Theses supervised by Prof. Dr. Esmahan Ağaoğlu
16 theses · Anadolu University
İlkokulların örgüt sağlığı ile öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırmada, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgüt sağlığına yönelik görüşleri ile örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin görüşlerine göre ilkokulların örgüt sağlığı düzeyi ve öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri saptanmıştır. Ayrıca örgüt sağlığına ilişkin öğretmen görüşlerinin ve öğretmenlerin örgütsel güven düzeylerinin cinsiyet, görev unvanı, yaş, mesleki kıdem, okuldaki görev süresi ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2013-2014 eğitim öğretim yılı güz döneminde Eskişehir Tepebaşı ve Odunpazarı Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokullarda görev yapan 912 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "İlkokullar için Örgüt Sağlığı Anketi", "Örgütsel Güven Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde paket program kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon çözümleme tekniği kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda bağımsız değişken düzeyleri arasında gözlenen farklılıkların kaynağını belirlemek için Scheffe ve Dunnett C çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, ilkokul öğretmenlerinin okullarının örgüt sağlığını yüksek olarak değerlendirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin ilkokullarının toplam örgüt sağlığına ilişkin görüşlerinin cinsiyet, görev unvanı, yaş, mesleki kıdem, okuldaki görev süresi ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Örgüt sağlığının alt boyutları incelendiğinde ise, örgütsel bütünlük alt boyutunun yalnızca mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Örgüt sağlığının 4. alt boyutu olan akademik önem alt boyutu ile ise cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, okuldaki görev süresi ve eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin örgütsel güven düzeylerinin de yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin toplam örgütsel güven düzeyleri ile yalnızca cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenlerin örgütsel güven düzeylerinin daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri alt boyutlar bağlamında incelendiğinde, yöneticiye güven boyutu ile eğitim düzeyi değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Paydaşlara güven boyutunda ise cinsiyet, görev unvanı, yaş, mesleki kıdem ve okuldaki görev süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Son olarak, ilkokulların örgüt sağlığı ile öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin bulunduğu görülmüştür. Örgüt sağlığı ve örgütsel güvenin alt boyutları arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, örgüt sağlığının öğretim liderliği boyutu ile yöneticiye güven, öğretmen bağlılığı boyutu ile meslektaşlara güven, akademik önem boyutu ile paydaşlara güven boyutları arasındaki ilişkilerin diğer boyutlar arasındaki ilişkilere göre daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara dayalı olarak eğitim örgütlerinin daha sağlıklı birer örgüt olmasına ve öğretmenlerin yöneticiye, meslektaşlarına ve paydaşlara olan güven düzeylerinin arttırılmasına yönelik okul bazında tüm paydaşların katılabileceği sosyal etkinlikler düzenlenmesi önerilebilir. Ayrıca örgütsel güven ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki neden-sonuç ilişkisi bağlamında irdelenebilir.
Üniversite yönetiminde yöneticilerin düzen ve özgürlük ikilemi algısının incelenmesi
Bu araştırmada, üniversite yönetiminde orta kademe yöneticilerin düzen ve özgürlük ikilemleri olan bürokratik disiplin, mesleki uzmanlık; eşgüdüm, iletişim; yönetsel planlama ve bireysel girişim ikilemlerini nasıl yönettiğinin bir üniversite örneği üzerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada iki farklı örneklem grubundan veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında, Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi Yerleşkesi'nde bulunan altı fakülte ve iki yüksekokulda, orta kademe yönetici kadrosunda ve akademik kadroda görev yapan 607 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın amacına yönelik veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Düzen ve Özgürlük İkilemi Ölçeği" ve "Düzen ve Özgürlük İkilemine İlişkin Görüşler" adlı yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; orta kademe yöneticileri, düzen ve özgürlük ikilemi yönetiminde, seçimini düzen öğesinden yana daha ağırlıklı kullanmaktadır. Ayrıca, araştırma sonuçlarına göre, seçimin hangi düzen ve/ya özgürlük alt boyutunda olduğunun önemli olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, düzen ve özgürlük öğelerine ait boyutların kendi içinde sürekli geliştirilmeye gereksinimi olduğu saptanmıştır. Sonuçlar bağlamında, bireysel yönelimler ile mesleki normlar, idealler ve mesleki denetimin, kurumsal yapı gerekleriyle örtüşerek geliştirilmesi ve uygulamalarda daha etkin hale getirilmesi önerisi getirilmiştir. Ayrıca, orta ve alt kademede karşılıklı, etkili ve sürdürülebilir bir iletişim mekanizması kurularak çalışanların birbirine daha sağlıklı ve yakın bir iletişim alanı içinde ulaşmasına destek sağlanması belirtilmiştir. Anahtar Sözcükler: Üniversite yönetimi, İkilem, Orta kademe yönetici, Düzen, Özgürlük
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin toplumsal cinsiyetçiliğe ve kadın yöneticilerin liderlik becerilerine yönelik görüşleri
Bu araştırmada, okullardaki yönetici ve öğretmenlerin toplumsal cinsiyetçiliğe ve kadın yöneticilerin liderlik becerilerine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, kadınların okul yöneticiliği yapmalarına engel teşkil eden konular ve kendilerini liderlik becerileri açısından nasıl değerlendirdiklerini belirlemek amaçlar kapsamındadır. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin kadın yöneticilerin liderlik becerilerine ilişkin görüşlerini belirlemek için 17 görüşme ve kadın yöneticilerin okul yöneticiliği yapmalarına engel teşkil eden konular ve kendi liderlik becerilerine yönelik görüşlerini saptamak içinse 15 görüşme olmak üzere 32 görüşme yapılmıştır. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin toplumsal cinsiyetçilik ve kadın yöneticilerin liderlik becerilerine ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla Glick ve Fiske (1996) tarafından Amerika'da geliştirilen, Sakallı-Uğurlu (2002) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği (Ambivalent Sexism Inventory) kullanılmıştır. Ölçek, toplamda 1500 kişiye ulaştırılmış ve 1037'si geri dönmüştür. 1037 ölçekten çeşitli nedenlerle (tam doldurmama, bütün sorulara aynı yanıtı verme, vs.) elenen 463 ölçekten sonra kalan 724 kişinin (okul yöneticisi ve öğretmen) verileri değerlendirmeye alınmıştır. Okul yöneticileri ve öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler katılımcıların söylediklerinden yapılan alıntılar ile desteklenmiştir. Görüşmelerdeki açık uçlu sorulara verilen yanıtlar kavramlaştırılmış, daha sonra çıktılar üzerinde kodlama yapılarak tema ve alt temalar belirlenmiştir. Analizler sonucunda ortaya konulan tema ve alt temalar için frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış ve yorumlanmıştır. SPSS paket programı ile gerçekleştirilen t testi analizi, Varyans analizi ve Sidak Post-hoc analizlerine ve bu analizlerin yorumlarına yer verilmiştir. Faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, yorumlar diğer araştırmacıların araştırma sonuçlarıyla ve ilgili alanyazın ile tartışılmıştır.
İl eğitim denetmenlerinin rehberlik ve iş başında yetiştirme görevleri ile ilgili görüşlerine dayalı eğitim istekliliklerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın genel amacı eğitim denetmenlerinin rehberlik ve iş başında yetiştirme görevleri ile ilgili görüşleri ve buna ilişkin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Aydın, Çanakkale, Çorum, Eskişehir, Gaziantep, Malatya, Mersin illerinde görev yapmakta olan 292 il eğitim denetmeni oluşturmaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmış olup, veriler Ağaoğlu (1999) tarafından geliştirilen ?eğitim denetmenlerinin rehberlik ve iş başında yetiştirme görevlerini gerekli görme düzeyi ve buna ilişkin eğitim istekliliklerini belirleme? ölçeği ile toplanmıştır. İllere gönderilen 292 ölçekten, 227'si geri dönmüş ve değerlendirmeye alınmıştır. Tüm istatistiksel çözümlemelerde anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Verilerin normal dağılıma sahip olduğu durumlarda, t testi ve anova testleri kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, denetmenlerin rehberlik ve iş başında yetiştirme görevlerini gerekli görme düzeyleri (x? = 4.189) ?gerekli? boyutunda ifade edilmiş ve bu görevleri gerekli görme düzeylerinde demografik değişkenler bağlamında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Katılımcıların bu göreve ilişkin eğitim alma isteklilikleri de yine araştırmanın birinci alt amacıyla koşut bir biçimde (x? = 4.025) ?istekliyim? boyutunda ifade edilmiş ve eğitim alma isteklilikleri düzeyinde katıldıkları hizmet içi eğitim değişkeni bağlamında anlamlı bir fark bulunmuştur. İl eğitim denetmenlerinin daha önceden katıldıkları hizmet içi eğitim sayısı arttıkça, eğitim alma istekliliklerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: İl Eğitim Denetmenleri, Rehberlik ve İş başında Yetiştirme, Hizmetiçi Eğitim, Eğitim İstekliliği
Yükseköğretim kurumlarında çalışan akademisyenlerin örgüt içi iletişim hakkındaki görüşleri ile işe adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki
Araştırmanın amacı, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi'nde çalışan akademisyenlerin örgüt içi iletişim hakkındaki görüşleri ile işe adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desenle tasarlanan araştırmanın evrenini 2023-2024 akademik yılında üniversitede çalışan 773 akademisyen oluşturmaktadır. Nitel aşamada, örgüt içi iletişim hakkındaki görüşleri derinlemesine incelenmek için maksimum çeşitlilik yöntemiyle seçilen akademisyenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler, nitel içerik analiziyle çözümlenmiş; yedi tema belirlenmiştir: iletişimin bireysel yönleri, iletişimin sosyal yönleri, iletişimin örgütsel yönleri, örgüt içi iletişimin özellikleri, örgütsel kültür ve iklim, çevresel etkenler, liderlik ve yönetim. Nitel bulgular, nicel aşamanın planlanmasında temel alınmıştır. Nicel aşamada, kolayda örneklemeyle belirlenen 289 akademisyenden, Kişisel Bilgi formu, Akademik Ortamda İletişim Analizi Envanteri (AOİAE) ve Utrecht İşe Adanmışlık Ölçeği (UWES-9) ile veriler toplanmıştır. Veriler, SPSS 27 programı ile betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, akademisyenlerin örgüt içi iletişimi genel olarak olumlu ancak tam anlamıyla yeterli görmediklerini; işe adanmışlıklarının ise yüksek olduğunu ve bunların demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, örgüt içi iletişim ile işe adanmışlık arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. AOİAE puanlarındaki artışın iletişime dair olumsuz algıyı yansıttığı dikkate alındığında, bu bulgu; iletişim algısındaki olumsuzlaşma ile düşük işe adanmışlık düzeyi arasında anlamlı ve güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir.
Öğretmen algılarına göre meslek lisesi okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özelliklerinin incelenmesi
Bu araştırma meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özelliklerine sahip olma düzeylerini ve öğretmenlerin demografik özellikleri bağlamında bu algılarında farklılaşma olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Arattırmanın evreni 2020-2021 yılında Isparta ili meslek liselerinde görev yapan 865 öğretmenden, araştırmanın örneklemi ise bu evrenden basit tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilmiş 307 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Brestrich'in (1999) Dönüşümcü Liderlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 programından ve t-testi ile ANOVA analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda meslek lisesi öğretmenlerinin okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik düzeylerini yüksek düzeyde algıladıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin algılarında cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, mesleki kıdem ve bulunduğu okuldaki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık olmadığı, okulundaki öğretmen sayısı ve okulundaki öğrenci sayısı değiĢkenlerine göre anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir.
Türkiye'de yükseköğretim gören Azerbaycan uyruklu öğrencilerin karşılaştıkları sosyo-kültürel uyuma ilişkin sorunlarının incelenmesi: Eskişehir örneği
Araştırmanın amacı, Eskişehir'de yükseköğretim gören Azerbaycan uyruklu öğrencilerin yaşadıkları sosyo-kültürel uyuma ilişkin sorunlarının incelenmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi kullanarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020–2021 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Eskişehir ilindeki Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Teknik Üniversitesi ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nde yükseköğretim gören 14 kadın ve 6 erkek olmak üzere toplam 20 Azerbaycanlı öğrenciden oluşmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla çalışmaya gönüllü olarak katılım sağlayan öğrencilerle yarı-yapılandırılmış görüşmeler hazırlanarak araştırmacı tarafından hazırlanan 10 acık uçlu soru sorulmuştur. Elde olunan bulgular içerik analizi incelenerek kodlandırılmıştır, kategori ve alt kategoriler oluşturulmuştur. Azerbaycanlı öğrencilerin Türkiye'de aşılamayacak kadar büyük sosyo-kültürel uyum sorunlarla karşılaşmasalar da öğrenciler aşırı sigara içilmesi ve ayni zamanda kadınlar tarafından da sigara içilmesi, jargon kelimelerin fazla kullanılması, yiyecek ve içecek farkları, yemek medeniyetleri, misafir ağırlama farkı ve bazı olumsuz önyargı ve tutumları gibi farklı özelliklerini belirtmiştiler. Araştırmanın sonuçlarına göre bazı sosyo-kültürel uyum sorunlara ve iş imkanlarından kısıtlığından dolayı yaşadıkları maddi sıkıntıya rağmen genel olarak öğrenciler Türkiye'de ve özellikle Eskişehir'de eğitim görmelerinden memnun olduklarını belirtmiştiler. Öğrencilerin uyum sorunların çözülmesi ve ev özleminin üstesinden gelmesi için arkadaşlık çevrelerini geliştirmelerini ve Eskişehir'de bulunan Eskişehir Azerbaycanlılar Derneği gibi uluslararası derneklere üye olmaları, düzenlenen etkinliklere katılmaları önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kültür, Uluslararası Öğrenciler, Uyum Sorunları.
Öğretim elemanlarının örgütsel öğrenme ve inovasyon yönetimi görüşleri arasındaki ilişkide örgütsel unutmanın aracılık rolü
Bu araştırmanın temel amacı; öğretim elemanlarının örgütsel öğrenme ve inovasyon yönetimi görüşleri arasındaki ilişkide örgütsel unutmanın aracılık rolünü incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Teknik Üniversitesi ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nde görev yapan öğretim elemanları, örneklemini ise bu evrenden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 524 öğretim elemanı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Örgütsel Öğrenme Ölçeği, Örgütsel Unutma Ölçeği ve İnovasyon Yönetimi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın verileri AMOS 21 ve SPSS 22 paket programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistik teknikleri, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, yapısal eşitlik modeli ve bootstrapping yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretim elemanlarının görüşlerine göre yükseköğretim kurumlarında örgütsel öğrenme, inovasyon yönetimi ve amaçlı unutma arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif yönde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Örgütsel unutmanın diğer bir boyutu olan kazara unutma ile inovasyon yönetimi ve amaçlı unutma arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu, örgütsel öğrenme ile kazara unutma arasında ise anlamlı ilişkilerin bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca yapılan yapısal eşitlik modeli analizi sonucunda amaçlı unutmanın, örgütsel öğrenme ve inovasyon yönetimi arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisinin olduğu saptanmıştır. Bootstrapping analizi sonucunda da modeldeki dolaylı etkilerin anlamlı olduğu bulunmuştur.
Covıd-19 pandemi sürecinde öğretmen performansını geliştirmede okul yöneticisi çabalarının değerlendirilmesi: Budong-budong, Endonezya
This research aims to get an overview of the role of school leadership in improving teacher performance during the Covid-19 period. The research was conducted using qualitative methods with a case study approach. For the data collection, researcher conducted interviews, observations, and documentation. To select respondents at the interview stage, I use a purposive sampling technique. Therefore, there are 7 people involved in the interview consisting of 1 principal and 6 teachers at the 7 Junior High School (SMP) of Budong-budong district, Indonesia. In the process of data analysis, the researcher carried out several stages, namely data reducing, categorizing, visualizing and the last stage is drawing conclusions. Based on the results of this research, there are several roles of that principal can do to improving teacher performance during the Covid-19 pandemic, namely providing guidance and motivation, improve teacher capacity, evaluations, being a role model, and providing rewards and punishments. In addition, the results of the research also found that the performance of teachers at 7 Junior High School (SMP) of Budong-budong during the pandemic was divided into 2 categories. The first category is a group of teachers whose performance has decreased, while the second category is a group of teachers who have not experienced any change in performance between before and during the Covid-19 pandemic. Keywords: Effort of Principal, Teacher Performance, Covid-19 Pandemic Period
Küresel eğitim uygulamalarının Yabancı Diller Yüksekokulları üzerindeki yansımalarına ilişkin öğretim görevlilerinin görüşleri
Bu araştırmada, Türkiye'deki devlet üniversitelerinde bulunYabancı Diller Yüksekokullarında görev yapan öğretim görevlilerinin, küresel eğitim uygulamalarının yüksekokullarında gerçekleşmesine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 akademik yılında 104 Yabancı Diller Yüksekokulu'nda görev yapan 4228 öğretim görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Küresel Eğitim Uygulamaları Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veriler betimsel istatistik, T-testi ve ANOVA analizleri ile SPSS 21 ve AMOS 23 paket programları kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizi ile Yabancı Diller Yüksekokullarındaki küresel eğitim uygulamalarının boyutları öğrenci kazanımları, uluslararasılaşma, teknoloji kullanımı, küresel öğretiler ve örgütsel yapı ve işleyiş olarak belirlenmiştir. Öğretim görevlilerinin bu boyutların gerçekleşme düzeyine ilişkin en yüksek görüş bildirdikleri boyut teknoloji kullanımı iken en düşük olanı uluslararasılaşma olarak belirlenmiştir. YDYO'larda öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerinden önemli bir kısmını kazandıkları, çeşitli uluslararasılaşma etkinliklerinin görüldüğü, teknoloji kullanımının öğretim etkinliklerinde etkin bir şekilde gözlendiği, derslerde bazı küresel öğretilere yer verildiği, örgütsel yapı ve işleyişin küresel eğilimlere uygun bazı uygulamalar içerdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Küreselleşme, Küresel eğitim uygulamaları, Yükseköğretim, Yabancı diller yüksekokulu, Karma yöntem
Yükseköğretim kurumlarında uluslararasılaşmanın değerlendirilmesi
Araştırmanın temel amacı; yükseköğretim kurumlarında uluslararasılaşmanın değerlendirmesini ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama tekniğinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini, 2019-2020 yıllarında Times Higher Education (THE) dünya yükseköğretim kurumları sıralamasında yer alan yirmi sekiz Türk yükseköğretim kurumu oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; "Yükseköğretim Kurumları için Uluslararasılaşmanın Değerlendirilmesi Envanteri", "Yükseköğretim Kurumları için Kültürlerarası Anlayış Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Yükseköğretim Kurumları için Kültürlerarası Anlayış Ölçeği, araştırmacı tarafından nitel ve nicel yöntemler bir arada kullanılarak geliştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizi için; betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi hesaplamalarından yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Yükseköğretim kurumlarının uluslararasılaşma puanları dikkate alınarak kurum sıralama listeleri; buna ek olarak, öğrenci özellikleri, öğretim görevlisi özellikleri, bilimsel oryantasyon, program içeriği ve kurum desteği kategorilerinde yükseköğretim kurumlarının puanları dikkate alınarak sıralama listeleri elde edilmiştir. Yükseköğretim Kurumları için Uluslararasılaşmanın Değerlendirilmesi Envanteri, ağırlıklandırılmış ve ağırlıklandırılmamış puan sıralamaları için korelasyon katsayısı (.98, p < .001) hesaplanmış ve iki sıralama arasında kuvvetli bir monotonik ilişki olduğu belirlenmiştir.
Öğretmenlerin mesleki kimlik algıları ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
Bu araştırmada öğretmenlerin öğretmen kimliği ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise olasılık temelli örnekleme yöntemlerinden oranlı tabaka örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 yılında Eskişehir'in Tepebaşı merkez ilçesinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde nitel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ile öğretmen kimliğine ilişkin temalar mesleki kimlik ve kişisel kimlik olarak belirlenirken, öğretmen kimliğini etkileyen etmenlere ilişkin temalar sistemsel etmenler, bağlamsal etmenler ve etkileşimci etmenler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun verileri Öğretmen Kimliği Ölçeği, Öğretmen Kimliğini Etkileyen Etmenler Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda verilerin analizinde AMOS 21 ve SPSS 22 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde T-test, ANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin öğretmen kimliği algıları ve öğretmen kimliğini etkileyen etmenlere yönelik görüşleri ile örgütsel bağlılıkları arasında orta düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Öğretmen, Öğretmen kimliği, Öğretmen kimliğini etkileyen etmenler, Örgütsel bağlılık, Karma yöntem, Keşfedici sıralı karma yöntem deseni.
Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri ile bilgisayar kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Bu çalışmada okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri ile bilgisayar kaygı düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerini belirlemek için yöneticilerin kendi görüşlerine ve öğretmenlerin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma 2011-2012 eğitim öğretim yılı güz döneminde İstanbul İli'nin Güngören ilçesinde bulunan 24 resmi ilköğretim okulunda görev yapan 80 yönetici ve 620 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir.Çalışmada okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerine ilişkin algılarını yönetici ve öğretmen görüşleri temelinde belirlemek amacıyla, Sincar (2009) tarafından geliştirilen ?Teknoloji Liderliği Rolleri? ölçeğinden yararlanılmıştır. Okul yöneticilerinin bilgisayar kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla da Ağaoğlu ve diğerleri (2008) tarafından geliştirilen?Eğitim Yöneticilerinde Bilgisayar Kaygısı Ölçeği (EY-BKÖ)? kullanılmıştır. Katılımcıların, okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerine ve bilgisayar kaygılarına ilişkin algılarının cinsiyet, çalışma alanı, mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amacıyla, varyanslar homojen olmadığı için Mann Whitney ? U ve Kruskal Wallis H- Testi gibi parametrik olmayan analiz teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca teknoloji liderliği ve bilgisayar kaygısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla da korelasyon analizi yapılmıştır.Araştırma sürecinin sonunda, okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri olan insan merkezlilik, vizyon, iletişim ve işbirliği ile kaygı arasında ilişki bulunamazken, destek ile kaygı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Okul yöneticilerinin teknoloji liderliğine yönelik destek rolleri arttıkça bilgisayar kaygıları azalmaktadır.Anahtar Sözcükler: Okul yöneticisi, teknoloji liderliği, bilgisayar kaygısı.
Sanal sınıf yönetiminde görev alacak öğretim elemanlarının eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi
Bilişim teknolojilerinin ucuzlaması ve yaygınlaşması sonucunda hızlanan bilgi akışı zaman, mekân, mesafe algılarını değiştirmiştir. Diğer yandan, hızla artan nüfus ve ekonomik koşullar nedeniyle eğitim sistemine olan talep de artmıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda, zaman ve mekânda sınırlılıkları olan örgün sınıf öğretimine ek olarak uzaktan öğretim yaklaşımı gündeme gelmiştir. Yapılan çalışmalar, uzaktan eğitim kapsamında sanal sınıfların giderek yaygınlaşacağına ve uzaktan eğitimdeki eğilimin bu alanda yoğunlaşacağına işaret etmektedir. Küresel eğilimlerden etkilenen Türk Eğitim Sisteminde de bu alandaki girişimlere önem ve ağırlık verilmesi gerekmektedir. Sanal sınıflarda erişim için kullanılan araç ve yöntemlerin etkili kullanımı ve öğrencimemnuniyeti büyük oranda öğretim elemanın bilgi, becerileri ve yeterlilikleri ile ilişkilendirilmektedir. Sanal sınıf uygulamalarının yaygınlaştırılması ve daha etkili hale getirilmesinde en önemli faktör, öğretim elemanlarına sanal sınıf yönetimi becerilerinin kazandırılması ve uygulama öncesinde eğitim verilmesidir. Bu araştırma ile sınıf yönetiminin boyutları açısından, sanal sınıf yönetiminde görev alacak öğretimelemanlarının eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Genel tarama modelinde desenlenen araştırmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında, nitel araştırma tekniklerinden odak grup görüşmesi sonucunda elde edilen verilerden yola çıkılarak, öğretim elemanlarının sanal sınıf yönetimine ilişkin eğitim gereksinimlerini belirlemek amacıyla bir anket formu geliştirilmiştir. Yedi öğretim elemanının katılımı ile gerçekleştirilen odak grupgörüşmesi verilerinden yola çıkarak hazırlanan anket formu, çalışma evreni olarak belirlenen 480 öğretim elemanına gönderilmiş; anketlerden 228'i geri dönmüştür. Formların kontrolü sonucunda toplam 215 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma verilerinin analizinde öncelikle anket formunda yer alan her madde için frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış ve yorumlanmıştır. Anket formuyla ulaşılan veriler ile belirlenen değişkenler arasındaki ilişki ise, kestirimsel istatistiklerden Kay-Kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Anket formunda yer alan açık uçlu soruya verilen yanıtlar kavramlaştırılmış, daha sonra da ortaya çıkan kavramlara göre mantıklı bir biçimde düzenlenip, çıktılar üzerinde elle kodlama yapılarak tema ve alt temalar belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak ulaşılansonuçlar alt amaçlara uygun olarak aşağıdaki gibi özetlenebilir:? Öğretim elemanlarının sanal sınıf yönetimi boyutlarına ilişkin görüşleri, sanal sınıfların örgün sınıflardan ayrılan özelliklerine ilişkin eğitim gereksinimleri olduğunu göstermektedir. Eğitim gereksinimleri, özellikle bu boyutların düzenlenmesindeki teknik özelliklere ve becerilere ilişkindir.? Öğretim elemanlarının sanal sınıf yönetimi boyutlarına ilişkin görüşleri ile eğitim alma durumları arasındaki ilişkiyi sorgulayan analizler, eğitim alan öğretim elemanlarının sanal sınıf yönetimi boyutlarına ilişkin temel özellikleri eğitim almayan öğretim elemanlarına oranla daha fazla göz önünde bulundurduklarını göstermektedir.? Öğretim elemanlarının sanal sınıf uygulamalarına ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir.? Öğretim elemanlarının sanal sınıf uygulamalarına ilişkin görüşleri ile eğitim alma durumları arasındaki ilişki sorgulandığında, eğitim alan öğretim elemanlarının sanal sınıf uygulamalarını daha olumlu karşıladığı görülmektedir.? Öğretim elemanları, sanal sınıfların yaygınlaştırılmasının erişim imkânları, kişisel gelişim, eğitim faaliyetleri, işbirlikleri, teknik altyapı ve beceriler, ekonomik özellikler ve gelecekteki uygulamalara uyum açısından Türk Eğitim Sistemine katkı sağlayacağını düşünmektedir.Sonuç olarak öğretim elemanlarına sanal sınıfların yönetimi konusunda verilecek eğitimlerin, uygulamaların iyileştirilmesi ve yaygınlaştırılması açısından etkili olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda gelecekte yapılacak araştırmalara ve uygulayıcılara öneriler geliştirilmiştir.
Okul yöneticilerinin uzaktan eğitim yoluyla yetiştirilmeleri için eğitim ihtiyaçlarına dayalı bir program modeli önerisi
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin eğitim ihtiyaçlarıyla ilgili görüşleriyle, Eğitim Yönetimi ve Uzaktan Eğitim Teknolojisi alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda, okul yöneticilerinin uzaktan eğitim yoluyla yetiştirilebilmeleri için bir sertifika program modelinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada iki farklı örneklem gurubundan veriler toplanmıştır. 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki illerin merkez ilçelerindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan 40775 okul yöneticisi araştırmanın evrenini oluşturmaktadır.Olasılıklı örnekleme tekniklerinden biri olan çok aşamalı küme örnekleme tekniği olarak adlandırılan örnekleme biçimine başvurularak çalışmanın örneklemi iki aşamalı bir yöntemle belirlenmiştir. İlk aşamada tüm Türkiye'deki eğitim kurumları 7 coğrafi bölgeye ayrılmış, daha sonra ikinci aşamada bu coğrafi bölgelerden önce iller seçkisiz olarak atanmıştır.Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesindeki yedi ilden (Aydın, Çanakkale, Çorum, Eskişehir Malatya, Mersin, Gaziantep) seçkisiz olarak atanan toplam 1164 okul yöneticisi, araştırmanın birinci örneklemini oluşturmaktadır. Değerlendirme dışı bırakılan 31 anket çıkarıldıktan sonra 1033 (%88,74) anketten araştırma kapsamında veriler elde edilmiştir.Araştırmanın ikinci örneklem grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye'de Eğitim Yönetimi alanının gelişmesi ve işbirliği sürecinin arttırılması için oluşturulan Eğitim Yönetimi Profesörler Kurulu'nu oluşturan 43 öğretim üyesiyle, 13-15 Eylül 2006 tarihinde Anadolu Üniversitesi'nde düzenlenen, 2. Uluslar arası Açık ve Uzaktan Eğitim Sempozyumuna bildiriyle katılan ve alanı Uzaktan Eğitim Teknolojisi olan 20 uzaktan eğitim teknolojisi alan uzmanından alınan 14 açık uçlu veri toplama aracı nitel veri analizi sürecine dahil edilmiştir.Araştırmanın amacına yönelik veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Okul Yöneticilerinin Yeterlikleri? anketi ve ?Okul Yöneticilerinin Uzaktan Eğitim Yoluyla Yetiştirilmelerine İlişkin Uzman Görüşleri? adlı açık uçlu veri toplama aracıyla toplanmıştır.Araştırma kapsamındaki nicel verilerin çözümlenmesi sürecinde, betimsel istatistikler, iç tutarlılık katsayıları, eşteş varyans testleri, t testi ve tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Birinci ve ikinci tip hatadan kaçınmak amacıyla bu çalışmada yarı Bonferroni Uyarlaması gerçekleştirilmiş ve anlamlılık değeri .01 olarak belirlenmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 15 İstatistik Paket Programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki nitel verilerin çözümlenmesi sürecinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, okul yöneticilerinin sahip olması gereken yeterliklere önem verme dereceleriyle ilgili görüşleri, öğretim kademesi, branş ve öğretmenlikteki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Okul yöneticilerinin sahip olması gereken yeterliklere önem verme dereceleri ile ilgili görüşleri, yöneticilikteki kıdem değişkeni bağlamında ise ?Okul Kaynaklarının Etkili Kullanımı Önem Derecesi? hakkındaki yönetici görüşlerinin farklılık gösterdiği, 6-10 yıl deneyimi olan okul yöneticilerinin 21 yıl ve üzeri deneyimi olan okul yöneticilerinden daha olumlu yanıtlar verdikleri belirlenmiştir.Okul yöneticilerinin sahip olması gereken yeterlikler doğrultusundaki eğitim ihtiyaçlarıyla ilgili görüşleri, öğretim kademesi, branş, yöneticilikteki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Okul yöneticilerinin eğitim ihtiyacı ile ilgili görüşlerinin öğretmenlikteki kıdeme değişkenine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu farklılık, Örgütsel İletişim, Mesleki Gelişim ve Okul Kaynaklarının Etkili Kullanımı Eğitim İhtiyaçları boyutlarında, 5 yıl ve daha az deneyimi olan yöneticilerin 6-10 yıl ve 16-20 yıl deneyimi olan yöneticilere göre daha fazla eğitim ihtiyaçları olduğunu belirtmelerinden kaynaklanmıştır.Eğitim yönetimi ve uzaktan eğitim teknolojisi alan uzmanlarının program modelinin yönetim, içerik, katılımcılar ve değerlendirme boyutlarında ilgili görüşleri, toplam 16 temada birleşmiştir.
İlköğretim okullarında görevli öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algıları (Denizli ili örneği)
Bu araştırma ile ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algıları ile bu algıların kişisel özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin, 9 boyutta ele alınan öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algıları ile bu algıların kişisel özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinde desenlenen araştırma, 2005-2006 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Denizli il merkezindeki 63 ilköğretim okulunda görev yapan 2372 öğretmen evreninden, 17 okulda 788 öğretmen örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiş, evrenin %20.95'inden kullanılabilir veri elde edilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik veriler, Baloğlu (1998) geliştirilen, Ağaoğlu (2004) tarafından uyarlanan, 2 bölüm ve 64 maddeden oluşan "Sınıf Yönetimi Becerisini Değerlendirme Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesi aşamasında, araştırma amaçları doğrultusunda, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma; puanlarla ilgili ikili küme karşılaştırmalarında bağımsız gruplar arası t testi, ikiden çok küme karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Varyans analizi sonucu hesaplanan F değerinin anlamlı bulunduğu durumlarda farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu saptamak amacıyla LSD çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. İstatistiksel çözümlemelerinde .05 anlamlılık düzeyinin kullanıldığı araştırmada çözümlemeler "SPSS 12.0 for Windows" paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre araştırmanın birinci alt probleminde öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algılarının neler olduğu araştırılmış, araştırma sonunda algılarının orta seviyede olduğu bulunmuştur. Araştırmanın ikinci alt probleminde öğretmenlerin sınıf yönetimi becerisine ilişkin algılarının kişisel özellik değişkenlerine göre farklılıkları araştırılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenlerin lehine, branş değişkenine göre sınıf öğretmenlerinin lehine algılarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Diğer kişisel özellik değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın üçüncü alt probleminde, sınıf yönetimi kapsamında öğretmenlerde bulunması gerektiği düşünülen beceriler 9 boyutta ele alınmıştır. Bu boyutlara göre öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri araştırılmıştır. Boyutlara göre öğretmenlerin kendilerine etkinlik yönetimi boyutunda en yeterli, zaman yönetimi boyutunda ise en yetersiz hissettikleri bulunmuştur. Araştırmanın dördüncü alt probleminde, sınıf yönetimi boyutlarında, öğretmenlerin sınıf yönetimi becerisine ilişkin algılarının, kişisel özellik değişkenlerine göre farklılıkları araştırılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre, amaçlı davranış gösterme, planlama, sınıfta iletişim, sınıfta davranış yönetimi, etkinlik yönetimi ve değerlendirme boyutlarındaki algılarında kadın öğretmenlerin lehine; branş değişkenine göre, amaçlı davranış gösterme, sınıfta iletişim, sınıfta davranış yönetimi, etkinlik yönetimi ve sınıf içi liderlik boyutlarındaki algılarında branş öğretmenlerinin lehine, anlamlı farklılık bulunmuştur. Meslek kıdemi değişkenine göre, sınıfta davranış yönetimi boyutunda 11-15 ve 16-20 yıl meslek kıdemine sahip öğretmenler lehine; etkinlik yönetimi boyutunda ise 16-20 yıl meslek kıdemine sahip öğretmenler lehine algılarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Boyutlarına göre incelenen diğer kişisel özellik değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır.