Theses supervised by Doç. Dr. Fikret Yaman
10 theses · Afyon Kocatepe University
Marka şehir olmada reklamın önemi: Türkiye'deki marka şehirlerin reklamlarının göstergebilimsel analizi
Yaşadığımız dönemde şehirler, pazarlamanın temel konusu olan ürün ve hizmetlerin yerini almış durumdadırlar. İnsanlar marka olan şehirlerde eğitim almak, yaşamak, çalışmak ve yatırım yapmak istemektedirler. Marka olmayı başarmış bir şehir, tercih edilir hale gelecektir ve bu da şehre maddi ve manevi kazanımlar sağlayacaktır. Yöneticiler de bu sebeple şehirlerinin tercih edilir hale gelmesi ve marka olması için çalışmakta ve gerekli pazarlama faaliyetlerine başvurmaktadırlar. Önemli bir iletişim aracı olan reklamlar etkili olması ve olumlu geri dönüşlere sebep olması nedeniyle sıklıkla pazarlama çalışmalarında tercih edilmektedir. Şehrin tarihi, doğası, seyahat noktaları, şehirde düzenlenen faaliyetler ve yapılan çalışmaların duyurulması, hedeflenen kitle ile iletişim kısmında yöneticiler pazarlamanın önemli bilgi sunma aracı olan reklamı hedef kitleye aynı anda ve hızlı bir şekilde ulaştırmak için sıklıkla tercih etmektedirler. Bu çalışmada "marka şehir olma yolunda reklamın önemi" araştırılmış ve bunu marka olan şehirlerin nasıl kullandığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye büyükşehirleri için 2019 yılında Brand Finance ve Curiocity ortak araştırmasıyla şehirlerin marka güçleri ve değerleri ortaya konulmuştur. Bu araştırmanın sonucuna göre marka şehir olmayı başaran ilk on şehrin reklamı göstergebilimsel yöntem ile incelenmiştir.
Kampanya dönemlerindeki onlıne alışverişlerde tüketici bilincinin X Y Z kuşaklarına göre incelenmesi
Son yıllarda tüketim alışkanlıklarının değişimi özellikle kampanya dönemlerindeki online alışverişin belirgin bir artışını beraberinde getirmiştir. Bu durum tüketicilerin çeşitli nedenlerle online platformlara yönlenmelerini ve bu dönemleri ekonomik açıdan verimli fırsatlar olarak görme eğilimlerini güçlendirmiştir. Teknolojik ilerlemelerin etkisiyle online alışverişin genel popülerliği artarken, tüketiciler arasında çeşitli kuşaklara özgü farklılıklar gözlemlenmektedir. X kuşağı, Y kuşağı ve Z kuşağı gibi farklı nesiller, online alışveriş deneyimlerine ve kampanya dönemlerine farklı perspektiflerle yaklaşabilmektedirler. Bu bağlamda, akademik bir bakış açısıyla incelendiğinde, kampanya dönemlerindeki online alışverişin gerçekleşmesinin temel dinamikleri arasında tüketici davranışları, satış geliştirme teknikleri ve teknolojik gelişmelerin etkisi öne çıkmaktadır. Çalışma kapsamında, kampanya dönemlerindeki online alışverişlerde tüketici bilincinin X, Y ve Z kuşakları arasında nasıl farklılık gösterdiği üzerine bir araştırma gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar incelenmiştir. Anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, kolayda örnekleme yöntemiyle 600 katılımcıdan veri toplanmış ve elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kuşaklar arasında kampanya dönemlerindeki online alışverişlerin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular aynı zamanda demografik faktörlerin kampanya dönemlerindeki online alışverişler üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.
Yeni bir reklam türü olarak femvertising: Femvertising reklamların göstergebilimsel analizi
Femvertising reklamlar, giderek daha fazla tüketicinin dikkatini çekmekte ve hem pazarlamacıların hem de kadınların ilgisini kazanmaktadır. Bu reklamların izlenmesi arttıkça markalar da tüketicilerin bu ilgisine kayıtsız kalmamaktadır. Markalar için bu tür reklamlar, tüketici imajını zenginleştirip kişiselleştirmek ve etkileşimi artırmak için büyük bir fırsat yaratmaktadır. Femvertising reklamlar aynı zamanda eşitlik savunucusudur ve yalnızca markaların iyi satış yapmalarına değil aynı zamanda pazarlamada onların güçlenmelerini sağlayacak toplumsal sorumluluklar almalarına da öncülük eder. Ancak Femvertising üzerine yapılan araştırmalar yeterli değildir. Bu çalışma kadını güçlendiren toplumsal cinsiyet stereotipik reklamların cinsiyet tasvirine yönelik tutumlarının etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada 10 farklı markanın Femvertising reklamları, göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir.
Marka bağlılığının tüketici satın alma davranışları üzerine etkisi: X,Y,Z kuşaklarının karşılaştırmalı analizi
Marka kavramı son yıllarda giderek önemi artan bir pazarlama bileşenidir. Marka sayesinde tüketiciler bir ürünü rakiplerinden kolayca ayırt edebilmektedir. Marka çeşitli sembollerden, isimlerden, şekillerden oluşur. Tüketiciler markaları görerek bir farkındalığa sahip olurlar ve o markalara karşı tutum geliştirirler. Marka ile ilgili olarak farklı kavramlar söz konusudur. Marka güveni, marka sadakati, marka kimliği ve marka bağlılığı bu kavramlardan birkaçıdır. Marka bağlılığı kavramı, hem tüketici gözünde hem de işletmelerin gözünde oldukça önem taşımaktadır. Markaya yönelik bağlılık oluşturabilmenin yolu tüketici satın alma davranışlarına yön veren bir strateji izlemekten geçmektedir. Markaların hedef kitlesi ise tüketicilerdir. Tüketicilerin markadan beklentilerin yanında satın alma esnasındaki karar aşamaları da marka tercihi noktasında oldukça önem arz etmektedir. Tüketicilerin davranışlarında önemli bir değişken yaştır. Çalışmada yaş grupları literatürde tanımlanan X, Y, Z kuşaklarına göre incelenmiştir. Çalışmada marka bağlılığının tüketici satın alma davranışları üzerine etkisinin X, Y ve Z kuşaklarına ait bireyler üzerinde ne şekilde farklılaştığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Afyonkarahisar ilinde toplamda kolayda örneklem yöntemiyle 1200 kişiye yüz yüze anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiş ve X, Y ve Z kuşağı bireylerde marka bağlılığının tüketici satın alma davranışlarını nasıl etkilediği karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Marka, Marka Bağlılığı, Tüketici Satın Alma Davranışı, X, Y ve Z Kuşakları.
Yeni bir trend olarak kişisel marka: Türkiye örneği
Ticaretin tüm dünyada artması ile beraber marka kavramı da gerek literatürde gerekse günlük yaşamda önemi giderek artan bir kavram haline gelmiştir. Marka birbirleri ile benzer özellik gösteren ürünlerin ayırt edilebilmesi amacı ile kullanılmaktadır. Küreselleşme ile birlikte pazarlamanın kapsamı genişlemiş ve marka kavramında da gelişmeler yaşanmıştır. Günümüzde markanın önemi hem tüketiciler tarafından hem de işletmeler tarafından daha iyi algılanır hale gelmiştir. İşletme açısında marka olmak tüketiciyi etkileyen ve rakiplerin önüne geçmeyi sağlayan en önemli güçlerden biridir. Marka artık yalnızca ürünlerin farklılaştırılması için kullanılmamakta aynı zamanda hizmetlerin, yerlerin, firmaların ve kişilerin de ayırt edilebilmesi için kullanılmaktadır. Kişisel marka kavramı, rekabetin her alanda yaşandığı günümüzde sadece tanınan kişiler için değil; iş hayatı ve özel yaşantısında başarı elde edip bilinir bir birey olmak isteyen herkesin dikkate alması gereken bir kavramdır. Zaman içerisinde kişisel markanın oluşmasını sağlayan bazı etkenler ortaya çıkmıştır. Bu etkenlerden en önemlileri kişisel markanın diğer insanlara göre oluşturduğu fark, kişinin imajı, hedef kitlesine verdiği mesaj ve sahip olduğu bütün özelliklere bağlı bir kimlik oluşturmasıdır. Çalışmada kişisel anlamda marka olan kişileri ortaya çıkartmak amacı ile Türkiye genelinden değişik yaş, eğitim düzeyi, meslek ve gelire sahip olan bireylerden oluşan 3000 kişiye yüzyüze anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen veriler incelenmiş ve Türkiye'de kişisel markaların kimler olduğu, önceki senelerle değişiklik gösterip göstermediği ve ankete katılanların demografik özelliklerine göre anlamlı olup olmadığı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Marka, Kişisel Marka, Türkiye
Promosyon faaliyetlerinin satın alma davranışlarına etkisi üzerine bir araştırma: Afyonkarahisar ili örneği
Promosyon; tutundurma karmasının önemli elemanlarından biridir. Tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen kısa dönemli bir tutundurma aracıdır. Sürekli değişen rekabet koşulları neticesinde tüketicinin satın alma kararını olumlu yönde etkileme konusu büyük önem kazanmıştır. Günümüzde hayatın her anında bir promosyon faaliyeti ile karşılaşılma ihtimali yüksektir. Promosyon faaliyetlerinin tüketici satın alma davranışlarına etkisi (Afyonkarahisar İli Örneği) bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışmada; promosyon faaliyetlerinin türleri, tüketici davranışlarının çeşitleri ve tüketici davranışlarında promosyon etkisi incelenmiştir.
Siyasal pazarlamada seçim şarkısının önemi: Ülkemizde seçim şarkıları üzerine nitel bir araştırma
Pazarlamanın her geçen gün gelişmesi ile birlikte farklı alanlardaki kullanımı da artmaya başlamıştır. Çünkü pazarlama yalnızca malların pazarlandığı ve satılmaya çalışıldığı bir alandan ibaret değildir. Oldukça geniş bir kapsamı olan pazarlama mallar, hizmetler, kişiler, fikirler gibi farklı türdeki bileşenlerin pazarlanmasından oluşmaktadır. Son yıllarda siyaset de pazarlamanın aktif olarak kullanıldığı alanlardan biri haline gelmiştir. Siyasal pazarlamada ürün kavramının içerisinde yer alan parti lideri, parti programı ve adaylar da siyasal pazarlamanın en önemli bileşenleridir. Siyasetin doğası gereği, bu siyasi ürünler halk ile sürekli temas halinde olmaktadırlar. Bu temas da siyasal pazarlama teknikleri ile sağlanmaktadır. Siyasal kampanya süreçlerinde kullanılan şarkılar da siyasi partiyi, partinin adayını veya liderini tanıtma ve akılda kalıcılık sağlama konusunda son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'de 1995 yılından günümüze kadar yapılan tüm genel seçimlerde iktidar ve ana muhalefet partilerinin kullandığı şarkılar üzerine nitel bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırma ile birlikte siyasal pazarlama yöneticilerinin şarkılarda hangi mesajları vermeye çalıştıkları, insanları etkilemek için en çok hangi kalıpların kullanıldığı, hangi kelimelere başvurulduğu gibi sorulara yanıtlar aranmıştır.
Bir gerilla reklam türü olarak ambient reklamların marka farkındalığına etkisi
Günümüzde reklamlar işletmeler için mal ve hizmetlerini tanıtmak amacı ile büyük önem arz etmektedir. Reklamlar sayesinde tüketiciler bilgilendirilir, ikna edilir ve satın alma davranışına yöneltilir. Bu nedenle işletmeler birçok reklam türünden yararlanmaktadırlar. Bu reklam türlerinden biri de gerilla reklamlarıdır. Gerilla reklamlar sayesinde tüketicide beklenmedik anlarda farkındalık oluşturulur. Gerilla reklam türlerinden biri de ambient reklamlardır. Reklamlar aynı zamanda tüketicilerde marka açısından farkındalık oluşturabilmektedir. Çalışmada bir gerilla reklam türü olarak ambient reklamların marka farkındalığına etkisi araştırılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Çalışmada anket yöntemi kullanılmıştır. Farklı demografik özelliklere sahip 508 kişiye kararsal örnekleme yöntemi kullanılarak yapılan anket ile ambient reklamların marka farkındalığına etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Bulgular ve sonuç bölümünde bireylerin ambient reklamların marka farkındalığına etkisi konusunda benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde gerek bundan sonraki akademik çalışmalara örnek teşkil etmesi, gerekse sektör temsilcilerine önerilerde bulunulmuştur.
İnstagram ile Youtube etkileyicilerinin marka bilinirliğini artırmak yönünden karşılaştırılması
Dijitalleşmenin artan önemiyle birlikte markalar, pazarlama ve reklam stratejilerinde sosyal medyayı aktif olarak kullanmaya başlamıştır. Markalar, bilinirliğini artırmak ve potansiyel tüketiciyi satın alma davranışına yöneltmek amacıyla takipçi ve aboneleriyle doğal bir bağ oluşturup, fikirleri bir toplululuğu etkisi altına alabilen kişilerle marka-etkileyici işbirlikleri yapmaktadır. Bu bağlamda en popüler sosyal medya platformlarından Instagram ile Youtube karşılaştırılmıştır. Markalar ve bu alanda hizmet veren işletmeler için konu üzerine yapılan tüm çalışmalar faydalı olacaktır. Çalışmanın amacı iki farklı sosyal medya platformunda yapılan işbirliklerini karşılaştırarak markayı bilinir kılmak konusunda hangisinin daha başarılı olduğunu saptamaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden netnografi kullanılmış ve veriler sosyal medya platformları olan Youtube ve Instagram'dan toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 5 Instagram ve 5 Youtube olmak üzere 10 adet marka-etkileyici işbirliği oluştururken paylaşılan içeriklere bırakılan toplam 1622 adet yorum değerlendirmeye alınmıştır. Toplanan veriler Maxqda 2020 programına aktarılmış; tek-vaka modeli (kod hiyerarşisi), kod matris tarayıcısı ve son olarak belge portreleri görselleştirilerek analizler tamamlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre Instagram ve Youtube'da yapılan etkileyici-marka işbirlikleri markanın bilinirliğini artırmak yönünden karşılaştırıldığında Instagram sosyal medya platformu bu alanda daha başarılı bulunmuştur. Markaya eğilim gösteren kitlenin daha fazla olmasıyla bu sosyal platformda gerçekleşen işbirliklerinin markayı daha bilinir kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Tüketici satın alma davranışına yönelik olarak bilinçaltı reklamlarda kullanılan korku ögesinin göstergebilimsel yöntemle incelenmesi
Tüketim insanoğlunun bir ihtiyacı ya da bir arzusu doğrultusunda gerçekleşen bir olgudur. İnsanlığın var olmasıyla tüketim olgusu avcılık ve toplayıcılıkla başlamış ve zamanla günümüzdeki şeklini almıştır. Tüketici satın alma kararı verirken birçok faktörün etkisi altında kalmaktadır. Bu faktörlerden biri de reklamdır. Reklam günlük yaşantımıza yön veren ve satın alma davranışımızı etkileyen en önemli etkenlerden biri olarak bilinmektedir. Bilgilendirme, ikna etme, destekleme ve hatırlatma fonksiyonlarıyla tüketicinin satın alma davranışını etkilemektedir. Canlı faaliyetlerinin olduğu her yerde reklam; dergi, televizyon, internet, radyo, açık hava, sosyal medya, billboard vb. mecralarla tüketicilerin karşısına çıkmaktadır. Tüketici satın alma davranışını etkileyen reklam faktörü birçok alt başlıkta incelenebilmektedir. Tezin konusu olan bilinçaltı reklam bu faktörlerden bir tanesidir. Bilinçaltı kişinin hükmedemediği bir yer olduğu için tüketici günlük yaşamda farkında olmadan birçok bilinçaltı reklama maruz kalmaktadır. Bilinçaltı mesajlarda sadece bilinçaltının algılayabileceği materyaller ve gizli simgeler tüketici satın alma davranışını etkilemek için kullanılmaktadır. Bilinçaltı reklamlarda kullanılan çekiciliklerden biri de korku çekiciliği olarak bilinmektedir. Bu çalışmada ''tüketici satın alma davranışına yönelik olarak bilinçaltı reklamlarda kullanılan korku ögesinin göstergebilimsel yöntemle incelenmesi'' araştırılmıştır. Reklamlarda tüketiciye aksedilen korku çekiciliği kullanılan bilinçaltı mesajların tüketiciler üzerinde nasıl etki bıraktığı göstergebilimsel yöntemle açıklanmıştır.