Theses supervised by Prof. Dr. Ertuğ Düzgüneş
12 theses · Karadeniz Technical University
Güneydoğu Karadeniz'de ihtiyoplankton dağılımı ve mevsimsel değişimi
Bu çalışma Güneydoğu Karadeniz bölgesinde 2008-2009 yılları arasında Hopa, Sürmene ve Giresun bölgelerinde dağılım gösteren balıkların pelajik yumurta ve larvalarının türü, dağılımı ve bollukları ile bunları etkileyen çevresel parametreler tespit edilmiştir. Birinci yıl, Sürmene koyunda 5 ve 2,5 mil açıkta, kıyı ve liman içi olarak belirlenen 4 istasyonda aylık olarak horizontal ve kademeli vertikal örneklemeler yapılmıştır. Ayrıca çevresel parametrelerden sıcaklık, tuzluluk ve oksijen seviyeleri ölçülmüştür. İkinci yıl, bölgesel farklılıkların belirlenmesi amacıyla Hopa, Sürmene ve Giresun bölgelerinde istasyonların konumu aynı tutularak mevsimsel örnekleme yapılmıştır. 2008 yılı içerisinde 7 takımdan 30 türün yumurta ve (veya) larvası tanımlanmıştır. Bu türlere ait toplam 14812 adet yumurta ve 2827 adet larva incelenmiştir. 2009 yılında 3 bölgede (Hopa-Sürmene-Giresun) 8 takımdan 42 türe ait 51747 adet yumurta ve 23685 adet larva tanımlanmıştır. 2009 yılı için 15 farklı tür tanımlanmıştır. İki yıllık çalışma sonucunda, türlerin genelde yaz aylarında üreme döngüsüne girdiği görülmektedir. Tür sayısı ile çevresel parametrelerden elde edilen değerler arasında, tür sayısı ile sıcaklık arasında güçlü (r = 0,86) doğrusal bir ilişki olduğu, oksijen içeriğiyle olan ilişkinin de yüksek (r = -0,71) ancak ters yönde olduğu, tuzlulukla arasında gözlenen ilişkinin diğer iki etkene göre düşük (r = -0,33) ve ters olduğu belirlenmiştir.
Karadeniz'de balıkçılık yönetimi uygulamalarının balıkçılığımıza olan etkilerinin değerlendirilmesi
Bu çalışma, balıkçılık yönetimi uygulamalarının sektörel, sosyal ve ekonomik açıdan Karadeniz balıkçılığına etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Balıkçı filosunun sayı ve nitelik açısından büyüklüğü ortaya konmuş, tekne boyu ve motor gücü değişiminin etkileri belirlenmiştir. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınmayan yakıt kullanımı, teknelerin %20 boy uzatma hakkı gibi uygulamaların etkileri araştırılmıştır. Balıkçıların görüşlerini almak için anket çalışması yapılmıştır. Karadeniz?de avcılık yapan teknelerin ruhsat defterleri incelenerek tekne niteliklerindeki değişim ortaya konulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu veri seti kullanılarak tekne karakteristikleri ile avcılık faaliyetleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İşgücü veya giderler ile üretim arasındaki ilişkiler, tekne boyu veya motor gücünün üretimle olan ilişkilerinden daha yüksek bulunmuştur. Son yıllarda, teknelerin motor güçlerinde önemli artışlar meydana geldiği görülmüştür. Bu artışa, balıkçılar arasındaki rekabetin, ava ve pazara erken ulaşma çabasının etkili olduğu, ÖTV?siz yakıtın da bu artışı hızlandırdığı tespit edilmiştir. Filonun azaltılmasına ihtiyaç olduğu, av gücünün daha fazla büyümemesi için motor güçlerine sınırlama getirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Teknelerin gelir ve karlılıkları dikkate alındığında balıkçı teknelerine yapılan motor gücü değiştirme yatırımlarının bir çoğunun aslında gereksiz olduğu görülmektedir.
Karadeniz'de deniz salyangozu (Rapana venosa) populasyonunun incelenmesi
Karadeniz'de balıkların stok miktarlarında görülen azalma ile birlikte bölgedeki balıkçılar için deniz salyangozu stoğunun önemi gün geçtikçe artmıştır. Bu sebep ile gelecekte stokların daha verimli işletilebilmesi amacı ile başlatılan çalışmada Sinop, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon il sınırları içerisinde maksimum 30 metre derinliğe sahip sularda direç çekimi yapılarak Karadeniz'deki deniz salyangozlarının dağılımı ve büyümesi gibi bazı populasyon parametreleri ile stok miktarı tahmin edilmeye çalışılmıştır. İncelenen deniz salyangozları için Ortalama boy 62,04 mm, genişlik 46,46 mm, yükseklik 33,66 ve ağırlık ise 57,07 g'dır. Populasyon miktarı 10.623 ton olarak tahmin edilirken dişi:erkek oranı 1,00:3,15 bulunmuştur.
Doğu Karadeniz'deki Anadara cornea (Reev, 1844)'nın populasyon yapısı ve üreme periyodunun belirlenmesi üzerine araştırma
Araştırmada, Çamburau-Of kıyı şeridinde bulunan A. cornea'ma populasyon yapısı büyüme, kondisyon indeksi, yaşama ve ölüm oranları parametreleri, atinin biyokiyasal özellikleri ve üreme periyodunun belirlenmesi için histolojik çalışmalar yapılmıştır, örnekleme Mart 1998-Şubat 1999 tarihleri arasında direç ve dalarak yapılmıştır. Bunun yanında, sıcaklık, tuzluluk, ve klorofil-a gibi çevresel parametreler de izlenmiştir. Araştırmada A. cornea populasyonunun 5-85 mm arasında dağılım gösterdiği belirlenmiş olup, ortalama boy 39.28 ± 0.261 mm ve ağırlık 24.84 + 0.373 g tespit edilmiştir. Boy - ağırlık ilişkisi W = 0.0002xL3058 şeklinde bulunmuştur. Kondisyon indeksinin ilk olarak Mayıs aymda (Ki =11.261 ± 0.667, Kn = 10.405 ± 0.588) en yüksek, Ağustos aymda (Ki = 4.675 ± 0.240, Kn = 4.265 ± 0.219) en düşük değere sahip olduğu gözlenmiştir. Büyüme parametrelerinin belirlenebilmesi için Bhattacharya metoduyla 0 ve 6 yaş dahil olmak üzere toplam 7 yaş grubunun olduğu tespit edilmiştir. Bu yaşlara karşılık gelen ortalama boylara göre hesaplanan won Bertalanffy büyüme parametreleri L» = 85.01 mm, K = 0.295 ve to = -0.081 belirlenirken, toplam ölüm oram Z = 1.180 olarak tespit edilmiştir. Biyokimyasal analizlerden, kurumadde, kül, protein ve yağ oranlarında aylık değişimler, kondisyon indeksindeki değişimlerle uyumlu olduğu gözlenmiştir. A. cornea' da ortalama yağ % 8.8 ve ortalama protein % 57.8 olarak bulunmuştur. Histolojik örneklerle ve görsel olarak yapılan inceleme sonucu belirlenen dişi- erkek oranının 1 : 1 oranına yakın olduğu tespit edilmiştir. Alınan histolojik kesitlerden ilk yumurtalı birey Mayıs aymda belirlenirken, en küçük olgunlaşma boyunun 20 - 24 mm arasında olduğu gözlenmiştir. Gonadlarda meydana gelen değişmeler başlangıç, gelişme, olgunlaşma, boşaltma, tam boşaltma ve dinlenme olarak altı safhada incelenmiştir. Anahtar kelimeler: A. cornea, Populasyon, Büyüme Parametreleri, Kondisyon İndeksi, ölüm oranı, Biyokimyasal yapı, Üreme, Cinsiyet Oram VI
Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyılarındaki kalkan (Scophthalmus maeoticus, Pallas,1811) balığının biyo-ekolojik özellikleri ve populasyon parametreleri
1990-1996 yılları arasında gerçekleştirilen bu araştırmada Güneydoğu Karadeniz kıyılarındaki kalkan stokunun biyoekolojik özellikleri (dağılım, üreme, beslenme) ve populasyon dinamiği üzerinde çalışılmıştır. Kalkan populasyonu, Güneydoğu Karadeniz'de kış hariç bütün mevsimlerde kıyıdan itibaren 60 m'ye kadar tüm derinliklerde bulunmasına karşın, bu dağılım ilkbahar döneminde 0-30 m'lerde yoğunlaşmaktadır. Kış mevsiminde ise daha derin sulara yönelmektedirler. Henüz eşeysel olgunluğa ulaşmamış 0, 1, ve 2 yaş grubundaki genç bireyler yıl boyunca 50 m'den daha sığ sularda, özellikle de 0-30 m'lerde, ergin bireyler ise sublittoral bölgenin sınırlarına kadar tüm tabakalarda dağılım göstermektedir. Örneklenen populasyon içerisinde erkek-dişi oranı eşit olup, yaş dağılımı 0-9 arasında değişmektedir. 2. ve 3. yaş grupları populasyonun yaklaşık %50'sini oluşturmaktadır. Ortalama boy 36.6 (7.2-82.0) cm olarak hesaplanmıştır. Derinliğe bağlı olarak türün boy dağılımının 0-50 m'lerde bi-modal (20-25 cm ve 40-45 cm), 50-100 m'lerde ise uni-modal (40-45 cm) dağılım gösterdiği saptandı. Fulton kondisyon faktörü en düşük 0.88 ile mayıs ayında (yumurtlama periyodunda), 1.10 ile ekim ayında en yüksek bulundu. Boy-ağırlık ilişkisi ve von Bertalanfry büyüme katsayıları WG=0.0103L3'1390 (r=0.99), Loo=96.24 cm, k=0.119, to=- 1011 olarak tahmin edildi. Vücut genişliği-balık boyu arasındaki ilişki BH=1.295L+4.6823 (r=0.94), otolit boyu-balık boyu arasındaki ilişki ise L=-0.5232+65.591OL (r=0.92) olarak belirlendi. Geri hesaplama yöntemi ile yaş gruplarına göre elde edilen boy değerlerinin populasyonu yansıttığı görüldü. 1990-1996 yıllan arasında tesbit edilen anlık toplam ölüm oranlan (Z) en yüksek ve en düşük; 1.13 (1995) ve 0.61 (1996), toplam ölüm bileşenlerinden anlık doğal mortalite (M) ortalama 0.24, balıkçılık mortalitesi (F); Ricker (1975) ve Sparre ve Venema (1992)'mn yöntemlerine göre sırasıyla 0.49 ve 0.65 bulundu. Stoka tam katılım yaşı 2 olarak tesbit edildi. Yararlanma oranları (E)'nın 0.61-076 arasında değiştiği belirlendi. Bu da stokun aşırı sömürüldüğünün bir göstergesidir. Güneydoğu Karadeniz için 1990-1993 yılları arasında, sonbahar mevsiminde trolle elde edilebilir biyokütle miktarları sırasıyla 686, 250, 222 ve 1340 ton/yıl olarak hesaplandı. Tüm yıllar için 0-50 ve 50-100 m'lerdeki biyokütle 128.31 ve 44.1 kg/km2 olarak hesaplandı. Birim alana düşen biyokütle yoğunluğu ise, tüm yıllar için geçerli olmak üzere genel olarak, trol avcılığına kapalı VIIIbölgede (Rize ile Çaltı Burnu arasında kalan bölge) daha yüksek bulundu. Gulland (1975)'ın Potansiyel ürün (Py) modeline göre aynı yıllar için kalkan stokundan yaklaşık 6 kat daha fazla ürün avlandığı belirlendi. 1991-1995 yıllan arasında pazara sunulan balıkların %50 kümülatif boy değerleri (ortalama 38.1 cm) kalkan stokunun aşın avlandığını gösterdi. Ticari avın %64'i balığın yumurtlama dönemini oluşturan nisan-haziran döneminde avlandığı görüldü. Karaya çıkarılan avın %72'si uzatma ağlan ile avlandı. Bu ağlar için optimum ağ gözü açıklığı 345 mm, minimum avlanabilir balık boyu ise 40.0 cm olarak belirlendi. Mide içeriği analizleri kalkamn temel olarak balıklar, yumuşakçalar ve kabuklular, daha çok da mezgit {Merlangus merlangus euxinus) ile beslendiğini gösterdi. Besin gruplannın balığın boyu, mevsimsel ve derinliğe bağlı bollukları ile ilişkili olduğu görüldü. Predator boyu ile prey boyu arasında ilişki PW=0.276L+0.3252 (r=0.62) olarak bulundu. Yenilen gıdanın boyu ve ağırlığı, balığın boyu ile arttı. Beslenmenin yoğun olarak üreme döneminden sonraki periyotta (yaz) daha fazla (FI=1.540) olduğu gözlendi. Mevsimsel olarak kalkanın toplam mide doluluk katsayısı en düşük (FI=0.677) ilkbahar periyodu için tesbit edildi. GSİ ve yumurta büyüklüğü verilerine göre, yumurtlama nisan-haziran arasında gerçekleşmektedir. Yumurtlamanın yoğun olduğu mayıs ayında, ortalama su sıcaklığı yüzeyde 13.6 °C, termoklinin üst seviyesini oluşturan 40 m ve daha sığ derinliklerde ise 9.5 °C olarak tesbit edildi. İlk eşeysel olgunluk boyu erkek bireyler için 34.6 (31.8-37.3) cm, dişi bireyler için ise 38.8 (36.7-40.9) cm olarak saptandı. Olgunlaşmış yumurta büyüklüğü 1148.77+7.46 (1001.52-1451.56) u. olarak tesbit edildi. Üreme döneminde seri olarak çok safhalı yumurtlamanın bir göstergesi olarak, yumurtalığın morfolojik ve histolojik gözlemlerine göre değişik büyüklükteki yumurtalar (154.1-1451.6 u) bir arada görüldü. Bir defada bırakılan yumurta sayısı balık boyuna göre F=0.0008L7 8402 (r=0.8105) ve gonadsız balık ağırlığına göre F=1035.9(W-GW)-0.0006 (r=0.8168) şeklindedir. Göreceli fekondite ise 905.1+44.6 (480-1877) yumurta/g olarak tahmin edildi. Anahtar Kelimeler: Doğu Karadeniz, Kalkan (Scophthalmus maeoticus), vertikal ve mevsimsel dağılım, populasyon parametreleri, karaya çıkarılan av, üreme, beslenme.
Yeniçağa Gölü'ndeki sazan (Cyprinus carpio L., 1758) popülasyonu ve avcılığı
ÖZET Bolu' da bulunan Yeniçağa Gölü balıkçılık temininde ve dinlenme alanı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Mart- Kasım 2002 tarihleri arasında yapılan bu çalışmada bu göldeki sazan balıklarının (Cyprinus carpio L., 1758) yaş ve boy dağılımı, büyüme ve üreme özelliklerinin tespit edilmesi ve avcılık faaliyetlerinin analizi amaçlanmıştır. Göldeki sazan balığı populasyonundan örneklenen 281 adet balığın 148 tanesinin (%52.67) erkek, 133 tanesinin dişi (%47.33) olduğu, yaşlarının I-XTV, total boylarının 19-77 cm ve ağırlıklarının 188-7797.5 g arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. Boy- ağırlık ilişkisi W = 0.0299L28439 (r=0.9353), yaş-boy ilişkisi Lt=l 11.54 [l-e"00690 (t+2-1620>] ve yaş ağırlık ilişkisi Wt= 19874.96 [i-e-o^oft+z^o)^^ olarak hesaplanmıştır. Kondisyon faktörü (K) ortalama 1.62 ± 0.02 olarak bulunmuş olup en yüksek değer 1.88 ± 0.05 ile Ekim ayında, en düşük değer ise 1.39 ± 0.04 ile Temmuz ayında ölçülmüştür. İlk üremenin her iki cinsiyette de IV. yaştan itibaren başladığı, yumurtlamanın ise Mayıs-Temmuz ayları arasında olduğu tespit edilmiştir. Gölde ticari olarak yapılan balık avcılığında bir uzatma ağı olan fanyalı ağların kullanıldığı saptanmıştır. Örnekleme yapılan günlerde ağdan çıkan balıkların %62.86'sının sazan, %21.53'sının kadife balığı (Tinea tinca), %10.06'sının havuz balığı (Carassius carassius ) ve %5.55'inin tatlısu kefali {Leuciscus cephalus) olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeniçağa Gölü, Sazan, Cyprinus carpio, Büyüme, Üreme, Kondisyon Faktörü, Gonadosomatik İndeks, Balık Avcılığı
Çıldır Gölü'nde bulunan kuğu midyesi (Anodonta cygnea, Linnaeus, 1758)'nin biyo-ekolojik özellikleri
ÖZET Kuğu midyesi, Türkiye'nin doğusunda bulunan Çıldır Gölü'nde yaşayan endemik bir türdür. Bu araştırmada A.cygnea populasyonun özellikleri, büyüme oranları, kondisyon indeksi, etin biyokimyasal kompozisyonu ve larval gelişimleri üzerinde çalışılmıştır. Çıldır Gölü'nden Mayıs-Ekim 2001 tarihleri arasında dalgıçlar tarafından 1227 adet midye toplanmıştır. Çevresel fektörlerden sıcaklık, iletkenlik, pH, oksijen, klorofil-a değerleri incelenmiştir. Alınan örneklerin ortalama 104.2± 0.52 mm kabuk boyuna ve 94.8±1.42 g cardı ağırlığa sahip oldukları belirlenmiştir. Boy-ağırlık ilişkisi W = 0.0001* L2'88 (r = 0.96) olarak hesaplanmıştır. Kondisyon indeksi, temmuz ayı maksimum Kı= 16.28±1.56 ekim ayında minumum Kj= 13.92±0.55 değerdedir. Anodonta çygnea'nm boyu ile kuru et ağırlığı arasında; W=0.052*L - 2.37 r=0.99, W=0.000003*L299 (r=0.95) şeklinde bir ilişki bulunmuştur. Ortalama 99.3±0.23 mm boyunda (n=34) olan midyelerin larva sayısı 114999±95S adet larva bulunmuştur. Midye boyu ile larva sayısı arasında N - 43.696*L168 (r=0.42) şeklinde bir ilişki mevcuttur. Etin biyokimyasal kompozisyonun (kuru et, su, kül, protein ve yağ) aylık değişimleri incelenmiştir. A.cygnea'mn protein ve yağ oranı (kuru ette) sırasıyla % 41.66 ve % 6.39'dur. Üreme dönemi Mayıs 2001'den Haziran 2002'ye kadar kontrol edilmiştir. Kuğu midyesinin larvayı vücudunda taşıma süresi temmuz sonundan başlayıp gelecek yılm haziran ayına kadar sürmektedir. Anahtar Kelimeler: Kuğu midyesi, Çıldır Gölü, Anodonta cygnea, Glochidium, Populasyon Parametreleri VI
Bodrum yarımadasında kullanılan uzatma ağları ve seçiciliklerinin belirlenmesi
Bu araştırmada isparoz (Diplodus annularis), sardalya (Sardinella aurita), hannos {Serranus cabrilla), kupes {Boops boops), yabani mercan (Pagellus acarne), tekir (Mullus surmuletus), barbunya {Mullus barbatus), izmarit (Spicara smaris) ve kolyoz (Scomber japonicus) balıklan için Bodrum Yanmadası'nda kıyı balıkçılığında yaygın olarak kullanılan 40 mm göz açıklığına sahip galsama ağlarının seçiciliği hesaplanmıştır. 80 mm ağ gözü açıklığına sahip fanyalı ağların seçiciliği ise sadece sinarit (Dentex dentex) balığı için belirlenmiştir. Seçicilik parametreleri, operkulum ve maksimum çevre genişlikleri ölçümleri esas alman Sechin (1969) indirek hesaplama yöntemi ile tespit edilmiştir. 40 mm ağ gözü açıklığına sahip galsama ağlarının optimum yakalama boylan ve seçicilik faktörleri sırasıyla; isparoz için 12 cm ve 3, sardalya için 18 cm ve 4.5, hannos için 16 cm ve 4, kupes için 16.4 cm ve 4.1, yabani mercan için 13.6 cm ve 3.4, tekir için 16.5 cm ve 4.2, barbunya için 16.4 cm ve 4.1, izmarit için 15.2 cm ve 3.8, kolyoz için 19 cm ve 4.75 olarak hesaplanmıştır. 80 mm ağ göz açıklığına sahip fanyalı ağların optimum yakalama boyu ve seçicilik faktörü sinarit balığı için 28 cm ve 7 olarak tespit edilmiştir. Aynca bu araştırmada, çalışılan tüm türlerin boylan ile maksimum çevre genişlikleri (Gma* ) ve operkulum çevre genişlikleri (Gc ) arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Seçicilik, Galsama Ağı, Fanyalı Ağ, Bodrum Yarımadası, İsparoz (Diplodus annularis), Sardalya (Sardinella aurita), Hannos (Serranus cabrilla), Kupes (Boops boops), Yabani mercan (Pagellus acarne), Tekir (Mullus surmuletus), Barbunya (Mullus barbatus), İzmarit (Spicara smaris), Kolyoz (Scomber japonicus), Sinarit (Dentex dentex).
Doğu Karadeniz ekosisteminde fitoplankton dinamiğindeki mevsimsel değişimler
Doğu Karadeniz Ekosistemi, Trabzon sahil şeridinde belirlenen 12 istasyon ve bu istasyonlara ait 3 derinlikten, Ocak 1993-Ağustos 1994 tarihleri arasında yapılan örneklemede sıcaklık, çözünmüş oksijen, tuzluluk, iletkenlik değerleri ile besleyici elementler (N02-N, N03-N, P04-P, SiOj), demir, klorofil-a ve fitoplanktonik organizmaların dağılımı kalitatif ve kantitatif yönden incelenmiştir. Planktonik komünitede Bacillariophyceae ve Dinophyceae ye ait türlerin baskm olduğu tespit edilmiştir. Hücre sayılarının en yüksek olduğu dönemin mayıs ayma rastladığı gözlenmiştir. Bloomu gözlenen türlerin yüzeyde Nitzschia closterium, Rhizosolenia fragilissima, Rhizosolerıia calcar-avis ve Peridinitan trochoideum iken yüzey altı sularda CMorella sp. ve Emiliania huxleyi olduğu tespit edilmiştir. En yüksek klorofil-a değeri yüzey sularında 3.7 ug/I ölçülmüştür. Bununla beraber klorofil-a değerleri ortalama yüzey, 10 metre ve 25 metrede sırasıyla 0.60±0.48D, 0.57 ± 0.63, 0.20 ± 0.094 ug/1 olarak behrlenmiştir. Araştırma süresince yapılan ölçümlerde N02-N, N03-N, P04-P, Si02, demir değerlerinin sırasıyla 0.001-0.007 mg/1, 0.1-1.4 mg/1, 0.01-0.77 mg/1, 0.110-3.760 mg/I ve 0.001-0.070 mg/1 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Klorofil-a değerlerinin 10 metre derinlikte demir değerleri ile etkileşim içerisinde olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Karadeniz, Fitoplankton, Klorofil-a, Besleyici Elementler. V
Trabzon kıyı sularında yengeç türlerinden Liocarcinus vernalis (Risso, 1816) ve Pachygrapsus marmaratus (Fabricus, 1787)'un bazı biyoekolojik özelliklerinin belirlenmesi
ÖZET Ekim 1995 - Kasım 1996 aylan arasında yapılan bu çalışmada, Trabzon kıyı sularında bulunan Liocarcinus vernalis ve Pachygrapsus marmoratus' un bazı biyoekolojik özelliklerine çalışılmıştır. Araştırma sürecinde 672 adet L. vernalis, 475 adet P. marmoratus üzerinde çalışılmıştır. L. vernalis bireylerinin % 86' sı erkek %14' ü dişi, P. marmoratus ' un % 56' sı erkek, % 44' ü dişi şeklinde dağüım göstermiştir. Her iki türde de karapaks genişliği (CW) - karapaks boyu (CL), karapaks genişliği (CW) - ağırlık (W) ilişkileri belirlenmiştir. Bu ilişkiler sırasıyla L. vernalis için; CL = 1.54 + 0.78CW (r = 0.98), W = 0.00034CW292 (r = 0.97); P. marmoratus için CL = 0.5 + 0.9xCW (r = 0.98), W = 0.00083XCW2-83 (r = 0.97) şeklindedir. Yapılan çalışma sonucunda iki türün de üreme periyodunun Mayıs öncesinde, tahminen Nisanda başladığı ve Ağustos sonunda tamamlandığı belirlenmiştir. Ortalama yumurta çapı L. vernalis için 0.27 ± 0.018 mm, yumurta sayısı 26000 adet/fert, P. marmoratus ' ta ise 0.34 ± 0.022 mm ve 43700 adet/fert olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Yengeçler, Karadeniz, Pachygrapsus marmoratus, Liocarcinus vernalis, büyüme, morfoloji, üreme.
Doğu Karadeniz'deki deniz salyangozu Rapana thomasiana'nun gross, 1861,'nun yumurta kütlesi, kapsül içi ve kapsül dışı larval gelişimi
1996 üreme dönemi boyunca 27 çift ergin deniz salyangoz, Rapana thomasiana Gross, 1861, kullanılarak üreme mevsimi, cinsi olgunluk boyu, kapsül üretimi, yumurta verimi, larval gelişme özellikleri üzerinde çalışılmıştır. Üreme, deniz suyu sıcaklığı ortalama 25°C de, Haziran'ın son yansı (20°C) ile Ağustos'un ilk yansı (27°C) arasında gerçekleşmiştir. 40 mm civarında kabuk boyunda cinsi olgunluğa ulaştığı belirlenmiştir. Bir dişi tarafından üretilen toplam kapsül sayısı 197 ile 999 arasında değişme göstermiştir (575+40.1; n= 27). Her bir kapsül ortalama 554 ± 9.818 olmak üzere 105 ile 990 adet arasında değişen yumurta içermektedir. Üreme boyunca bir dişi tarafindan üretilen ortalama yumurta sayısı 3 1 8729 adet olarak hesaplanmıştır. Ortalama yumurta çapı embriyolojik gelişmeye bağlı olarak 182 um ile 275 um arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama kapsül boyu 15.44 mm'dir. Kapsül içi gelişiminde beş farklı evre gözlenmiştir. Farklı gelişim evrelerinde, embriyoların rengi sandan kahvemsi-siyaha kadar değişim göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Deniz salyangozu, Rapana thomasiana, üreme, larval gelişme, kapsül üretimi.
Mezgit galsoma ağlarının seçicicik parametrelerinin hesaplanması
ÖZET Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde mezgit balıklarının avcılığında kullanılan 20, 22 ve 24 mm göz açıklığındaki galsama ağlarının seçicilik parametrelerinin hesaplanması, kullanılan üç farklı renk ve iki farklı ağ ipliği kalınlığının seçiciliğe etkisi incelenmiştir. Ağların seçiciliğinde, dolaylı hesaplama yöntemi temeline dayanan Holt ve vücut çevresi ölçülerinden yararlanılarak hesaplanan Sechin modelleri kullanılmıştır. Holt metoduyla yapılan hesaplamalar sonucunda kullanılan tüm ağların ortak seçicilik faktörü 4.25, 20 ile 22 mm lik ağlar için optimum yakalama boylan 17.28 vei9.01 cm, 22 ile 24 mm lik ağlar için 18.49 ve 20. 17 cm, seçicilik faktörleri de sırasıyla 4.32 ve 4.20 olarak bulunmuştur. Sechin metoduyla ise optimum yakalama boylan 20, 22 ve 24 mm lik ağlar için sırasıyla 17.2, 19.0 ve 20.8 cm, seçicilik faktörleri de 8.60, 8.63 ve 8.66 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca üç farklı ağ ipliği rengi de kullanılarak, rengin seçiciliğe bir etkisinin olup olmadığı araştırılmış ve avcılığın derin sularda yapılması zorunluluğu nedeniyle, bu derinlikte rengin bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir. Kullanılan iki farklı ağ ipliği kalınlığı arasında (0) numara ağ ipliğinden yapılmış ağlar, (1) numara ağ ipliğine oranla daha çok balık yakalamış ve av veriminin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Fakat yapılan hesaplamalar sonunda (1) numara iplik kalınlığındaki ağların daha seçici olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Mezgit, Galsama ağlan, Seçicilik, Holt modeli, Sechin modeli