Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Boran
11 theses · Gazi University
Kızılcahamam jeotermal merkezi ısıtma sistemi ile klasik merkezi ısıtma sisteminin karşılaştırılması
Artan dünya nüfusu ve rekabet enerji talebini de arttırmaktadır. Konvansiyonel enerji kaynaklarının tükenmesi ve bu talebi uzun süre karşılayamayacak olması dünyayı alternatif enerji kaynaklarına yöneltmiştir. Yenilenebilir ve tamamen çevre dostu olan jeotermal enerji, geniş kullanım alanlarıyla alternatif enerji kaynakları arasında öne çıkmaktadır. Jeotermal enerji bakımından zengin olan ülkemizde bu kaynaklardan verimli bir şekilde faydalanmak için çalışmalar yapılmaktadır. Ülkemizde jeotermal enerjinin en çok kullanıldığı alanlardan biri de jeotermal merkezi ısıtma sistemleridir (JMIS).Bu çalışmada, Kızılcahamam jeotermal merkezi ısıtma sisteminin ekonomik ve teknolojik analizi yapılmıştır. Daha sonra bu veriler, Kızılcahamam JMIS'ye eşdeğer doğalgazlı klasik merkezi ısıtma sistemiyle(KMIS) karşılaştırılmıştır. JMIS'lerin KMIS'lere göre daha ekonomik olduğu ve tamamen öz kaynaklarla işletilebildiği belirlenmiştir. Ayrıca çevresel etkiler açısında yine JMIS'nin KMIS'ne göre üstün olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Jeotermal Enerji, Klasik merkezi Isıtma, Sistemlerin karşılaştırılması
Türkiye karayollarında trafik kazalarının nedeni ve bu kazaların analizi
Ulaşım, teknolojinin hızla gelişmesine bağlı olarak günümüzdeki önemi artmakta deniz, hava, demiryolu ve karayolu ile sağlanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde ulaşım büyük oranda hava ve demiryolu ile yapılırken Türkiye'de ise % 95 oranında karayolu ile yapılmaktadır. Ulaşımın %95'nin karayolu ile yapılması nedeniyle yük ve yolcu taşımacılığında trafik kazaları diğer gelişmiş ülkelere nazaran daha yüksek seyretmektedir. Yapılan bu çalışmada son yıllarda karayollarında sürdürülen sıkı denetimlere ve caydırıcı önlemlere rağmen meydana gelen kazalar incelenerek kazalara etki eden faktörler analiz edilmiş, bu kazalardan etkilenen ve bu kazaları etkileyen faktörler belirlenmiş ve bu faktörlere bağlı olarak çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca bulanık DEMATEL metodu ile kazalardan etkilenen ve etkileyen faktörler araştırılmış, uygulanan metodun yapılan kaza analizleri ile uyum gösterdiği görülmüştür.
R134a/R152a soğutucu akışkan karışımlarının ısı pompasında deneysel incelenmesi
Buhar sıkıştırmalı soğutma sistemleri için önemli parametrelerdenbirisi de soğutucu akışkan seçimidir. R12 soğutucu akışkanı buharsıkıştırmalı soğutma sistemleri uygulamaları dünyada ve ülkemizdeuzun yıllar boyunca çok geniş bir kullanım alanını teşkil etmiştir. AncakR12 soğutucu akışkanının ozon tabakasına zarar vermesinden dolayıkullanımı yasaklanmıştır. R134a ve R152a soğutucu akışkanları R12soğutucu akışkanının alternatifi olarak üretilmiştir.Bu çalışmada ağırlıkça farklı oranlarda R134a/R152a soğutucu akışkankarışımlarına ait performans değerleri ısı pompası sisteminde deneyselolarak incelenmiştir. Deney parametreleri olarak evaparatör sıcaklığı,kondenser basıncı ve karışım oranı dikkate alınmıştır. Soğutucu akışkankarışımlarına ait termodinamik değerler, deney ünitesinde ölçülensıcaklık ve basınç değerlerine göre REFPROP 7.0 programındanalınmıştır. Performans değerleri ise termodinamiğin 1. ve 2. kanunuaracılığıyla tanımlanan denklemeler kullanılarak hesaplanmıştır.Yapılan çalışmada deney parametrelerine bağlı olarak performanskatsayıları ve oransal verim değerleri hesaplanmıştır. Hesap sonuçlarıçizelge ve grafik halinde karşılaşırmalı olarak verilmiştir. Elde edilensonuçlar karışımlarda R152a soğutucu akışkan oranının artmasına bağlıolarak performans katsayılarının ısıtmada % 5 ile % 23 arasında,soğutmada ise % 6 ile % 28 arasında iyileştiğini göstermiştir.
İş kazalarının nedenleri, maliyetleri ve önlenmesi üzerine çalışma
Sanayi devrimi ile başlayan makineleşme günümüzde daha hızlı hale gelmiş böylece makinelerle birlikte çalışan ve onları yöneten insanların güvenliği daha da önem kazanmıştır. Teknolojinin gelişmesi iş görenlerin üstündeki yükü hafifletmiş olsa da maruz kalabilecekleri riskleri arttırmıştır. Artan bu risklerin nedenlerinin araştırılması ve önlenmesi insanlık için önem taşımaktadır. Çünkü iş kazalarının işçi, işveren, toplum ve ekonomi açısından azımsanmayacak olumsuz sonuçları vardır. İstatistikler de gösteriyor ki iş kazalarının sayısı ile ciddiyeti günden güne artmaktadır. Bu çalışmada iş kazalarının nedenleri, maliyeti ve önlenmesi değişik açılardan ele alınmıştır. Çalışma ortamında güvenliği tehdit edebilecek kaynakların zamanında ve doğru tespiti ile hem can ve mal kaybının hem de gereksiz olan yani üretimde beklenmeyen maliyetlerin önüne geçilebileceği ortaya konmuştur.
Kojenerasyonun bölgesel ısıtma sisteminde kullanılabilirliği ve klasik bölgesel ısıtma ile karşılaştırılması
Bu çalısmada; kojenerasyonun baska bir deyisle, bilesik ısı ve güç sistemlerinin termodinamik analizi yapılmıs, bilesik ısı güç santrallerinde sistem seçimini etkileyen faktörler ve kojenerasyon teknolojilerinin nasıl verimli kullanılacagı kojenerasyonun bölgesel ısıtmada kullanılabilirligi ve ekonomik olurlugu arastırılmıstır. Esenyurt kojenerasyon termik santralinin gerçek isletme verileri kullanılarak enerji ve ekserji analizleri ünite ünite uygulanarak her ünitenin giris ve çıkıslarındaki toplam ekserjileri (termomekaniksel ekserji + kimyasal ekserji) ve kayıp ekserjiler belirlenmis, yıllık elektrik? ısı üretimi ve klasik bölgesel ısıtma santrali ile yakıt maliyeti karsılastırılması yapılmıstır.
Jeotermal enerji ile absorbsiyonlu soğutma sisteminin Aydın ili Salavatlı jeotermal bölgesinde kullanılabilirliğinin araştırılması
JEOTERMAL ENERJİ İLE ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİNAYDIN İLİ SALAVATLI JEOTERMAL BÖLGESİNDEKULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI(Yüksek Lisans Tezi)Veysel İNCİLİGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2006ÖZETBu çalışmada Aydın İli Salavatlı Jeotermal Sahası dikkate alınarak, sosyal tesis,otellerde ve sitelerde iklimlendirme ve soğuk depolara olan ihtiyacı karşılamakamacıyla alışılmış mekanik soğutma sistemlerine alternatif olarak bir soğutmasistemi tasarlanmıştır. Jeotermal enerjiden yararlanılarak çalışacak buabsorbsiyonlu soğutma sisteminde LiBr-H2O karışımı kullanılmıştır. Mevcutjeotermal enerjinin kullanılması düşünülerek LiBr-H2O çifti ile çalışanabsorbsiyonlu soğutma çevriminin termodinamik analizi yapılmıştır. Sistemanalizlerinde termodinamik parametreler incelenmiş, performans katsayıları(COP) hesaplanmıştır. Sistem elamanlarının her birinin termodinamikanalizleri yapılmıştır. Uygulama alanı olarak, Aydın İli Köşk ilçesinde bulunanve jeotermal kuyulara 4 km uzaklıkta olan Köşk kent konut yapı sitesiseçilmiştir.Bilim Kodu : 708.3.015Anahtar Kelimeler : Jeotermal Enerji, Absorbsiyonlu Soğutma;Sayfa Adedi : 102Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş BORAN
Medyadaki trafik konulu haberlerin içerik analizi
MEDYADAK TRAF K KONULU HABERLER NÇER K ANAL Z(Yüksek Lisans Tezi)Fevzi BAŞKÖYGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜAralık 2005ÖZETSürücü davranışlarını etkileyen birçok faktörden birisi de medyadır. Medyaözellikle de haber ve reklâm yoluyla sürücülük kültürüne tesir eder. Buçalışmada medyanın haberler vasıtasıyla trafik anlayışına ne tür bir katkısağladığı araştırılmış ve eğitici olmaktan ziyade sansasyonel bir yaklaşımbenimsediği tespit edilmiştir. Medyanın haberleri ele alış biçimleri, haberlerdevurgu yaptıkları ve atladıkları öğeler, toplumu eğitici görüşlere yer verilipverilmediği de trafik sistemimiz açısından önemlidir. Medya, bu araştırmanınsonuçlarından anlaşıldığı kadarıyla, trafik konulu haberlere karşı takındığıduruş nedeniyle çözümün değil problemin bir parçasıdır. Medya kendigörüşleri doğrultusunda attığı trafik haberi başlıklarını toplumsal trafikkültürünü de düşünerek daha dikkatli seçmelidir. Bu araştırmanınbulgularından medyanın trafik kazası merkezli ve olumsuzluk içeren habercilikyerine süreç merkezli haberciliğe yönelmesi gerektiği ortaya çıkarılmıştır.Kamu çıkarlarını her türlü kişisel, politik ve ekonomik çıkarların üzerinde görenbir iletişim ortamı, kurallara uyma bilincine daha olumlu katkılar sağlayacaktır.Bilim Kodu : 708.1.134Anahtar Kelimeler : Trafik kültürü, trafik haberleri, medya, içerik analiziSayfa Adedi : 219Tez Yöneticisi : Yrd.Doç.Dr. Kurtuluş BORAN
Güneş enerji sistemlerinde kullanılan dairesel borulu kollektör ile oval borulu kollektörlerin deneysel incelenmesi
GÜNEŞ ENERJ S STEMLER NDE KULLANILAN DA RESEL BORULUKOLLEKTÖR LE OVAL BORULU KOLLEKTÖRLER N DENEYSELNCELENMES(Yüksek Lisans Tezi)Hasan DAĞGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜAralık 2005ÖZETBu çalışmada ülkemizde ve dünyada çok kullanılan düzlem yüzeylikolektörlerde kullanılan boruların şeklinin değiştirilerek deneysel incelenmesiyapılmıştır.Bu sebeple bütün özellikleri aynı olan, sadece kolektör boru şekillerifarklı olan iki adet sistem yapılmıştır.Kollektörlerin birinde klasik daireselkesitli boru, diğerinde ise ısı ve basınç altında oval hale getirilmiş borularkullanılmıştır.Her iki sistemde aynı şartlarda on gün boyunca deneyleryapılmıştır. Yapılan deneylerden çıkan sonuç oval borulardan yapılmışkolektörün verimi %46,34 , dairesel borulu kolektörün verimi ise %43,84olarak tespit edilmiştir.Bu sonuçlara göre kollektör yapımında kullanılandairesel kesitli borular yerine oval şekle getirilmiş boruların kullanılması ileverimin %5,7 oranında artacağı tarafımızdan tespit edilmiştir.Bilim Kodu : 708.3.015Anahtar Kelimeler :Güneş enerjisi,kollektör,doğal sirkülasyon,endirek sistem,verimSayfa Adedi : 72Tez Yöneticisi : Yrd.Doç.Dr.Kurtuluş BORAN
Baca gazlarındaki atık ısının ısı borusu ile geri kazanımının araştırılması
Bu çalışmada, ısı borusu yardımıyla atık ısıların geri kazanılması ile ilgili olarak baca gazlarından yararlanma yolu deneysel olarak incelendi. 12 mm çapında 7 adet ısı borusu tasarlanarak bu ısı borularının içine ısıtma akışkanı olarak etanol (ticari ispirto) konulup ısı borusu yapıldı. Bu ısı boruları, prototip imalatı yapılan bir baca içerisine uç kısım lan yerleştirildi. Diğer kısmı ise 20x30x30 cm boyutlarındaki depo içine yerleştirildi. Depo içerisine su, fuel-oil ve diesel yakıt konarak bacadan atılan ısının depodaki yakıtları ve suyu ne kadar oranda ısıttığı araştırıldı. Ayrıca depo kapalı hale getirildikten sonra 3 m/s hızda hava geçirilerek havanın ne kadar ısıtıldığı araştırıldı. Sonuçlar grafiklerle yorumlanarak ne kadar ısı kazancı olduğu incelendi. Anahtar Kelimeler : Isı borusu, atık ısı, atık ısının geri kazanımı
Türkiye'de sivil havacılıkta uçak kazalarının analizi
Bu çalışmada, Türkiye'deki sivil havacılıkta meydana gelen kazaların oluşum nedenleri araştırılmış ve kazaların oluşum nedenlerine göre sınıflandırma yapılarak kaza nedenleri ayrı ayrı incelenmiştir. Bu kazaların sebepleri olarak insan hataları, mekanik hatalar, meteorolojik hatalar, sabotaj ve diğer sebepler araştırılmış, 1987 ile 2000 yılları arasındaki kazaların analizleri yapılarak sonuçlar grafiklerle yorumlanmıştır. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yönetici 621.11.00 Sivil Havacılık, kaza sebepleri 73 Y. Doç. Dr. Kurtuluş BORAN
Bilgisayar destekli endüstriyel hidrolik devrelerin tasarımı
bilgisayar destekli endüstriyel hidrolik devrerin TASARIMI (Yüksek Lisans Tezi) Hasan Basri ULAŞ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ağustos 1996 OZ Bu çalışmada bilgisayar yardımı ile hidrolik devrelerin tasarımı gerçeMeştirilmiştir. Tasarım ortamı olarak AutoCAD paket programının çizim editörü kullanılmıştır. Standart devre elemanlarının çizimleri, AutoCAD yazılımının desteklendiği AutoLISP programlama dili kullanılarak elde edilmiştir. Tasarımcı, ekrandan AutoLISP 'de yazılan ana programa bir ekran menüsü aracılığı ile hidrolik devrenin elemanlarını iki boyutlu düzlemde yerleştirmektedir. Tasarımcı tarafından seçilen her eleman ileride tasarım adımlarında kullanılacak ilgili dosyalara kaydedilmektedir. Hidrolik devrenin bağlantı hatlarının döşenmesi de bilgisayar desteğinde yürütülmüştür. Yazılan program bu hali ile bilgisayar yardımıyla hidrolik devrelerin tasarımında önemli bir ihtiyacı gidermektedir. Tam yardım menlileri eklenerek ve bağlantı hatlarının döşenmesi ile ilgili bütün kurallar yerleştirilerek sanayi ve eğirim ihtiyaçlarına cevap verebilen paket program elde edilecektir. Bilim Kodu :225.02.01 Anahtar Kelimeler: Hidrolik devre tasarımı, AutoLISP Sayfa Adedi : 96 Tez Yöneticisi : Yrd.Doç. Dr. Kurtuluş BORAN