Theses supervised by Doç. Dr. Mehmet Korkmaz
10 theses · Ordu University, Manisa Celal Bayar University, Gazi University
Av avcı probleminin bazı büyüme modelleri ile analiziüzerine bir çalışma
Av avcı probleminde, avın etkileşiminin av popülasyonunun büyümesi üzerine etkisinin çok az veya hiç olmadığı ve avın büyüme hızının zamana bağlı olduğu varsayılmaktadır. Bununla ilgili Gompertz'in Büyüme Modelini, Richard'ın Büyüme Modelini, Von Bertalanffy'nin Büyüme Modelini ve Lojistik Büyüme Modelini inceleyeceğiz. Bu büyüme modellerini incelediğimizde bulduğumuz ortak sonuç avcı popülasyon büyüklüğü ya sonlu bir pozitif limite, ya da +∞ a yaklaştığını göreceğiz.
Parametrik büyüme eğrilerinin modellemesi üzerine bir çalışma
Mevcut araştırmada, farklı büyüme modelleri üzerinde durulmuştur. Büyümenin matematiksel bir tanımının verim miktarındaki eksilmeleri açıklamada, büyüme hızlarının kıyaslanmasında, farklı türler ve tür içi karşılaştırmalarda ve gelecekteki artmalar hakkında öngörüde bulunmada nasıl kullanılabileceği ortaya koyulmuştur. Canlı organizmalardaki büyüme stratejilerinin türleri, bu süreçlerin basit eğrilerle açıklanmasını zorlaştırmaktadır. Bundan dolayı farklı büyüme modelleri ayrıntılı olarak ele alınmış ve derinlemesine irdelenmiştir. Araştırmada, büyümenin kendine has kalıpları, deneysel büyüme eğrileri, büyüme kuramları ve mekanistik modellemeleri üzerinde yoğunlaşılmış, uygun büyüme modelinin seçimindeki bazı önemli ölçütler tartışılmıştır.
Bazı büyüme modellerinin adım fonksiyonlarının yaklaşımları üzerine
Bu tez, matematiksel ve biyolojik sistemlerde çokça rastlanılan sigmoid ve adım fonksiyonları ile büyüme modellerinin matematiksel ilişkisini inceler. Sigmoidal fonksiyonlar, biyolojik ve sinir ağları modellerinde aktivasyon fonksiyonları olarak önemli yer tutarlar. Bu çalışma adım fonksiyonlarının farklı sigmoid modellere nasıl yaklaşabileceğini inceleyerek Hausdorff mesafesi üzerinde bu fonksiyonların entegrasyonu incelenmiştir. Lojistik, Gompertz, Rayleigh, Lindley ve Burr şeklindeki sigmoid fonksiyon çeşitleri incelenmiş ve bu fonksiyonlar ile adım fonksiyonları arasındaki mesafe sınırları sayısal ve teorik yöntemlerle ele alınmıştır. Ele alınan sonuçlar mühendislik, yapay zeka, biyomedikal gibi çeşitli alanlarda kullanılan modelleme yöntemlerine ışık tutmaktadır. Çalışma Hausdorff sürekliliğinin uygulamalı alanlarda ve teorik matematikte daha geniş bir şekilde kullanıldığını gösterir.
Klasik lineer regresyon üzerine bir çalışma
Lineer (Doğrusal) regresyon istatistiksel veri analizinde sıkça kullanılan bir yöntemdir. Lineer regresyon, doğrusal ve sürekli değişkenler için kullanılan bir yöntemdir. Bir bağımlı değişken ile bir ya da daha fazla bağımsız değişken arasındaki ilişki bir matematiksel model ile ifade edilmek istenebilir. Eğer söz konusu matematiksel model bir doğrusal fonksiyon ise bu modele Lineer Regresyon Modeli adı verilir. Bağımlı değişken ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin doğrusal olup olmadığı Serpme diyagramı ile görsel olarak belirlenebilir. Bir bağımlı ve bir bağımsız değişkenin yer aldığı lineer regresyon modeline Basit Lineer Regresyon Modeli, bir bağımlı ve birden fazla bağımsız değişkenin bulunduğu lineer regresyon modeline ise Çoklu Lineer Regresyon Modeli denir. Bu çalışmada, lineer regresyon modeli ve alt başlıkları sunulur.
Borik asit ve epıgallocatechın gallate (EGCG)'ın serviks kanseri hücre hatlarında telomeraz enzim aktivitesinin değerlendirilmesi
Serviks kanseri; dünya üzerinde her 2 dakikada bir kadının ölümüne neden olan ve meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanserdir. 1980 yılından beri iz element olarak tanımlanan bor, 1996 yılında epidemiyolojik verilerin eksikliği de dikkate alınarak Dünya Sağlık Örgütünce (DSÖ) ?insan sağlığı için olası temel elementler? sınıfına alınmıştır. Bor bakımından zengin bölgelerde yapılan bir çalışmada serviks kanseri riskinin düşük olabileceği yönünde bulgular tespit edilmiştir. Yeşil çayın en önemli polifenol bileşeni olan EGCG (Epigallocatechin gallate) ile muamele sonucu serviks kanseri karsinojenezini engellediği,apoptozu indüklediği ve telomeraz aktivitesini inhibe ettiği bildirilmiştir. Telomeraz çok sayıda farklı insan kanserinde aktif durumdadır. Bu çalışmada serviks kanseri hücre hattında (HTB-32) EGCG ve Borik asitin telomeraz enzim aktivitesi belirlenecektir. Bu bağlamda HTB-32 hücre hattına EGCG nin 50 µM ve 100 µM dozlarının uygulanması sonucu 1. ve 3. günlerin sonunda alınan örneklerle Borik asitin 500 µM ve 1000 µM dozlarının uygulanması sonucu 3. ve 5. günlerin sonunda alınan örnekler çalışmanın birinci grubunu oluşturmuştur. İkinci grubta ise yine aynı hücrelere 50µM +500µM, 100µM +500µM sırasıyla EGCG ve Borik asit dozlarının kombinasyonları uygulanmış olup 3. gün sonunda değerlendirmeye alındı. Telomeraz aktivitesi HTB-32 hücrelerine doz uygulamaları ardından toplam izole edilen RNA dan h-TERT mRNA ekspresyonu düzeyinin eş zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle tayin edildi. Elde edilen verilerin t-testi aracılığı ile istatistiki değerlendirilmesinde; HTB-32 hücrelerine uygulanan tüm doz ve sürelerinde telomeraz aktivesinde anlamlı bir fark saptanamamıştır (P>0,05). Bu sonuçlar Borik asit ve EGCG'nin gerek yalnız gerekse birlikte uygulanması sonucu farklı hücre tiplerinde aynı etkiyi göstermeyebileceğini düşündürmektedir.
Bor türevlerinin serviks kanseri hücrelerinin büyümesi üzerine etkilerinin araştırılması
Amaç ve kapsam: Farklı Bor türevlerinin serviks kanseri hücre hattında büyümesinin gözlenmesi ve apoptozis yolaklarının incelenmesi amaçlanmıştır.Materyal-metod: American tissue cell culture'dan ticari olarak alınan HTB-32 serviks karsinoma ve CCL-62 He-La kontaminantı, ölümsüz serviks hücre hatları uygun koşullarda optimize edilmiş ve Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomühendislik Bölümü, hayvan hücre kültürü laboratuarında tüm hücre kültürü çalışmaları yapılmıştır. Gerekli üreme koşulları ayarlanan bu hücre hatlarının MTT ve hücre kinetiği ölçümleri yapılmıştır.Borik asit (H3BO3), boraks pentahidrat (Na2B4O7.5H2O) ve disodyum pentaborat dekahidratın (Na2O.5B2O3.10H2O) farklı konsantrasyonları uygulanmıştır.Caspase-Glo 3/7 Assay, Caspase-Glo 8 Assay,Caspase-Glo 9 Assay, Annexin V FITC ve Caspase VAD FMK kitleri ile apoptoz analizi yapılmıştır.Veriler, annexin V ve caspase Vad FMK testleri için Ki kare testi, Caspase 3/7, caspase 8, Caspase 9 testleri için ise Student T ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Odd Ratio oranları %95 güven aralığı içerisinde SPSS 16.0 programı ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Tartışma-Sonuç: HTB-32 hücre hattına madde uygulamasını takiben, kontrole göre , % canlılık oranını baskılamada DPD'nin, tüm dozları etkili olmaktadır. Ayrıca, DPD'nin güne bağlı artan her dozunda, apoptozisin iç yolak ve dış yolaklarını kapsayan kaspaz 3/7 , anneksin 5 , fas ligand, kaspaz 8, kaspaz 9 ölçümlerinde, borik asit ve pentaborat dekahidrata göre daha anlamlı sonuçlar alınmıştır, bu sebeple daha iyi bir apoptotik ajan olduğu öngörülmektedir.
Okul müdürlerinin liderliği ile müdür-öğretmen ilişkisinin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın amacı ilköğretim okul müdürlerinin okul yönetiminde gösterdikleri liderlik stillerinin ve müdür-öğretmen etkileşiminin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisini belirlemektir. Bu amaçla değişkenler arasındaki ilişki katsayıları hesaplanmıştır. Ayrıca okul müdürlerinin liderlik stilleri ile müdür-öğretmen etkileşiminin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Değişkenlerin birbiri üzerindeki etkisini belirlemek için LISREL programı kullanılarak path analizi gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim öğretim yılı itibarıyla Ankara ili Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerindeki ilköğretim okullarına görev yapan 18320 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma 19.02.2010 tarihinde Ankara Milli Eğitim Müdürlüğünden alınan izin ile Mart ? Haziran 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada ölçeklerin adaptasyonunu kontrol etmek için 352 kişi üzerinde uygulanan bir pilot çalışma ile geçerlik ve güvenirlik testleri yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında Ankara ili Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerindeki ilköğretim okulları arasından orantılı tabaka örneklem yoluyla her ilçeden 5 okul olmak üzere seçilen toplam 30 okulda 816 öğretmene anketler uygulanmıştır. 682 anket geri dönmüş, bunlardan 659'u değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin toplanmasında yalnızca öğretmen algılarına başvurulmuştur. Okul müdürlerinin liderlik stillerini belirlemek için Bass ve Avolio'nun ?Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği?, müdür-öğretmen ilişkisinin niteliğini belirlemek için Liden ve Maslyn'in ?Çok Boyutlu Lider-Üye Etkileşimi?12? ölçeği ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışını belirlemek Basım ve Şeşen'in Türkçeye uyarladığı ?Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği? kullanılmıştır.Bulgular, ilköğretim okul müdürlerinin liderlik davranışlarının dönüşümsel ve etkileşimsel liderlik özelliklerini orta düzeyde yansıttığını ve dönüşümsel liderlikten ziyade etkileşimsel liderlik ile benzeştiğini göstermektedir. Öğretmenlerin orta düzeyde örgütsel vatandaşlık davranışı gösterdiği ve bu davranış düzeyinin cinsiyete göre farklılık göstermezken mesleki kıdeme göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca müdürlerin dönüşümsel liderliği ile hem müdür-öğretmen etkileşimi hem de öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı arasında olumlu ve güçlü bir ilişkili bulunmuştur. Müdürlerin etkileşimsel liderliği ile müdür-öğretmen etkileşimi ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı arasında ise olumlu ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Path analizi de benzer sonuçlar vermiştir. Bu bulgular ışığında okul yöneticileri, yönetici eğitmenleri ve araştırmacılar için birtakım öneriler sunulmuştur.
Okul aktörlerinin ilköğretim kurumları standartları konusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Bilgi çağı olarak nitelendirdiğimiz 21. yüzyılda bilim ve teknolojideki gelişmeler hızla ilerlemektedir. Toplumlar, bu hıza ayak uydurabilmek için çağın gereklerine uygun bireyler yetiştirmelidirler (Drucker,1983:385). Bunun için de toplumların daha nitelikli, daha iyi hizmet sunan okullara ve eğitim ortamlarına ihtiyaçları vardır.İlköğretim Kurumları Standartları, ilköğretim okullarının belirlenen alanlardaki mevcut durumlarının tespit edilmesi, olması gereken durum ile farkın ortaya konulması ve devamında okulların taşıması gereken özelliklerine ulaştırılması amacıyla gerek duyulan geliştirici faaliyetlere kaynak oluşturabilmek amacıyla yapılan bir çalışmadır. Daha da önemlisi, daha nitelikli eğitim verirken bunu kanıtlara ve verilere dayalı olarak sunmaktır (MEB-UNICEF, 2009: 8).Bu çalışmanın amacı, ilköğretim kurumları okul aktörlerinin İlköğretim Kurumları Standartlarının alt standartlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi ve görüşleri arasında anlamlı fark olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu bağlamda Ankara ilinden 170 ilköğretim okulunda 230 okul yöneticisi, 230 öğretmen, 230 öğrenci ve 230 veli görüşü ?Algısal yarar ölçeği? ile alınmış ve elde edilen veriler SPSS 17 istatistik programında yer alan Betimsel Analizden, T-testi ve Tek Yönlü Anova ile analiz edilmiştir.Genel olarak, İlköğretim Alt Standartlarına yönelik olarak frekans-yüzde tabloları incelendiğinde, yöneticiler ve velilerin görüşleri paralellik göstermekte ve olumlu olmakla beraber, bunun aksine öğrencilerin görüşleri genelde alt standartlardaki uygulamaların daha az etkili olduğu şeklindedir. Öğretmen görüşleri ise belli bir noktada odaklanmamakla birlikte öğrenci görüşleri ile paralellik göstermektedir.İlköğretim kurumlarında hizmet niteliğinin artırılmasına yönelik okul aktörlerinin görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı fark olup olmadığı incelendiğinde, öğrencilerin ve velilerin cinsiyete göre görüşlerinde anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Yöneticilerin dört alt standartta ve öğretmenlerin ise iki alt standartta görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Okul aktörlerinin görüşleri ile yaşları arasında anlamlı fark olup olmadığı incelendiğinde, dört alt standartla ilgili olarak yaşa göre anlamlı fark olduğu belirlenmiştir.İlköğretim kurumlarında hizmet niteliğinin artırılmasına yönelik okul aktörlerinin görüşleri arasında anlamlı fark olup olmadığı incelendiğinde, bütün alt standartlara ait görüşler arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Genel anlamda yönetici ile öğretmen, yönetici ile öğrenci, öğretmen ile öğrenci ve öğrenci ile veli arasında anlamlı fark ortaya çıkmıştır.Sonuç olarak, daha nitelikli eğitim, çocukları ile ilgili kararlara velilerin de katılması ile sağlanır. Velilerin kararlara katılımı okul yönetiminde daha önemli bir yere sahip olmalarını sağlayacaktır. Bunun yanında, öğrencilerin, öğretmenlerin katılımı okul gelişimi için önemlidir. Öğrencisiz, öğretmensiz ve velisiz okul, okul değildir.Anahtar Sözcükler: standart, standart alanı, alt standart, nitelikli eğitim, İlköğretim Kurumları Standartları.
Okul yöneticilerinin bilgi yönetimi sürecini etkili kullanabilme becerileri ile liderlik stilleri arasındaki ilişki(Ankara ili örneği)
Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı genel lise programı uygulayan ortaöğretim kurumlarında görevli öğretmen görüşlerine göre, okul müdürlerinin liderlik stilleri ile bilgi yönetimi sürecini etkili kullanabilme becerileri arasındaki ilişki saptanmıştır.Araştırmanın evrenini, Ankara İli genel lise programı uygulayan ortaöğretim okullarında görevli öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma evreni içindeki 111 okuldan 17'sinde görev yapan öğretmenler örneklemi meydana getirmektedir. Bu araştırma kapsamında öğretmen görüşlerinin alınmasına yönelik; okul yöneticilerinin liderlik özelliklerinin belirlenmesi ?Multifactor Leadership Questinaire (MLQ)? ve bilgi yönetimi süreci üzerindeki etkililiklerinin tespiti amaçlı ?Bilgi Yönetimi Süreci Anketi (BYSA)? iki anketten faydalanılmıştır. Anketler aracılığı ile elde edilen veriler SPSS programına aktarılmış, analizler yapılarak yorumlanmıştır.Araştırma sonucunda1)Öğretmen görüşlerine göre, orta öğretim kurumları müdürleri dönüşümcü liderlik stiline ait davranışları daha fazla sergilemektedir.2)Dönüşümcü liderlik özellikleri ile bilgi yönetimi süreci basamakları arasındaki ilişkinin değerleri; etkileşimci liderlik özellikleri ile kıyaslandığında belirgin bir şekilde daha yüksektir.Araştırma sonunda, ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak araştırmacı tarafından öneriler bölümü hazırlanmıştır.
Ödüllendirmenin ortaöğretim okullarındaki öğretmenleri ve yöneticileri güdüleme düzeyi ( Ankara ili örneği )
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim okullarındaki yönetici ve öğretmenlerin MEB ödül sistemi hakkındaki görüşlerini ortaya koymak ve öğretmenlere yönelik olarak uygulanmakta olan resmi ödüller ile ödül olabilecek nitelikteki diğer özendiricilerin, yönetici ve öğretmenleri güdüleme düzeyini belirlemektir.Araştırmanın çalışma grubunu 2009/2010 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan 26 ortaöğretim okulunda görev yapmakta olan 306 öğretmen, 49 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından bir anket geliştirilmiştir. Anket hazırlanırken Şenufuk (2004) tarafından geliştirilen anketten faydalanılmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler, ikinci bölümde yönetici ve öğretmenlerin MEB ödül sistemi hakkındaki görüşlerini, üçüncü bölümde ödül sisteminin motivasyon sağlama düzeyini, öğrenme amaçlı sorulara yer verilmiştir.Toplanan verilerin analizi, SPSS 16.00 for Windows paket programı yardımıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmen ve okul yöneticilerinin ödül sistemi hakkındaki görüşleri olumsuzdur. Ödül sisteminin, çalışanlara duyurulması, ödüllerin belirleme sürecine çalışanların katılımının sağlanması ve ödül kriterlerinin açık olması en fazla olumsuz görüş belirtilen konular olmuştur. Yönetici ve öğretmenlerin ödül sistemi hakkındaki görüşlerinin sekiz demografik özelliğin dördünde (yönetici-öğretmen, ödül alıp-almama, okul türü, öğrenim durumu) anlamlı farklılıklar bulunmuştur.Araştırma sonucunda; ödüllerin genel olarak yönetici ve öğretmenleri oldukça güdülediği görülmüştür. Yönetici ve öğretmenleri en çok güdüleyen ödüller aşağıdaki gibidir.1-Mesleki gelişim için yurtdışı gezi olanağı sağlanması.2-Eğitim-Öğretim alanında yeni buluşlar ve katkılar sağlayanlara iki maaş ödül verilmesi.3-Öğrencilerin kendisine değer verdiğini bilmesi ve hissetmesi.Yönetici ve öğretmenlerin ödüllerin güdüleme düzeyine ilişkin görüşlerine göre, sekiz demografik özelliğin dördünde (Cinsiyet, öğretmen-uzman öğretmen, branş, okul türü) anlamlı farklılıklar bulunmuştur.Sonuç olarak, ödüllendirmenin yönetici ve öğretmenleri motive etmesine rağmen uygulanmakta olan MEB ödül sisteminin adil ve şeffaf bir değerlendirmeyi sağlamadığı, uygulayıcı konumundaki üst yöneticilerin objektif bir tutum sergilemediği görülmüştür.