Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Sıtkı Sönmezer
10 theses · Doğuş University, İstanbul Beykent University
Finansal oranların ve makro faktörlerin BİSTt-30 endeks getirileri üzerine etkisi
In this study deals whether there is any relationship between stock returns and the financial ratios and to determine which macro factors are the most effective on stock returns by using Multiple Regression Analysis Model.Financial ratios including return on equity, debt to equity ratio and current ratio. Volatility index, gold price, inflation, brent oil price, money supply, Bovespa index, gross domestic product and industrial production index are used as macro factors that are expected to affect stock returns.According to the results of the analysis, Bovespa index affects stock returns and also the financial ratios can predict stock returns as the Debt to equity has the higher predictive power than Current ratio and Return on equity. Key Words: Stock Returns, BIST-30 Index, Financial Ratios, Macro Factors
Marka değerinin, finansal değer ve satış hacmi ile nedensellik ilişkisi, otomotiv sektöründe bir çalışma
Marka değerlendirme teorileri ve uygulamaları üzerine çok sayıda araştırma mevcuttur. Marka değerlendirme karmaşık bir işlem olup, farklı varsayımlara bağlı olarak ele alınabilmektedir. Bir vergi mükellefinin çıkaracağı marka değerini düşük gösterecek varsayımları ve yöntemleri kullanması ne kadar olası ise, marka satışı yapacak bir firma da tam tersi varsayımları kullanmaya meyillidir. Markanın rakamsal bir değer olarak ifade edilmeye başlaması tarihte şirket birleşme ve devralmaları ile başlamıştır. Markanın, firma değerini belirleyen unsurlardan biri olduğunu kabul eden çalışmaların sayısı her geçen gün artmasına rağmen akademik çevrelerde halen marka değerlendirme hususunda görüş birliği bulunmamaktadır. Literatürde yapılan çalışmaların ışığında genel kabul gören Interbrand ve Brandfinance firmalarının belirlediği marka değerlerinin; hisse senedi, piyasa değeri ve satış hacimleri ile ilgisi bu çalışmada değerlendirilmiştir. Kesinleşmiş raporlar sonucunda otomotiv sektöründen toplanan son 13 yıla ait veriler Granger Nedensellik Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Gelecekte aynı şekilde toplanan verilerin sayısı yıl sayısı ile birlikte artacaktır. Daha fazla veri ile kullanılan bu yöntemin çok daha güçlü ve kesin sonuçlar ortaya çıkaracağı öngörülmektedir. Marka değerinin önemi her geçen gün arttıkça, araştırmamızda kullanılan analiz yöntemi gibi bilimsel yöntemler şirket yatırımcıları için çok daha önemli bir hale gelecektir.
Sektörel rekabet açısından Türkiye'de internet bankacılığının önemi
Yoğun rekabetin yaşandığı bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bankalar, dünyada hızla gelişen teknolojiden faydalanarak rekabet avantajı yakalamaya çalışmaktadırlar. İnternet bankacılığı hizmeti sunarak bankacılığı daha kolay hale getirme amacında olan bankalar, bu alanda alt yapı ve personel yatırımlarını artırmaktadırlar. Ülkemizde, hem bireysel hem de kurumsal banka müşterilerinin internet bankacılığı kullanımının azımsanmayacak düzeylere ulaşmış olması sektörel rekabet açısından internet bankacılığının önemini artırmaktadır. Bu bağlamda, müşteriler ve bankalar için büyük avantajları olan internet bankacılığının; gerek bankalar açısından bir hizmet olarak sunulması, gerekse de bu hizmetin müşteriler tarafından doğru algılanıp kabul görmesi ve kullanılmasının sağlanması internet bankacılığını, bankacılık sektörünün önemli konuları arasında yer almasını sağlamıştır. Bu çalışmada, internet bankacılığı hizmetinin sunulmasının bankalara getirmiş olduğu avantajların rekabete olan etkileri tartışılmıştır.
Sağlık kurumlarında yönetimsel zorluklar ve yönetim algısı
Bu çalışmada, Kayseri ilinde özel hastanelerde çalışan hemşirelerin karşılaştıkları yönetimsel sorunlar incelenerek bu sorunların çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışmada dört farklı özel hastanede çalışan 202 hemşireye anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız İki Örnek T Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin karşılaştıkları yönetimsel sorunlar belirlenerek, bu sorunların çözümüne yönelik önerilerde bulunulmuştur. Çalışmada uygulanan ankete göre Kayseri'de hemşirelerin yaşadıkları yönetimsel sorunlar şunlardır: İşbirliği ve takım çalışmasının yeterli olmaması, iletişim kanallarının açık olmaması, çalışan personelin farklılığının yönetimi zorlaştırması, profesyonel yöneticilerin fazla olmaması, hizmet içi eğitimin yeterli olmaması, hemşirelerin motivasyonunun düşük olması, eğitim düzeyinin farklılığının çatışma yaratmasıdır. Çalışma sonucunda bulunan sorunlara yönelik çözüm önerileri şu şekildedir: takım çalışması teşvik edilmeli, hemşirelerin iş koşulları iyileştirilmeli, çalışanların motivasyonuna önem verilmeli, hizmet içi eğitimler hemşirelerin talepleri doğrultusunda yapılmalı, yöneticilere yöneticilik eğitimi verilmeli, kurum iç düzenlemeleri gözden geçirilmelidir.
Bankaların donuk alacaklarının varlık yönetim şirketlerine satılması ve banka sektörü sermaye yapısı üzerindeki etkisi
Bu çalışmada sorunlu kredilerin tasfiyesinde etkin olarak kullanılan varlık yönetim şirketlerinin yapısını, işleyişini ve bankacılık sistemine olan etkilerini incelendi. VYŞ'ne (Varlık yönetim şirketlerine) bankalarca yapılan satış ihalelerinin, banka hisse senedine olan bir günlük etkisi, ortalama piyasa getirileri ile analiz edilerek incelendi. 2010-2015 yılları arasındaki toplam 68 sorunlu alacak satışı ve bu tarihlerdeki hisse senedi fiyatlarından elde edilen veriler VAR modeli uygulanarak değerlendirildi. Değerlendirme sonuçlara göre 68 ihaleden 22'si olumlu, 22'i olumsuz ve 24'ü ise sonuçsuz olarak etki gösterdi. Buna göre ihale sonuçlarının hisse senedi fiyatına bir etkisinin olduğu açıktır. Genellikle düşük sermayeli bankalar satışlardan daha pozitif geri dönüşler alırken, daha büyük sermayeli bankalar için hisse senedi karlılıklarının zaman zaman daha düşük ya da yüksek olduğu görülmüştür. Bazı yüksek fiyatlı ihaleler hisse senedi fiyatlarını arttırırken, bazı düşük fiyatlı ihalelerde ise hisse senedi fiyatlarında düşüşler yaşanmıştır. Bunun en temel sebebi, portföyün yapısı ve aktif kalitesinde oluşan farklılıklardır. Son dönemdeki satış verileri aynı zamanda bankalar ve varlık yönetim şirketleri arasında sorunlu alacak portföylerinin fiyatlandırılması açısından bir rekabet yaşandığını da göstermektedir. Varlık yönetim şirketleri arasındaki rekabet satış fiyatı tekliflerini yükseltirken, riskli alacaklar söz konusu olduğunda varlık yönetim şirketlerinin ihalelere olan ilgisizliği banka hisse senetlerine satış baskısı getirmektedir. Anahtar Kelimeler : Donuk Alacak, Varlık Yönetim Şirketi Sorunlu Kredi,
Çok uluslu işletmelerde sermaye bütçelemesi: Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu bir işletme üzerine karşılaştırmalı analiz
Bu çalışmada, çok uluslu işletmelerde sermaye bütçelemesi ve hesaplama yöntemleri kapsamında paranın zaman değerini dikkate alan yöntemler, çimento sektörüne ait bir uygulama ile karşılaştırmalı analizi yapılıp Ekonomik Katma Değer yönteminin tercih edilme nedeni incelenmiştir. Sermaye bütçelemesi, çok uluslu şirketlerde sermaye bütçelemesi, önemi, hesaplama yöntemleri, şirketlerde sermaye bütçelemesi uygulamalarını araştırmak için gerçek bir yatırım projesine ait veriler kullanılarak, karşılaştırmalı analiz modeli uygulanmıştır. Buna göre, yapılan yatırımların kârlılığını, katma değerini ve ekonomik açıdan geri dönüşünü net olarak görmek için sermaye bütçelemesi hesaplama yöntemlerine göre değerlendirme yapılmakta ve çıkan sonuçlara göre şirketler kararlar almaktadır. Çalışmanın sonuçları, şirketler sermaye bütçelemesi kapsamında yapacakları yatırım projelerini değerlendirirken hangi yöntemle ve hangi parametrelere göre nasıl ölçmesi gerektiği avantaj ve dezavantajları ile net bir şekilde gösterilirken, Ekonomik Katma Değer yönteminin ise daha detaylı ve gerçeğe uygun değerleme yaptığı işaret edilmektedir. Anahtar Kelimeler : Sermaye Bütçelemesi, Yatırım, Yatırım Projesi, Çok Uluslu Şirket, Çok Uluslu Sermaye Bütçelemesi, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımı
Niceliksel gevşeme dönemlerinin emtia, döviz ve hisse senedi piyasalarındaki volatiliteye etkisi
Para politikaları son yıllarda merkez bankaları tarafından yoğun olarak kullanılmaktadır. Özellikle 2008 küresel krizi sonrasında dört büyük merkez bankası FED, BOE, ECB ve BOJ'un uyguladıkları programlarla para tabanını önemli ölçüde arttırdığı görülmektedir. Bu programlar içerisinde FED'in niceliksel gevşeme programlarının (QE) küresel finans üzerinde oldukça etkin olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada QE1, QE2 ve QE3 dönemlerinin emtia, döviz piyasaları ile hisse senedi piyasalarındaki volatiliteye (oynaklığa) etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda altın ve petrol fiyatlarından oluşan iki adet emtia, USD/TL kurundan oluşan bir adet döviz kuru, BİST30 ve S&P500 endeksinden oluşan iki adet hisse senedi endeksi kullanılmıştır. İncelenen varlıklar için önce uygun ARIMA modelleri tespit edilmiş ve ardından uygun GARCH modeli belirlenerek volatilite modellenmiştir.
Sağlık sektöründe ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında hasta sağlığına etki eden faktörlerin çalışanlar açısından algılanma farklılıkları
Bu çalışmanın amacı sağlık sektöründe ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında hasta sağlığına etki eden faktörlerin çalışanlar açısından algılanma farklılıklarının incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan sağlık personeli oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilmiş 286 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Anket formları literatür taraması sonucunda araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Veri analizi SPSS 16 paket programında yapılmıştır. Araştırma sonucunda sağlık personelinin ameliyat öncesi, sırasında ve sonrasındaki sürece oldukça fazla önem verdiği tespit edilmiştir. Ameliyathane personeli ameliyatın başarılı şekilde sonuçlanması için gerekli kuralların yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Ayrıca araştırmada hekimlerin ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında; anestezi hekimlerinin ameliyat öncesi ve sırasındaki ameliyat süreç algıları diğer sağlık personeline göre daha yüksektir. Anahtar Kelimeler : Ameliyat Süreci, Hasta Sağlığı, Sağlık Personeli
Türkiye'de sağlık sektörü harcamalarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerine etkisi
Toplumların gelişmişlik düzeylerini gösteren en büyük parametrelerden birisi sağlıktır. Bir toplumun sağlık seviyesi ile ekonomik gelişmişlik arasında yakın bir ilişkinin olduğu bilinmektedir. Sağlık sektörünün ekonomideki önemi sağlık harcamalarındaki artış ve ekonomik kalkınmada beşeri sermayenin ön plana çıkması ile artmıştır. Ekonomik olarak gelişmiş bir toplumda sağlık için ayrılan kaynakların arttığı gibi, bireylerin sağlık bilincinin de buna paralel olarak yükseldiği görülmektedir. Temel sağlık göstergelerinde ilerleme kaydedebilmek için gerçekleştirilen sağlık harcamalarının yapısının belirlenmesi ve bu harcamaları etkileyen faktörlerin tespit edilmesi önem arz etmektedir. Sağlık ve kalkınma birbirini karşılıklı olarak etkileyen iki olgudur. Sağlıklı olmak bireyler ve toplumlar için bu kadar önemli olduğundan, sağlık ekonomisi ve sağlık harcamaları üzerine politika üretenlerin dikkatini her geçen gün daha fazla çekmektedir. Aynı zamanda ülkelerin sağlık düzeyinin gelişmiş olması verimliliğe ve dolayısıyla ülke kalkınmasına olumlu bir katkısı olmaktadır. Bir ülkenin sağlık harcamalarının yapısı ortaya konarken sağlık sistemlerinin belirleyici unsur olması sebebiyle, bu çalışmada öncelikle Türkiye'nin sağlık sistemi hakkında bilgi verilmiş daha sonra sistem içerisinde gerçekleştirilen sağlık harcamaları ortaya konmuş ve gelişmiş toplumlarda giderek önem kazanan sağlık ekonomisi hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Aynı zamanda Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme arasındaki ilişki de incelenmiştir. Böylelikle Sağlık belirleyicileri ve OECD karşılaştırmalarına yer verilmiş ve çalışmanın amacı doğrultusunda sağlık ekonomisi ile ilgili istatistiki verilerden faydalanılarak, mevcut durum ve gelişmeler incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda sağlık harcamalarının finansmanında en büyük rolü üstlenen sağlık harcamalarına yer verilmiş ve böylece Türkiye'nin sağlık bakımından durumu konusuna bir ışık tutulmaya çalışılmıştır. Buna bağlı olarak sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesi ve Türkiye örneği üzerinden ortaya konmak istenmiştir. Son bölümde ise sağlık harcamaları ve kalkınma arasındaki ilişki istatistiki verilere dayalı olarak incelenmekte olup, sağlık hizmetleri ve sağlık harcamalarının artış nedenleri ile sağlık ve kalkınma ilişkisi ortaya konmuştur. Bu değerlendirme sonucunda sağlık ve ekonomik göstergelere göre Türkiye'deki sağlık harcamalarının olumlu ya da olumsuz etkileri ARDL Sınır testi yaklaşımı kullanılarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Sağlık, Ekonomik Kalkınma, Ekonomik Büyüme, Sağlık Harcamaları
Portföy yatırım kararlarında davranışsal finansın etkisi: Borsa İstanbul uygulaması
Davranışsal finans, piyasa katılımcılarının risk ve belirsizlik koşulları altında karar verirken psikolojik ve sosyolojik etmenlerden de etkilendiğini öne süren yaklaşımdır. Davranışsal finans, bilişsel psikolojiden faydalanarak insanların yatırım kararlarını verirken nasıl bir mekanizma kullandıklarını analiz eder. Bu doğrultuda, yatırım kararlarının alınması sürecinde, yatırımcıların psikolojik önyargıların etkisinde kalabilecekleri varsayımı altında çeşitli davranışsal finans modelleri geliştirilmiştir. Davranışsal finans alanında yapılan araştırmaların çerçevesi, bilişsel ve duygusal eğilimlerle şekillenmektedir. Bu çalışmada davranışsal eğilimlerin Borsa İstanbul?da yatırım yapan bireysel yatırımcılar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler : Davranışsal Finans, Borsa İstanbul, Yatırımcı Psikolojisi