Theses supervised by Doç. Dr. İsmail Dutkuner
16 theses · Isparta University of Applied Sciences
Alanya'nın etnobotanikleri
Bu araştırmada Alanya (Antalya)'da 39 familyaya ait 66 takson etnobotanik bitki tespit edilmiştir. Lamiaceae, Rosaceae ve Pinaceae familyaları en çok örneği olan familyalardır. Bazı taksonlar değişik amaçlarla birden fazla kullanılmaktadır. Karaçam da en fazla kullanım amacı (4) olan taksondur. Etnobotanik bitkilerden 39 takson gıda olarak kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları toplandıktan sonra yıkanır ve pişirilerek tüketilir. Bazıları da pişirilmeden taze olarak tüketilir. Uzun işlemlerden geçirilerek pekmez kıvamında tüketilen bitkilerde vardır. Kozalaklardan elde edilen pekmez oldukça popülerdir. Andız başta olmak üzere son zamanlarda karaçam ve kızılçam kozalaklarından da pekmez yapılmaktadır. Bunların dışında soğanları tüketilen bitkilerde bulunmaktadır. Bazı etnobotanikler ticari olarak değerlendirilmektedir. Toplandıktan sonra bazen o şekilde bazen de çeşitli işlemlerden geçirilerek satışa sunulmaktadır. Bu şekilde özellikle kırsal alanda önemli bir kazanç elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bunların bir kısmına Orman idaresi tarafından öncelik ve teşvik olmakta, planlama desteği sağlamaktadır. Kuzugöbeği bu konuda en önemli olanıdır. Bunun dışında defneyaprağı ve kekik taksonları da önemli ticari ürünlerdir. Bunlar ya doğal olarak toplandığı gibi (mantarlar çoğunlukla böyledir) ya da bazı işlemlerden geçirilerek (kurutma vb.) pazarlarda ya da bizatihi ürünü almaya gelen tacirlere satılmaktadır. Defneyaprağı, Orkide ve Kardelen gibi bazı etnobotanikler özel izinle ve planlı olarak ticareti gerçekleşmektedir. Bunların dışında özellikle tıbbi-aromatik olarak kullanılan etnobotanikler göze çarpmaktadır Bugün hala birçok rahatsızlığa karşı ilk olarak başvurulan bir yöntem olarak önemlidir. Soğuk algınlığında ilk başvuru yeri kekik suyu ya da yağıdır. Ayrıca mobilyacılık gibi günlük hayatımızın önemli gereksinimleri de etnobotaniklerden elde edilmektedir.
Çal (Denizli) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışmada 2020-2022 tarihleri arasında Çal ilçesi (Denizli) ve çevresinde yetişen doğal bitkilerin etnobotanik kullanımları ortaya konulmuştur. Araştırma yöre bitkilerinin bizzat kullanılışı ve kullanıcılarla konuşularak yapılmıştır. Araştırma alanındaki 46 familyaya ait 104 taksonun, yöre halkı tarafından gıda (%51.16), tedavi (%86.05), içecek (%72.09), temizlik (%25.58), baharat (%16.28) ve boya (%2.33) amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir.
Datça, Marmaris, Ula, Köyceğiz (Muğla)'in anıt ve anıtsal nitelikteki ağaçları
Bu çalışma Muğla ilinin Datça, Marmaris, Ula ve Köyceğiz ilçelerinde anıtsal nitelikteki ağaçları belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Söz konusu araştırmada 29 adet Çınar (Platanus orientalis L.), 7 adet Zeytin (Olea europaea), 4 adet Sakız Ağacı (Pistasia lentincus), 3 adet Palamut Meşesi (Quercus ithaburensis), 2 adet Anadolu Sığla Ağacı (Liquidambar orientalis), 1 adet Saçlı Meşe (Quercus cerris), 1 adet Pırnal Meşesi (Quercus ilex), 1 adet Harnup (Ceratonia siliqua), 1 adet Servi (Cupressus sempervirens) ve 1 adet Datça Hurması (Phoenix theoprastii) olmak üzere toplam 50 ağaç anıtsal nitelik taşıyan ağaç tespit edilmiştir. Bu ağaçların 12 tanesi Datça'da, 20 tanesi Marmaris'te, 6 tanesi Ula'da ve 12 tanesi de Köyceğiz'de bulunmaktadır. Tespit edilen türlerin en yaşlı ağacı 6000+ iken, en genç ağacı ise 150+ 'dir. En uzun boylu ağaç 35 m iken, en kısa boylu ağaç 10 m'dir. En yüksek gövde çapı 385 cm iken, en düşük gövde çapı 70 cm'dir.
Pos (Adana)'ta etnobotanik bir çalışma
Adana ili Aladağ ilçesinde yöresel olarak yayılış gösteren bitkilerin etnobotanik yönü araştırılarak çalışma yapılmıştır. Yöreye has bitkilerin bilgileri; Aladağ köyleri tek tek gezilmek suretiyle, yılın 4 mevsiminde bitki taksonlarının yetiştiği aylar dikkate alınarak fotoğraflanmış ve bu işe meraklı ve alakadar olan halk ile görüşülmüş ve ortaya konulmuştur. Araştırma alanındaki 58 familyaya ait 110 taksonun, yöre halkı tarafından 72 adet gıda, 86 adet tıbbi, 21 adet süs 18 adet İçecek, 9 adet baharat, 27 adet eşya ve 12 adet hayvan yemi maksadıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu sahanın bazı köylerinin diğer köylere nispeten etnobotanik amaçlı kullanımı daha yoğun bir şekilde gözlemlenmiş ve adeta bu işi kendilerine meslek haline getirmişlerdir. Bitkiler en fazla tıbbi ve gıda amaçlı tüketilmektedir.
Sütçüler (Isparta)'de etnobotanik bir çalışma
Bu tez çalışmasında Sütçüler ilçesi çevresinde etnobotanik kayıtın olup olmadığı, bu bitkilerin yöre halkının hangi amaçla, hangi kısımlarını kullandığı gibi bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Sütçüler yöresinde 1 Şubat 2020- 30 Nisan 2021 tarihleri arasında etnobotanik bitkilerin tespiti yapılarak, bu bitkilerin çiçeklenme, tohum olgunlaşması ve faydalanılacak organların olgunlaşma zamanı ve yetiştiği bölgeler belirlenmiştir. Hazırlamış olduğumuz anket formları ilçe merkezi dâhil olmak üzere 20 köydeki 70 kişi ile birebir yapılmıştır. Bu tez araştırması sonucunda; tespiti yapılan 99 bitkinin 52 familyaya ait olduğu belirlenmiştir. En çok takson içeren familyalar sırasıyla Lamiaceae, Rosaceae ve Asteraaceae familyalarıdır. Tespiti yapılan 99 taksonun 27 tanesinin ticari amaçlı kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen bilgilerin, gıda, ilaç ve tarım sektörü gibi alanlarda fayda sağlayacağı ve gelecek dönemlerde yapılacak olan etnobotanik çalışmalara kaynak olabileceği düşünülmektedir.
Sütçüler (Isparta)'de etnobotanik bir çalışma
Bu tez çalışmasında Sütçüler ilçesi çevresinde etnobotanik kayıtın olup olmadığı, bu bitkilerin yöre halkının hangi amaçla, hangi kısımlarını kullandığı gibi bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Sütçüler yöresinde 1 Şubat 2020- 30 Nisan 2021 tarihleri arasında etnobotanik bitkilerin tespiti yapılarak, bu bitkilerin çiçeklenme, tohum olgunlaşması ve faydalanılacak organların olgunlaşma zamanı ve yetiştiği bölgeler belirlenmiştir. Hazırlamış olduğumuz anket formları ilçe merkezi dâhil olmak üzere 20 köydeki 70 kişi ile birebir yapılmıştır. Bu tez araştırması sonucunda; tespiti yapılan 99 bitkinin 52 familyaya ait olduğu belirlenmiştir. En çok takson içeren familyalar sırasıyla Lamiaceae, Rosaceae ve Asteraaceae familyalarıdır. Tespiti yapılan 99 taksonun 27 tanesinin ticari amaçlı kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen bilgilerin, gıda, ilaç ve tarım sektörü gibi alanlarda fayda sağlayacağı ve gelecek dönemlerde yapılacak olan etnobotanik çalışmalara kaynak olabileceği düşünülmektedir.
Sütçüler (Isparta)'de etnobotanik bir çalışma
Bu tez çalışmasında Sütçüler ilçesi çevresinde etnobotanik kayıtın olup olmadığı, bu bitkilerin yöre halkının hangi amaçla, hangi kısımlarını kullandığı gibi bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Sütçüler yöresinde 1 Şubat 2020- 30 Nisan 2021 tarihleri arasında etnobotanik bitkilerin tespiti yapılarak, bu bitkilerin çiçeklenme, tohum olgunlaşması ve faydalanılacak organların olgunlaşma zamanı ve yetiştiği bölgeler belirlenmiştir. Hazırlamış olduğumuz anket formları ilçe merkezi dâhil olmak üzere 20 köydeki 70 kişi ile birebir yapılmıştır. Bu tez araştırması sonucunda; tespiti yapılan 99 bitkinin 52 familyaya ait olduğu belirlenmiştir. En çok takson içeren familyalar sırasıyla Lamiaceae, Rosaceae ve Asteraaceae familyalarıdır. Tespiti yapılan 99 taksonun 27 tanesinin ticari amaçlı kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen bilgilerin, gıda, ilaç ve tarım sektörü gibi alanlarda fayda sağlayacağı ve gelecek dönemlerde yapılacak olan etnobotanik çalışmalara kaynak olabileceği düşünülmektedir.
Çardak (Denizli) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışma 2018-2019 tarihleri arasında Denizli'nin Çardak ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlçe sınırları içerisinde yapılan arazi araştırmaları ve o bölgede yaşayan yerel halk ile yapılan söyleşiler ile doğal yayılış gösteren etnobotanik özellikleri bulunan 89 tür ve bu türlere ait 125 farklı kullanım tespit edilmiştir. Bu türlerin 36 tanesinin gıda, 11 tanesinin çay, 6 tanesinin baharat ve aroma verici, 38 tanesinin tedavi amaçlı, 4 tanesinin süpürge olarak, 7 tanesinin dekorasyon ve peysaj amacıyla, 11 tanesinin hayvan yemi ve 12 tanesinin diğer amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerinin hangi alanlarda kullanımını tespit etmeye yönelik olarak Çardak ilçe, köy ve beldelerinde bu ürünleri bilen, tanıyan, kullanan ve ürünleri ekonomik olarak değerlendiren 75 kişi ile söyleşi çalışmaları gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra Çardak Orman İşletme Şefliği, Tarım İlçe Müdürlüğünden ürünler ve bölgenin florası ve ekolojik özellikleri hakkında bilgi alınmıştır.
Çardak (Denizli) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışma 2018-2019 tarihleri arasında Denizli'nin Çardak ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlçe sınırları içerisinde yapılan arazi araştırmaları ve o bölgede yaşayan yerel halk ile yapılan söyleşiler ile doğal yayılış gösteren etnobotanik özellikleri bulunan 89 tür ve bu türlere ait 125 farklı kullanım tespit edilmiştir. Bu türlerin 36 tanesinin gıda, 11 tanesinin çay, 6 tanesinin baharat ve aroma verici, 38 tanesinin tedavi amaçlı, 4 tanesinin süpürge olarak, 7 tanesinin dekorasyon ve peysaj amacıyla, 11 tanesinin hayvan yemi ve 12 tanesinin diğer amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerinin hangi alanlarda kullanımını tespit etmeye yönelik olarak Çardak ilçe, köy ve beldelerinde bu ürünleri bilen, tanıyan, kullanan ve ürünleri ekonomik olarak değerlendiren 75 kişi ile söyleşi çalışmaları gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra Çardak Orman İşletme Şefliği, Tarım İlçe Müdürlüğünden ürünler ve bölgenin florası ve ekolojik özellikleri hakkında bilgi alınmıştır.
Çardak (Denizli) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışma 2018-2019 tarihleri arasında Denizli'nin Çardak ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlçe sınırları içerisinde yapılan arazi araştırmaları ve o bölgede yaşayan yerel halk ile yapılan söyleşiler ile doğal yayılış gösteren etnobotanik özellikleri bulunan 89 tür ve bu türlere ait 125 farklı kullanım tespit edilmiştir. Bu türlerin 36 tanesinin gıda, 11 tanesinin çay, 6 tanesinin baharat ve aroma verici, 38 tanesinin tedavi amaçlı, 4 tanesinin süpürge olarak, 7 tanesinin dekorasyon ve peysaj amacıyla, 11 tanesinin hayvan yemi ve 12 tanesinin diğer amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerinin hangi alanlarda kullanımını tespit etmeye yönelik olarak Çardak ilçe, köy ve beldelerinde bu ürünleri bilen, tanıyan, kullanan ve ürünleri ekonomik olarak değerlendiren 75 kişi ile söyleşi çalışmaları gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra Çardak Orman İşletme Şefliği, Tarım İlçe Müdürlüğünden ürünler ve bölgenin florası ve ekolojik özellikleri hakkında bilgi alınmıştır.
Serik yöresi (Antalya)'nde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışmada Serik yöresinde etnobotanik özelliği olan bitkiler ve yöre halkı tarafından hangi amaçlarla kullanıldığını belirlenmiştir. Bu amaçla Serik yöresinde 2018 yılı şubat ayından 2019 yılı mayıs ayına kadar etnobotanik bitkilerin tespiti yapılarak, 52 familyaya ait 92 takson belirlenmiştir. Bu bitkilerin yörede hangi amaçla kullanıldığını belirlemek amacıyla 100 kişiye anket yapılmıştır. Buna göre; en çok takson içeren familyaların ilk 3'ü sırasıyla Rosaceae, Lamiaceae ve Fabaceae familyalarıdır. Toplam olarak tespiti yapılan 92 taksonun 7 tanesi ticari amaçlı kullanılmaktadır.
Serik yöresi (Antalya)'nde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışmada Serik yöresinde etnobotanik özelliği olan bitkiler ve yöre halkı tarafından hangi amaçlarla kullanıldığını belirlenmiştir. Bu amaçla Serik yöresinde 2018 yılı şubat ayından 2019 yılı mayıs ayına kadar etnobotanik bitkilerin tespiti yapılarak, 52 familyaya ait 92 takson belirlenmiştir. Bu bitkilerin yörede hangi amaçla kullanıldığını belirlemek amacıyla 100 kişiye anket yapılmıştır. Buna göre; en çok takson içeren familyaların ilk 3'ü sırasıyla Rosaceae, Lamiaceae ve Fabaceae familyalarıdır. Toplam olarak tespiti yapılan 92 taksonun 7 tanesi ticari amaçlı kullanılmaktadır.
Emet (Kütahya) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışma 2019 Ocak-Mayıs tarihleri arasında Kütahya'nın Emet ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlçe sınırları içerisinde yapılan arazi araştırmaları ve o bölgede yaşayan yerel halk ile yapılan söyleşiler ile doğal yayılış gösteren etnobotanik özellikleri bulunan 16 tür ve 20 örnek tespit edilmiştir. Bu türlerin 11 tanesi gıda alanında, 7 tanesi çay elde edilmesinde, 2 tanesi kozmetik alanında 2 tanesi baharat ürünlerinde kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerinin hangi alanlarda kullanımını tespit etmeye yönelik olarak Emet ilçe köy ve beldelerinde bu ürünleri bilen, tanıyan, yapan ve ürünleri ekonomik olarak değerlendiren 45 kişi ile söyleşi çalışmaları gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra Emet Orman İşletme Müdürlüğü, Tarım İlçe Müdürlüğü ve HAYKOOP Kütahya Bölge Birliği'nden ürünlerin florası ve bölgenin ekolojik özellikleri hakkında sözlü bilgi alınmıştır.
Emet (Kütahya) yöresinde etnobotanik bir çalışma
Bu çalışma 2019 Ocak-Mayıs tarihleri arasında Kütahya'nın Emet ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlçe sınırları içerisinde yapılan arazi araştırmaları ve o bölgede yaşayan yerel halk ile yapılan söyleşiler ile doğal yayılış gösteren etnobotanik özellikleri bulunan 16 tür ve 20 örnek tespit edilmiştir. Bu türlerin 11 tanesi gıda alanında, 7 tanesi çay elde edilmesinde, 2 tanesi kozmetik alanında 2 tanesi baharat ürünlerinde kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerinin hangi alanlarda kullanımını tespit etmeye yönelik olarak Emet ilçe köy ve beldelerinde bu ürünleri bilen, tanıyan, yapan ve ürünleri ekonomik olarak değerlendiren 45 kişi ile söyleşi çalışmaları gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra Emet Orman İşletme Müdürlüğü, Tarım İlçe Müdürlüğü ve HAYKOOP Kütahya Bölge Birliği'nden ürünlerin florası ve bölgenin ekolojik özellikleri hakkında sözlü bilgi alınmıştır.
Gazipaşa (Antalya)'nın anıt ağaçları
Bu çalışma 2014 yılında Antalya ili Gazipaşa ilçe sınırları içerisinde yaşamakta olan anıtsal nitelikte 23 ağacın yerlerinin GPS (Küresel Yer Belirleme Sistemi) ile tespiti ve bugünkü durumlarının, yaş, boy ve çaplarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu ağaçların her birinin envanteri kayıt altına alınmıştır. Buna göre ilçede anıtsal ya da korumaya değer nitelikte 23 adet ağaç değerlendirmeye alınmıştır. Öte yandan yapılan araştırma sonucunda Gazipaşa İlçesinde 6 değişik türden ağaç tespiti yapılmıştır. En fazla bulunan birey, sayısı 6 ağaç olan Karaçam (Pinusnigra Arn. subsp. pallasiana)'dır.
Gazipaşa (Antalya)'nın anıt ağaçları
Bu çalışma 2014 yılında Antalya ili Gazipaşa ilçe sınırları içerisinde yaşamakta olan anıtsal nitelikte 23 ağacın yerlerinin GPS (Küresel Yer Belirleme Sistemi) ile tespiti ve bugünkü durumlarının, yaş, boy ve çaplarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu ağaçların her birinin envanteri kayıt altına alınmıştır. Buna göre ilçede anıtsal ya da korumaya değer nitelikte 23 adet ağaç değerlendirmeye alınmıştır. Öte yandan yapılan araştırma sonucunda Gazipaşa İlçesinde 6 değişik türden ağaç tespiti yapılmıştır. En fazla bulunan birey, sayısı 6 ağaç olan Karaçam (Pinusnigra Arn. subsp. pallasiana)'dır.