Theses supervised by Prof. Dr. Adil Türkoğlu
25 theses · Çukurova University, Aydın Adnan Menderes University
Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin demokratik tutumları
Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin demokratik tutumlarım belirlemek amacıyla yapılmış tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2002-2003 eğitim-öğretim yılında Adana ili Yüreğir ve Seyhan merkez ilçelerindeki ortaöğretim kurumlan oluşturmuştur. Bu evren içerisinden tesadüfi küme örnekleme yöntemi ile seçilen 1 1 orta öğretim kurumunda görev yapan 207 branş öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu araştırma için gerekli veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ölçeğin uygulanması ile elde edilmiştir. Ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm kişisel bilgiler, ikinci bölüm 19 maddeden oluşan demokratik tutum cümlelerinden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir: 19 maddelik tutum ölçeğinin Katılım, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlukları, Ayrımcılık ve Adalet alt ölçeklerine ilişkin olarak aldıkları tutum puanlarına göre ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin; katılımcı, bilimsel düşüncelere sahip, eşitlikçi, hoşgörülü (ırk, dil, din, toplumsal sınıf Vb. aynım gözetmeyen), adalete ve devletin bireye karşı sorumluluklarını yerine getirmesine önem veren tutumlara sahip oldukları söylenebilir. Çalıştıkları lise türüne, mezun oldukları kurum düzeyine, hizmet içi eğitim programlarına katılıp katılmamalarına, kıdem ve medeni durumlarına göre ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin Katlimi, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireyen Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet ak ölçeklerine ilişkin olarak tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin branşlarına göre Katılım, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bilimsellik alt ölçeğinden aldıkları tutum puanlan arasındaki fark Resim-Müzik-Beden Eğitimi öğretmenleri lehine anlamlı bulunmuştur. Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin yaşlarına göre Katılım, Bilimsellik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanlan arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Eşitlik alt faktöründen aldıkları tutum puanlan arasındaki fark ise (p<.05 anlamlılık düzeyi) 21-25 yaş grubu lehine anlamlı bulunmuştur. Öğretmenlerin cinsiyetine göre Katılım, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanlan arasındaki fark anlamlı bulunmamıştır. Ayrancılık alt faktöründen alman tutum puanlan arasındaki fark bayan öğretmenler lehine anlamlı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Demokratik tutum, Ortaöğretim
Sınıf öğretmenlerinin öğretme-öğrenme süreçlerinde pekiştireç kullanmaya ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi
ÖZET SINIF ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRETME-ÖĞRENME SÜREÇLERİNDE PEKİŞTİREÇ KULLANMAYA İLİŞKİN TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Atınç ULAY Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bölümleri Bölümü Danışman: Prof. Dr. Adil TÜRKOĞLU Nisan-2004, 111 sayfa Bu araştırmanın genel amacı; ilköğretim I. kademe öğretmenlerinin öğretme- öğrenme süreçlerinde pekiştireç kullanmaya ilişkin tutumlarım çeşitli değişkenlere göre belirlemektir. Bu temel amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: Öğretmenlerin "Olumlu Pekiştireç", "Ceza" ve "Kayıtsız Kalma" tutumları; cinsiyet, kıdem, okuttukları sınıfın düzeyi, mezun oldukları okul türü ve öğretmenlerin görev yaptığı okulların sosyo-ekonomik düzeyi (SED) değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte midir? Araştırmanın çalışma evreni, 2002-2003 eğitim-öğretim yılında Adana ili Seyhan ve Yüreğir ilçeleri merkez ilköğretim okullarında görev yapan I. kademe sınıf öğretmenleridir. Tesadüfi küme örnekleme yöntemi ile seçilen 24 ilköğretim okulunda görev yapan 311 sınıf öğretmem araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Sınıf öğretmenlerinin öğretme-öğrenme süreçlerinde pekiştireç kullanmaya ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla, Özcan (1998) tarafından hazırlanmış ve uygulanmış "Pekiştireç Kullanmayla İlgili Tutum Ölçeği"nden aslına uygun şekilde yararlanılmıştır. Tutum ölçeğinin yapı geçerliğiyle ilgili faktör analizi ve diğer analizler Özcan tarafından yapılmıştı. Bu araştırmada da ölçeğin yapı geçerliğiyle ilgili faktör analizi ve güvenirlik çalışması (Cronbach-alfa) araştırmacı tarafından tekrarlanmıştır. Faktöranalizi sonucunda ölçek; "Ceza", "Olumlu Pekiştireç" ve "Kayıtsız Kalma" alt boyutlarına ayrılmıştır. Kişisel bilgi formu ve tutum ölçeğinden elde edilen verilerin değerlendirilmesinde; t-testi, tek yönlü varyans analizi, % ve frekans teknikleri kullanılmıştır; Araştırmalardan elde edilen sonuçlar şu şekilde özetlenebilir: 1. Sınıf öğretmenlerinin pekiştireç kullanma tutumları ile; cinsiyetleri ve okuttukları sınıf düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 2. Sınıf öğretmenlerinin pekiştireç kullanma tutumları ile; kıdemleri ve okulun sosyo ekonomik düzeyi (SED) arasında anlamlı farklar bulunmuştur. 3. Sınıf öğretmenlerinin pekiştireç kullanma tutumları ile mezun oldukları okul türü arasında sadece "Kayıtsız Kalma" alt boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmenleri, pekiştireçler ve tutum
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar seçmeli ders programlarının öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
ÖZET İLKÖĞRETİM 6, 7 VE 8. SINIFLAR SEÇMELİ DERS PROGRAMLARININ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ DOĞRULTUSUNDA DEĞERLENDİRİLMESİ Büğe Sonay TAŞ Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Adil TÜRKOĞLU Ekim- 2004, 132 sayfa Bu araştırma ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar seçmeli ders programlarını öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirmek amacıya yapılmıştır. Tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın amaçlarına uygun olarak öğretmen ve öğrencilerin, seçmeli derslerin amaçlan, içeriği, öğrenme öğretme süreçleri ve değerlendirme süreçlerine ilişkin görüşleri ile seçmeli dersler programı uygulamalarına ilişkin genel görüşleri alınmıştır. Çalışma, Adana ili merkez ilçeleri Seyhan ve Yüreğir' deki ilköğretim okullarında yapılmıştır. Küme örnekleme yöntemi ile 17 ilköğretim okulu örnekleme alınmıştır. Örneklem okulların SED' leri de göz önüne alınarak belirlenmiş böylece evreni temsil etme düzeyi artırılmaya çalışılmıştır. Çalışma, bu okullardaki seçmeli derslere giren öğretmenler ile 8. sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Okutulan her bir seçmeli ders için farklı bir şubeye anket uygulanmıştır. Bu araştırmada kullanılan anket formu araştırmacı tarafından, uzman görüşlerine başvurularak hazırlanmıştır, Anket formu iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde kişisel bilgilere ilişkin sorular, ikinci bölümde seçmeli derslere ilişkin sorular yer almıştır. Öğretmen ve öğrenci anketleri genel olarak aynı olmakla birlikte farklı sorulara da yer verilmiştir.n Araştırma sonucunda okutulan seçmeli derslerin okul idaresi ve öğretmenler kurulu tarafından belirlendiği görülmüştür. Öğretmen ve öğrenciler yeterli olanaklar sağlanır ise bu derslerin öğrenciler tarafından seçilmesi gerektiğini düşünmektedir. Genel olarak seçmeli derslerin öğrenciler için gerekli ve yararlı olduğu ifade edilmiştir. Buna karşılık hem öğretmen hem de öğrencilerin seçmeli derslerin daha da verimli yürütülmesini istedikleri belirlenmiştir. Ders anlatımında genellikle düz anlatım ve soru cevap yöntemleri kullanılmaktadır. Değerlendirme yöntemi olarak da en çok yazılı yoklamalar ve yazılı anlatımın kullanıldığı görülmüştür. Seçmeli dersler programında yenileşme ve gelişme çalışmalarına ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Seçmeli dersler, ilköğretim okulu, öğretim programı, program değerlendirme
Çukurova ve Mersin Üniversiteleri sınıf öğretmenliği programlarının değerlendirilmesi
ÖZET Ç.Ü. VE MERSİN ÜNİVERSİTELERİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ SONGÜL TÜRKOĞLÜ Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Adil TÜRKOĞLÜ Aralık 2004, 133 sayfa Bu araştırmada, sınıf öğretmeni yetiştiren Eğitim Fakültelerinde uygulanmakta olan eğitim programlarının değerlendirilmesine yönelik; üniversitelerde okuyan son sınıf öğrencilerinin görüşleri yardımıyla programın etkiliğinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırma; giriş, ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Bu araştırma betimsel tarama modelindedir. Araştırmada anket kullanılmıştır. Anketin ön denemesi 25 kişiye uygulanmıştır. Tez danışmanı ve uzmanların görüşleri ile son halini almıştır. Anket 53 soru maddesinden oluşmaktadır. Anket formları; Çukurova ve Mersin Üniversitesinde okuyan toplam 243 son sınıf öğrencisine uygulanmış ve bu anketler geçerli sayılmıştır. Anket uygulaması sonucunda elde edilen veriler amaçlara uygun olarak frekans (f ) ve yüzde (%) testleri kullanılarak analiz edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Araştırma sonucunda Çukurova ve Mersin Üniversiteleri Eğitim Fakülteleri Bölümü son sınıf öğrencileri nitelikli bir öğretmenin sahip olması gereken mesleki davranışları programda yer aldığım düşünmektedirler. Öğrenciler programda yer alan alan derslerini yeterli bulmaktadırlar. Genel Kimya, Soyut Matematik ve Fizik gibi sayısal ağırlıklı dersleri istememektedirler. Psikoloji alam ile ilgili dersleri istemektedirler. Öğrenciler haftalık ders saatlerini yetersiz bulmaktadır. Derslerdeanlatım yöntemini ve yazılı yoklamanın her zaman kullanıldığını düşünmektedirler. Öğrenciler sorunlarıyla hiç kimsenin ilgilenmediğini düşünmektedirler. Sosyal etkinlikleri yetersiz bulmaktadırlar. Sınıf öğretmenliği bölümünü Anadolu Öğretmen Lisesi mezunları alınmalıdır. ÖSS'den sonra mülakat yapılmalıdır. Programda yer alan amaç ve davranışlar açık ve net olarak belirtilmelidir. Okul deneyimi için ayrılan süre artırılmalıdır. Rehberlik servisi hakkında bilgi verilmelidir. Anahtar Kelimeler : Sınıf öğretmenliği, program değerlendirme
İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi dersinde görsel öğrenme stiline göre düzenlenen öğretimin öğrencilerin akademik başarı ve kalıcılığına etkisi
Bu çalışma Hayat Bilgisi Dersi kapsamındaki 'Çevremizdeki Canlılar" ve "Dünya ve Uzay" ünitelerinin öğretiminin görsel öğrenme stiline göre düzenlenmesinin akademik başarı ve kalıcılığa etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bir deney, iki kontrol grubu modeline göre desenlenmiştir. Çalışma Adana İli Seyhan İlçesinde bulunan bir devlet ilköğretim okulunun üçüncü sınıflarından üç şubede yürütülmüştür. Deney grubunda 40, geleneksel öğretimin yapıldığı birinci kontrol grubunda 38 ve ikinci kontrol grubunda 32 olmak üzere toplam 110 öğrenci ile çalışılmıştır. Deney grubundaki öğretim araştırmacı tarafından, haftada 5 gün, birer ders saati olmak üzere 26 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Birinci kontrol grubunda geleneksel öğretim araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiş, ikinci kontrol grubunda hiçbir işlem yapılmamış dersler sınıf öğretmeni tarafından işlenmiştir. Öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek üzere Öğrenme Stilleri Envanteri kullanılmıştır. Akademik başarı ve kalıcılık ile ilgili ölçümler araştırmacı tarafından geliştirilen "Hayat Bilgisi Dersi Çevremizdeki Canlılar ile Dünya ve Uzay Üniteleri Akademik Başarı Testleri" ile yapılmıştır. Öğretim sonucunda öğrencilerin görüşlerini belirlemek üzere geliştirilen Görüşme Formu kullanılmıştır. Ayrıca çalışma grubunun kişisel özelliklerini belirlemek için Kişisel Bilgi iii Formu (KBF) dağıtılmıştır. Ön ölçüm ve son ölçümden elde edilen veriler üzerinde kovaryans analizi uygulanmıştır. Görüşme verileri üzerinde içerik analizi yapılmıştır. Bulgular, Hayat Bilgisi dersinde görsel öğrenme stiline göre düzenlenen öğretimin görsel öğrenme stiline sahip öğrenciler için akademik başarı üzerinde etkili olduğunu, kalıcılık puan ortalamaları açısından ise etkinin anlamlı olmadığını ortaya çıkarmıştır. Görüşme bulguları ise öğrencilerin görsel öğrenme stiline göre düzenlenen öğretiminden daha fazla yararlandıklarını ve zevk aldıklarını göstermiştir. Anahtar Sözcükler : Öğrenme, Öğrenme Stilleri, Görsel Öğrenme Stili, Öğrenme Stilleri Envanteri, Hayat Bilgisi Öğretimi
Eğitimde drama yöntemi ile Türkçe öğretiminin iki dilli olan ve olmayan ilköğretim 5.sınıf öğrencilerinin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
EĞİTİMDE DRAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNİN İKİ DİLLİ OLAN VE OLMAYAN İLKÖĞRETİM 5. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN AKADEMİK BAŞARI VE TUTUMLARINA ETKİSİ Bu deneysel çalışmada, ilköğretim beşinci sınıf Türkçe dersinin "Okuduğunu Anlama", "Dinlediğini Anlama" ve "Dile (Türkçeye-Anadile-Derse) ve Dil Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Tutum" lar açısından "Senaryo Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı" (STÖY) destekli eğitimde drama yönteminin uygulandığı deney grupları ile tüm sınıf öğretimine dayalı geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu arasında, deney grupları lehine anlamlı farkların olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma 2004-2005 öğretim yılının bahar yarıyılında Adana ili Seyhan ilçesindeki alt sosyo ekonomik düzeydeki üç devlet ilköğretim okulunda okuyan beşinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama yapılan okulların beşinci sınıflarından altı derslikte okuyan toplam 196 öğrenci, deney ve kontrol gruplarını oluşturmuştur. Çalışma 10 hafta sürmüştür. Dersler üç deney grubunda STÖY dayalı eğitimde drama yöntemi, diğer üç kontrol grubunda tüm sınıf öğretimine dayalı geleneksel öğretmen merkezli yönteme göre hazırlanan ders planları doğrultusunda işlenmiştir. Ölçme araçları olarak kullanılan ve araştırmacı tarafından geliştirilip, geçerlilik güvenirlik çalışması yapılan "Okuduğunu Anlama Başarı Testi", "Dinlediğini Anlama Başarı Testi", "Dile (Türkçeye-Anadile-Derse) ve Dil Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Tutum Ölçeği" ön test, son test olarak verilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, "okuduğunu anlama ve dinlediğini anlama akademik başarı testlerinden" elde edilen toplam puanlar açısından, deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. "Dile (Türkçeye-anadile-Türkçe dersine) ve dil becerilerini geliştirmeye yönelik tutum ölçeği"nden elde edilen bulgulara bakıldığında, "Türkçe dersine yönelik tutumlar 1. alt ölçeği" açısından deney ve kontrol grupları arasında deney grupları lehine anlamlı fark elde edilmiştir. "Türkçeye yönelik tutumlar" 2. alt ölçeği toplam ön test puanları kontrol altına alındığında, son test puanları açısından deney grupları lehine anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca, "anadile yönelik tutumlar" 3. alt ölçeği açısından deney grupları lehine anlamlı fark elde edilmiştir. "Dil becerilerini geliştirmeye yönelik tutumlar" 4. alt ölçeğinden elde edilen bulgular ise; yine araştırmanın denencesini destekler niteliktedir. Deney ve kontrol grupları arasında deney grupları lehine anlamlı farklar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler Senaryo Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı. Eğitimde Drama Yöntemi. Türkçe Öğretimi. Tutum Ölçeği İki Dillilik ve Dil Eğitimi.
Kubaşık öğrenme yöntemi ile geleneksel yöntemin demokratik tutumlar ve erişiye etkisi
ÖZET öğrencilerin, okul yapısı içinde, olumlu politik tutum geliştirmelerinde, sını-f ortamı, ders dışı etkinlikler ve okulun örgüt yapısı belirleyici öğeler olarak görülmektedir. Demokrasi eğitimi açısından ele alındığında, bu üç öge ne denli tutarlı olursa, okul ortamı içinde, istenilen tutum ve davranışların kazandırılmasında önemli katkılar sağlanabilir. Eğitim-öğretim etkinliklerinin büyük çoğunluğu, genelde sınıf ortamında oluşmaktadır. Sınıf ortamı içinde, öğrenci-öğrenci, öğretmen-öğrenci ilişkilerinin yapılandırılmasında ise, kullanılan öğretme yöntemlerinin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Bu açıdan, öğretme yöntemleriyle istendik tutum ve davranışlar arasında bağ kurmak mümkün olabilir. Bu bağlamda, bu deneysel araştırmayla, ülkemizde henüz yeni araştırılmaya başlanan kubaşık öğrenme yönteminin, öğrencilerin sınıf ortamına ilişkin demokratik tutumları ve erişileri üzerindeki etkileri sınanmaya çalışılmıştır. Geleneksel yönteme göre etkililiği sınanan kubaşık öğrenme yönteminin, yapılan birçok araştırmada, öğrencilerin başarıları ve duyuşsal çıktıları üzerinde olumlu etkileri gözlenmiştir. Araştırma, yeni yasal düzenlemelerle Ç.U. Eğitim Fakültesine bölüm olarak bağlanan, Ç.O.Adana Eğitim Yüksekokulunda gerçekleştirilmiştir. 1991-1992 Eğitim Yılı, 1. Yarıyılda "Eğitim Bilimine Giriş" dersini alan Yüksekokul birinci sınf öğrencilerinden, deney ve kontrol grupları seçilmiştir- Bir deney ve iki kontrol grubu oluşturulmuştur. -195-196 Deney grubunda "Yeniden Uyarlanmış Birleştirme" tekniği adı verilen kubaşık öğrenme tekniği kullanılmıştır» Bu teknik, kubaşık öğrenme tekniklerinden, "Birleştirme", "Birleştirme II" "öğrenci Takımları Başarı Bölümleri" ile "Takım- Oyun-Turnuva" tekniklerinin temel özelliklerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Birinci kontrol grubunda, geleneksel yöntemle ders işlenmiştir. Deney ve birinci kontrol gruplarındaki öğrenme- öğretme etkinlikleri, araştırmacı tarafından yürütülmüştür. îkinci kontrol grubuna, başka bir öğretim elemanı tarafından ders veri İmiştir. Deney ve kontrol gruplarına, "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeği" ön ve son uygulama olarak verilmiştir. "Eğitim Bilimine Giriş" dersi ile ilgili erişi testi, deney ve birinci kontrol gruplarına ön test ve son test olarak verilmiştir. îkinci kontrol grubu, araştırmacıdan kaynaklanabilecek tutum ve davranışları denetlemek, bir noktada "halo etkisi "ni engellemek amacıyla oluşturulmuştur. "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeği", araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Tutum ölçeğinin ve erişi teatinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Dokuz hafta süren uygulama sonucunda, elde edilen veriler, bilgisayar istatistik paket programlarından yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada, istatistiksel teknikler olarak, faktör çözümlemesi, tek yönlü değişkenlik çözümlemesi, ortalamalar/korelasyon değerleri arasındaki farkın test edilmesinde kullanılan eşli ve bağımsız gruplar t-testleri Spearman-Brown korelasyon katsayısı, KR20 alfa değerlerinden yararlanılmıştır.197 Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şunlardır 1. Kubaşık öğrenme yönteminin uygulandığa deney grubu ile, geleneksel yöntemin uygulandığı birinci kontrol grubunun, a) Erişi testi ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. b) Son test puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır» c) Erişi puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir fark gözlenmiştir. d) Erişi testi ön test ve son testten, bilişsel alanın bilgi ve kavrama düşeylerinde aldıkları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. e) Erişi testi son testten, bilgi ve kavrama düzeylerinde aldıkları puanlar arasında, deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. 2= Kubaşık öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu ile, geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol gruplarının, "Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum ölçeğimden aldıkları tutum puanları açısından a) Deney grubunun ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Kontrol gruplarında, ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı farklar gözlenmemiştir. b) Deney grubunun, ön ve son uygulamada, "bilimsellik", "açıklık", "katılım81, "sınıf oyuna başvurma", "azınlık hakları" alt bölümlerinden aldıkları tutum puanları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Diğer alt bölümlerde, anlamlı farklar görülmemiştir. c) Birinci kontrol grubunda, "sınıf oyuna başvurma", ikinci kontrol grubunda ise, "eşitlik" ve "sınıf19S oyuna başvurma" alt bölümlerinde,, ön ve son uygulama tutum puanları arasında anlamlı -farklar gözlenmiştir» Diğer alt bölümlerde farklılaşma görülmemiştir. d) Deney grubuyla birinci kontrol grubunun son uygulama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuş; deney grubuyla ikinci kontrol grubu arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. e) Deney grubu ile kontrol gruplarının, "Sınıf Ortamına îlişkin Demokratik Tutum ölçeği"nin "birlikte çalışma" ve "bilimsellik" alt bölümlerinden, son uygulamadan aldıkları tutum puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Diğer alt bölümlerde, anlamlı farklar gözlenmemiştir. 3. Deney grubunun erişi testi son test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişki, erişi testi ön test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişkiden daha yüksek bulunmuş; bu iki ilişki arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Birinci kontrol grubunun erişi testi son test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişki, erişi testi Ön test ile tutum ölçeği son uygulama puanları arasındaki ilişkiden daha düşük bulunmuş; bu iki ilişki arasında da anlamlı fark gözlenmemiştir Araştırma bulguları, kubaşık öğrenme yönteminin, gerek öğrenci başarısında, gerekse demokratik tutumlar açısından, geleneksel yönteme göre daha etkili olduğunu göstermektedir.
Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programının Eisner'ın eğitsel eleştiri modeline göre değerlendirilmesi
Bu çalışmanın temel amacı Ortaokul Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTY) Dersi Öğretim Programını Eisner'ın Eğitsel Eleştiri Modeli'ne göre değerlendirmektir. Araştırma konusuna nitel ve nicel verilerle ulaşılması amaçlanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması, nicel boyutunda ise genel tarama modeli kullanılmıştır. Programın değerlendirilmesinde Eisner'ın Eğitsel Eleştiri Modeli kullanılmış ve bulgular, modelde yer alan betimleme, yorumlama, değerlendirme ve temalaştırma boyutları temele alınarak sunulmuştur. Araştırmanın nitel boyutu için çalışma alanını, Burdur il merkezinde görev yapan BT öğretmenleri ve okul yöneticileri ile il merkezindeki bir ortaokulda eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada nitel boyutunda tipik durum örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemine göre belirlenen 434 (5. sınıf N=226, 6. sınıf N=208) öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda veriler, 12 bilişim teknolojileri öğretmeni ve 13 okul yöneticisiyle yapılan görüşmeler, 16 öğrenci ile yapılan iki odak grup görüşmesi ve araştırmacı tarafından yapılan gözlemler ile toplanmıştır. Nicel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen 30 maddelik Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Akademik Başarı Testi ile toplanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde betimsel ve içerik analizden yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ise bağımsız gruplar t-testi, varyans analizi kullanılmıştır. Akademik başarı testi puanlarının, bağımsız değişkenlere göre farklılaşma düzeyini karşılaştırmak amacıyla; bağımsız iki grup ortalamalarının karşılaştırmalarda t-testi, ikiden fazla grubun ortalamalarının karılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Fark çıkan durumlarda ise farkın kaynağını bulmak için Least Significant Difference (LSD) testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda BTY dersi öğretim programında yapısal bir takım sorunların olduğu ancak asıl sorunların uygulama sürecinde ortaya çıktığı ve programın mevcut koşullarda uygulanabilir olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise öğrencilerin bilişim teknolojileri ve yazılım dersi akademik başarı düzeylerinin orta düzeyde olduğu ortaya çıkmış ve bu sonuçların araştırmanın nitel boyutunda ortaya konulan sonuçları destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar kuramsal çerçeve doğrultusunda tartışılarak programın etkili bir şekilde uygulanmasına ve yapılacak araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutumlarının resmi ve örtük program açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutumlarının resmi ve örtük program açısından incelenmesidir. Araştırmada, karma model araştırma desenlerinden "Sıralı Açıklayıcı" desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel evresinde tarama modeli, nitel evresinde ise durum çalışması işe koşulmuştur. Araştırmada, nicel verilerin toplanması için küme örnekleme yöntemine başvurulmuştur. Bu yöntem ile 519 öğrenciden 491'ine (%94.60) ulaşılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, "Demokratik Vatandaşlık Tutum Ölçeği (DVTÖ)", "Ailede Algılanan Demokratik Ortam Ölçeği (AADOÖ)", "Sınıfta Algılanan Demokratik Ortam Ölçeği (SADOÖ)", "Okulda Algılanan Demokratik Ortam Ölçeği (OADOÖ)" ve "Toplumda Algılanan Demokratik Ortam Ölçeği (TADOÖ)" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanması sürecinde odak grup görüşmelerine katılan öğrencilerin belirlenmesi için amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesine gidilmiştir. Her sınıf düzeyinden en yüksek ve en düşük demokratik vatandaşlık tutum puanına sahip sınıflardan 31 gönüllü öğrenciyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sınıf içi katılımcı olmayan gözlemlerin gerçekleştirildiği sınıfların belirlenmesi için ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden aşırı ve aykırı durum örneklemesine gidilmiştir. Bu yaklaşımla okul bazında en yüksek ve en düşük demokratik vatandaşlık tutum puanına sahip sınıflar seçilmiştir. Her bir sınıfta 23 saat katılımcı olmayan gözlemler gerçekleştirilmiştir. Resmi programların incelenmesinde doküman analizine başvurulmuştur. Aynı zamanda yapılandırılmamış öğrenci ve öğretmen görüşmeleri ve alan notları gibi çeşitli nitel araştırma verileri toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin yüksek demokratik vatandaşlık tutum puanlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin demokratik vatandaşlık tutumları cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyleri ve kitap okuma sıklığı açısından anlamlı olarak farklılaşmıştır. Gerçekleştirilen öğrenci ve öğretmen görüşmelerinde demokratik vatandaşlık tutumlarını etkileyen örtük program öğelerinin aile, sınıf, okul ve toplum olmak üzere 4 tema altında toplandığı belirlenmiştir. Aile ortamında, demokratik vatandaşlık tutumları öğrenci görüşlerine göre en çok aile kuralları, ifade özgürlüğü ve aile baskısından; öğretmen görüşlerine göre ise ebeveyn tutum ve davranışlarından etkilenmektedir. Sınıf ortamında, demokratik vatandaşlık tutumları öğrenci görüşlerine göre en çok eğitim programı, hoşgörü ve sınıf kurallarından; öğretmen görüşlerine göre ise öğretmen tutum ve davranışlarından etkilenmektedir. Okulda ortamında demokratik vatandaşlık tutumları öğrenci görüşlerine göre en çok demokratik uygulamalar ve baskı öğelerinden; öğretmen görüşlerine göre ise değerler eğitiminden etkilenmektedir. Toplum ortamında ise demokratik vatandaşlık tutumları öğrenci görüşlerine göre en çok cinsiyet ayrımcılığı, baskı ve gelir adaletsizliğinden; öğretmen görüşlerine göre de toplum baskısından etkilenmektedir. Yazılı eğitim programları öğrenme-öğretme yaklaşımı, temel beceriler, değerler eğitimi, ölçme ve değerlendirme ve programın uygulanmasına ilişkin esaslar kapsamında demokratik vatandaşlık tutumlarını etkilemektedir. Uygulamadaki eğitimsel program ise fiziksel koşullar, içerik, yöntem, sınıf içi ilişkiler, ölçme ve değerlendirme ve karar alma süreçleri kapsamında demokratik vatandaşlık tutumlarını etkilemektedir. Aile, sınıf, okul ve toplum ortamında algılanan demokratik ortamların demokratik vatandaşlık tutumları üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini belirlemek için teorik yapısal model kurulmuştur. Kurulan model doğrulanmıştır. Doğrulanan modelde, demokratik vatandaşlık tutumlarının en fazla sınıf içi aktif katılım faktöründen etkilendiği belirlenmiştir.
Ortaöğretim öğretmenlerinin sınıf içi iletişimde kullandıkları örtük programın özellikleri
Bu araştırmanın temel amacı, Aydın İli merkez ilçelerindeki ortaöğretim kurumlarının okul yaşam kalitesi düzeylerini belirlemek ve ortaöğretim öğretmenlerinin sınıf içi iletişimde kullandıkları örtük programın özelliklerini gözlemlere, öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelemektir.Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu nedenle araştırma bir yönüyle nicel araştırma desenlerinden tarama modelinde betimsel bir çalışma, diğer bir yönüyle de öğretmenlerin sınıf disiplinini sağlarken kullandıkları örtük program öğelerinden iletişim öğesinin derinlemesine ve çok boyutlu olarak incelenmesine yönelik olarak nitel bir çalışma özelliği göstermektedir.Araştırmanın evrenini Aydın İli Merkez ilçesindeki bütün ortaöğretim kurumları oluşturmaktadır. Araştırmada 18 lisede öğrenim gören toplam 969 öğrenciden nicel veriler elde edilmiştir. Nitel veriler için örneklem seçiminde maksimum örnekleme kullanılmıştır.Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara dayanılarak, öğrencilerin okullarındaki yaşam kalitesini ortanın biraz üzerinde algıladıkları, kız ve erkek öğrencilerin okul yaşam kalitesi algıları arasında önemli farklılıklar olmadığı, orta sosyo-ekonomik düzeydeki liselerde okul yaşam kalitesinin daha yüksek olduğu ve sınıf düzeyi düştükçe öğrencilerin liselerdeki yaşam kalitesini daha olumlu algıladıkları söylenebilir.Gözlem ve görüşmelerden elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, örtük program kapsamındaki sınıf içi iletişimde, lise yaşam kalitesi yükseldikçe öğretmenlerin olumlu davranışlarının arttığı bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Okul Yaşam Kalitesi, Örtük Program, İletişim, Sınıf İçi İletişim.
İlköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin "nokta, doğru, doğru parçası, ışın ve düzlem" konularında sahip oldukları kavram yanılgıları ve bu yanılgı nedenlerinin belirlenmesi
Bu çalışmada ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin ?Nokta, Doğru, Doğru Parçası, Işın ve Düzlem? konularında sahip oldukları kavram yanılgıları ve bu yanılgılara temel olan düşünme biçimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Düşünme biçimleri TIMSS 1999 ve PISA 2003 Raporları'nın geometri alt boyutuyla ilgili sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Öğrencilerin sahip oldukları kavram yanılgıları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışmada kullanılan veri toplama yöntemleri, kavram yanılgılarını tespit etmek amacıyla hazırlanan teşhis testinden oluşmuştur. Teşhis testinde yanılgıları ölçmek amacıyla sorular yer almış ve olası kavram yanılgılarına sebep olan düşünme biçimlerini öğrenmek amacıyla her teşhis sorusunun altında açıklama bölümü yer almıştır. Bu bölüme verilen cevabın yeterli olmadığı düşünülen durumlarda öğrencilerle yüz yüze görüşülmüştür.Çalışmada Aydın ilindeki altıncı sınıf öğrencileri evren olarak alınmış, Aydın merkez okullarından 5, Aydın ili İncirliova ilçesi okullarında 3 tanesindeki altıncı sınıf öğrencileri örneklem olarak seçilmiştir.Araştırma bulgularında altıncı sınıf öğrencilerin nokta, doğru, doğru parçası, ışın ve düzlem konularında oldukça fazla kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunlardan en önemlileri geometrik kavramları günlük hayatla ilişkilendirmeye yönelik kavram yanılgıları, bilinen temel geometrik kavramların özelliklerini işlemsel sorularda kullanmaya yönelik kavram yanılgıları, geometrik kavramlar arasında ilişki kurmaya yönelik kavram yanılgıları olarak belirlenmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Geometrik kavram yanılgıları, Geometrik kavramların öğretimi, İlköğretimde geometri, Nokta, Doğru, Doğru Parçası, Işın, Düzlem.
Ortaöğretim dokuzuncu sınıf matematik ders kitabına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim okullarının 9. sınıflarında okutulan matematik ders kitabına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini belirlemektir.Araştırmanın çalışma evrenini, Aydın il merkezindeki toplam 19 ortaöğretim okulunda görev yapan matematik öğretmenleri ve bu okullarda öğrenim gören 9. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılarak, sayısal veriler sözel veriler ile desteklenmiştir.Örneklem seçimi iki farklı şekilde yapılmıştır. Nicel veriler için araştırmanın örneklemini, Aydın il merkezinde belirlenen ortaöğretim okullarında görev yapan 55 matematik öğretmeni ve bu okullarda öğrenim gören 776 dokuzuncu sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu katılımcılara, hazırlanan ?Öğretmen Anketi? ve Öğrenci Anketi? uygulanmıştır. Nitel veriler için araştırmanın örneklemini, Aydın il merkezinde belirlenen 9 ortaöğretim okulunun her birinden, birer matematik öğretmeni ve bu okullarda öğrenim gören bir kız, bir erkek olmak üzere ikişer dokuzuncu sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 9 öğretmen ve 18 öğrenci oluşturmaktadır. Bu katılımcılara, hazırlanan ?Öğretmen Görüşme Formu? ve ?Öğrenci Görüşme Formu? uygulanmıştır.Öğretmenlerin ve öğrencilerin görüşleri doğrultusunda ders kitabının biçiminin, içeriğinin ve ölçme-değerlendirme durumlarının genel olarak iyi olduğu ancak bazı eksikliklerin bulunduğu ifade edilebilir. Örneğin içeriğin her okulda öğrenci düzeyine uygun, matematik ders kitabında bulunan ölçme değerlendirme sorularının ve çalışma yapraklarındaki alıştırmaların yeterli sayıda ve öğrencilerin üniversite sınavına hazırlanmalarını sağlayacak nitelikte olmadığı söylenebilir. Ayrıca öğretmenlerin ve öğrencilerin görüşlerine dayanarak ders kitabının her zaman değil, ara sıra kullanıldığı ve çalışmak için farklı kaynakların tercih edildiği ifade edilebilir.Bunun yanında, öğretmenlerin etkinlikler üzerine kurulan yeni ders kitabının sınıfta nasıl kullanabileceğiyle ilgili bir seminer ya da en azından tanıtım CD'sine ihtiyaç duydukları söylenebilir. Son ve en önemli olarak öğretmenlerin okutacakları ders kitaplarının seçimi konusunda söz sahibi olmak istedikleri ifade edilebilir.
Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı öğretim uygulamalarına ilişkin görüş ve tutumları
Bilgi çağı olarak adlandırılan içinde bulunduğumuz çağda geleneksel eğitim anlayışı yeni dönemin ihtiyaç duyduğu bireyleri yetiştirmede çok yetersiz kalmaktadır. Bu anlamda yapılandırmacı yaklaşım yeni dönemin ihtiyaçlarını karşılamada yeni bir araç olarak görülmekte, yeniçağın gerektirdiği mücadeleci, girişimci, sabırlı olma gibi kişisel özelliklere sahip daha yapıcı, daha seçici, daha etkin bireyler yetiştirmede başarılı olacağı düşünülmektedir. Ancak eğitimde yeni bir anlayış, bu anlayışı sınıfta uygulamaya koyacak olan öğretmenlere bağlıdır. Bir öğretmen benimsediği sürece yeni bir yaklaşım uygulamaya tam anlamıyla girer ve uygulanır. Bu sebeple öğretmenlerin eğitim programına konulan bu yeni yaklaşımı benimsemeleri, olumlu görüş ve tutum içinde olmaları çok önemlidir. Bu araştırmada da yapılandırmacı yaklaşımın öğretimde uygulamalarına ilişkin görüşleri ve tutumları ölçülmeye çalışılmıştır. Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak hazırlanan yeni eğitim programının uygulayıcısı olan sınıf öğretmenlerinin görüş ve tutumlarının uygulamanın başarılı olmasında önemli olduğu düşünülmektedir.
İlköğretim okulları 4. sınıf İngilizce dersi öğretim programının değerlendirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırma, İlköğretim 4. Sınıf İngilizce Öğretim Programına ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, Aydın İli tüm resmi ilköğretim okullarının dördüncü sınıf İngilizce öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini de Aydın İli merkez ilçe resmi ilköğretim okullarının dördüncü sınıf İngilizce öğretmenleri oluşturmuştur.Araştırma betimsel niteliktedir. Öğretmen görüşlerini belirlemek amacı ile geliştirilen veri toplama aracı, tez danışmanı ve ilgili uzmanların görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ön deneme uygulamasından sonra ankete son şekli verilmiştir. Anket altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgilere yönelik 5 madde, ikinci bölümde programın kazanımlar boyutuna ilişkin 18 madde, üçüncü bölümde programın içerik boyutuna ilişkin 22 madde, dördüncü bölümde programın öğrenme-öğretme sürecine ilişkin 25 madde, beşinci bölümde programın ölçme- değerlendirme sürecine ilişkin 12 madde ve son bölümde öğretmenlere yöneltilen iki açık uçlu soru bulunmaktadır. Bu bölümlerde yer alan 77 madde beşli likert tipi ölçeğe uygun olarak hazırlanmıştır.Anket yolu ile elde edilen verilerin, amaçlara uygun olarak, frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalamaları ( ) hesaplanmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular tablolara yerleştirilerek yorumlanmıştır.Araştırmada kazanımları, içerik, öğrenme öğretme süreçleri ve ölçme değerlendirme durumlarına ilişkin görüşlerin ?Katılıyorum? düzeyinde yoğunlaştığı görülmektedir.Araştırma sonucunda yeni programın uygulanmasında haftalık ders saatinin yetersiz olduğu, bu yaş seviyesindeki öğrencilerin dili öğrenmeye istekli olmalarına karşın günlük hayatta dili etkin kullanamadıkları, öğretmenlerin okuma, yazma, dinleme ve konuşma ile ilgili kazanımların gerçekleşmesinde zaman zaman sorunlar yaşadıkları, programda bulunan etkinliklerin sınıf mevcutlarının kalabalık olması sebebiyle uygulanamadığı, materyal bulmada zaman zaman sıkıntı çekildiği, yeniiiprogramla ilgili öğretmenlere hizmetiçi eğitim seminerleri verilmesinin faydalı olacağı ortaya çıkmıştır.ANAHTAR SÖZCÜKLERİngilizce Programı, Öğretmen, Program Değerlendirme.
İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın temel amacı 2005 ilköğretim 3. sınıf Hayat Bilgisi Öğretim Programını, programı uygulayan Aydın merkez ilçe ilköğretim okulları öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirmektir.Aydın merkez ilçe okulları 3. sınıf öğretmenlerine araştırmacı tarafından geliştirilen anket uygulanmıştır. 2005 İlköğretim Hayat Bilgisi Dersi Öğretim programının genel durumu, beceri ve kazanım, tema, etkinlik, ölçme-değerlendirme öğeleri belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın çalışma örneklemini, Aydın ili merkez ilçesinde yer alan tüm ilköğretim okullarından 2007- 2008 eğitim-öğretim yılında 3. sınıfları okutan ve değerlendiren 139 öğretmen oluşturmuştur. Geri dönüşümü sağlanarak değerlendirilen 139 anketten elde edilen veriler, bilgisayarda SPSS istatistik programı yardımıyla frekans, yüzde, ortalama kullanılarak çözümlenmiştir. Ölçeğin güvenirlik katsayısı Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısı kullanılarak hesaplanmış ve 0.87 bulunmuştur.Araştırma sonunda, Hayat Bilgisi programında yer alan kazanımların birçoğunun gerçekleştirilebilir nitelikte olduğu, tematik yaklaşımın benimsenmesinin olumlu bulunduğu ve temalarla ilgili genel görüşlerin olumlu yönde olduğu görülmüştür. Hayat Bilgisi öğretim programının öğrenme-öğretme sürecinde sanat ve estetik eğitime yeterince yer verilmediği, programda kullanılması önerilen araç gereçlerin kolay elde edilebilir nitelikte olmadığı, öğretmenlerin yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına ilişkin bilgilerinin yeterli olmadığı gibi olumsuz sonuçların yanında, derslerde öğrencilerin daha aktif olduğu, yeni yaklaşımın gerektirdiği strateji, yöntem ve tekniklere yer verildiği, velilerle daha fazla iletişim kurulduğu gibi olumlu sonuçlara da ulaşılmıştır. Son boyutta öğretmenlerin, genel olarak programda önerilen ölçme araçlarını kullandıkları ancak bu konuda eğitim ihtiyacı içinde oldukları bulunmuştur.ANAHTAR SÖZCÜKLERHayat Bilgisi, Sınıf Öğretmeni, Yapılandırmacılık, Program Değerlendirme
Meslek yüksek okullarında görev yapan öğretim elemanlarının öğretmenlik mesleğine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Araştırmanın amacı, Adnan Menderes Üniversitesi meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarını belirlemek, öğretim elemanlarının tutumlarını farklı değişkenler açısından incelemek ve bu doğrultuda öneriler geliştirmektir. Araştırmanın evrenini, 2008 ? 2009 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Adnan Menderes Üniversitesi meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanı oluşturmaktadır. Evrenin tümüne ulaşılması amaçlandığı için herhangi bir örneklem belirlenmemiştir Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon, kruskall wallis ve tukey HSD gibi tekniklerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.1.Öğretim elemanlarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının aritmetik ortalaması 3.75 aritmetik ortalama ile ?katılıyorum? düzeyindedir. Öğretim elemanlarının tutumlarının bu düzeyde olması öğretmenlik mesleğine karşı olumlu bir tutuma sahip olduklarının bir göstergesidir.2.Meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının öğretmenlik mesleğine karşı tutumları cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterirken, diğer değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.3. İnsancıl düşünsel yaklaşımı boyutunda cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenine göre öğretim elemanlarının tutumları arasında anlamlı bir fark çıkmıştır4. Mesleki kıdem değişkenine göre öğretim elemanlarının öğrenci ve öğrenmeye karşı tutumları arasında anlamlı bir farklılık vardır. Bu farklılık 6-10 yıl kıdeme sahip öğretim elemanlarının lehinedir.5.Öğretim elemanlarını akademik unvan değişkenine göre mesleğe karşı tutum boyutunda anlamlı bir farklılığın olduğunu görüyoruz. Bu farklılık öğretim üyeleri ile öğretim görevlileri arasında öğretim üyelerinin lehinedir.6.Öğretim elemanlarını mezun olunan derece değişkenine göre öğrenci ve öğrenmeye karşı tutumlarında anlamlı bir farklılığın olduğunu görüyoruz. Bu farklılık yüksek lisans mezunları ile ön lisans ve doktora mezunları arasında yüksek lisans mezunlarının lehinedir.
Farklı sosyokültürel seviyelerdeki 6 yaş grubu çocukların kelime dağarcıklarının, anne baba tutumları açısından incelenmesi (Aydın ili örneği)
Bu araştırmada Aydın ilinde yaşayan farklı sosyokültürel seviyelerdeki altı yaş grubu çocukların kelime dağarcıklarının, anne baba tutumları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; giriş, ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Araştırma örneklem kümesine Aydın'da ilköğretim okullarının anasınıflarına devam eden 126 öğrenci ve bu öğrencilerin anneleri katılmıştır. Anne baba tutumlarını belirlemek için PARI Aile Hayatı ve Tutum Ölçeği, çocukların kelime dağarcıklarını belirlemek için de Limbosh ve Wolf'ün lügatçe dil testi uygulanmıştır. Çocukların genel bilgilerine ulaşabilmek için ise kişisel bilgi formları kullanılmıştır. Tarama türünde yürütülen araştırmada, öncelikle sosyokültürel seviye ile kelime dağarcığı arasındaki ilişki ele alınmıştır. İstatistikî yöntemler kullanılarak yapılan analizlerde sosyokültürel seviyenin kelime dağarcığı üzerinde pozitif yönlü etkiye sahip olduğu saptanmıştır. İkinci olarak ise anne baba tutumu ile kelime dağarcığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu incelemede aşırı koruyuculuk, baskı-disiplin ve karı koca geçimsizliği faktörlerinin kelime dağarcığını negatif yönlü etkilediği görülmüştür. Son olarak sosyokültürel düzeyin, anne baba tutumları üzerinde etkisinin varlığı araştırılmış ve genel olarak olumsuz algı yaratan tutumların etkisinin sosyokültürel seviye düştükçe arttığı belirlenmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLERSosyokültürel seviye, ana baba tutumu, kelime dağarcığı
Öğretim elemanları ve öğrencilerin probleme dayalı öğrenmeye ilişkin görüşleri: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği
Bu çalışmanın temel amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk, İlahiyat, Mühendislik ve Fen Edebiyat Fakülteleri'nde uygulanmakta olan probleme dayalı öğrenme (PDÖ) yaklaşımına ilişkin öğrenci ve öğretim elemanlarının görüşlerini ortaya koymaktır.Araştırma, 2008 ve 2010 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik ve Fen Edebiyat Fakülteleri'nde 2., 3. ve 4. sınıfta,, Hukuk ve İlahiyat Fakülteleri'nde 3. ve 4. sınıfta PDÖ ile öğrenim gören lisans öğrencileri ile bu bölüm ve fakültelerdeki öğretim elemanlarından elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir.Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Öğrenci ve öğretim elemanlarının PDÖ ile ilgili görüşlerini almak için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış öğretim elemanı ve öğrenci görüşme formları ile yine araştırmacı tarafından geliştirilen öğretim elemanı ve öğrenci görüş anketleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel ve nicel verileri bulgular bölümünde analiz edilerek sunulmuştur.Araştırma bulguları, PDÖ ile öğretim uygulaması başlamadan önce öğrencilerin ve öğretim elemanlarının PDÖ'ye ilişkin bilgilendirildiklerini, ancak özellikle öğrenci bilgilendirmelerinin yeterli olmadığını göstermiştir. Öğrencilerin ve öğretim elemanlarının çoğunluğu PDÖ'nün öğrencilere araştırma yapma, konuları ilişkilendirme, problem çözme, ekiple çalışma, ve bilgi kaynaklarını kullanma gibi becerileri tamamen kazandırdığını, grup içinde fikirlerini söyleme, topluluk önünde sunum yapma, tartışma sırasında fikirlerini savunma ve karşısındakinin görüşlerini dinleme becerilerini de yeterli düzeyde edindirdiğini düşünmektedir. Bulgular incelendiğinde görülmüştür ki, hem öğrenci hem de öğretim elemanlarının çoğunluğuna göre öğrenciler meslek hayatında karşılaşılan bir problemi çözme becerisi ile bilimsel çalışmalar yapmaları için gereken bilgileri orta düzeyde edinmektedirler.Öğrenci ve öğretim elemanlarının çoğunluğu tarafından modüllerin kısmen ilgi çekici olduğu, güncel ve geçerli bilgilere kısmen sahip olduğu düşünülmektedir. Öğrencilerin ve öğretim elemanlarının çoğunluğu, PDÖ oturumlarını, öğrenme hedeflerine ulaşmada kısmen de olsa yeterli bulduklarını belirtmiştir. Ulaşılan bulgular sonucunda öğrencilerin ve öğretim elemanlarının bir kısmının PDÖ'nün temel ilkelerini anlayamadığı, uygulamalar sırasında oturum yönetiminde bazı sorunlar meydana geldiği ve değerlendirme sırasında alternatif değerlendirme yaklaşımlarına yeterince başvurulmamasını da içeren eksiklikler olduğu görülmüştür.Araştırmanın sonunda ulaşılan bulgular ışığında programla ve gelecekte yapılabilecek araştırmalarla ilgili önerilerde bulunulmuştur.ANAHTAR SÖZCÜKLERProbleme Dayalı Öğrenme, Yapılandırmacılık, Görüş, DEÜ
Ortaöğretim dokuzuncu sınıf İngilizce öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın temel amacı 2010-2011 eğitim-öğretim yılında ortaöğretim dokuzuncu sınıf İngilizce öğretim programını öğretmen görüşlerine göre değerlendirmektir. Araştırma, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Bu çalışma, nitel ve nicel veri toplama tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma bir desene sahiptir. Araştırmada nicel araştırma tekniklerinden anket, nitel araştırma tekniklerinden ise görüşme kullanılmıştır.Nicel örneklem için Aydın ili merkezinde 53 okul belirlenmiştir. Nitel veriler için, ölçüt örnekleme yolu ile 2010- 2011 yılında 9. sınıflarda görev yapan toplam 5 liseden 12 İngilizce öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizi için frekans, yüzde dağılımı ve verilerin okul türlerine göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını hesaplamak üzere ki-kare testi yapılmıştır. Nitel veriler için görüşmeler, öğretmenlerin izin vermemesi nedeniyle kağıt ve kalem ile kaydedilmiş, bilgisayar ortamına aktarılmış ve içerik analizi yapılmıştır.Sonuçlara genel olarak bakıldığında, İngilizce öğretmenlerinin görüşlerine göre, İngilizce programının önerdiği öğretim yöntemi olan iletişimsel yaklaşımın sınıfta uygulanamadığı anlaşılmaktadır. Programda yer alan yaklaşımın (İletişimsel Yaklaşım) sınıf içinde nasıl kullanılabileceği konusunda öğretmenler için rehber hazırlanmalıdır. Dört becerinin hem öğretim hem de değerlendirme aşamasında istenilen düzeyde kazandırılamadığı elde edilen bulgular sonucunda ortaya konmuştur. Becerilere yönelik değerlendirme kaynakları hazırlanmalıdır. Programın önerdiği ders saatlerinin programı yetiştirememelerine neden olduğu açıklanmıştır. Bu sorun, ders saatleri arttırılarak çözümlenebilir. İçeriğe ilişkin elde edilen bulgular, konuların yoğun ve ağır olduğunu, öğrencinin ilgisini çekecek düzeyde olmadığını ortaya çıkarmıştır. Programın içeriği diğer boyutlarıyla birlikte gözden geçirilmelidir. Programın eğitim durumlarına ilişkin sonuçlar, programdaki yöntem ve tekniklerin sınıf içinde çoğu zaman uygulanamadığını göstermektedir. Programda önerilen diğer yöntem ve tekniklerin uygulanabilmesi için öğretmenler teşvik edilmelidir. Teknolojik araçların kullanılması desteklenmeli ve ders kitabı gözden geçirilerek eksiklikleri tamamlanmalıdır. Değerlendirme boyutu ile ilgili olarak, becerilere yönelik değerlendirmenin yapılamadığı, derslerde önem verilen dilbilgisine ilişkin değerlendirmenin uygulandığı söylenebilir. Değerlendirme konusundaki bilgi eksikliğinin giderilmesi için öğretmenlere yönelik hizmet-içi eğitim programları düzenlenmelidir.
Sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bir model önerisi
Bu araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin günümüzdeki hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının hangi alan ve konularda ne düzeyde yoğunlaştığı ve bu ihtiyaçların öğretmenlerin kişisel özelliklerine göre ne tür farklılıklar gösterdiğinin belirlenmesi ve elde edilen verilerden yararlanarak, sınıf öğretmenlerine yönelik hizmet içi eğitim model önerisi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının genel kültür, alan bilgisi ve meslek bilgisi boyutunda nasıl bir dağılım gösterdiğine; sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğine bakılarak bir hizmet içi eğitim modeli oluşturulmaya çalışılmıştır.Tarama modeli ve nicel yöntemlerin kullanıldığı araştırmanın örneklemi, İzmir, Aydın, Afyon ve Uşak il merkezlerinde çalışan ve tabakalı örnekleme yoluyla seçilen 500 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testlerinden yararlanılmıştır.Araştırma kapsamında elde edilen verilerin sonuçları; sınıf öğretmenlerinin ?genel kültür bilgisi? konularına ilişkin belirttikleri hizmet içi eğitim ihtiyaçları ortalaması ?ara sıra? düzeyinde; alan bilgisi dâhilinde yer alan yaratıcı drama, erken çocukluk eğitimi, beden eğitimi ve oyun öğretimi, fen ve teknoloji laboratuar uygulamaları, çocuk edebiyatı, ilkyardım ve müzik bilgisi konuları için ?ara sıra? düzeyinde HİE ihtiyaçları varken, temel matematik, genel kimya, genel fizik, genel biyoloji, genel coğrafya, türk tarihi ve kültürü, dil bilgisi, hayat bilgisi, sosyal bilgisi, güzel yazı teknikleri ve çevre eğitimi konuları için ?nadiren? düzeyinde hizmet içi eğitim ihtiyaçları oldukları çıkmıştır. Sınıf öğretmenlerinin meslek bilgisi alanında yer alan; gelişim ve öğrenme psikolojisi, rehberlik, sınıf yönetimi, öğretim ilke ve yöntemleri, özel eğitim ve iletişim konularına ?ara sıra? düzeyinde hizmet içi eğitim ihtiyaçları oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme ile ilgili dört maddeye (performans değerlendirme, portfolyo değerlendirme, proje değerlendirme, tutum ve beceri ölçeklerinden faydalanma) ?ara sıra? düzeyinde hizmet içi eğitim oldukları sonucuna ulaşılırken, ölçme ve değerlendirme konusu içerisinde yer alan diğer beş maddeye (yazılı sınavları uygulama, başarı testlerini uygulama, çoktan seçmeli testler oluşturma, kavram haritalarının oluşturulma aşamaları ve dereceli puanlama anahtarı oluşturma) ?asla? düzeyinde hizmet içi eğitim ihtiyaçları oldukları görülmüştür. Teknoloji ve materyal tasarım konusu dâhilinde yer alan iki maddeye (bilgisayar kullanımı, öğretim teknolojisinin öğretim ortamında uygulama aşamaları ve öğretim materyallerinin seçimi) sınıf öğretmenleri ?asla? düzeyinde cevap verirken diğer maddelere ?ara sıra? düzeyinde hizmet içi eğitim ihtiyaçları oldukları cevabını vermişlerdir.Sınıf öğretmenleri, hizmet içi eğitim programlarının Milli Eğitim Bakanlığı ve eğitim fakültelerinin işbirliği içinde organize edilmesini, hizmet içi eğitim kurslarının üniversitelerdeki alan uzmanlarınca verilmesini, kurs programlarında yer alacak derslerin öncelikli olarak seminer dönemlerinde modüler eğitim ile verilmesini ve kurs programlarının sonunda performans değerlendirmeye bakılarak maddi olarak ödüllendirilmek istemektedirler.Bu sonuçlar doğrultusunda, sınıf öğretmenlerinin alan bilgisi, meslek bilgisi ve genel kültür alanında hizmet içi eğitim ihtiyaçları oldukları ve bu ihtiyaçları doğrultusunda planlı bir hizmet içi eğitim istedikleri görülmektedir.
İlköğretimde görev yapan öğretmenlerin öğretme stillerinin sınıf yönetimi yaklaşımları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişki
Öğretimin, öğrenme-öğretme sürecinin etkililiğinin tartışıldığı ve daha iyi nelerin yapılabileceği sorusunun birçok araştırmacı, yönetici ve uygulayıcı tarafından sorulduğu günümüzde gelinen noktada, bireysel farklılıkların önemi dikkat çekmektedir. Öğrencilerin bireysel farklılıklarının dikkate alındığı, öğrencinin eğitim sisteminin merkezinde tutulduğu bir sınıf atmosferinin oluşturulması gerektiği ön plana alınmıştır. Ortaya çıkarılan bu tespitlerin yanında öğretimi gerçekleştirecek olan ya da bir başka deyişle öğretime yön verecek olan öğretmenin bu süreçteki rolü göz ardı edilmemelidir. Öğretmenin de kendine özgü bir öğretim becerisinin olduğu, bu bağlamda onun da bireysel farklılıklarının öğretim boyutunda incelenmesi gerekmektedir.Bu çalışmada öğretmenlerde tespit edilen baskın öğretme stillerinin, sahip olunması gereken mesleki özelliklerden sınıf yönetimi yaklaşımıyla ve bunun yanında mesleğine yönelik tutumları arasında ne tür bir ilişkinin olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Burada öğretme stilleri, sınıf yönetimi yaklaşımları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, cinsiyet, kıdem ve branş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma nicel bir çalışma olarak tasarlanmış ve araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Bu modele uygun olarak, ilişkisel tarama modeli ile de desenlenmiştir. Çalışmada beş temel branş olan sınıf öğretmenliği, Türkçe öğretmenliği, matematik öğretmenliği, sosyal bilgiler öğretmenliği ve fen ve teknoloji öğretmenliği branşları tercih edilmiştir.Araştırmanın örneklemi oluşturulurken öncelikle
İlkokul birinci sınıf uyum ve hazırlık programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
İlkokula başlama yaşının 5 yıla düşürülmesiyle birlikte, küçük yaşta okula başlayan çocukların okula uyumunu kolaylaştırmak amacıyla İlkokul 1. Sınıf Programı'na Uyum ve Hazırlık Çalışmaları dahil edilmiştir. İlkokul Birinci Sınıf Programı'nda yer alan tüm derslere ait etkinlikleri içeren bu sürecin okulların başlamasını takip eden 3 ay boyunca devam etmesi öngörülmüştür. Bu çalışmaların değerlendirilmesi etkinliklerin amaçlarına ne derece uygun olduğunun, çocukları ne derece okula hazırladığının belirlenmesine yardımcı olacaktır. Programların uygulayıcıları olan öğretmenlerin uygulama sürecinde neler yaşadıklarının bilinmesi programların etkililiğinin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biridir. Böylece yaşanan sorunlar ortaya çıkarılarak, bunların önlenmesi için bir takım önlemler alınabilir. Programın aksaklıklarını ve olumlu taraflarını bilmek yapılacak olan yeni düzenlemeler için yol gösterici olacaktır. Bu çalışmanın amacı; İlkokul Birinci Sınıf Uyum ve Hazırlık Programı'nın öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Bu amaçla karma yöntemden yararlanılmış, nicel ve nitel veri toplama teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, Aydın ili ve ilçe merkezlerinde yer alan ilkokullarda görev yapan toplam 307 öğretmene anket uygulanmıştır. Nitel boyutunda ise Aydın ili merkez ilçesinde yer alan ilkokullarda görev yapan 15 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerden elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin uyum ve hazırlık programının kazanım, içerik, öğrenme öğretme süreci ve değerlendirme boyutlarına ilişkin olumlu görüşte oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, programın boyutlarına ilişkin maddelere yönelik görüşlerinin büyük bir çoğunluğunun öğretmenlerin cinsiyetlerine ve okuttukları sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmüştür. Nitel verilerden elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin büyük bir kısmının programı uygulamaya başlamadan önce yeterli bilgiye sahip olmadıkları, programın amaçlarını çocukları okula alıştırma ve hazırlama şeklinde ifade ettikleri, süreyi uzun buldukları, fiziki koşulları ve materyalleri yetersiz buldukları, programın uygulanabilirliğini düşük buldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin yaş, süre, fiziki koşullar ve ailelerden kaynaklı sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin yaşadıkları sorunların giderilmesine yönelik olarak önerileri; fiziki koşulların düzenlenmesi, sınıfların yaş gruplarına göre ayrılması, programın süresinin azaltılması, öğretmenlerin görüşlerinin alınması yönündedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER İlkokul Birinci Sınıf, uyum ve hazırlık, öğretmen görüşleri, program değerlendirme
Okul öncesi eğitim programında akıl yürütme becerilerinin yeri ve okul öncesi eğitim sınıflarında akıl yürütme becerilerinin desteklenmesinde örtük programın işlevi
Araştırma; Vygotsky'nin kuramında geniş yer alan ve bilişsel bir süreç olan akıl yürütmenin örtük program bağlamında incelenmesine yönelik nitel durum çalışmasıdır. Tipik örneklem stratejisiyle seçilen 4 ve 5 yaş okul öncesi eğitim sınıflarında yapılandırılmamış gözlemler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda resmi programın örtük programa kaynaklık eden etmenlerden biri olarak kabul edilmesi sebebiyle, Milli Eğitim Bakanlığı 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı'nda akıl yürütme becerilerine ait yere, programın okul öncesi eğitim kurumlarındaki örtük programlar üzerine etkisine dair alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Dört yaş grubunda çocukların yaşantı ve deneyimleri sonucunda elde ettikleri bilgi, fikir ve becerileri birbirleriyle paylaşma eğiliminde oldukları, birbirlerinin fikirlerinden etkilendikleri ve bu etki doğrultusunda hareket edebildikleri görülmüştür. Öğretmenin çocuklarla bireysel olarak ilgilenmeye çalıştığı, onlara seviyelerine uygun sorumluluklar verebildiği, zaman zaman cezaya başvurabildiği görülmüştür. Kendisiyle yapılan görüşmede öğretmen sınıfında böyle bir çalışma yapılana kadar örtük programla ilgili merakının olmadığını belirtmiştir. Bunun yanı sıra çocukların birbirlerinden etkilendiklerinin ve öğrendiklerinin farkında olduğu yönünde görüş belirtmiştir. Beş yaş grubunda çocukların aralarındaki iletişim genel olarak olumludur. Çocuklar birbirleriyle fikirlerini paylaşabilmekte ve birbirlerinin neler yaptıklarını izlemektedirler. Öğretmenin çocukların aralarındaki ilişkilere, çocukların kendi aralarında bazı sorunlara çözüm bulmalarına müdahalede bulunduğu görülmüştür. kendisiyle yapılan görüşmede öğretmen örtük programın çocuklar arasındaki ilişkileri ve çocuklar ve öğretmen arasındaki ilişkileri kapsadığı görüşünü belirtmiştir. Alan uzmanları okul öncesi eğitim programında direkt olarak akıl yürütme becerilerine ait kazanım ve göstergeler bulunmadığını, akıl yürütmenin temelini oluşturacak kazanım ve göstergelerin yer aldığını belirtmişlerdir. Uygulamada yaşanan sorunlar nedeniyle bu kazanım ve göstergelerin kağıt üzerinde kaldığını vurgulamışlardır. Ayrıca Okul Öncesi Eğitim Programı'nın okullarda ve sınıflarda oluşan örtük program üzerinde etkili olduğunu belirtmekte, örtük program hakkında öğretmen adaylarının bilinçlendirilmelerini gerekli görmekte, konuyla ilgili farkındalık sağlanarak uygulamalara ağırlık verilmesi gerektiğini düşünmektedirler.
Eğitim fakültesi öğrencilerinin ve öğretim elemanlarının öğretmenlik meslek etiği değerlerine ilişkin görüşleri: Mesleki etik değerlerin kazanımı sürecinde örtük program
Bu araştırma, eğitim fakültesi öğrencilerinin ve öğretim elemanlarının öğretmenlik meslek etiği değerlerine ilişkin görüşlerini ortaya koyma ve mesleki etik değerlerin kazanımı sürecinde örtük programın rolünün derinlemesine incelenmesi amacına yönelik nitel bir çalışmadır. Araştırmanın amacına yönelik olarak nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim öğretim yılında İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi'nde farklı bölümlerde öğrenim görmekte olan eğitim fakültesi öğrencileri ile bu fakültede görevli öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Belirlenen ölçütlere uygun olarak araştırmaya 8 öğretim elemanı ve 54 son sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, odak grup görüşmeleri, gözlemler ve araştırmacı günlüğü yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada görüşme ve gözlemler yoluyla elde edilen nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi yoluyla çözümlenmiş ve ilgili yorumlar yapılmıştır. Araştırmacı günlüğüne ait veriler ise araştırma sürecinin izlenmesi ve gözlem verilerinin analizinde destekleyici veri olması amacıyla kullanıldığı için ayrı olarak analize alınmamıştır. Araştırma sonucunda eğitim fakültesi öğrencileri, öğretmenlik meslek etiği değerlerini sırasıyla saygı, eşitlik, adalet, tarafsızlık, sevgi, sürekli gelişme, sorumluluk ve güven olarak belirtmişlerdir. Öğretim elemanları ise öğretmenlik meslek etiği değerlerini sırasıyla adalet, eşitlik, saygı, sorumluluk, mesleki bakımdan yeterli olma, empati, tarafsızlık, güven, sürekli gelişme, sevgi ve yolsuzluk yapmama olarak belirtmişlerdir. Araştırma kapsamında, yapılan görüşme ve gözlemlerden hareketle, eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik meslek etiği değerlerini kazanmalarında örtük programın etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, örtük program bağlamında öğretim elemanlarının ağırlıklı olarak model olarak, açıklamalar yaparak ve örnek olaylar sunarak belirlenen bu değerleri kazandırmaya çalıştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, örtük program kapsamında mesleki bakımdan yeterli olma olarak belirlenen mesleki etik değerinin kazandırılmasına ilişkin öğretim elemanlarının ağırlıklı olarak kaynak önerdikleri, teorik bilgi sundukları, açıklamalar yaptıkları, yol gösterdikleri ve mesleğe yönelik etkinliklere yönlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.