Theses supervised by Doç. Dr. Sabri Erbaş
16 theses · Isparta University of Applied Sciences
Isparta koşullarında altın otu (Helichrysum italicum) bitkisinin tarımsal ve endüstriyel değerinin belirlenmesi
Bu çalışma Isparta koşullarında altın otu (Helichrysum italicum) bitkisinin tarımsal ve endüstriyel değerinin belirlenmesi amacıyla 2020 yılında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak tohumları Bosna-Hersek ve Fransa'dan temin edilen ve fideleri 2016 yılında dikilen 4 yaşındaki altınotu bitkileri kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Ayrıca uçucu yağ oranı, konkret ve absolüt verim ve randımanı için farklı hasat zamanlarında gözlem alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre; Bosna ekotipinde bitki boyu daha uzun ve kapitulum sayısı daha fazla, Fransa ekotipinde ise çiçek sayısı daha fazla olduğu gözlemiştir. Taze ve kuru herba verimi en yüksek Fransa ekotipinde sırasıyla 2.649 kg/da ve 1.086 kg/da olarak belirlenmiştir. Yine ortalama uçucu yağ oranı en yüksek Fransa ekotipinde %0.238 olarak tespit edilmiş ve çiçeklenme süresi boyunca en fazla çiçeklenme ortası ve sonunda %0.270 olarak ölçülmüştür. Uçucu yağ verimi Bosna ekotipinde 2.40 kg/da ve Fransa ekotipinde 7.13 kg/da olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızda 1 kg konkret üretimi için Bosna ekotipinde ortalama 106.6 kg ve Fransa ekotipinde 85.4 kg taze çiçek kullanılması gerekmektedir. Bir kg absolüt üretimi için ise sırasıyla 1.71 kg ve 1.49 kg konkret ihtiyacı bulunmaktadır. Hasat zamanı ve ekotiplere göre uçucu yağ, konkret ve absolüt bileşenlerine göre, uçucu yağda Bosna ekotipinin ana bileşenleri ar-curcumene (%19.02-24.72), neryl acetate (%12.32-19.28) ve α-pinene (% 9.57-14.72) iken, Fransa ekotipinin ise neryl acetate (%64.05-69.83), geranyl isovalerate (%6.27-8.97) ve geranyl butyrate (%1.27-14.29) olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Fransa ekotipinin taze herba verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi bakımından daha iyi bir performans sergilediği ve yüksek oranda neryl acetate içermesi nedeniyle tarımında öncelik verilmesi gerekmektedir.
Yağ gülü (Rosa damascena Miller)'nde çoğaltım materyallerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi
Bu çalışmada yağ gülünde çoğaltım materyallerinin (kesme dikim ve fidan dikim metodu) verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. Hasat zamanlarına göre çiçeklenme başlangıcından sonuna kadar çiçek çapı, petal yaprak oranı ve 100 çiçek ağırlığı azalırken, korimbustaki çiçek tomurcuğu sayısında önemli farklılık elde edilmemiştir. Çiçek verimi en yüksek çiçeklenme ortası dönemde daha yüksek alınırken, çoğaltım materyallerine göre çiçek veriminde farklılık gözlenmemiştir. Uçucu yağ oranı çiçeklenme periyodu boyunca azalmış ve çoğaltım materyaline göre en yüksek kesme dikim metodundan elde edilmiştir. Uçucu yağ verimi kesme dikim metodunda daha yüksek bulunmuştur. Uçucu yağ bileşenleri incelendiğinde β-sitronellol oranı çiçeklenme başından çiçeklenme sonuna her iki çoğaltım materyalinde artarken, geraniol oranı ise her iki çoğaltım materyalinde çiçeklenme başından ortasına kadar artış gösterirken, çiçeklenme sonuna doğru hızlı bir şekilde düşmüştür. Nerol oranı ise her iki çoğaltım materyalinde de çiçeklenme periyodu boyunca azalış göstermiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ve uluslararası standartlara uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde her ne kadar uçucu yağ verimi ve uçucu yağ oranı kesme dikim metodundan elde edilse de, özellikle hastalık ve zararlıların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde veya organik olarak planlanan üretimlerde fidan dikim yöntemi önerilebilir.
Yağ gülü (Rosa damascena Mill.)'nde GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Bu çalışma yağ gülüne GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde bitkilerin tomurcuklanmaya başladığı ve pembe renkli petallerin sepal yapraklarda çıkmaya başladığı dönemde ve bu tarihten bir hafta sonra 0, 25, 50, 75 ve 100 ppm dozunda GA3 hormonu uygulanmıştır. Çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. GA3 uygulaması ile çiçek çapı, petal oranı, 100 çiçek ağırlığı ve dolayısıyla çiçek ve uçucu yağ verimi 50 ppm dozuna kadar artış göstermiştir. Çiçeklerdeki uçucu yağ oranı GA3 uygulaması ile 25 ppm dozuna kadar artmış, sonraki dozlarda ise azalmaya başlamıştır. Uçucu bileşenler incelendiğinde çiçeklenme başlangıcında kontrolden 100 ppm uygulamasına kadar geraniol oranı % 36.69'dan %21.16'ya, çiçeklenme ortasında %27.34'ten %12.93'e ve çiçeklenme sonunda ise %22.33'ten %21.14'e gerilemiştir. Çiçeklenme başlangıcında nonadesen ve nonadesan oranı kontrolden 100 ppm dozuna kadar sırasıyla % 1.44'ten %2.47'ye ve %16.50'ten %23.58'e, çiçeklenme ortasında %1.69'dan % 2.66'ya ve %17.15'ten %21.23'e yükselmiştir. Çiçeklenme sonunda ise nonadesen oranı %2.56'dan %1.87'ye düşerken, nonadesan oranı %20.66'tan %29.45'e yükselmiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ile uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde 25 ppm GA3 uygulanması önerilebilir.
Yağ gülü (Rosa damascena Mill.)'nde GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Bu çalışma yağ gülüne GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde bitkilerin tomurcuklanmaya başladığı ve pembe renkli petallerin sepal yapraklarda çıkmaya başladığı dönemde ve bu tarihten bir hafta sonra 0, 25, 50, 75 ve 100 ppm dozunda GA3 hormonu uygulanmıştır. Çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. GA3 uygulaması ile çiçek çapı, petal oranı, 100 çiçek ağırlığı ve dolayısıyla çiçek ve uçucu yağ verimi 50 ppm dozuna kadar artış göstermiştir. Çiçeklerdeki uçucu yağ oranı GA3 uygulaması ile 25 ppm dozuna kadar artmış, sonraki dozlarda ise azalmaya başlamıştır. Uçucu bileşenler incelendiğinde çiçeklenme başlangıcında kontrolden 100 ppm uygulamasına kadar geraniol oranı % 36.69'dan %21.16'ya, çiçeklenme ortasında %27.34'ten %12.93'e ve çiçeklenme sonunda ise %22.33'ten %21.14'e gerilemiştir. Çiçeklenme başlangıcında nonadesen ve nonadesan oranı kontrolden 100 ppm dozuna kadar sırasıyla % 1.44'ten %2.47'ye ve %16.50'ten %23.58'e, çiçeklenme ortasında %1.69'dan % 2.66'ya ve %17.15'ten %21.23'e yükselmiştir. Çiçeklenme sonunda ise nonadesen oranı %2.56'dan %1.87'ye düşerken, nonadesan oranı %20.66'tan %29.45'e yükselmiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ile uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde 25 ppm GA3 uygulanması önerilebilir.
Yağ gülü (Rosa damascena Mill.)'nde GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Bu çalışma yağ gülüne GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde bitkilerin tomurcuklanmaya başladığı ve pembe renkli petallerin sepal yapraklarda çıkmaya başladığı dönemde ve bu tarihten bir hafta sonra 0, 25, 50, 75 ve 100 ppm dozunda GA3 hormonu uygulanmıştır. Çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. GA3 uygulaması ile çiçek çapı, petal oranı, 100 çiçek ağırlığı ve dolayısıyla çiçek ve uçucu yağ verimi 50 ppm dozuna kadar artış göstermiştir. Çiçeklerdeki uçucu yağ oranı GA3 uygulaması ile 25 ppm dozuna kadar artmış, sonraki dozlarda ise azalmaya başlamıştır. Uçucu bileşenler incelendiğinde çiçeklenme başlangıcında kontrolden 100 ppm uygulamasına kadar geraniol oranı % 36.69'dan %21.16'ya, çiçeklenme ortasında %27.34'ten %12.93'e ve çiçeklenme sonunda ise %22.33'ten %21.14'e gerilemiştir. Çiçeklenme başlangıcında nonadesen ve nonadesan oranı kontrolden 100 ppm dozuna kadar sırasıyla % 1.44'ten %2.47'ye ve %16.50'ten %23.58'e, çiçeklenme ortasında %1.69'dan % 2.66'ya ve %17.15'ten %21.23'e yükselmiştir. Çiçeklenme sonunda ise nonadesen oranı %2.56'dan %1.87'ye düşerken, nonadesan oranı %20.66'tan %29.45'e yükselmiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ile uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde 25 ppm GA3 uygulanması önerilebilir.
Tohum verimi ve yağ içeriği yönüyle öne çıkan ileri generasyon aspir (Carthamus tinctorius L.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Dinçer 5-18-1 ve Centennial melezi F8 generasyonundan elde edilen 16 adet hat ile 6 adet standart çeşit (Dinçer 5-18-1, Centennial, Remzibey-05, Balcı, Linas, Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler ile tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında kabuk oranı, 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla %43.1-50.4, 31.2-43.9 g, 77.4-155.0 kg/da, %27.3-37.4 ve 23.0-50.2 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama yağ oranına göre DİCE-62 genotipinin, yağ verimine göre DİCE-62 ve 65 genotiplerinin, tohum verimine göre DİCE-6 genotipinin ve 1000 tane ağırlığına göre DİCE-6 ve 68 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün grupta veya aynı istatistiksel grupta yer almıştır. Linoleik asit içeriği bakımından DİCE-68 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yüksek yağ oranı ve 1000 tane ağırlığı göstermesine rağmen, tohum ve yağ verimi düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında DİCE-6 ve DİCE-62 genotiplerinin çeşit adayı olarak ümitvar olabiliceği sonucuna varılmıştır.
Tohum verimi ve yağ içeriği yönüyle öne çıkan ileri generasyon aspir (Carthamus tinctorius L.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Dinçer 5-18-1 ve Centennial melezi F8 generasyonundan elde edilen 16 adet hat ile 6 adet standart çeşit (Dinçer 5-18-1, Centennial, Remzibey-05, Balcı, Linas, Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler ile tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında kabuk oranı, 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla %43.1-50.4, 31.2-43.9 g, 77.4-155.0 kg/da, %27.3-37.4 ve 23.0-50.2 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama yağ oranına göre DİCE-62 genotipinin, yağ verimine göre DİCE-62 ve 65 genotiplerinin, tohum verimine göre DİCE-6 genotipinin ve 1000 tane ağırlığına göre DİCE-6 ve 68 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün grupta veya aynı istatistiksel grupta yer almıştır. Linoleik asit içeriği bakımından DİCE-68 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yüksek yağ oranı ve 1000 tane ağırlığı göstermesine rağmen, tohum ve yağ verimi düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında DİCE-6 ve DİCE-62 genotiplerinin çeşit adayı olarak ümitvar olabiliceği sonucuna varılmıştır.
Tohum verimi ve yağ içeriği yönüyle öne çıkan ileri generasyon aspir (Carthamus tinctorius L.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Dinçer 5-18-1 ve Centennial melezi F8 generasyonundan elde edilen 16 adet hat ile 6 adet standart çeşit (Dinçer 5-18-1, Centennial, Remzibey-05, Balcı, Linas, Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler ile tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında kabuk oranı, 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla %43.1-50.4, 31.2-43.9 g, 77.4-155.0 kg/da, %27.3-37.4 ve 23.0-50.2 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama yağ oranına göre DİCE-62 genotipinin, yağ verimine göre DİCE-62 ve 65 genotiplerinin, tohum verimine göre DİCE-6 genotipinin ve 1000 tane ağırlığına göre DİCE-6 ve 68 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün grupta veya aynı istatistiksel grupta yer almıştır. Linoleik asit içeriği bakımından DİCE-68 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yüksek yağ oranı ve 1000 tane ağırlığı göstermesine rağmen, tohum ve yağ verimi düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında DİCE-6 ve DİCE-62 genotiplerinin çeşit adayı olarak ümitvar olabiliceği sonucuna varılmıştır.
İleri generasyon aspir (Carthamus tınctorıus l.) hatlarının tarımsal ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada; bir ana (Gelendost-2) ve üç baba (Centennial, Montola 2000 ve W6 9822) ebeveynin melezlenmesi ile elde edilen ve F9 ile F10 kademesine ulaşmış melez hatların (5 adet GE × CE melezi, 7 adet GE × MO melezi ve 3 adet GE × W6 melezi) tarımsal ve teknolojik özellikleri incelenmiş ve standart çeşitler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüş olup, seçilen hatlar ve standart çeşitler tesadüf blokları deneme desenine göre 45 x 15 cm ekim normunda 5 m uzunluğunda 5 sıra olacak şekilde üç tekerrürlü ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Birleştirilmiş analizde varyans analiz sonuçları incelendiğinde, bitki boyu, yan dal sayısı, tabla çapı, 1000 tane ağırlığı ve kabuk oranı özelliklerinin yıl, genotip ve yıl × genotip interaksiyonları önemli bulunurken, tohum sayısı, tohum verimi ve yağ oranı özellikleri için yıl ve genotip, tabla sayısı özelliği için genotip ve yıl × genotip interaksiyonu, hasat indeksi ve yağ verimi için sadece genotipler arasında önemli farklılık gözlenmiştir. Genotiplerin 1000 tane ağırlığı 30.6-42.3 g, tohum verimi 63.9-170.4 kg/da, yağ oranı % 29.7-35.6 ve yağ verimi 22.4-52.7 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama 1000 tane ağırlığı GEMO-20 genotipinin, yağ oranına göre GECE-8 ve GEMO-20 genotiplerinin, yağ verimine göre GEMO-19, 28 ve GEW6-7 genotiplerinin, tohum verimine göre GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standar çeşitlere göre daha üstün veya aynı istatistiksel grupta yer aldıkları tespit edilmiştir. Oleik asit içeriği bakımından GEMO-3 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yağ oranı, tohum ve yağ verimi oldukça düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında GEMO19, GEMO-20, GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ümitvar çeşit adayı hatlar olarak belirlenmiştir.
Yağ gülü (Rosa damascena mıll.)'nde çelik alma zamanı ve hormon uygulama şekillerinin köklenme oranı ve fidan gelişimi ile bünyesel fenolik madde içeriği üzerine etkisi
Bu çalışma oldukça zor köklenen yağ gülü (Rosa damascena Mill.) çeliklerinin farklı dönemlerde (Mart, Ağustos ve Kasım), hormon uygulama şekli ve dozuna göre köklenme ve fidan gelişmesinin incelenmesi amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülmüştür. Çalışmada, 1 yaşındaki yağ gülü bitkilerinden alınan çelikler materyal olarak kullanılmıştır. Çelikler 8-12 cm uzunluğunda 3-5 gözlü olarak alınmıştır. Her bir çelikte sadece en üst iki gözde 2'şer yaprakçıklı 2 adet yaprak bırakılmıştır. Çeliklere hormon uygulamasından önce fungusit uygulaması yapılmıştır. Daha sonra çeliklere 0, 1000, 2000, 3000 ve 4000 ppm dozlarında hızlı; 0, 25, 50, 75, 100 ppm dozlarında yavaş daldırma metoduna göre Indol-3-Bütrik Asit (IBA) hormonu uygulanmıştır. Çalışma 3 tekerrürlü olarak yürütülüp, her tekerrür için 50 adet çelik kullanılmıştır. Dikimden 2 ay sonra çelikler köklenme ortamından sökülmüş ve köklenme oranı, kök sayısı (adet/çelik), kök uzunluğu (cm), sürgün boyu (cm), yaprak sayısı (adet/çelik), yaprakçık sayısı (adet/yaprak), yaş kök ağırlığı (g), kuru kök ağırlığı (g), yaş sürgün ağırlığı (g), kuru sürgün ağırlığı (g), toplam fenolik madde miktarı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek köklenme oranı Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmada 1000 ppm ve yavaş daldırmada 50 ppm dozunda tespit edilirken en yüksek kök sayısı hızlı daldırma 1000 ppm dozunda belirlenmiştir. Diğer taraftan çeliklerde kök uzunluğu ve sürgün boyu en yüksek Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmanın 2000 ppm uygulamasından alınırken, yaprak sayısı aynı dönemde en yüksek hızlı daldırmanın 1000 ppm uygulamasında gözlenmiştir. Sonuç olarak yağ gülünde hızlı ve etkin fidan üretiminde Ağustos döneminde çeliklerin alınması ve hızlı-1000 ppm ve yavaş-50 ppm dozlarında IBA hormonunun uygulanması önerilebilir.
Yağ gülü (Rosa damascena mıll.)'nde çelik alma zamanı ve hormon uygulama şekillerinin köklenme oranı ve fidan gelişimi ile bünyesel fenolik madde içeriği üzerine etkisi
Bu çalışma oldukça zor köklenen yağ gülü (Rosa damascena Mill.) çeliklerinin farklı dönemlerde (Mart, Ağustos ve Kasım), hormon uygulama şekli ve dozuna göre köklenme ve fidan gelişmesinin incelenmesi amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülmüştür. Çalışmada, 1 yaşındaki yağ gülü bitkilerinden alınan çelikler materyal olarak kullanılmıştır. Çelikler 8-12 cm uzunluğunda 3-5 gözlü olarak alınmıştır. Her bir çelikte sadece en üst iki gözde 2'şer yaprakçıklı 2 adet yaprak bırakılmıştır. Çeliklere hormon uygulamasından önce fungusit uygulaması yapılmıştır. Daha sonra çeliklere 0, 1000, 2000, 3000 ve 4000 ppm dozlarında hızlı; 0, 25, 50, 75, 100 ppm dozlarında yavaş daldırma metoduna göre Indol-3-Bütrik Asit (IBA) hormonu uygulanmıştır. Çalışma 3 tekerrürlü olarak yürütülüp, her tekerrür için 50 adet çelik kullanılmıştır. Dikimden 2 ay sonra çelikler köklenme ortamından sökülmüş ve köklenme oranı, kök sayısı (adet/çelik), kök uzunluğu (cm), sürgün boyu (cm), yaprak sayısı (adet/çelik), yaprakçık sayısı (adet/yaprak), yaş kök ağırlığı (g), kuru kök ağırlığı (g), yaş sürgün ağırlığı (g), kuru sürgün ağırlığı (g), toplam fenolik madde miktarı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek köklenme oranı Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmada 1000 ppm ve yavaş daldırmada 50 ppm dozunda tespit edilirken en yüksek kök sayısı hızlı daldırma 1000 ppm dozunda belirlenmiştir. Diğer taraftan çeliklerde kök uzunluğu ve sürgün boyu en yüksek Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmanın 2000 ppm uygulamasından alınırken, yaprak sayısı aynı dönemde en yüksek hızlı daldırmanın 1000 ppm uygulamasında gözlenmiştir. Sonuç olarak yağ gülünde hızlı ve etkin fidan üretiminde Ağustos döneminde çeliklerin alınması ve hızlı-1000 ppm ve yavaş-50 ppm dozlarında IBA hormonunun uygulanması önerilebilir.
Yağ gülü (Rosa damascena mıll.)'nde çelik alma zamanı ve hormon uygulama şekillerinin köklenme oranı ve fidan gelişimi ile bünyesel fenolik madde içeriği üzerine etkisi
Bu çalışma oldukça zor köklenen yağ gülü (Rosa damascena Mill.) çeliklerinin farklı dönemlerde (Mart, Ağustos ve Kasım), hormon uygulama şekli ve dozuna göre köklenme ve fidan gelişmesinin incelenmesi amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülmüştür. Çalışmada, 1 yaşındaki yağ gülü bitkilerinden alınan çelikler materyal olarak kullanılmıştır. Çelikler 8-12 cm uzunluğunda 3-5 gözlü olarak alınmıştır. Her bir çelikte sadece en üst iki gözde 2'şer yaprakçıklı 2 adet yaprak bırakılmıştır. Çeliklere hormon uygulamasından önce fungusit uygulaması yapılmıştır. Daha sonra çeliklere 0, 1000, 2000, 3000 ve 4000 ppm dozlarında hızlı; 0, 25, 50, 75, 100 ppm dozlarında yavaş daldırma metoduna göre Indol-3-Bütrik Asit (IBA) hormonu uygulanmıştır. Çalışma 3 tekerrürlü olarak yürütülüp, her tekerrür için 50 adet çelik kullanılmıştır. Dikimden 2 ay sonra çelikler köklenme ortamından sökülmüş ve köklenme oranı, kök sayısı (adet/çelik), kök uzunluğu (cm), sürgün boyu (cm), yaprak sayısı (adet/çelik), yaprakçık sayısı (adet/yaprak), yaş kök ağırlığı (g), kuru kök ağırlığı (g), yaş sürgün ağırlığı (g), kuru sürgün ağırlığı (g), toplam fenolik madde miktarı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek köklenme oranı Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmada 1000 ppm ve yavaş daldırmada 50 ppm dozunda tespit edilirken en yüksek kök sayısı hızlı daldırma 1000 ppm dozunda belirlenmiştir. Diğer taraftan çeliklerde kök uzunluğu ve sürgün boyu en yüksek Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmanın 2000 ppm uygulamasından alınırken, yaprak sayısı aynı dönemde en yüksek hızlı daldırmanın 1000 ppm uygulamasında gözlenmiştir. Sonuç olarak yağ gülünde hızlı ve etkin fidan üretiminde Ağustos döneminde çeliklerin alınması ve hızlı-1000 ppm ve yavaş-50 ppm dozlarında IBA hormonunun uygulanması önerilebilir.
İleri generasyon aspir (Carthamus tınctorıus l.) hatlarının tarımsal ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada; bir ana (Gelendost-2) ve üç baba (Centennial, Montola 2000 ve W6 9822) ebeveynin melezlenmesi ile elde edilen ve F9 ile F10 kademesine ulaşmış melez hatların (5 adet GE × CE melezi, 7 adet GE × MO melezi ve 3 adet GE × W6 melezi) tarımsal ve teknolojik özellikleri incelenmiş ve standart çeşitler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüş olup, seçilen hatlar ve standart çeşitler tesadüf blokları deneme desenine göre 45 x 15 cm ekim normunda 5 m uzunluğunda 5 sıra olacak şekilde üç tekerrürlü ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Birleştirilmiş analizde varyans analiz sonuçları incelendiğinde, bitki boyu, yan dal sayısı, tabla çapı, 1000 tane ağırlığı ve kabuk oranı özelliklerinin yıl, genotip ve yıl × genotip interaksiyonları önemli bulunurken, tohum sayısı, tohum verimi ve yağ oranı özellikleri için yıl ve genotip, tabla sayısı özelliği için genotip ve yıl × genotip interaksiyonu, hasat indeksi ve yağ verimi için sadece genotipler arasında önemli farklılık gözlenmiştir. Genotiplerin 1000 tane ağırlığı 30.6-42.3 g, tohum verimi 63.9-170.4 kg/da, yağ oranı % 29.7-35.6 ve yağ verimi 22.4-52.7 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama 1000 tane ağırlığı GEMO-20 genotipinin, yağ oranına göre GECE-8 ve GEMO-20 genotiplerinin, yağ verimine göre GEMO-19, 28 ve GEW6-7 genotiplerinin, tohum verimine göre GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standar çeşitlere göre daha üstün veya aynı istatistiksel grupta yer aldıkları tespit edilmiştir. Oleik asit içeriği bakımından GEMO-3 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yağ oranı, tohum ve yağ verimi oldukça düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında GEMO19, GEMO-20, GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ümitvar çeşit adayı hatlar olarak belirlenmiştir.
İleri generasyon aspir (Carthamus tınctorıus l.) hatlarının tarımsal ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada; bir ana (Gelendost-2) ve üç baba (Centennial, Montola 2000 ve W6 9822) ebeveynin melezlenmesi ile elde edilen ve F9 ile F10 kademesine ulaşmış melez hatların (5 adet GE × CE melezi, 7 adet GE × MO melezi ve 3 adet GE × W6 melezi) tarımsal ve teknolojik özellikleri incelenmiş ve standart çeşitler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüş olup, seçilen hatlar ve standart çeşitler tesadüf blokları deneme desenine göre 45 x 15 cm ekim normunda 5 m uzunluğunda 5 sıra olacak şekilde üç tekerrürlü ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Birleştirilmiş analizde varyans analiz sonuçları incelendiğinde, bitki boyu, yan dal sayısı, tabla çapı, 1000 tane ağırlığı ve kabuk oranı özelliklerinin yıl, genotip ve yıl × genotip interaksiyonları önemli bulunurken, tohum sayısı, tohum verimi ve yağ oranı özellikleri için yıl ve genotip, tabla sayısı özelliği için genotip ve yıl × genotip interaksiyonu, hasat indeksi ve yağ verimi için sadece genotipler arasında önemli farklılık gözlenmiştir. Genotiplerin 1000 tane ağırlığı 30.6-42.3 g, tohum verimi 63.9-170.4 kg/da, yağ oranı % 29.7-35.6 ve yağ verimi 22.4-52.7 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama 1000 tane ağırlığı GEMO-20 genotipinin, yağ oranına göre GECE-8 ve GEMO-20 genotiplerinin, yağ verimine göre GEMO-19, 28 ve GEW6-7 genotiplerinin, tohum verimine göre GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standar çeşitlere göre daha üstün veya aynı istatistiksel grupta yer aldıkları tespit edilmiştir. Oleik asit içeriği bakımından GEMO-3 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yağ oranı, tohum ve yağ verimi oldukça düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında GEMO19, GEMO-20, GEMO-28 ve GEW6-7 genotiplerinin ümitvar çeşit adayı hatlar olarak belirlenmiştir.
Tek tohum nesli seleksiyon yöntemi ile geliştirilen aspir (Carthamus tınctorıus l.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Liner olarak kullanılan Gelendost-2 (GE) hattı ile tester olarak kullanılan Centennial (CE), Montola 2000 (MO) ve W6 9822 (W6) çeşitlerinin melezlemesinden elde edilen ve F8 generasyona kadar tek tohum nesli seleksiyon yöntemi ile ulaşan 68 hat (20 adet GE×CE, 28 adet GE×MO ve 20 adet GE×W6) ve standart aspir genotipleri (Gelendost-2, Montola 2000, W6 9822, Dinçer 5-18-1, Remzibey-05, Balcı, Linas ve Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla 30.2-51.0 g, 30.2-252.6 kg/da, % 25.1-35.4 ve 10.0-77.2 kg/da arasında değiştiği görülmüştür.GECE-11 ve 12 hatlarının 1000 tane ağırlığı, GEMO-10 ve 19 nolu hatlarının tohum verimi, GEMO-1, 20, 28, GEW6-16, 20 ve GECE-4, 8, 9, 12 nolu hatların yağ oranı, GEMO-10, 19, 28 ve GEW6-20 nolu hatlarının ise yağ verimi açısından ebeveynler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak 4 adet verim tipi (GECE-11, 12 ve GEMO-10,19), 11 adet yağ tipi (GEMO-1, 10, 19, 20, 28, GEW6-16, 20 ve GECE-4, 8, 9, 12), 2 adet oleik tipi (GEMO-3 ve GEMO-23), 1 adet linoleik tipi (GECE-7) olmak üzere toplam 15 hat bir sonraki generasyona aktarılmıştır.
Tek tohum nesli seleksiyon yöntemi ile geliştirilen aspir (Carthamus tınctorıus l.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Liner olarak kullanılan Gelendost-2 (GE) hattı ile tester olarak kullanılan Centennial (CE), Montola 2000 (MO) ve W6 9822 (W6) çeşitlerinin melezlemesinden elde edilen ve F8 generasyona kadar tek tohum nesli seleksiyon yöntemi ile ulaşan 68 hat (20 adet GE×CE, 28 adet GE×MO ve 20 adet GE×W6) ve standart aspir genotipleri (Gelendost-2, Montola 2000, W6 9822, Dinçer 5-18-1, Remzibey-05, Balcı, Linas ve Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla 30.2-51.0 g, 30.2-252.6 kg/da, % 25.1-35.4 ve 10.0-77.2 kg/da arasında değiştiği görülmüştür.GECE-11 ve 12 hatlarının 1000 tane ağırlığı, GEMO-10 ve 19 nolu hatlarının tohum verimi, GEMO-1, 20, 28, GEW6-16, 20 ve GECE-4, 8, 9, 12 nolu hatların yağ oranı, GEMO-10, 19, 28 ve GEW6-20 nolu hatlarının ise yağ verimi açısından ebeveynler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak 4 adet verim tipi (GECE-11, 12 ve GEMO-10,19), 11 adet yağ tipi (GEMO-1, 10, 19, 20, 28, GEW6-16, 20 ve GECE-4, 8, 9, 12), 2 adet oleik tipi (GEMO-3 ve GEMO-23), 1 adet linoleik tipi (GECE-7) olmak üzere toplam 15 hat bir sonraki generasyona aktarılmıştır.