Theses supervised by Doç. Dr. Ebru Doğan
10 theses · İstanbul University
Teknostresin çalışan iyi oluş haline etkisi: Akademisyenler üzerine bir araştırma
Teknoloji değişimin kaynaklarından biri olarak tanımlanmaktadır. Son zamanlarda teknoloji iş hayatını daha fazla etkilemeye başlamıştır. Teknolojik değişimlere ve yeniliklere uyum sağlayamama, yeniliklerin uygulanmasındaki zorluklar ve belirsizlik ortamının olması teknostrese yol açmıştır. İyi oluş ise kişilerin hayatlarını algılayış ve değerlendirme şekli, hayatlarından duydukları memnun olma düzeyi olarak tanımlanmaktadır. İyi oluş hali birçok dış faktörden, kişilerin müdahale edemediği hızlı değişimlerden etkilenmektedir. Teknostres de iyi oluş halini etkileyen faktörlerden biridir. Kaynakların Korunması Teorisi kapsamında teknostresin çalışanların iyi oluş halini olumsuz etkileyeceği öngörülmektedir. Bu çalışmanın amacı teknostresin akademisyenlerin iyi oluş hali üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, devlet veya vakıf üniversitelerinde çalışan akademisyenler oluşturmuştur. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli etik izinler alınmıştır. Araştırmanın verileri anket yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programında katılımcıların demografik özellikleri, güvenilirlik analizleri, tanımlayıcı istatistikler ve regresyon analizi yapılarak incelenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre teknostresin çalışan iyi oluş hali üzerinde negatif yönlü etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Yeşil girişimcilik; Çevresel değişimler, kültürel dinamikler ve sermaye biçimleri bağlamında yeşil şehir girişimcileri üzerine bir araştırma
Günümüzde küresel ısınma ve iklim değişikliği başta olmak üzere yaşanan çevre sorunları, yeşil dönüşümü kaçınılmaz kılmaktadır. Bu dönüşümde çevreye kaşı farkındalık, duyarlı ve sorumlu davranışla birlikte sürdürülebilirlik öne çıkmaktadır. Çoğunlukla çevre sorunlarının kökeninde iktisadi faaliyetlerin olması, çevre sorunlarının da tüm insani faaliyetleri etkilemesi çevrenin korunmasını ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerin kontrol altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu noktada, çevreye duyarlı iktisadi faaliyette bulunarak iktisadi amaçları gerçekleştirirken toplumsal amaçları da gözeten yeşil girişimciler ön plana çıkmaktadır. Bu süreçte, dünyanın belirli şehirleri de yeşil ekonomisi ve yeşil yönetimiyle dikkat çekmektedir. Yeşil şehirlerin girişimcileri üzerine bir araştırmanın yapıldığı bu çalışmanın amacı; çevresel değişimler, kültürel dinamikler ve sermaye biçimleri bağlamında yeşil girişimciliğin nasıl şekillendiğini ve söz konusu faktörlerin yeşil şehir unvanına (Avrupa Yeşil Başkent Ödülü) sahip bir şehirde faaliyet yürüten girişimciler üzerindeki etkisini incelemektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada, tipik durum örneklemesi, ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılarak yeşil şehir olarak seçilen Almanya'nın Essen şehrindeki yeşil girişimcilerden derinlemesine mülakat ve gözlem yolu ile veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler, nitel analiz programı MAXQDA 2022 ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda; girişimcilerin, yeşil girişimci olmalarında yeşil şehrin etkili olduğu ve bu girişimcilerin benimsedikleri çevre hassasiyetinin önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Yeşil girişimcilerin çevresel değişimler konusunda farkındalık sahibi olduğu, yaşadıkları şehrin kültürel açıdan sürdürülebilirliği benimsediği ve iş hayatlarına belirli sermaye biçimlerinin katkı sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kişisel ve kültürel değerlerin sosyаl girişimcilik eğilimine etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu çаlışmаnın аmаcı, kişisel ve kültürel değerlerin sosyаl girişimcilik eğilimi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın araştırma kısmında iki farklı ülkede lisаnsüstü eğitim gören öğrenciler ana kütle olarak belirlenmiştir. Аrаştırmа kаpsаmındа sosyаl bilimler аlаnındа sıklıklа аrаştırmаcılаr tаrаfındаn bаşvurulаn аnket yöntemi kullаnılmıştır. İnternet üzerinden yapılan çalışmaya Türkiye'den 99 öğrenci; yüz yüze yapılan çalışmaya Azerbaycan'dan 160 öğrenci kаtılmıştır. Türkiye ve Аzаrbаycаn'dа işletme alanında eğitim alan lisаnsüstü öğrencilerden, toplаm 259 kişinin kаtıldığı anketten elde elde edilen veriler SPSS progrаmı ile аnаliz edilmiştir. İki ülke için yаpılаn аnаliz sonuçlаrı doğrultusundа, her iki ülke аçısındаn kişisel ve kültürel değerlerin sosyаl girişimcilik eğilimi üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sosyal girişimcilik eğilimi üzerinde en fazla etkiye sahip değişkenler ise, sosyal sorumluluk ve yenilikçiliktir.
Hizmetkar liderliğin duygusal bağlılık üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracı rolü
Bu tez çalışmasının amacı, hizmetkar liderlik ile duygusal bağlılık arasındaki ilişkide lider-üye etkileşiminin aracı rolünü incelemektir. Çalışmada, ilk olarak alan yazın incelenerek ilgili değişkenler açıklanmış ve kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Ardından, alan araştırması için belirli bir örneklem seçilmiş ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırma örneklemini, perakende sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın İstanbul ilindeki mağazalarında çalışan toplam 416 kişi oluşturmaktadır. Veriler anket yöntemi ile toplanmış olup, ulaşılan veriler SPSS 25.0 ve AMOS 25.0 programlarında faktör analizleri, betimleyici analizler, hiyerarşik regresyon analizi ve yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda, hizmetkar liderliğin duygusal bağlılık üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Hizmetkar liderlik, duygusal bağlılık, lider-üye etkileşimi
Girişimcilik eğitiminin girişimcilik eğilimi üzerine etkisi ve bir araştırma
Girişimcilerin istihdam yaratma ve işsizliği önleme konusundaki performansları geniş ölçekli olarak araştırılmış ve birçok yönden ekonomilere olumlu katkıları olduğu görülmüştür. Girişimcileri destekleyerek durgun ekonomileri canlandırmak amacıyla ülkeler birçok çalışma yürütmektedirler. Girişimciliğin sonradan öğrenilebileceğinin de kanıtlanmasıyla özellikle A.B.D. ve Avrupa'da girişimcilik eğitimlerine önem verilmiştir. Türkiye'de de KOSGEB başta olmak üzere birçok kurum ve kuruluş girişimciliğin yaygınlaştırılması adına çalışmalar yürütmektedir.
Duygusal zekânın çalışanların iş tatmini üzerindeki etkisi: Bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı, duygusal zekânın iş tatmini üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada duygusal zekâ bileşenleri "kişisel yetenekler", kişilerarası yetenekler", "stresle başa çıkma", "uyumluluk" ve "genel ruh" durumu olarak belirlenmiştir. İş tatmini bileşenleri ise içsel ve dışsal tatmin olarak iki boyutta incelenmiştir. Araştırmaya Türkiye genelinde faaliyet gösteren özel bir bankanın çalışanlarından oluşan 256 ekip yöneticisi katılmıştır. Araştırmada duygusal zekânın ölçülmesinde Bar-On'un geliştirdiği Duygusal Zekâ ölçeği, iş tatminin ölçülmesinde ise Weiss, Davis England ve Lofquist tarafından bütün türlerdeki işyeri çevreleri için tasarladıkları Minnesota İş Tatmin ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre duygusal zekâ alt boyutlarının iş tatminini etkilediği görülmüştür. Duygusal zekânın alt boyutu olan kişilerarası yeteneklerin diğer boyutlara ("kişisel yetenekler", "stres yönetimi", "uyumluluk" ile "genel ruh hali") oranla en büyük etkileyici olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler:, Özbilinç, Özyönetim, , Duygusal Zekâ, Kişisel ve Kişilerarası Yetenekler, Empati, İş Tatmini.
Algılanan örgütselin adaletin iş tatmini üzerine etkisi; Bir araştırma
Literatürde son yıllarda algılanan örgütsel adalet yazınıyla ilgili çalışmalar ağırlık kazanmaya başlamıştır. Ancak yapılan çalışmalar içinde belirli bir ilçede sadece kamu sektörünü kapsayan bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Bundan dolayı bu çalışmada, ilgili kamu sektöründe algılanan örgütsel adaletin iş tatmini üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, algılanan örgütsel adalet kavramı teorik açıdan ele alınmıştır. Bu kapsamda örgütsel adaletin tanımına ve örgütsel adaletin etki ettiği unsurlara, örgütsel adaletin boyutu ile teorilerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, iş tatmini kavramı incelenmiş olup iş tatminini etkileyen bireysel ve örgütsel faktörler, iş tatmini kavramının modelleri ve potansiyel sonuçları ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise algılanan örgütsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisinin incelendiği araştırma yer almaktadır. Etkinin belirlenmesine yönelik istatiksel analizler yapılmıştır. Analizlerin sonucunda algılanan örgütsel adaletin, dağıtımsal adaletin, prosedürel adaletin ve etkileşimsel adaletin iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisi olduğuna ulaşılmıştır.
Psikolojik güçlendirmenin çalışan performansı üzerindeki etkisinde psikolojik sahipliğin aracı rolü
Bu çalışmada psikolojik güçlendirmenin çalışan performansı üzerindeki etkisinde psikolojik sahipliğin aracı rolü incelenmiştir. Değişkenlere dair ilgili yazın araştırıldığında psikolojik güçlendirme, psikolojik sahiplik ve çalışan performansı arasındaki ilişkiyi bir arada inceleyen bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Bu sonuç doğrultusunda literatürde konu hakkında var olan boşluğu tamamlamak çalışmamızın özgün değerini ortaya koymaktadır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de hava yolu firmasında çalışan 492 ARGE Uzmanı ve mühendis oluşturmaktadır. Araştırmada verileri elde etmek için anket tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programında katılımcıların demografik özellikleri, psikolojik güçlendirme, psikolojik sahiplik ve çalışan performansı değişkenlerini kapsayan faktör ve güvenilirlik analizleri, tanımlayıcı istatistikler ve çoklu regresyon analizi yapılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, psikolojik güçlendirmenin çalışan performansı üzerindeki etkisinde psikolojik sahipliğin kısmi aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Bunlara ek olarak çalışma sonucunda gelecek araştırmacılara ve örgütlere yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca "Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Tarafından Desteklenmiştir. Proje numarası: 33024"
Çalışanların kişilik özelliklerinin kültürel zekâ üzerindeki etkisi: Çokuluslu işletmelerde bir araştırma
Bu çalışmanın amacı; çok kültürlü yapıya sahip işletmelerde, çalışanların kişilik özelliklerinin kültürel zekâ performansları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu kapsamda, ilk olarak kişilik kavramı, kişiliğe etki eden faktörler, kişilik kuramları ve Beş Büyük Kişilik Modeli ele alınmıştır. Daha sonra, kültür kavramı, zekâ kavramı, zekâ kuramları, zekâ türleri ve kültürel zekâ kavramı incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü olan uygulama kısmında ise, çok kültürlü yapıya sahip çokuluslu işletmelerde çalışanlara anket uygulaması yapılmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulgulara göre; kişilik özelliklerinin kültürel zekâ üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır
Kurumsal itibarın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Hizmet sektöründe bir araştırma
Bu çalışmada kurumsal itibarın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir teknoloji şirketinin çalışanlarına yönelik bir araştırma yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Kurumsal itibar kavramı, yönetimi ve ölçümü ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde örgütsel bağlılık konusu incelenmiştir. Bu çerçevede, örgütsel bağlılığa yönelik yaklaşımlarla birlikte, örgütsel bağlılığın sınıflandırılması, örgütsel bağlılığın boyutları ve örgütsel bağlılığı etkileyen faktörler açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, kurumsal itibarın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma yer almıştır. İstanbul'da hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir bilişim firmasının çalışanları ve yöneticilerine yönelik olarak bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda; kurumsal itibarın alt boyutlarından, duygusal çekicilik, ürün ve hizmetler, kurumsal vizyon ve liderlik, çalışma ortamı, finansal performans ve kurumsal sosyal sorumluluğun örgütsel bağlılık üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Kurumsal itibarın duygusal çekicilik alt boyutu, örgütsel bağlılık üzerinde en yüksek etkiye sahip unsur olarak saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kurumsal İtibar, Örgütsel Bağlılık, Kurumsal İtibar Yönetimi