Theses supervised by Prof. Dr. Recep Kanıt
13 theses · Gazi University
Ankara'da yapı denetim sorunlarının belirlenmesi ile ilgili bir saha çalışması
Depremler dünya üzerindeki en etkili ve en yıkıcı doğal afetlerden biridir. Bilindiği gibi ülkemiz topraklarının %92'si deprem kuşağı üzerinde yer almakta ve nüfusunun %95'i de bu topraklarda yaşamaktadır.Depremin insanlar üzerindeki dolaylı etkisi oldukça tehlikelidir. İnsanlar tarafından yapılan yapıların deprem sırasında yer sarsıntısı ile gerekli dayanımı gösteremeyerek hasara uğraması veya yıkılması sonucunda oluşan can ve mal kayıpları bu tehlikeyi oluşturmaktadır.Günümüzün gelişmiş toplumları, insanlara zarar verenin depremin kendisinin değil, ürettiği depreme dayanıklı olmayan yapıların olduğu düşüncesindedir. Bu sebeple depremlerin neden olabileceği zararları azaltma yönünde önemli başarılar elde etmişler ve depremlerle bir arada yaşamayı öğrenmişlerdir.Yapı denetimi kavramı oldukça eski tarihlere dayanır. Ülkemizde ise 1999 yılında yaşanan Marmara depreminden sonra, hükümet gerekli çalışmaları başlatmış ve yapı denetimi sisteminde köklü bir değişikliğe gitmiştir.Yapılarda güvenirliliği ve ilgili mevzuatlara göre denetimi sağlamak amacıyla; 13 Temmuz 2001 tarihli Resmi Gazetede 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve bu kanuna dayalı Yapı Denetimi Uygulama ve Esasları Yönetmeliği yürürlüğe sokulmuştur. Bu tarihten itibaren kanun ve yönetmelik 19 pilot ilde, daha sonra 01 Ocak 2011 yılında da tüm ülke genelinde uygulanmaya başlanmıştır.Bu çalışmada sırası ile yapı denetimi kavramı ve amacı üzerinde durulmuş, yapı denetim sistemi tarihi incelenmiş, farklı ülke sistemleri ile Türkiye'deki yapı denetim sistemi hakkında bilgi verilmiş, ve Ankara'da Yapı Denetim Sorunlarının Belirlenmesi ile İlgili olarak Ankara'da bulunan yapı denetim firmalarının konuya ilişkin görüşleri alınmış ve değerlendirilmiştir.
İçten ve dıştan donatılı püskürtme beton ile güçlendirilen yığma duvarların düzlem dışı tekrarlı yük altındaki davranışı
Bu çalışmada, içten ve dıştan donatılı püskürtme betonla güçlendirilen yığma duvarın (D2), mekaniksel davranışı ve güçlendirme yönteminin performansı deneysel olarak incelenmiştir. Bu araştırma; güçlendirilmemiş model duvarın (D0) mekaniksel davranışlarını inceleyen Kanıt (2006) ve ön yüzünden donatılı püskürtme betonla güçlendirilen model duvarın (D1) mekaniksel davranışlarını inceleyen Kalkan (2008)? ın çalışmalarının devamı olarak planlanmıştır. Aynı özelliklerde üretilen ve iki yüzünden donatılı püskürtme betonla güçlendirilen duvar (D2), aynı şartlarda deneye tabi tutulmuş, mekaniksel davranışları incelenmiş ve D0 ve D1 deney sonuçlarıyla mukayese edilerek, yöntemin performansı araştırılmıştır. Deney sonucunda; (D2) duvarının, ilk çatlama yükünün -100 kN, kırılma yükünün -275 kN, sünekliğinin 6,15, ilk çatlama rijitliğinin 15,38 kN/mm, kırılma rijitliğinin 6,87 kN/mm ve enerji tüketiminin 9000 kNmm olduğu görülmüştür. Bu kapsamda D2 duvarının performansı için D0 ve D1? nin deney sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve sırasıyla; dayanımın 4,58 ve 1,47 kat arttığı, sünekliğin 2,79 ve 1,05 kat artarak 6,15? e ulaştığı, enerji tüketme kapasitesinin 28,12 ve 2,01 kat arttığı, rijitliğin 0,44 oranında azaldığı, buna ilaveten (D2) duvarının, 1,06 g? lık yer ivmeli bir depremin sismik v kuvvetine dayanabileceği ve duvarın sismik dayanım performansını yaklaşık 4,56 ve 1,46 kat arttırdığı gözlenmiştir.
Müteahhitlerin kamu inşaatları uygulamalarında karşılaştıkları risklerin incelenmesi ve değerlendirilmesi
Firmalar doğası gereği iş almak ve büyümek için gerekli gayreti göstermek zorundadırlar. Kamu inşaatlarının yatırım kararından, kesin kabule kadar olan süreçte sektörün yapısından ve işin doğasından kaynaklanan birçok riskler bulunmaktadır. Doğal olarak bu risklerin tanımı, derecesi ve alınacak önlemlerin bilinmesi taraflar açısından çok büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada kamu inşaat uygulamalarında müteahhitlerin karşılaştıkları risklerin belirlenmesi, bu risklerin derecelendirilmesi ve çözüm önerilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.Bu amaçla Ankara merkezli olan ve kamu inşaat ihalelerine katılan firmalar ile ön görüşmeler yapılmış, risk unsurları ana hatları ile belirlenmiş ve bir anket çalışması hazırlanmıştır. Bu ankette risk unsurları sıralanmış ve derecelendirilmiş, Ankara merkezli ve kamu inşaat ihalelerine katılan firmalara uygulanmış, müteahhitlerin karşılaştıkları risk unsurları ve dereceleri belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.Anket sonucu itibarıyla %86 ile riski en yüksek görülen konu ``müteahhitlik mesleğinin yeterince profesyonelleşememesi ve kurumsallaşamaması'' olarak bulunmuştur.%85 risk oranı ile ``kamu inşaat uygulamaları ile ilgili mevzuatın sık sık değişmesi'', %84 risk oranı ile ``ihale uygulamaları ile ilgili mevzuatın sık değişmesi ve karmaşık olması'', %79 risk oranı ile ``yetkilerin dağılmış olması ve işlemlerin çokluğu sebebi ile anlaşmazlıkların çözümü'', %78 risk oranı ile ``yaşanan yoğun mesleki rekabet'', %77 risk oranı ile `` sözleşme onaylandıktan sonra girdi maliyetlerinin artışlarında'', % 75 risk oranı ile ``3. taraf kurumlar ile ilişkilerdeki (elektrik, haberleşme, su, yol, kanalizasyon, ruhsat, izin vb.) iş yoğunluğunda ve zorluklarda'' konuları riski en yüksek bulunan unsurlar olmuştur.
Yığma binaların performans analizi Sivas Suşehri Aşağısarıca İlköğretim Okulu örneği
YIĞMA BİNALARIN PERFORMANS ANALİZİ SİVAS SUŞEHRİ AŞAĞISARICA İLKÖĞRETİM OKULU ÖRNEĞİ(Yüksek Lisans Tezi)İsmail İsa ATABEYGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜHaziran 2011ÖZETÜlkemizde yığma yapılar, özellikle kırsal kesimde ve şehirlerin dış mahallelerindeki yapı stoğunun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu yapıların standart ve yönetmeliklere uygun olarak inşa edilmemeleri durumunda depremden hasar görmeleri kaçınılmaz olmaktadır. Ülkemizde 2007 yılında yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik uyarınca bir yapının güçlendirilmesine karar verilebilmesi için performansının değerlendirilmesi gerekmektedir.Bu tez kapsamında, Sivas'ın Suşehri ilçesinde 1. Derece deprem bölgesinde yığma yapı olarak inşa edilmiş olan Aşağısarıca İlköğretim Okulu binasının deprem performans analizi 2007 Deprem Yönetmeliği esasları dikkate alınarak analitik yöntem ve StatiCAD-Yığma paket programı ile yapılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre yapının performansı değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında StatiCAD-Yığma hazır paket programı ile analitik hesap sonuçları da karşılaştırılmıştır.
Yapı projelerinin planlanmasında kullanılan bilgisayar yazılımlarının performanslarının bir proje bazında karşılaştırılması
Bu çalışma, örnek bir yapı projesine ait faaliyetler ve faaliyetler arası ilişkilere dair verilerin mevcut proje planlaması bilgisayar yazılımlarından MP [MS Project] ve PV [Primavera Project Planner] programları kullanılmak suretiyle, en kısa tamamlanma zamanı, en uzun tamamlanma zamanı, faaliyet süreleri, her faaliyetin bolluğu-toplam bolluk, kritik yol süresi ve kritik yol üzerindeki faaliyetler noktalarında karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu amaçla, örnek bir hastane projesinin faaliyetleri kullanılmış ve faaliyetler arasında öncelik ilişkileri belirlenmiş, daha sonraki aşamada, bu veriler her iki programa tanıtılmış ve hesaplamalar yaptırılmıştır. Seçilen karşılaştırma parametreleri programların sonuç çıktısı olarak alınmış ve karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak; bir proje bazında, seçilen karşılaştırma parametreleri için her iki programda aynı sonuçları vermiştir.Anahtar Kelimeler: Proje, proje yönetimi, proje planlama, şebeke analizi, CPM, PERT, MS-project, primavera
Çok katlı yapılarda bina tanımlayıcı özellikleri kullanılarak Monte Carlo simülasyon yöntemi ile maliyet tahmini
Maliyet tahmininin gerçekçi ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi hem yatırımcı/mal sahibi, hem de yüklenici için çok önemlidir. Yatırımcı, yatırım için gerekli finansmanı sağlayabilmek için yapacağı yatırımın bütçesini bilmek isterken, yükleniciler ise uygun fiyat vererek ihaleyi kazanmak (kazandıktan sonra da kâr etmek) için maliyeti doğru tahmin etmek isterler.Bu çalışmada, yapı maliyetlerinin Monte Carlo Simülasyon Yöntemi (MCSY) ile tahmin edilmesi amacıyla bir model oluşturulmuş ve betonarme taşıyıcı sistemli ve benzer nitelikteki çok katlı toplu konut projelerinin inşaat maliyetleri ve bina tanımlayıcı özelliklerinden faydalanılmıştır. Simülasyon modeline girilecek olan bina tanımlayıcı özellikleri, bu yapıların projelerinden hesaplanan; toplam yapı maliyetleri, son kat tavan yükseklikleri, cephe alanları, cephe boşluk alanları, dolu cephe alanları, tip kat alanları, toplam kat sayıları, ortalama daire alanları, toplam daire alanları, toplam kat alanları, toplam daire sayıları vb. parametreler arasından seçilmiştir.Bu olgunun matematiksel modelinin kurulabilmesi için Regresyon Analizi (RA) ile yapılan incelemeler ile verilerin kendi aralarındaki ve toplam maliyet ile ilişkileri incelenmiş ve Monte Carlo Simülasyon Yöntemi ile tahmini yapı maliyeti oluşturulmuştur.Elde edilen bulgulara göre, Monte Carlo Simülasyon Yönteminin bu alandaki çalışmalarda kullanılmasının, mevcut yöntemlerin gözden geçirilmesi ve daha verimli tahminler için avantaj sağlayacağı ve farklı yapı tipleri için benzer araştırmaların yapılmasının olumlu gelişmeler yaratacağı değerlendirilmektedir.
Yığma yapıların dıştan perde duvar ile güçlendirilmesinde perdenin birleşim yerleri performansının deneysel araştırılması
Türkiye'nin % 95'inin deprem riski altında olduğu bilinmektedir. Depremler nedeni ile meydana gelen can ve mal kayıpları yalnız kentsel alanları değil, kırsal alanları da olumsuz etkileyebilmektedir. Depremler, betonarme ve çelik yapılar kadar yığma yapıları da etkilemektedir. Kolay inşa edilmeleri, ekonomik olmaları ve yöresel inşaat malzemelerinin kullanımı gibi avantajları bulunan yığma yapılar, Türkiye'de özellikle geleneksel yapım yöntemleri ile inşa edilmektedir. Bu nedenle yığma yapıların deprem güvenliği, olası deprem anındaki davranışı, depremde oluşacak hasarların tespiti ve onarımı büyük önem taşımaktadır.Bu konuda yapılan çalışmalar, deprem etkisi altındaki yığma yapının, oluşan çatlamaların devamlılığı sonucunda yük alamaz duruma geldiğini, yani kırıldığını göstermiştir. Bu çalışmada prekast paneller halinde üretilip birbirlerine eklenerek oluşturulacak perde duvarların yapıya dıştan monte edilerek, oluşabilecek deprem kuvvetinin tamamını karşılayarak yapıyı ayakta tutacak bir yöntemin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu yöntemin yığma yapılara uygulanmasında perde duvarın; döşeme hizasında hatıllara bağlantı çubuklarıyla ve temel hizasında sömellere ankraj çubuklarıyla birleşimi yapılarak performanslarının artırılması düşünülmüştür. Buna göre perde-döşeme birleşim yeri ve perde-perde birleşim yeri olmak üzere 2 farklı birleşim yeri detayı laboratuar şartları göz önüne alınarak modellenmiş ve deneyi yapılmıştır. Sonuç olarak perde-döşeme birleşim deneyinde 297 kN, perde-perde birleşim deneyinde ise 255 kN taşıma kapasitesine ulaşılmıştır. Ayrıca örnek bir yığma yapı projesi alınarak önce deprem hesabı yapılmış deneysel çalışma sonuçlarına göre her iki doğrultuda hesaplanan dıştan perde duvarlar eklenerek yığma yapının güçlendirilebileceği görülmüştür.
Düzlem dışı tersinir yüklenen yığma yapıların donatılı püskürtme betonla güçlendirilmesi
Bu çalışmada, yığma yapıların donatılı püskürtme betonla güçlendirme yöntemi deneysel olarak incelenmiştir. Bunun için, aynı geometrik ve malzeme özelliklerinde iki ayrı model duvar üretilmiş, ikincisi donatılı püskürtme betonla güçlendirilmiş ve her iki duvar da aynı deney şartlarında düzlem dışı tersinir yükler altında deneye tabi tutulmuştur. Deneyler sonucunda; güçlendirilmemiş duvarda ilk çatlama yükünün +45 kN'da ve kırılma yükünün +60 kN olduğu, güçlendirilmiş duvarda ilk çatlama yükünün -70 kN'a ve kırılma yükünün +186 kN'a ulaştığı, dayanımın 3,1 kat arttığı, güçlendirilmemiş duvarın sünekliğin 2,2'de kaldığı, güçlendirilen duvarın sünekliğin 2.64 kat artarak 5,81'e ulaştığı, güçlendirilmiş duvarın enerji tüketme kapasitesinin 13,94 kat arttığı, rijitliğinin ise 0,46 oranında azaldığı, 0,722g'lik yer ivmeli bir depremin sismik kuvvetine dayanabileceği ve duvarın sismik dayanım performansını yaklaşık 3,11 kat arttırdığı gözlenmiştir.
Kısıtlı kaynak koşullarında yapı projelerinin genetik algoritma ile programlanması
KISITLI KAYNAK KO ULLARINDA YAPI PROJELER N NGENET K ALGOR TMA LE PROGRAMLANMASI(Doktora Tezi)Mürsel ERDALGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜOcak 2007ÖZETBu çal./man.n amac., mevcut bir i/ program. ve kaynak havuzu içinprogramlanabilir bir amaç fonksiyonu kullanarak optimuma yak.n bir kaynakda;.t.m. yapabilen ve bu kaynak profiline göre proje süresini minimize ederekkritik yolu belirleyebilen bir yaz.l.m. Genetik Algoritma (GA) mant.;.ylahaz.rlamakt.r. Bu ba;lamda, GA'n.n a/amalar. bu çal./mada ele al.nm./,Delphi 7.0 programlama dili kullan.larak GA_KKPP (Genetik Algoritma ileKaynak K.s.tl. Proje Programlama) isimli bir paket program haz.rlanm./ ve buprogram.n performans. bir örnek üzerinde test edilmi/tir. Haz.rlanan bu paketprogramla k.s.ts.z ve k.s.tl. kaynak ko/ullar.nda faaliyet süreleri minimizeedilerek projenin programlamas. yap.labilmekte ve projenin toplam biti/ süresiile kritik yolu belirlenebilmektedir. Sonuç olarak, bu yaz.l.m ile herhangi birin/aat müteahhitlik firmas., kendi kaynaklar.n. ve k.s.tlar.n. göz önüne alarakihalesine girece;i bir i/i ne kadar sürede tamamlayaca;.n. belirleyebilecek ve budo;rultuda gerekli tedbirleri alabilecektir.Bilim Kodu : 714.3.035Anahtar Kelimeler : Genetik algoritma, planlama, çizelgeleme, optimizasyonSayfa Adedi : 109Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Recep KANIT
İnşaat projelerinde kaynak ihtiyacının yapay sinir ağları yaklaşımı ile tahmini
İNŞAAT PROJELERİNDE KAYNAK İHTİYACININ YAPAY SİNİRAĞLARI YAKLAŞIMI İLE TAHMİNİ(Doktora Tezi)Umut Naci BAYKANGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2007ÖZETBu çalışmada, inşaat sektörünün de temel sorunlarından biri olankaynak ihtiyacının tahmini üzerinde durulmuştur. Kaynak tahmini içinyapay zeka çalışmalarının en ilgi çekici teknolojilerden biri olan yapaysinir ağları yaklaşımı kullanılmıştır. Yapay sinir ağları, olaylarınarasındaki ilişkileri saptayabilmek için örnekleri kullanır; öğrenilenilişkiler daha sonra karşılaşılacak problemlerin çözümü için yorumyapma ve karar verme aracı olarak kullanılır.Bu çerçevede, farklı proje özelliklerine sahip konut inşaatlarıörneklenerek, proje parametreleri yapay sinir ağına öğretilmiş ve eldeedilen sonuçlara göre ağın öğrenme performansı test edilmiştir. Yine busonuçlar, aynı parametrelerin regresyon analizinde kullanılması ile eldeedilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır.Sonuçta, yapay sinir ağı tahmin performansının regresyon analizineoranla daha yüksek olduğu ve ağın öğrenmesi sırasında kullanılacakörnek sayısının arttırılması ile performansı daha yüksek tahminleryapılabileceği görülmüştür. Bu yaklaşımın, konut tipi binaların kaynakİhtiyacının tahmininde hızlı, verimli ve güvenilir bir yöntem olarak başarıile kullanılabileceği ortaya konulmuştur.Bilim Kodu : 714.3.035Anahtar Kelimeler : Yapay sinir ağları, kaynak planlaması, kaynaktahminiSayfa Adedi : 117Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Recep KANIT
Yapı maliyetinin yapay sinir ağı ile analizi
Bu çalışmada, yapı maliyetlerinin Yapay Sinir Ağı (YSA) ile tahmin edilmesi amacıyla; betonarme taşıyıcı sistemli ve benzer nitelikteki çok katlı toplu konut projelerinin inşaat maliyetleri hesaplanmış ve mevcut verilerden yararlanılarak oluşturulan çok katmanlı, geri beslemeli, danışmanlı öğrenme özelliklerinde yapılandırılan YSA'na veri olarak girilmiştir. Bu yapıların projelerinden hesaplanan; yapı yükseklikleri, tip katlardaki daire sayıları, tip kat alanları, kat yükseklikleri, toplam kat sayıları, kat yükseklikleri, cephe alanları, cephe boşluğu alanları ve ortalama daire alanları, ağ mimarisinde ana değerlendirme kriterleri olarak alınmıştır. Ağa hesaplatılan maliyet tahminleri, Birim Fiyat Yöntemi (BFY) ve Regresyon Analizi (RA) ile yapılan maliyet hesaplamaları ile karşılaştırılmış ve uygulanan YSA yönteminin sağladığı performans değerlendirilmiştir. Buna ek olarak mevcut verilerden yararlanılarak, optimum maliyetli blok tasarımına yönelik sınır değerler belirlenmiş, esas alınan girdi vektörü kriterlerinin maliyete etkileri bakımından önem sıralaması yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, oluşturulan YSA'ndan sağlanan veriler, RA verilerine göre gerçeğe daha yakın ve uygulanabilir sonuçlar sağlamıştır. Bu alandaki çalışmalarda hibrit yöntemlerin kullanılmasının daha verimli tahminler için avantaj sağlayacağı ve farklı yapı tipleri için benzer araştırmaların yapılmasının olumlu gelişmeler yaratacağı sonucuna varılmıştır.
Yapıda kalite ve üretim kalitesizliğinin maliyeti
İnşaat üretimi, taahhüt konusu iş hakkında duyumdan başlayarak gerçekleştirilen yapının teslimine kadar olan süreçteki tüm faaliyetleri kapsar. Bu faaliyetlerin kârlılık ana amacı yanında, şartnamelerde belirtilen kalite spesifikasyonlarını da gerçekleştirecek şekilde yönetilmesi gerekir. İnşaatta kalite kavramı üretimin sonunda ortaya çıkan yapının kalitesinin yanı sıra, bu yapıyı ortaya koymak için gerçekleştirilen diğer faaliyetlerin kalitesini de kapsar. İşverenin istediğini üretebilmek ve üretileni işverene vermek amacıyla yapılan harcamalar bütünü de kalitenin maliyeti olarak adlandırılır. Bu çalışmada inşaat firmalarımızın kalite yönetimi uygulamalarının, kalite sağlanmasına yönelik düzenleme ve uygulama eksikliklerinin belirlenmesi, kalite maliyetinin toplam proje maliyetlerine göre değerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak hazırlanan bir anket formu, Türkiye Müteahhitler Birliği üyesi on sekiz inşaat firmasının ilgili elemanlarına yanıtlatılmıştır. Elde edilen verilere göre; bu firmaların hepsinin kalite yönetimi sistemi ve belgesi bulunduğu, bu konuda merkezde ve şantiyelerde görev yapan eleman istihdamı yaptıkları, iş alma ve yapım süreci esnasında profesyonel müşavirlik hizmeti alınma ve risk analizi yapma oranlarının düşük olduğu, eleman seçiminde belirli bir sınav sistemi kullanılmadığı, iş, işgücü, malzeme ve ekipman programlamalarının günlük bazda yapılmadığı, çalışanlara iş içinde eğitim verilmediği, nefaset kesilmesi ile karşılaşıldığı anlaşılmıştır. Kalite için en büyük maliyetlerin üretim sürecinde görülmekte olduğu, bunu sırası ile şantiye v kuruluşu, organizasyonu ve işletmesi, iş alma, sözleşme, üretim yönetimi ve veri oluşturma süreçlerinin izlediği anlaşılmaktadır. Bu süreçlerin tamamındaki kalite maliyeti toplam maliyetlerin % 0.7'si düzeyinde olup eksik görülen hususlara tahsis edilecek bir miktar daha kaynak ile hedeflenen kalite düzeyine ulaşılmasının kolaylaşacağı belirlenmiştir. Tespit edilen bir diğer husus, mevcut kaynak, donanım ve personelden faydalanarak gerekli prosedürlerin oluşturulup uygulanması ile imalat kalitesi artırımına yönelik önemli ilerlemelerin sağlanabileceği, bununda önemli boyutlarda olmayan maliyetlerle gerçekleştirilebileceğidir. Benzer çalışmaların daha yaygın olarak yapılması ve kalitesizlik maliyetlerinin de araştırılması ile hangi miktardaki kalite maliyeti ile hangi miktardaki kalitesizlik maliyetlerinin karşılanabileceği daha net görülebilecektir.
Yapı üretim sürecindeki iş kazaları şiddetinin ön bilgilendirilmiş yapay öğrenme metodu ile tahmini
Bu çalışmada, yapı üretim sürecinde meydana gelen iş kazalarında, kaza şiddeti ile kaza önlemleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bunun için geçmiş kaza verileri kullanılarak, ilerideki iş kazalarında hangi önlemlerin alınması gerektiği ve bu önlemlerin alınmaması halinde kaza sonucunun ne olabileceğini tahmin edebilen bütünleşmiş bir model geliştirilmiştir. Bu tahmin modeli, günümüzde araştırmacıların sıklıkla kullandığı AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) ve YSA (Yapay Sinir Ağları) metotlarının zayıf kaldıkları noktada birbirlerini tamamlaması amacıyla, birbirine entegre edilerek oluşturulmuştur. Oluşturulan bu ön bilgilendirilmiş yapay sinir ağı modelinin anlamlılığı bir saha çalışması yapılarak gerçek veriler ile test edilmiştir. Örneklem için ulusal ve uluslararası literatürde en çok ölümle sonuçlanan 4 (dört) tür iş kazası seçilmiş ve her kaza türü için, aynı şirkette, 35 (otuz beş) geçmiş kaza verisi toplanmıştır. YSA metodu giriş ağırlıklarını önceden anlamlandıran AHP metodu için ikili kıyaslama verileri, profesyonel bir anket firması tarafından sektörde görev yapan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından, anket yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen bu geçmiş kaza verilerinden 120 adedi ağların eğitilmesinde, 20 adedi de test edilmesinde kullanılmıştır. Ön bilgilendirilmiş yapay sinir ağları için iki farklı aktivasyon fonksiyonu kullanılarak iki alternatif ağ konfigürasyonu oluşturulmuş olup aynı konfigürasyona sahip bir ön bilgilendirmesiz yapay sinir ağı ile kıyaslama yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu ön bilgilendirme aşamasının yapay sinir ağlarının öğrenme oranını eğitim veri setinde %5, test veri setinde %15 artırdığı görülmüştür. Ayrıca ön bilgilendirilmiş yapay sinir ağlarında parabolik aktivasyon fonksiyonlu alternatif yüksek bir öğrenme performansı göstererek risk azaltıcı önlemler ile kaza şiddeti arasındaki ilişkinin, toplanan kaza verileriyle sınırlı olmak kaydıyla, %90 oranında anlamlı olduğu görülmüştür.