal Saygınlığı? şeklinde üç boyut, 36 maddeden oluşmaktadır. Tutum ölçeğinden elde edilen verilerin analizinde SPSS 17.0 istatistik programı kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik en çok Sosyal Saygınlık ( =3.35) boyutuna, daha sonra Kişisel İlgi ve Mesleğe Bakış ( =3.13) ve Çalışma Koşulları ( =3.12) boyutlarına ilişkin olumlu tutum benimsedikleri ve bu tutumlarının ?orta düzeyde? olduğu anlaşılmaktadır. Öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik tutum ölçeği (OYTÖ) puanları cinsiyet bakımından değerlendirildiğinde, erkek ( =3.27) öğretmen adaylarının kız ( =3.12) öğretmen adaylarına göre okul yöneticiliğine yönelik tutum ölçeği puanlarının daha fazla olduğu görülmektedir.Bölümlere göre, Tukey HSD sonuçları Sosyal Bilgiler Öğretmenliği'ndeki öğretmen adaylarının OYTÖ'nin ?Çalışma Koşulları?, ?Sosyal Saygınlık? alt boyutlarına yönelik tutum puanlarının ve OYTÖ'nin tümüne yönelik tutum puanlarının hem Sınıf Öğretmenliği hem de İlköğretim Matematik Öğretmenliği öğretmen adaylarına göre daha yüksek tutuma sahip olduklarını ve bu farkların da anlamlı olduğunu göstermiştir (p<.05).Öğretim türü, sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü ve en son dönem akademik not ortalaması bakımından OYTÖ'nin tümüne yönelik tutum puanlarının anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Öğretmen adayı, okul yöneticiliği, kadın, tutum.?
İlköğretim öğretmenlerinin ve yöneticilerinin bilgisayar kaygı düzeylerinin belirlenmesi(Uşak ili örneği)
Bu araştırma, Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre, bilgisayar kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Katılımcılara Bilgisayar Kaygısı Ölçeği ve kişisel bilgi formu içeren bir ölçme paketi uygulanmıştır.Araştırmanın evreni; Uşak il sınırları içerisindeki Merkez, Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey ve bu ilçelere bağlı köylerde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 175 devlet ilköğretim okulu bulunmaktadır. Evren, 2011- 2012 eğitim öğretim yılında görev yapan 286 yönetici, 1669 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise yine aynı merkez ilçe ve köylerden yerleşim yerleri dikkate alınarak, tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 85 ilköğretim okulunda görev yapan, 125 yönetici ve 363 öğretmen oluşturmaktadır.Bu araştırmada anketin birinci bölümünde katılımcıların kişisel bilgileri (cinsiyet, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, görev, yönetici kıdemi) yer almaktadır. Birinci bölümde yer alan verilerin analizinde SPSS 17.0 istatistik programı kullanılarak frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak tablo ile sunulmuştur.Araştırma sonucu; betimsel istatistik değerleri Bilgisayar Kaygı Ölçeğinin (BKÖ) üç alt boyutuna göre incelenmiştir. En çok duyulan kaygı türü Bilgisayar Öğrenme Endişesi (BÖE), ikinci sırada duyulan kaygı türü Bilgisayara Zarar Verme (BZV) ve en az görülen kaygı türü ise Duyuşsal Kaygı (DK)'dır. Cinsiyete göre katılımcıların BKD bakımından anlamlı bir fark görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Bilgisayar kaygısı, Öğretmenler, Yöneticiler
Okul müdürlerinin etik liderlik davranış düzeylerinin incelenmesi (Uşak ili örneği)
Bu araştırma Uşak ili Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı kamu ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin etik liderlik düzeylerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma ile ilköğretim okulu müdürlerinin etik liderlik davranışı düzeyleri hakkındaki öğretmen görüşlerinde cinsiyet, öğrenim durumu, okuldaki öğretmen sayısı, okul müdürüyle öğretmen arasındaki mesleki ilişki düzeyi ve okul müdürüyle öğretmen arasındaki arkadaşlık ilişkisi düzeyi değişkenleri bakımından farklılık olup olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır.Araştırmanın evrenini Uşak ili sınırları içinde bulunan tüm devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın kapsamında 175 devlet ilköğretim okulu bulunmaktadır. Bu resmi ilköğretim okullarında, 1669 öğretmen görev yapmaktadır. Evreni temsilen örnekleme girecek öğretmen sayısı 275' tir. Örneklemi oluşturan katılımcılara araştırmacı ve tez danışmanı tarafından geliştirilen `` Kişisel Bilgi Formu'', Yılmaz (2005) tarafından geliştirilen ``Etik Liderlik Ölçeği'' uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmiştir.İlköğretim okulu müdürlerinin etik liderlik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri cinsiyet ve öğrenim durumu bakımından anlamlı bir fark gösterip göstermediğini ortaya koymak için t-testi; ilköğretim okulu yöneticilerinin etik liderlik davranışı düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri okuldaki öğretmen sayısı, okul müdürüyle mesleki ve arkadaşlık düzeyi değişkenleri bakımından anlamlı bir fark oluşturup oluşturmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü Anova testi uygulanmıştır.Araştırma sonucunda ilköğretim okulu müdürlerinin etik liderlik düzeyleri pek çok seviyede çıkmıştır. Bu sonuç okul müdürlerinin etik liderlik davranışı bakımından iyi durumda olduklarını göstermektedir. Okul müdürlerinin etik liderlik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri arasında cinsiyet, öğrenim durumu değişkenleri bakımından anlamlı bir fark görülmezken okuldaki öğretmen sayısı, okul müdürü ile mesleki ve arkadaşlık ilişkisi değişkenleri bakımından farklılaştığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Etik liderlik, İlköğretim Okulu Öğretmeni, Okul Müdürleri.
Okul yöneticilerinin yönetsel yaklaşımlarının incelenmesi(Uşak ili örneği)
Bu araştırma Uşak ili Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan okul yöneticilerinin yönetsel yaklaşımlarını belirleme amacıyla yapılmıştır. Okul yöneticilerinin yönetsel yaklaşımlardan; bilimsel yönetim yaklaşımı, bürokratik yönetim yaklaşımı, insan ilişkileri yaklaşımı, sistem yaklaşımı, durumsallık yaklaşımı ve z kuramı yönetim yaklaşımlarını hangi düzeyde benimsedikleri ve bu düzeyin cinsiyet, branş, öğrenim durumu, kıdem, okuldaki hizmet süresi, okuldaki öğretmen sayısı gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmek istenmiştir.Araştırmanın evrenini Uşak ili sınırları içinde bulunan tüm devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın evreninde 175 devlet ilköğretim okulu vardır. Bu resmi ilköğretim okullarında 1669 öğretmen görev yapmaktadır. Evreni temsil eden örnekleme girecek okul sayısı 85, öğretmen sayısı 332'dir. Örneklemi oluşturan katılımcılara araştırmacı ve tez danışmanı tarafından geliştirilen `Kişisel Bilgi Formu' ve `Okul Yöneticilerinin Yönetsel Yaklaşımlarını Belirleme Ölçeği' uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmiştir. Okul yöneticilerinin yönetsel yaklaşımlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet ve branş değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek için t-testi; öğrenim durumu, kıdem, okuldaki hizmet süresi, okuldaki öğretmen sayısı gibi değişkenlere bağlı olarak anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (anova) uygulanmıştır.Araştırma bulguları; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin sergilemiş oldukları yönetsel yaklaşımlardan yöneticilerinin ?bilimsel? ve ?bürokratik? yönetim yaklaşımını ?az? düzeyinde; ?insan ilişkileri? ?sistem? ?durumsal? ve ?Z-kuramı? yönetim yaklaşımını ?orta? düzeyde sergiledikleri anlaşılmaktadır. Ayrıca ilköğretimdeki öğretmenlerin görüşleri dikkate alındığında okul yöneticilerinin en çok ?sistem yönetim yaklaşımını? en az ise ?bilimsel yönetim yaklaşımını? sergiledikleri belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Okul Yöneticisi, Yönetsel Yaklaşımlar
Okul yöneticilerinin örgütsel stres faktörlerinin incelenmesi (Uşak ili örneği)
OKUL YÖNETİCİLERİNİNÖRGÜTSEL STRES FAKTÖRLERİNİN İNCELENMESİ(UŞAK İLİ ÖRNEĞİ)Ufuk KESKİNEğitim Bilimleri Anabilim DalıUşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 2012Danışman: Yrd. Doç. Dr. M. Akif HELVACIStres, memnuniyet verici olup olmadığına bakmaksızın, her türlü isteme bedenin uyum sağlamak için gösterdiği yaygın tepkidir. Günümüzde okul yöneticiliği en stresli meslekler arasında yer almaktadır. Okul yöneticilerinin işlerinin stresli oluşu öğretmenleri, okulu, öğretmen performansını ve öğretmenlerin çevresini olumsuz olarak etkilemektedir. Stresin olumsuz etkilerinin engellenmesi ve stresle baş etme yollarının belirlenmesi kurum yararına yönlendirilebilmesi verimlilik açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle araştırmanın genel amacı Uşak İli okul yöneticilerinin örgütsel stres kaynaklarını ortaya koymak olarak belirlenmiştir.Araştırmada tarama modeli ve ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen beşli Likert tipi iki bölümden oluşan bir ölçek kullanılmıştır. İlk bölümde kişisel bilgilere yönelik sorular, ikinci bölümde stres kaynaklarını belirlemeye yönelik ölçek yer almıştır. Ölçek, 2011-2012 öğretim yılında Uşak İli ve İlçelerinde 245 lise ve ilköğretim okulu okul yöneticisine uygulanmıştır. Veriler yüzde, frekans, ortalama, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi ile yürütülmüştür.Uşak İli okul yöneticilerinin işinde stres oluşturan faktörlerden orta düzeyinde etkilendikleri ve ?İşin özünden çok, biçimi ile uğraşmak zorunda kalmak, Mali kaynakların yetersizliği, Velilerin çocukları ile yeterince ilgilenmemesi, Bürokratik işlemlerin aşırı olması, Öğretim programlarının sıklıkla değişmesi, Okulda yardımcı hizmetler personellinin sayı bakımından yetersiz olması, Üst yönetimin okulun sorunlarına gereken ilgiyi göstermemesi ve Mevzuatın çok sık değişmesi? faktörlerine çoğunlukla düzeyinde katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Uşak İli okul yöneticilerinin işinde stres oluşturan faktörlere ilişkin görüşlerinde cinsiyet, yaş, görev unvanı, görev yapılan kurum, yöneticilik kıdemi, okuldaki öğretmen sayısı ve eğitim yönetimi konusunda Hizmet İçi Eğitime katılma durumu bakımından anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Stres, yönetici, okul, örgüt.
Okul müdürlerinin öğretmenleri motive etme yaklaşımları(Uşak ili örneği)
Bu araştırmanın amacı, kamu ilköğretim okulunda görevli öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin uyguladıkları motivasyon yaklaşımlarını belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda, okul müdürlerinin uyguladıkları motivasyon yaklaşımlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet, branş ve kıdem değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Uşak il sınırları içerisinde bulunan kamu ilköğretim okullarında görev yapan 1669 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 452 öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ?okul müdürlerinin öğretmenleri motive etme yaklaşımlarını belirleme? ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Ölçeklerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi yürütülmüştür.Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin görüşlerine göre, okul müdürlerinin örgütsel ve yönetsel motivasyon yaklaşımlarını ve psiko-sosyal motivasyon yaklaşımlarını çok düzeyinde uyguladıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte, öğretmen görüşlerinin cinsiyet, branş ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul Müdürleri, İlköğretim Okulu, Öğretmenler, Motive Etme Yaklaşımları
İlköğretim okullarında meydana gelen değişimlere karşı direnişler ve nedenleri (İzmir ili örneği)
Bu araştırma, İzmir ili Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okullarda değişime karşı direniş kaynaklarını; değişim süreci konusunda bilgi eksikliği, yeni görev rol ve sorumluluklar alma isteksizliği, okul yöneticilerinin değişimi yönetememesi, değişimden zarar görme korkusu ve okulun örgüt özellikleri boyutlarında ne düzeyde direniş gösterdiklerini öğretmenlerin görüşlerine göre saptamayı amaçlamaktadır. Ayrıca katılımcıların her bir boyuttaki görüşlerinin cinsiyet ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı saptanmak istenmiştir.Araştırmanın evreni İzmir ili sınırları içinde bulunan tüm devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın evreninde 796 devlet ilköğretim okulu bulunmaktadır. Bu resmi ilköğretim okullarında, 18770 öğretmen görev yapmaktadır. Evreni temsilen örnekleme girecek öğretmen sayısı 750'dir. Örneklemi oluşturan katılımcılara, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?İlköğretim Okullarında Değişime Karşı Direnişleri Değerlendirme Ölçeği? uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmiştir. Katılımcıların görüşlerine göre öğretmenlerin değişime karşı direniş kaynakları boyutlarında direniş nedenlerinin kıdem değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlenmesinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek içinde t-testi uygulanmıştır.Araştırma bulguları, ilköğretim okullarında değişimlere karşı direniş kaynakları boyutunda, öğretmenlerin değişim süreci konusunda bilgi eksikliğinden ve yeni görev rol ve sorumluluklar alma isteksizliğinden kaynaklanan direnişlerinin ?orta? düzeyde olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, okulun örgüt özelliklerinden kaynaklanan direnişlerin ?çok?; değişimden zarar görme korkusu ve okul yöneticilerinin değişimi yönetememesinden kaynaklanan direnişlerin ?az? düzeyde olduğu görülmektedir. Ayrıca, öğretmenlerin değişim süreci konusunda bilgisizlikten kaynaklanan direniş nedenleri boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fakat bu boyutta kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir.Öğretmenlerin yeni görev rol ve sorumluluklar alma isteksizliğinden kaynaklanan direniş nedenleri boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fakat bu boyutta kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir.Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin değişimi yönetememesinden kaynaklanan direniş nedenleri boyutuna ilişkin görüşleri cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fakat bu boyutta kıdem değişkenine bağlı olarak anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir.Öğretmenlerin değişimden zarar görme korkusundan kaynaklanan direniş nedenleri boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Fakat bu boyutta kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmektedir.Öğretmenlerin okulun örgütsel özelliklerinden kaynaklanan direniş nedenleri boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fakat bu boyutta kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir.Anahtar kelimeler:Değişim, Örgütsel Değişim, Değişime Direniş,